close

VUSLAT YOLCULUĞU 15

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM

BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Aşkı, muhabbeti anlatıyorduk. Aşktan öteye yol yok, aşktan başka yol yok, aşk olmaktan başka da çaremiz yok, diyorduk. Bir de aşkı sahibinden öğrenmeye, anlamaya çalışıyorduk.

Her neyi anlatırsak anlatalım mutlaka Allah’ı, Allah’ın isimlerini, güzelliğini, fiilini, işlerini, Allah’ın kula olan tecellisini anlatıyoruz. Rabbimizi, bir de, kendimizi, insanı, Allah’ın yeryüzündeki halifesini anlamaya, tanımaya çalışıyoruz. Bu hep böyle olmuştur, hep böyle olur, hep böyle olacak; çünkü bundan başka bir şey yoktur.

Biri Allah’a iman etmişse onun için Allah’tan başka bir şey olmaz; ama Allah’a iman etmemişse her şey onun rabbi olur. Evet, nefsi, nefsinin istediği, arzu ettiği her şey onun rabbidir ve o, hayatını arzu ettiklerinin peşinden koşarak yaşar, hayatını onlara kurban eder. Bu nedenle biri hayatını bir şey yolunda, bir şey için kurban ediyorsa hayatını uğrunda kurban ettiği o şey onun rabbidir. Bunun başka bir izahı olmaz.

Yoksa sadece laf ile “ben Allaha inanıyorum, Allah’a iman etmişim” demekle iman olmaz. Herkes hayatını neyin ve kimin yolunda sarf edip harcadığına, kurban ettiğine, bu dünya hayatını verip neyi aldığına, neyi istediğine bakmalıdır. Kim neyi, kimi istiyorsa istediği o şey kendisinin rabbidir.

Elbette ki Allah’tan başkasını rab edinen kişi insanları, kendi rabbine iman etmeye, sevmeye, ona kurban olmaya da davet eder. Mesela; biri dünyayı seviyorsa insanları mutlaka dünyaya davet eder; yani hayatını onun yolunda kurban etmeye, ona tapmaya, âbd olmaya davet eder.

Bizim yaptığımız şey marifetullaha; Allah’ı bilmeye, Allah’ın kendisini tanıttığı gibi tanımaya davettir. Marifetullah beraberinde muhabetullahı; aşkı, muhabbeti getirir. Yaptığımız şey aşka, muhabbete davettir. Bununla beraber cennete davettir, gönlün marifetullah cenneti olmasına davettir. Gönül cennet olursa cennette ne varsa burada onu tadarız. Cennette cemalullah vardır, Allah’ın ikramları vardır, bunları burada tatmak gerekir.

Allah cennettekilerin nail olduğu ikramı anlatırken; “rableri onlara pak bir şaraptan içirir”312 buyurur. O pak şarabı burada içmek gerekir; çünkü artık herkesin, nimetini de ateşini de beraberinde diğer tarafa götürdüğünü anladık. Burada olmayan şeyin karşılığı orda olmaz. Böyle düşünür; “burda ibadetimizi yaptık orda kazanacağız” dersek sadece kendimizi kandırmış oluruz ve son nefeste başımızdan kaynar sular dökülür. Bu yüzden her şeyi olduğu gibi anlatıyoruz ki anlaşılsın.

Allah Mutaffifin Suresi’nde 18. Ayet’ten itibaren ebrar olanları; yani iyileri anlatır. “Hayır, muhakkak ki ebrar olanların kitapları illiyyundadır.”313 Ebrar; Allah’ın iyi dedikleri, iyi olanlar demektir. Allah başka bir ayet-i kerimede ebrarı; yani gerçek mü’minleri anlatırken; “mü’minler ancak Allah’a, resulüne iman edenlerdir; mallarıyla, canlarıyla Allah yolunda cihat edenlerdir”314 buyurur. Yani ebrar olanlar; Allah’ın rızası peşinden koşanlar, Allah’a, resulüne ve Allah’ın indirdiği kitaba iman edenler, mallarıyla, canlarıyla Allah yolunda cihat edenler. Allah’ın rızası peşinde koşanlardır.

Allah; “iyilerin kitabı iliyyundadır” dedi. İliyyunda demek; en yüksek yerde demektir. Bunu anlamamız gerekir; çünkü bunu anlamadan cenneti, Mürşid-i kâmili anlayamayız.

Sonra Allah soruyor; Ve mâ edrâke mâ illiyyûn:315 “Ve illiyyun nedir biliyor musun?” Yani “Sana anlatayım mı? Sen zaten bilmiyorsun, dur ben sana anlatayım, izah edeyim, buraya çok dikkat et” diyor Allah. Allah bir ayette “vema edrâke” diyorsa bu; “dur kulum, sen zaten bunu bilmiyorsun, ben sana anlatacağım” demektir.

İlliyyun neymiş?

Kitâbun merkûm:316 “Rakamlanmış kitap.” İyi olan herkese ait bir kitap vardır. Cennete gidecek herkese göre orda rakamı, sayısı belli olan bir kitap vardır. Elbette ki bu ayeti derinlemesine izah etmeyeceğiz, sadece anlaşılması gereken yeri anlatacağız. Yeşheduhul mukarrabûn:317 “Bu kitabı mukarrebun görür.” Mukarrebun, Allah’a yakın olan demektir; yani Allah’a yakın olanlar buna şahittir, bu kitabı görür.

Allah’a yakın olanlar bu kitabı niye görür, niye buna şahit olur?

Çünkü bu kitabı görmeleri lazımdır ve gereklidir. Peki, nerde gereklidir? -Burada gereklidir. Mukerrebunlar iyi olanların kitabını görecek ki ona göre o kula yardım edebilsinler.

İyi olanlar ise; rabbine, resullere, resullere indirilene iman eden, rabbini isteyen; yani Allah’a gitmek için karar veren, tek kelimeyle; mürşidini arayıp, bulan ve mürşidine tabi olanlardır.

Peki, Mürşid-i kâmil o iyi olanlara ne yapar?

O iyi olanların kitabını okur; dertlerini, sorunlarını, engellerinin ne olduğunu, nerden ve nasıl gidebileceklerini okur ki onlara yardım edebilsin. Mürşid-i kâmille beraber olan bir kulu Allah iyilerden kabul etmiştir; çünkü o kul rabbini tercih etmiş, iyilerden olmaya, mukarrebun olmaya karar vermiştir. Bundan dolayı o kul mukarrebunla beraber olmuştur. Bu durumda Allah ona bu imkânı tanıyıp; “haydi, kulum gel” der. Eğer biri iyilerin kitabını görmezse o kişi mukarrebun değildir.

Söyledim; hiçbir şey hayali değildir. Allah’ın o ebrardan, iyilerden olarak anlattığı kişiler kendi kitaplarını kendileri görmez, kitaplarının illiyyunda mı yahut siccinde mi olduğunu bilmez; ama mukarrebun görür; çünkü Allah ayette bunu anlatırken “mukerrebun onu görür” buyurdu. Bu yüzden eğer biri mukarrebun “görmez” derse kâfir olur, ayeti inkâr etmiş olur. Allah; “kulum dur, ben izah edeceğim, ben sana anlatacağım” dediğinden dolayı mukarrebun ebrarların kitabını görür.

İnnel ebrâre le fî naîm:318 “Muhakkak ki o ebrar olanlar kesinlikle cennettedir.” Onların gönlü cennete dönmüştür. Eğer birinin gönlü cennete dönmemişse, o kişi marifetullah cennetinde değilse ebrar olmaz, Allah onu iyilerden saymaz. Dolayısıyla o kişi kitabını solundan alacakların sınıfına girer. Bununla beraber mukarrebun, onun kitabını gördüğü için elbette ki bunu görür.

Ebrar olanlar, gönlü cennet olanlar cennette nasıl bir haldedirler?

Alâl erâiki yanzurûn:319 “(Onlar) Oturmuş nazar ederler.” Onlar oturup aşkla, muhabbetle birbirlerine nazar ederler. Allah için birbirlerini sevdiklerinden dolayı bunu yaparlar. Eğer birbirlerine aşkla, muhabbetle nazar etmeselerdi bu durumda ebrar olmaz, cennetlik olmazlardı; yani gönülleri cennete dönmemiş olurdu ve cennete de bakamazlardı. Bu durumda cehenneme dönmüş gönüllerinden cehenneme bakarlardı.

O halde muhabbetle, aşkla birbirimize nazar edip etmediğimize bakmamız gerekir. Allah yolunda giden bir cemaat içinde olmayan, daha doğrusu Allah yolunda bir Mürşid-i kâmile tabi olup, vuslat yolcusu olmayan biri hiç muhabbetle, aşkla bakabilir mi? -Elbette ki bakamaz, bakarken aşkla, muhabbetle değil sıradan bir şeye bakarmış gibi bakar.

Peki, ebrar olanların birbirlerine bakarken ki halleri nasıldır?

Ta’rifu fî vucûhihim nadraten naîm:320 “Onların yüzünde nimetlerin sevincini (güzelliğini) görürsün.” Bu nimet hangi nimettir? Gönüllerinin cennete dönmesinin, rablerini sevmelerinin, rableri için sevmelerinin nimetidir. Birbirlerine bakarken yüzlerinde bu görünür.

Yuskavne min rahîkın mahtûm:321 “Onlara mühürlenmiş bir içecek, bir şarap ikram edilir.” Bu şarap mühürlüdür. Eğer mühürlüyse hiç kimse onu açamaz; çünkü Allah onu mühürlemiştir.

Bu mührü açma yetkisine sahip olan kimdir?

Yukarıda söylediğim gibi; mührü açma yetkisine mukarrebun sahiptir. Yoksa kul; “ben Allah’ı seviyorum” diye kendi kendine hayal eder. Nefis sevgisinden, nimetleri sevmekten dolayı; nimetin sahibini, nimeti vereni sevmek başka bir şey, bu aşk şarabından içmek başka bir şeydir. Lakin bu şarap mühürlüdür ve kimse açıp onu ikram edemez. Kişinin kendisi de onu açma yetkisine sahip değildir. Dervişin kendisine ait olan bütün şeylerin kilidi mürşidindedir, bunu açacak olan odur. Mürşid-i kâmil onu açmak için bütün çabasını, gayretini sarf eder. Zaten onun derdi o aşk şarabının mührünü açmak, kula ait olanı kula teslim etmektir. Yoksa o kilitler kimsenin işine yaramaz, sadece kişinin kendisine aittir.

Evet, “onlara mühürlü bir şarap ikram edilir” buyurdu Allah. Bu şarabı kim ikram eder? -Mürşid-i kâmil ikram eder. Demek ki bu bir şaka değilmiş. Şaka yapmıyoruz ya da kimseye oyalansın diye, ‘çaba ve gayret sarf et’ demiyoruz.

Allah ayetin devamında Hitâmuhu misk:322 “Onun sonunda misk kokusu gelir” buyurur. Yani kul bunu içtikten sonra misk kokusu alır. Bizimle beraber vuslat yolculuğu yapan kardeşlerimiz bu misk kokusunu almıştır. Kardeşlerimiz her misk kokusunu aldığında onlara o şaraptan bir kadeh, iki kadeh içirdiğimizi bilmelidir.

Peki, bu koku nerde alınır?

Burada alınır. “Allah” deyip zikrettiğinizde, namaz kılarken, secdedeyken bu kokuyu alırsınız veya herhangi bir şeye aşkla, muhabbetle bakarken, birine rahmet ederken, merhametle muamele ederken, Kur’an okurken, ayetler üzerinde tefekkür ederken Allah’ın bu kokuyu size ikram ettiğini, misk kokusunu aldığınızı görürsünüz. O aşk şarabını içtikten sonra misk kokusu vardır. İçerken bu kokuyu fark etmezsiniz; fakat misk kokusu geldiğinde onu içtiğinizi anlarsınız.

Ve fî zâlike felyetenâfesil mutenâfisûn:323 “Yarışanlar bunun için yarışsın.” Hani hepimiz dünyayı kazanmak için, para kazanmak için, bir şeyi elde etmek için, bir şeyler yapmak için yarışıyoruz ya işte, Allah da bize; “siz yanlış yerde yarışıyorsunuz. Aşk şarabını içmek için, birbirinize o aşkla, o muhabbetle bakmak için, nimetin sevincinin yüzünüzde görünmesi için yarışın” buyurur.

Ve mizâcuhu min tesnîm:324 “(O içilen şaraba) Tesnimden bir şey karıştırılmıştır.” Biraz tesnim karıştırılmıştır. Peki, tesnim nedir? Aynen yeşrabu bihâl mukarrabûn:325 “O, mukarrebunun içtiğidir.”

Mukarrebun, kendi içtiği tesniminden ebrarın içtiği şaraba içebildiği kadar, içmesi gerektiği kadarıyla biraz karıştırıp ikram eder; çünkü onlar, mukarrebunun içtiğini içemezler. Mukarrebun onu saf içer. Zaten o tesnimden ebrarın içeceğine biraz karıştırıp onu ebrara içirince bu onu sarhoş edip kendinden geçirir. Bu tesnim fazla olursa ebrar bunu kaldıramaz, bu onun kaldıracağı bir şey değildir. Ebrar ne zaman mukarrebun olursa o zaman bunu içebilir; çünkü Allah tesnim için; “o, mukarrebunun içtiğidir” buyurmuştur.

Evet, aşk şarabını içmeye davet ediyoruz ve “ikram edeceğiz” dedik. Allah ikram edince içeceğiz. Başta söyledim; marifetullaha, muhabbetullaha, aşka, o aşk şarabından içmeye davet ediyoruz. Sizin bu aşk şarabından içmeniz için yapmanız gereken şey; gönlünüzü açmak, her neyi anlatıyorsam onu anlamaya, tatmaya, gönlünüzü benimle beraber tutmaya çalışmaktır. Böyle yaparsanız ve bu aşk şarabından da içemezseniz bunu kabul etmeyin. Hatta sizi o mukarrebunun içtiği tesnimden içmeye davet ediyoruz. İçebilenler ondan içsin. Şarabın kendisi mühürlü olduğu için “içmek istiyorum” diyene onu açacağız, açacağız ki içebilsin. İçmenin şartlarını mutlaka anlamışsınızdır. Biri bizi, bizimle beraber yürümeyi, bizimle beraber içmeyi kabul ederse ondan içebilir. Yoksa; “ben biliyorum” derse onun kokusunu bile alamaz. Bu, benim elimdeki bir şey değildir. Allah buna müsaade etmezse hiçbir şey yapamam.

Kardeşlerimizin neredeyse hepsi Allah’ın ikramı sayesinde bu aşk şarabından içmiştir. Bizimle beraber olan kardeşlerimizin her biri kendine baktığında mutlaka hayatının bir bölümünde bu ikramı görmüştür. Kardeşlerimiz bu ikramı isterlerse sürekli ondan içerler; ama insanlık hali bir süre sonra gevşeyip, akıl ve nefis de devreye girince gönlü başka şeylerle meşgul olur ve “şu niye şöyle, bu niye böyle” deyip bahane üretmeye başlar ve dünyaya iner.

İnsanı ancak aşk sarhoşluğu Allah’a götürür. Bu aşk sarhoşluğu kula öyle bir manevi güç verir ki kul hiç kimseyi tanımaz hale gelir, kimin ne söylediğine dönüp bakmaz ve tavrını ortaya koyup sadece; “rabbim Allah’tır” der.

Kardeşlerimiz kendine gelince, aslında “kendine gelince” demeyeceğim; çünkü insan aslında sarhoşluk esnasında kendindedir, tam tersine “kendini kaybedince” diyeceğim. Kardeşlerimiz kendini kaybedince; yani dünyaya tekrar dalınca, nefisleriyle beraber olunca, gaflete düşünce seyirleri yavaşlar, gevşer, durur, dolayısıyla manevi güçlerini kaybederler. Bu manevi güç de sadece aşktan ibarettir. Söylediğim gibi gönlünüzü bizimle tutmanız gerekir.

Aşkı sahibinden öğreniyorduk. Aşkı, sahibinden; yani Allah’tan, Allah’ın isimlerinden öğrenirken Allah’ın Kahhar ismine gelmiştik. Kahhar ismi tam dipteki, derindeki bir isimdir. Söyledim; Allah’ın isimleri böyle “v” ya da“u” harfi gibi yukarıdan aşağı iner, aşağıdan da yukarı çıkar. Bu bir yolculuktur. Allah’ın Kahhar isminin tecellisi ise tam en aşağıda o “v” harfinin dibinde, derinindedir. Bu nedenle tecelli ettiği kişiyi yerin dibine geçirerek en aşağıya indirir, indikçe indirir. Allah’ın Kahhar isminin tecellisi tam sarhoşluk yeridir, kendini kaybetme yeridir; aslında kendini bulma yeridir.

Söyledim; bütün isimlerden tecelli eden aşkın rengi biraz daha farklıdır, açıktır; ama Kahhar ismine gelince bu renk siyaha yakın bir şekilde koyulaşır, bu renk siyaha yakındır. Bununla beraber orası aynı zamanda tevhid makamıdır, Allah orada vahid ve kahhar olarak tecelli eder. Sarhoş olmayan oradan geçemez, hatta o ismin sınırına bile yaklaşamaz. Derviş gönül itibariyle onun dehşetini görür, bilir ve sürekli yalvarıp; “ya rabbi, beni buradan uzak tut” der; çünkü Allah orada nefsi kahreder.

Kul farkında olmadan sürekli; “mülk benimdir” der, Allah ise vahid ve kahhar olarak tecelli edince nefsin sahip çıktığı bütün isimleri ondan alır. Kul, Kahhar isminin tecellisiyle karşı karşıya kaldığında o anda kıyameti, kıyamet yerini yaşar.

Söyledim, Allah ayet-i kerimede; “o gün her ümmeti diz üstü çökmüş görürsün”326 buyurur. Allah onlara; Li menil mulkul yevm: “Bugün mülk kimindir” diye sorar ve kimse buna cevap verme gücünü kendinde bulamaz. Allah cevap verir; lillâhil vâhidil kahhâr:327 “(Bugün mülk) Vahid ve kahhar olan Allah’ındır.” Vuslat yolcusunda bu ayet tecelli eder ve Allah onu yere çöktürür. “Bugün mülk kimindir?” diye ona sorduğunda o, cevap verebilecek durumda değildir. Allah ona cevap verir; “bugün mülk senin için vahid ve kahhar olan Allah’ındır” der. Vuslat yolcusu o anda Kıyameti yaşar, hem de burada kıyameti yaşar.

Kıyameti yaşamadan, Kıyameti geçmeden cennet yoktur; çünkü hesabın görülmesi gerekir, o anda hesap görülür. Allah, vuslat yolcusuna; “vahid benim, sende hiç bir şey yok. Sendeki bütün isimler, bütün güzellikler, sende her ne varsa hepsi benimdir. Eğer sende ‘bu bana aittir’ gibi bir fikir, bir düşünce varsa şimdi seni kahrederim, onu senden alırım” der. Kul o anda “hayır” diyebilir mi? -Diyemez. Vuslat yolcusu buna karşılık; “evet, ya rabbi! Ben de ne varsa hepsi senindir, bütün isimler sana aittir” der. Bunu böyle hikâye gibi anlatıyorum; ama işin hakikati böyle değildir, anlaşılsın diye böyle anlatıyorum.

Allah böyle birini nasıl kahreder?

Onu yerden yere vurur. Malının, mülkünün, evladının, eşinin sevgisini onun gönlünden çıkarır. Vuslat yolcusu bunları gönlünden çıkarmazsa Allah bunları ondan direkt alır. Allah ona öyle bir muamelede bulunur ki gönlündeki herkesi, her şeyi çıkarır. Bu yüzden kul bunların hepsini Allah’a teslim etmek zorundadır. Mülk onundur, ona ait olmayan hiçbir şey yoktur; kula da ait bir şey yoktur. Kul oradan geçmek için bütün bunları ya kendi iradesiyle Allah’a teslim ederek; “evet, ya rabbi! Her şey sana aittir, ben seninim, her şey senindir” der ya da Allah onları ondan alır. Vuslat yolcusu gitmeye karar vermiş ya, gitmesi gerekir. Bu şekilde Allah’a cevap verebilmek için de mutlaka bir aşk sarhoşluğu gerekir.

Nasıl ki umrede arkadaşlara; “ya rabbi! Seni istiyorum, bunun için canımı da vermeye hazırım” dedirttik ya işte, canını veren her şeyini vermiştir. Bazen canımızı kurban edip verebiliriz; ama gönlümüzde büyüttüklerimizi veremeyiz. Biri canını verebilecek durumdaysa burayı geçebilir, burayı geçme gücüne bir tek bu halde olanlar sahiptir; çünkü o, böyle bir haldeyken delikanlı gibi durup, rabbini tercih etmiş, seçmiştir, rabbi de onu seçmiştir. Bununla beraber Allah ona yardım eder, aşk şarabını içirir.

İşte böyle bir kula Allah “bugün mülk kimindir” diye sorduğunda o kul kendinde cevap verme gücünü bulur ve “seni istiyorum ya rabbi! Mülk senindir” diye cevap verir. Canını verecek ya, “mülk senindir” der. Böyle bir kul; “bana ait hiçbir şey yok, bugün mülk senindir. Bugün ben sana teslim oldum. Mülkü, her şeyi sahibine teslim ettim. Bana nasıl istersen öyle muamele et; istersen öldür, istersen süründür, istersen bütün insanlara yerdir, küfrettir, hiçbir tarafa dönüp bakmam. Birileri beni eleştirmiş, çekiştirmiş, yermiş, küçümsemiş mi önemli değil, hiç kimseyi tanımıyorum. Ben biliyorum ki sen dilemeden kimse bir şey yapamaz. O ki bu muameleyi sen bana yapıyorsun bunu kabul ediyorum. Seni istiyorum, nasıl bir muamelede bulunursan bulun her muameleni kabul ediyorum; çünkü ben bana ait değilim. Bana ait olmayan herhangi bir şey için veya kendim için sana nasıl itiraz edebilirim ki! Sana itiraz etmiyorum ya rabbi” der. İşte iman budur, aşk budur, muhabbet budur!

Niye ısrarla tekrar tekrar; “Allah’ın isimlerinin nüzul sırasına göre anlaşılması gerekir” diyoruz?

Çünkü Allah bir şey anlatıyor. Allah her seferinde bir şey anlatır, Allah’ın anlatmadığı hiçbir şey yoktur. Allah, kulunu kendisine âbd olsun, iman etsin, âşık olsun diye yaratmışsa, kendine, huzura, vuslata davet ediyorsa mutlaka bütün inceliğin bu isimlerin sıralamasının içinde olması gerekir. Fatiha’da olduğu gibi, Kur’an’da olduğu gibi El Esmau’l Husna’da da bu aynen böyledir.

Allah’ın Kahhar isminden sonra Allah’ın Muntekim ismi gelir. Muntekim; intikam alan demektir.

Allah muntekimdir; intikam alandır, kendi intikamını, bununla beraber kullarının intikamını alandır.

Allah kendi intikamını nasıl alır?

Allah; “Vahid ve kahhar olan benim”328 buyurdu ya Allah böyle söylerken; “vahid olan benim, El Esmau’l Husna bana aittir. Sen isimlerimden birine sahip çıkarsan bu durumda intikamı hak ettin. Dolayısıyla onu senden alırım, onu teslim etmek zorundasın” der. Bu yüzden sahip çıktığın Allah’ın isimlerini sen kendin teslim edeceksin. Teslim etmezsen Allah sana öyle bir muamelede bulunur ki; “rabbim Allah’tır. Ben de bir şey yok, bana ait bir şey yok, her şey sana ait, her şeyi sana teslim ettim” deyip onları Allah’a teslim etmek zorunda kalırsın. Senin benliğin aradan çekilince Allah tecelli eder. Bu yüzden sarhoş olma zamanıdır, içme zamanıdır.

Söyledim; Kahhar ismi tecelli edince vuslat yolcusunun o koyu tesnimdem içmesi gerekir. Mukarrebun ebrarın içeceğine onu karıştırıp yavaş yavaş ona içirir. Bu karışım ona göre ayarlanır. Biri Allah’ı kahhar ve muntekim olarak kabul etmez, onu Kahhar ve Muntekim ismi ile sevmezse bundan içemez; çünkü kaçar. Kaçan nasıl içebilir, nasıl oradan geçebilir! Söyledim; burası tevhittir. Kul birkaç adım daha atarsa sahile varır; ama oraya varan, hatta kenara varan oradan geri kaçar.

Bundan sonrası özel manadaki velayet, bununla beraber şehadet makamıdır; ama buraya gelmek için kulun o karanlıktan, nefsinin karanlığından geçmesi gerekir. Rabbinin onun nefsini kahretmesini sevmesi gerekir. Âşık bu!

Kul içmeden, sarhoş olmadan, âşık olmadan musibeti, belayı hiç sever mi! Musibet, bela karşısında Allah’a; “sen güzel yapıyorsun, seni seviyorum, sen böyle yapıyorsan bunu da seviyorum” diyebilir mi! Kul, âşık olmadan bunu söyleyemez.

Âşık olmayan biri bela ve musibet karşısında ne yapar?

Köpeğe taş atılınca köpek böyle bas bas bağırır ya, o da öyle yapar. Ona söylemek lazım; “hani sözde âşıktın, sözde seviyordun! Bu mu imanın! En ufak bir musibet, sıkıntı geldiğinde hemen feryat edip şikâyet ediyorsun. Sen kimi şikâyet ediyorsun? -Sen sıkıntılar karşısında feryat edip şikâyet etmekle aslında Allah’ı şikâyet ediyorsun, Allah’ı kuluna şikâyet ediyorsun. Sen nasıl mü’minsin! Sen imanı, kulluğu, imtihanı nasıl böyle anladın! Kim bunu sana böyle anlattı!”

Allah muntekimdir; intikam alır, kendi intikamını alır. İntikamını alınca sahtesini alıp hakikisini verir. Allah, intikamı ruhtan değil nefisten alır; çünkü Allah, ruhtan yana, kulundan yanadır. Bu yüzden vehmi olan, ilahlık ve varlık iddia eden nefisten intikam alır. Kul, boyun büküp; “mülkün sahibi Allah’tır” deyip yokluğunu, hiçliğini kabul edip, başını secdeye koyunca Allah’ın nefhettiği ruh tecelli eder; çünkü nefis daha önce onunla ruhu arasına girip perde olmuştu. Allah’ın nefhettiği ruh tecelli edince kul, aşka, muhabbete gark olur.

Bir de kul, insanlara muamele ederken kime zulmetmişse, tabiri caizse Allah hepsini onun burnundan fitil fitil getirir. O yapmış, dolayısıyla hesabını da vermelidir. Hesapsız olmaz; çünkü hesap görülmeden orası geçilmez, cennete gidilmez.

Muntekim isminden sonra Allah’ın Kebir ismi gelir. Kebir; ekber, tek büyük demektir. Vuslat yolcusu bu isimle Allah’ın büyüklüğüne, Allah’ın kulunu nasıl sevdiğine şahit olur. Allah’ın büyüklüğünü öyle bir şiddetle tadar ki hiçbir şey olmadığını bilir, kendisine ait hiçbir şeyin olmadığını görür, tadar ve yaşar. Bu yüzden “Allah’u ekber” deyip rabbini tekbir eder. Söyleyeceği söz budur. Böyle olmadan “Allah’u ekber” demekle kimse Allah’ı tekbir etmiş olmaz. Eğer bu sözü söylerken sen de orada varsan Allah’ı tekbir edemezsin; yani “Allah tek büyüktür” demek yerine sadece “Allah benden daha büyüktür” demiş olursun. Allah’u ekber demen için senin orada olmaman lazım; çünkü o tek büyüktür.

Bu isimden sonra Allah’ın Muteâ’l ismi gelir. Aliyy; yüceler yücesi demektir. Muteâ’l ise; bir de kulunu aliyy yapan, kulunu yücelten, yüceler yücesine çıkaran manasındadır.

Allah, kulunu yüceler yücesine neyle çıkarır?

Yüceler yücesi, aliyy olan bir tek Allah’tır. Allah, kulunu yüceler yücesine kendisiyle çıkarır. Kul, nefsi aradan çekip her defasında boyun bükünce, o aşkla, o aşkın sarhoşluğuyla hiç engel tanımadan “rabbim Allah’tır” deyince Allah onu kendisiyle aliyy yapar, ona tecelli edip onu yücelere çıkarır. O da buna şahit olur.

Sonra Allah’ın Kaim ismi gelir. Kaim; kayyum, kıyama kaldıran, ayağa kaldıran demektir. Allah; “beni seviyorsan ayağa kalk, beni sevenler ayağa kalksın” dedi ya işte Kaim ismi ayağa kaldıran anlamına gelir. Kayyum ise; ayakta tutan demektir. Vuslat yolcusu Kaim ismiyle artık ayaktadır, Allah’a âşıktır; yani aşkla, Allah’ın tecellisiyle, Allah’ın tecelli edip yeniden var etmesiyle artık ayaktadır. Allah kaimdir, kulunu kaim edip onu kıyamda daim etmiş ve ona öyle tecelli etmiştir.

Bundan sonra Allah’ın Şehid ismi gelir. Burası şehadet makamıdır. Kul o karanlıktan daha yeni çıkmıştır, artık şahittir. Allah onu aliyy kılmış, ayakta tutmuş, perdeyi açıp onu şahit kılmıştır. Şehid; Allah’ın ismidir, Allah’ın 99 isminin hemen çıkış noktasıdır. Yani o kişi artık özel manadaki velidir.

Allah ayet-i kerimede; Şehidallâhu ennehû lâ ilâhe illâ hu:329 “Allah şahittir ki Allah’tan başka ilah yoktur” buyurur. Allah bu kısımda vuslat yolcusunu şehadete almıştır. Kul bu sefer bu makamda onu söyler; yani Şehidallâhu ennehû lâ ilâhe illâ hu: “Ben de şahit oluyorum ki Allah’tan başka ilah yoktur” der. Allah bundan sonra; “el melikul kuddûsus selâmul mu’minul muheyminul azîzul cebbârul mütekebbir, subhânallâhi ammâ yuşrikûn. Huvallâhul hâlikul bâriul musavvir”330 deyip isimlerini ona sayar.

O şehadet makamındaki kul da artık bu isimleri sayar; yani rabbini isimleriyle müşahede eder. Kendisine tecelli eden bütün isimlerle artık şahit olur. O, artık bu aşk şarabından içip sarhoş olanlardan değil, bu tecelli karşısında, bu şehadet karşısında artık kendisi aşk olmuş, aşktan şarap olmuş olanlardandır; ama yolu bitirmemiştir. Yolun yarısından sonra daha bir, iki adım atmıştır. Bu daha yolun yarısıdır.

Bundan sonra Allah’ın ona ikramları vardır. Allah kendini ona tanıtır. Kul, Allah’ın isimlerini yeni okumaya başlamış, rabbini yeni yeni tanımış, yeni anlamıştır. Daha doğrusu rabbi kendisini ona yeni tanıtmıştır. Kendini kuluna, nefhettiği ruha tanıtmıştır; çünkü varlığındaki, benliğindeki, nefsindeki kibri, gururu, riyayı, hasedi, şirki, nifakı, küfrü temizlemiştir. Bu temizliği yapan, kulunu temizleyen Allah’tır ama bunu yaparken bir vesileyle; yani bir Mürşid-i kâmille yapmıştır. Bunu asla unutmamak gerekir.

İnsanın kendini, rabbini bulabilmesi için birçok şeyden vazgeçmesi gerekir. Kul dünyadan, dünya hayatından, dünyaya ait her şeyden, nefsinden, nefsinin arzularından, isteklerinden vazgeçmezse; yani onları Allah’a teslim etmezse kendini, rabbini bulamaz, Allah’a dostluğu kazanamaz.

Allah, kulunun gücünü bilir, ona gücünden fazla çekemeyeceği yükü de yüklemez. Vuslat yolunda onu yürütürken bir Mürşid-i kâmille yolu ona adım adım yürütür. Allah bu işi Mürşid-i kâmile teslim eder, o da vuslat yolcusunu adım adım götürür.

Bu yolculuk kulun yürümesine, gücüne bağlıdır. Bu güç; aşk ve muhabbettir. Vuslat yolcusu o aşk şarabından ne kadar içmişse onun gücü de o kadardır, o kadar güçlüdür. Mürşid-i kâmil kendisine tabi olanları adım adım vuslata götürürken kimisi üç senede, kimisi beş senede, kimisi on senede gider; kimisi de elli senede gidemez yahut iki adım bile atamaz. Bu, kulun tercihine bağlı bir şeydir. Kimisi yüz adım gider sonra da “ben vuslat yolundan vazgeçtim” diyerek yolculuğu bırakır. Kul ne kadar vazgeçse de o yolu yürüdüğü için Allah ona verdiği nimeti ondan geri almaz. Diyelim ki böyle biri takıldığı yerde bir sene beklese ve bir sene sonra silkelenip kendine gelse, uyanıp tekrar vuslat yolculuğuna girse o gittiği yolu hemen gidebilir; çünkü daha önce o yoldan geçtiği için orayı bilir.

Bu yüzden vazgeçmek lazım. Hakikati, kendi kendimizi, rabbimizi bilme bulma karşılığında kendimizden, nefsimizden, küfrümüzden, şirkimizden, nifakımızdan, nefsimizin arzularından, isteklerinden vazgeçmek lazım, vazgeçersek kazanırız. Eğer vazgeçemem diyorsak bu durumda kendimizi kandırmanın da bir âlemi yoktur.

Bu yüzden ne dememiz gerekir?

“Vazgeçtim ya rabbi! Sana şirk koşmaktan vazgeçtim. Hakikati inkâr etmekten, kâfir olmaktan vazgeçtim. İkiyüzlülük yapıp; ‘ben mü’minim’ deyip gereğini yapmamaktan, münafıklıktan vazgeçtim. Herhangi bir şeyi, herhangi birini seni sever gibi sevmekten, sana şirk koşmaktan vazgeçtim. Sevdiğim sensin, istediğim sensin ve ben senin kulunum. Senden başka her şeyden vazgeçtim. Kendimden de canımdan da vazgeçtim” dememiz gerekir.

Vazgeçip geçmediğimize bakalım? Daha vazgeçeceğimiz çok şeyimiz vardır. Sahtesinden vazgeçmeden hakikisini alamayız. Her vazgeçtiğinize karşılık bir kadeh aşk şarabı ikram ediyoruz. İkram etmezsem kabul etmeyin.

Hakikati bulanlar; bulduğu o hakikatin karşılığında sahte olan her ne varsa ondan vazgeçenlerdir. Kul, dünyadan vazgeçmeden ahireti, cenneti bulamaz. Nefsinden, kendinden vazgeçmeden Allah’ı bulamaz. İnsanların kendisini övmesinden, sevmesinden vazgeçmeden Allah’ın sevmesini, övmesini bulamaz. Kendi zannından, vehminden vazgeçmeden Allah’ın vahyettiği hakikati bulamaz. Şeytani şeylerden, şeytanın amelinden, şeytandan vazgeçmeden melekleri bulamaz. Yerden vazgeçmeden de göklere ulaşamaz.

Bu yüzden ne diyoruz?

Haydi, gel, gelmek istiyorsan buyur! Bu kadar tonlarca ağırlıkla yukarı çıkamazsın. Bunları bırakman, bunun için vazgeçmen gerekir. Bir kuşa eşeğin yükünü yüklersek kuş onunla uçabilir mi? Yüz sene de çırpınsa bir santim yol alabilir mi? -Alamaz. Küçücük halimizle değil eşeğin yükünü, birçok eşeğin yükünü birden yüklenmişiz. Bu nedenle yükü bırakmak gerekir. Yükü bırakacağız, vazgeçeceğiz, karşılığında da hakikisini alacağız inşallah.

Allah bizi hayalin peşinden koşanlardan eylemesin. Bir avuç toprağa minnet edenlerden eylemesin. Öleceğini bile bile sanki dünya bakiymiş gibi dünyaya muamele edenlerden, dünyayı bakiymiş gibi sevenlerden eylemesin. Allah bizi dünyaya ait olmadığını anlayanlardan eylesin. Allah bizi kendisinin Allah’a ait olduğunu anlayanlardan, “hepimiz Allah’tan geldik, dönüşümüz Allah’adır”331 diyenlerden, buna iman edenlerden, dönüşünü Allah’a yapanlardan eylesin. Allah’a aşk ile koşanlardan eylesin. Allah’a koşarken aşkla, muhabbetle semah ederek yol alanlardan eylesin.

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. İnsân /21 ↩
  2. Mutaffifin /18 ↩
  3. Hucurât /15 ↩
  4. Mutaffifin /19 ↩
  5. Mutaffifin /20 ↩
  6. Mutaffifin /21 ↩
  7. Mutaffifin /22 ↩
  8. Mutaffifin /23 ↩
  9. Mutaffifin /24 ↩
  10. Mutaffifin /25 ↩
  11. Mutaffifin /26 ↩
  12. Mutaffifin /26 ↩
  13. Mutaffifin /27 ↩
  14. Mutaffifin /28 ↩
  15. Câsiye /28 ↩
  16. Mu’min /16 ↩
  17. Mu’min /16 ↩
  18. Ali İmrân /18 ↩
  19. Haşr /23, 24 ↩
  20. Bakara /156 ↩