close

VUSLAT YOLCULUĞU 5

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM

BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Vuslat Yolculuğu sohbetlerimizi yaparken; “aşktan öteye yol yok, aşktan başka yol yok” demiştik. Aşkı anlatıyorduk. Gerçi aşk anlatılmaz, böyle kenarından, köşesinden anlayalım diye aşkı anlatıyoruz; çünkü aşk yaşanır, aşkın yaşanması gerekir. Önce anlatacağız; çünkü önce anlamak gerekir, sonra pratik olarak onu yaşayacağız inşallah.

Zaten bütün sorunumuz; rabbimizi, hayatı, kulluğu, âbdiyeti anlamayışımızdır. Anlamamaktan çok, anlamaya çalışmadık, çalışmıyoruz. Belki anlamak işimize gelmiyor. Belki dünya, dünyadaki işler, nefsimizin arzuları, istekleri bize daha cazip geliyor, hatta düşünmeye, tefekkür etmeye bile tenezzül etmiyor, kendimize bakıp bunu anlamaya çalışmıyoruz. “Ben kimim, nerden geldim, nereye gidiyorum, neden buradayım, benim ne yapmam gerekir” deyip kendi kendimizi bile anlamak için tefekkür etme zahmetinde, tenezzülünde bulunmuyoruz. Sorunumuz budur! Böyle olunca da; yani kendimizi anlamayınca, tanımayınca, kendimizi anlamak, tanımak için çaba ve gayret sarf etmeyince de birbirimizle uğraşıyoruz.

Önceki sohbetimizde Allah’ın nebileri, resulleri üzerinden onların âşıklığını anlatmaya çalışmıştık, oradan devam edelim.

Her hâlükârda bizim için önümüzde bizim gibi bir örneğin olması gerekir ki anlayabilelim. Peygamberler örneklik konusunda en ön safta yer alırlar, sonra peygamberlere tabi olanlar onların arkasından gelir.

Sahabe; malıyla, canıyla Allah yolunda cihad eden, malını ve canını ortaya koyandır. Sahabeler yaptıklarını aşklarından, Allah’ı, resulünü, Allah yolunda cihad etmeyi sevdiklerinden dolayı yapmıştır. Mesela; sahabenin büyüklerinden Hz. Ebubekir (r.a.)’a baktığımızda onun bu hali hemen görünür. Hz. Ebubekir (r.a.), Allah yolunda her şeyini feda etmiş, bununla beraber sadakatini ispatlamış, hiçbir şekilde “acaba” deyip tereddüt de etmemiştir. Bununla ilgili bir örnek vereyim;

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz ve Hz. Ebubekir (r.a.) beraber hicret ederken, Hz. Ebubekir (r.a.) yol boyunca Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in hem önüne, hem sağına, hem soluna, hem de arkasına geçer.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz ona;

-Neden böyle yapıyorsun, diye buyurur.

Hz. Ebubekir (r.a.) de;

-Olur ki bir tehlike önden gelir, belki sağdan ve soldan gelir, belki de arkadan gelir, diye böyle etrafında dönüyorum, diye cevap verir.

Hz. Ebubekir (r.a.), Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in etrafında semah ediyor. Bununla beraber daha önce söylemiştim; Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in “sahabem” dediklerinin hemen hepsi böyledir.

Aynı şekilde Resulullah (s.a.v.) Efendimiz;

-Ya Ömer! Beni ne kadar seviyorsun, diye buyurunca Hz. Ömer (r.a.);

-Seni her şeyden çok seviyorum; ama canım hariç, diye cevap verir. (Hz. Ömer (r.a.)’in böyle cevap vermesi o ana kadar bunu düşünmediğinden dolayıdır.)

Bunun üzerine Resulullah (s.a.v.) Efendimiz;

-Olmaz, beni canından da çok sevmedikçe bana iman etmiş olmazsın, buyurur.

Hz. Ömer’in oğlu Abdullah anlatır; babam eve gelip, içeri girdi, biraz bekledikten sonra evden çıkarak tekrar Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in yanına gidip;

-Ya Resulullah! Seni canımdan daha çok seviyorum, dedi. Bunun üzerine Resulullah (s.a.v.) Efendimiz;

-El ân, şimdi oldu Ya Ömer, buyurdu.88 Yani Allah’ın resulünü canından çok sevmedikçe mü’min olmuş olmazsın.

Sahabeler yalan söylemez, öyle laf olsun diye Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e “seni her şeyden çok, canımdan çok seviyorum” demez. Hz. Ömer de eve gidip Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i canından çok sevip sevmediğini düşünmüş, sonra canından çok sevdiğini, canını feda edebildiğini görmüştür.

Bir de Hz. Ali (r.a.) Efendimiz; “ya rabbi! Nimet olarak senin bana rab oluşun yeter. Şeref olarak benim sana âbd oluşum yeter. Sen tam benim sevdiğim gibisin, beni de sevdiğin gibi yap” buyurmuştur. Bir kul, Allah’ın rab oluşunu kendine nimet olarak görüyorsa ve bu ona yetiyorsa ona başka bir şey gerekmez; çünkü onun rabbi var, onun maşuku vardır. Bu yüzden Hz. Ali Efendimiz; “şeref olarak benim sana âbd oluşum yeter” demiştir.

Şerefi başka yerde aramak doğru değildir. Şerefi, Allah’a âbd oluşta aramak gerekir. Allah’a ne kadar âbd olduysan Allah ile o kadar şereflendin demektir. Hz. Ali (r.a.) Efendimiz; “sen tam benim sevdiğim gibisin, beni de sevdiğin gibi yap” buyurmuştu ya bize de düşen; böyle söyleyip dua etmektir. Tabi ki duamızın yalan olmaması gerekir, yani şiir okur gibi dua etmememiz lazım; çünkü bunu rabbimize söylüyoruz. Bir kul, Allah’a bunu söylerse yalan söyleyemez. Sahabenin hepsi Allah’a âşıktı; ama gerçekten sahabe dediklerimiz âşıktı!

Mesela Mevlana’nın şiirlerini okurken Şems’e; yani mürşidine âşık olduğunu görürüz. Mevlana’yı mürşidine olan bu aşkı konuştururdu. Ebetteki bu bir yere kadardır. Mevlana’dan az çok haberiniz vardır.

Şems ortadan kaybolunca, daha doğrusu şehit edilince Mevlana feryat edip, onu aramaya başladı. Aslında Şems’in şehit edildiğini biliyordu. Buna rağmen Şems’i aramak üzere Şam’a gitti. Şam’a giderken de aslında onu aramıyor, onun gezip dolaştığı yeri arıyordu, belki Şam’a neden gittiğini bile bilmiyordu.

Mevlana’nın oğlu Sultan Veled anlatır;

“Babam Şam’a giderken tabiri caizse soğuktan donan bir serçe gibi gitmişti; ama dönerken de bir şahin gibi dönmüştü. Orada Şems’i bulamamıştı; ama Şems’i orada anlamış ve onu kendinde bulmuştu.”

Daha doğrusu onun bu çabası, gayreti ona bunu kazandırmıştı. Mevlana geri dönerken Şems’i kendinde bulmuş, işte asıl o zaman Mevlana olmuştu. Bir derviş de mürşidini kendinde bulmadan hakkı, hakikati bulamaz, dolayısıyla yerlerde sürünür.

Allah’ın bize aşkın yolunu nasıl gösterdiğine; yani neyi yaparsak, nasıl yaparsak aşkı, muhabbeti kazanacağımıza bakmamız gerekir. Allah ve resulü mutlaka her konuda her şeyi söyleyip yolu göstermiştir. Mesele bunu anlayabilmektir; yani ayetleri derinlemesine düşündüğümüzde, tefakkuh ettiğimizde; ayetlerin arkasındaki manaya bakıp tedebbür ettiğimizde bunu mutlaka anlarız.

Âlimlerimiz ayetleri anlamaya çalışmak yerine; “buna gerek yok, sadece ayetlerin dışına bakacaksın, içine bakman doğru değil” demişlerdir. Hatta ayetlerin iç yüzüne bakanlara, ayetlerin içinden konuşanlara; “işte bu tefsir işârî tefsirdir, tasavvuf ehlinin tefsiridir” deyip kendi kendilerine böyle bir şeyler de üretmiş cahilce, kendini bilmez bir şekilde; “benim gibi oku” demişlerdir. Böyle söylemek “anlama, tefekkür etme” demektir. Hâlbuki Allah; “tefekkür et, tefakkuh et, tedebbür et, aklını kullan”89 buyurur. Başka bir ayet-i kerimede ise; “onlar Allah’ın ayetleri üzerinde düşünmezler mi”90 buyurur. Böyleleri biri ayetleri düşününce ona da başka bir kulp takar.

Sıkça söylediğimiz bir hadis vardır. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “Cennete giremezsiniz iman etmedikçe, iman etmiş olmazsınız birbirinizi sevmedikçe” buyurur. Bu hadisin birde devamı vardır.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz hadisin devamında;

-Size birbirinizi sevecek bir kelime öğreteyim mi diye sahabeye sorar.

Sahabe;

-Evet, ya Resulullah, der.

Bunun üzerine Resulullah (s.a.v.) Efendimiz;

-Tanıdığınıza, tanımadığınıza selam verin, buyurur.91

Selam vermek tek kelimeyle; “ben seni seviyorum, senin için selameti istiyorum, senin Allah’ın selamında olmanı, Allah’ın seni selamette kılmasını istiyorum” demektir. Allah, cennete; “selam yurdu”92 demiştir, dolayısıyla selam demek bir de “senin için cenneti istiyorum” demektir. Bununla beraber birine “selamun aleykum” dediğimizde; “sen benden yana selamettesin, benden sana en ufak bir zararın gelmesi mümkün değildir, selamette olman için elimden geleni yapıyorum; çünkü ben seni seviyorum” demiş oluruz. Yoksa manasını bilmeden, ne söylediğimizi bilmeden selam verirsek bu selamdan muhabbet, sevgi hâsıl olmaz, dolayısıyla birbirimizi sevemeyiz.

Allah ayet-i kerimede; “evlere girdiğinizde selam verin, birbirinize selam verin, kimse evde yoksa kendinize selam verin”93 buyurur. Selam verince mutlaka oradan bir şey hâsıl oluyor ki Allah böyle emrediyor. Aynı şekilde Allah, peygamberlerine de selam verir. Bununla ilgili olarak Allah ayet-i kerimede; “Nuh’a selam olsun, İbrahim’e selam olsun, Musa’ya ve Harun’a selam olsun.”94 Bir de Ve selâmun alâl murselîn:95 “Bütün resullerimize selam olsun” buyurur.

Allah cennete; “selam yurdu” demiştir. Cennete girenlere selam vardır. Bu yüzden Allah ayet-i kerimede; “orada onlara meleklerden, Allah’tan selam vardır.”96 Başka bir ayette ise; “Allah’a yakın olanlar Naim cennetlerinde selam ve hürmetle karşılanırlar”97 buyurmuştur. Aynı şekilde ölmek üzere olan biri eğer mü’minse, imanını kurtaracaksa, “kitabını sağından alacaksa ona selam vardır”98 buyurur. Hepsinin karşılığı Allah’ın sevgisidir, dolayısıyla selam, Allah için olan sevgidir. İnsanlar birbirini sevemiyorsa birbirine selam etmediği, selam vermediği, içi boş bir selam verdiği içindir. Eğer insan gerçekten selam verseydi bu karşılıklı olurdu; yani kişinin selam verdiği onu sever, o da selam verdiğini severdi, dolayısıyla Allah da ikisini severdi.

Selamı bir tek insana vermeyiz. Allah; “evlere girdiğinizde selam verin” buyurmuştu ya işte, herhangi bir yere, bir beldeye girdiğimizde, bir yerden bir yere gittiğimizde yine selam vermemiz gerekir. Belki arkadaşlar şahit olmuştur, boş bir yere girsem bile yine de selam veriyorum; yani oradaki bütün varlığa, taşa selam veriyorum.

Allah bir de, resulüne selam vermemizi emreder. Bu yüzden ayet-i kerimede; “Allah ve melekleri, nebisine (resulüne) selam eder. Ey iman edenler! Siz de peygamberinize tam bir teslimiyetle selam edin”99 buyurur. Yani; “ona yardım edin, destek olun, onu sevin, onun istediği gibi bir teslimiyetle ona yardımcı olun” buyurur Allah.

Selam sadece lafla değildir. Birine; “senin selamette olmanı istiyorum” dediysen bu durumda; “senin için elimden geleni yaparım; çünkü senin sayende ben de Allah’ın sevgisini, rızasını kazanıyorum” demiş olursun.

Allah ayet-i kerimede; “bir selamla selamlandığınızda ya ondan daha güzeliyle selam verin ya da aynıyla karşılık verin” buyurur. Bu, Allah’ın emridir. Biri sana “selamun aleykum” derse ona; “aleykum selam ve rahmetullah” veya “aleykum selam ve rahmetullahi ve berekâtuhu” deyip daha güzeliyle selam vermen ya da en azından selamını onun söylediği kadarıyla alman gerekir. Bundan daha azını yapamazsın. Bunu Allah söylüyor. Ayetin devamında ise; “Allah her şeyin hesabını arayandır”100 buyurur. Yani böyle yapmazsan; “bunun hesabını sorarım” buyurur Allah.

Biri birine bir iyilikte bulunsa, dua etse, ona herhangi bir şekilde bir şey öğretse, yolu gösterse, bir kelime öğretse, dünyası için herhangi bir faydada bulunsa ona selam etmiş olur. Allah, karşılık olarak ya ondan daha güzelini yapacaksın ya da ayniyle ona mukabele edeceksin, diye emretmiştir. Böyle olursa insanlar birbiri için hâyr olur, nimet olur, rahmet olur, cennet olur. Allah, kullarından bunu istiyorsa bu mutlaka lazımdır, gereklidir. Bu yüzden herkes; “Allah’ın bana tanıdığı bu imkânlarla neyi kazanıyorum. İnsanı, varlığı, kendimle beraber tevhitle bakıp bir mi görüyorum yoksa ayrı ayrı görüyor, beni ilgilendirmez mi diyorum” deyip kendine bakmalıdır.

İnsanı ilgilendirmeyen hiçbir şey yoktur. Bununla beraber her şey diridir ve rabbini hamd ile tesbih eder. Her şey, her ne varsa insanı tanır, hem de çok yakından tanır. Bütün varlık, Allah’a iman edip salih amel işleyen kullar için duada, tesbihte, hamdda, istiğfardadır. Aynı şekilde Allah ayet-i kerimede; “Allah onlara lanet eder, bütün lanet ediciler de lanet eder”101 buyuruyor ya bu lanet ediciler de, her şeydir, bütün varlıktır. Bütün varlık birine rahmet ve muhabbet nazarıyla bakmıyorsa o kişiye lanet etmiş demektir.

Selamı doğru anlamamız gerekir. Selam demek; sevmek, sevildiğini haber vermek, bu sevginin gereğini yerine getirmeye çalışmak demektir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in buyurduğu gibi birbirimize selam verirsek aramızda muhabbet hâsıl olur. Bütün insanların böyle yapması gerekir. Biri, böyle yapmıyorsa peygamberini ve rabbini dinlemiyor demektir. Kıyamet günü sadece selam üzerinden bile bakılsa insanlar rabbinin rahmetini, sevgisini kaybeder. Kazananlar yapanlardır, kaybedenler ise bunu ciddiye almayandır. Ciddiye alan gerekeni yapar ve kazanır.

İnsanların neden birbirini sevmesi gerektiğini anlatıyoruz; çünkü her şeyi insanla kazanıp, insanla kaybediyoruz, varlıkla kazanıp varlıkla kaybediyoruz. Allah ile muhatap olurken, dünyadayken Allah’ın kullarıyla muhatap olduğumuzdan dolayı varlığın sahibiyle muhatap oluyoruz. Bu yüzden; “Allah bizi beraber yaşadığımız, muhatap olduğumuz insanlarla, insanlara göre hesaba çeker. Allah tarafından sevdiğimiz kadar seviliriz, merhamet ettiğimiz kadar merhamet, ikram ettiğimiz kadar da ikram görürüz. Bununla beraber insanı yok saydığımız kadar yok sayılırız, ciddiye almadığımız kadar ciddiye alınmayız, insana zulmettiğimiz kadarıyla da Allah zulmettiğimizin intikamını bizden alır; çünkü Allah muntekimdir” diyoruz.

Allah ayet-i kerimede; “Allah katında zerre kadar hayır, zerre kadar şer kaybolmaz, Allah onu mutlaka karşınıza getirir”102 buyurur. Birini zerre kadar seversen Allah mutlaka sevgisiyle senin gönlüne tecelli eder; ama kırarsan oradan da Allah’ın sevgisini kaybedersin.

Mesele; Allah’ın sevgisini kazanmak, imanı kazanmak, daha doğrusu bir adım ötesinde iman olmak, aşk olmaktır. Sohbetin başında söyledim; aşk anlatılmaz, yaşanır; ama gereği yapılınca yaşanır.

İmanımızı test edelim; yani tek başımıza tenha bir yerde bütün gönlümüzle rabbimize dönüp; “Ben beni yaratan rabbimin huzurundayım, bunu rabbime söylüyorum” diye tefekkür ederek rabbimize yönelelim ve Allah’a “ya rabbi! Ben seni seviyorum” diyelim. Bunun karşılığında mutlaka Allah’ın; “ben de seni seviyorum” demesi gerekir. Eğer böyle bir cevap alamıyorsak imanımızda bir sorun var demektir.

Allah, kuluna; “ben de seni seviyorum” derse kul nasıl bir hal alır?

Fezkurûnî ezkurkum:103 “Beni zikredin ben de sizi zikredeyim” diye Allah’ın va’di vardır. Yani “sen beni nasıl zikredersen ben de seni öyle zikrederim. Sen bana; ‘seni seviyorum’ dersen ben de sana; ‘ben de seni seviyorum’ derim. Sen bana; ‘rabbim’ dersen ben de sana; ‘kulum’ derim” diye va’di vardır. Eğer böyle bir cevap almıyorsak bir sorun var, rabbimize dönemedik, rabbimizi zikredemedik, rabbimize; “seni seviyorum” diyemedik demektir. Dersek cevap alacağız; çünkü Allah’ın va’di vardır ve hak’tır.

Allah’tan cevap alamadıysak bir daha söylememiz, yine cevap alamadıysak tekrar bir daha söylememiz lazım. Cevap alamıyorsak; yani bunu söyleyemiyorsak o halde sözümüz doğru değil demektir. Bu durumda başımızı secdeye koyup, ağlayıp feryat ederek; “ben nasıl beni yaratan rabbime seni seviyorum diyemiyorum! Hiçbir şey tatmıyor ve hissetmiyorum, rabbim de bana; ‘ben de seni seviyorum’ demiyor. O halde Allah’a gerçek manada seni seviyorum, diyemiyorum. Söylediğim söz yalandır” dememiz gerekir.

İmanımızı test etmek için bunu yapmalıyız; yani imanımızın var olup olmadığını, lafta olup olmadığını, taklidi olup olmadığını yahut hakiki olup olmadığını öğrenmek için bunu yapmalıyız.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “Allah’a olan haşyetinden, muhabbetinden dolayı Allah için gözyaşı dökene Allah cehennem ateşini haram kılmıştır”104 buyurur. İnsanın kalbinde muhabbet ateşi, pişmanlık ateşi yanacak ki gözyaşı dökülsün. Bu manevi ateş, zahiri ateşe mani olur; yani zahiri ateş, manevi ateşi yakmaz, yakamaz, onu yakma gücü yoktur.

“Kedimize bakalım” dedik, artık kendimize bakmamız gerekir. Allah’ın her anda bize yaptığı muamelesine bakmamız ve bizi nasıl sevdiğini görmemiz gerekir. Allah’ın bizi sevdiğini, bize olan sevgisini, rahmetini, ikramını göremiyorsak rabbimizi hiçbir zaman göremeyiz.

Allah’ın tecellisini, bize olan o isimlerinin tecellisini üzerimizde görmemiz lazım. Allah’ın bu tecellisine bakıp, onu gördükçe, anlamaya çalıştıkça Allah’a olan sevgimiz, aşkımız, muhabbetimiz artar, dolayısıyla Allah’a bir daha; “seni seviyorum ya rabbi” deriz.

Allah’ın bu tecellisini, nimetlerini, isimlerini, muamelesini, muamelesiyle tecellisini görmeden; “ben seni seviyorum” dersen bu söz yalan bir söz olur; çünkü bunu kendi üzerinde görüp tatman gerekir. Yoksa bu sevgi hayali bir sevgi olur; ama bakarken güle değil de dikene bakarsan bu durumda gülü görmez, dikeni görürsün; yani Allah’ın sana olan ikramını, güzelliğini, sevgisini, hayrını, nimetini görmez; eksikleri, sıkıntıları görürsün. Hâlbuki bu sıkıntıların arkasında bir nimet vardır. Gülü görsen bülbül gibi feryat edersin.

Söylemiştim; “her şey Allah’a âşıktır ve bütün varlık rabbini hamd ile tesbih eder.” Hayvanlar da böyledir. Mesela; Allah, kitabında Hüdhüd kuşunu anlatmıştır. Hüdhüd, Hz. Süleyman (a.s.)’a; “Sebe’de bir melike vardı. Onun ve kavminin, Allah’ı bırakıp güneşe secde ettiklerini gördüm. Şeytan, kendilerine yaptıklarını süslü göstermiş de onları doğru yoldan alıkoymuş. Bunun için doğru yolu bulamıyorlar”105 demişti. Bunu söyleyen bir kuştur. Allah ayette böyle anlatmıştır. Bu yüzden hayvana, varlığa bakarken böyle bakmak, onların da rabbini hamd ile tesbih ettiğini unutmamak gerekir. Allah başka bir ayet-i kerimede; “havada uçan kuşların, yeryüzünde yürüyen canlıların hepsi sizin gibi bir cemaattir”106 buyurur. Biz onları tamamıyla anlayamayız, sadece kendimize göre anlarız. Hepsi rabbine iman etmiştir, hepsi de rabbini hamd ile tesbih eder, hepsi de halinden razıdır; yani insan gibi değildir!

Bülbülün güle âşık olması, insana ayet olsun diyedir. Peki, bülbülün güle olan âşıklığı nasıldır?

En güzel sesi, ötüşü olan kuş, bülbüldür. Bülbül, gülün açılmasını sever, gülün açılışına âşıktır. Gül açılırken tam seher vakti açılır. Bülbül diğer zamanlarda da öter; ama baharda gülün başında durup öter; yani ilahi söylemeye, aşk ile feryat etmeye başlar. Bu, onun güle olan aşkının feryadıdır. Bülbül, günlerce gülün açılma zamanı olan seher vaktinde gülün başında durur, onun açılmasını seyretmek için bekler; ama beklerken uykusu gelir ve uykuya dalar ve kendine geldiğinde gülün açıldığını görür. Bu sefer de onun açılışını göremediği için feryat etmeye başlar. Bülbülün feryadı hep böyle devam eder.

Mesela biri bülbüle; “niye böyle yapıyorsun, gülün açışını görmesen olmaz mı” diye sorsa acaba bülbül ona ne cevap verir! Mutlaka bunda bir hikmet olmalıdır; yani bülbülün gülün açışında beklediği bir şey olmalıdır. Bizim için gül ha açılmış, ha açılmamış fark etmez; ama bülbüle göre bu böyle değildir. Bence bülbülün bize vereceği cevap; “gül açılırken, Allah o anda onu tecellisiyle açar. O yeni tecelli halindeki gül açıldığı anda Allah güle muamelede bulunur, tecelli eder, ben de sanki o anda o tecellinin içine girsem kaybolacağım, sanki orada yok olup rabbimi bulacağım” cevabı olur. Bu da bülbülün âşıklık halidir.

Dediğim gibi; “her şey bizim için ayettir.” Bu yüzden insan ya bülbül gibi olup, güle; insanın, varlığın güzelliğine âşık olur, insana bakınca ondaki güzelliği görür ya da onda bir sürü hata ve kusur bulur. Böyle biri güle bakmaz, dikene bakar.

İnsan, güle baksa; yani insanın güzelliğine baksa gönlü gül bahçesi olur. Ondan bülbül gibi feryat işitirsin. İnsan böyle bir bakışla insana bakarsa “rabbimi, rabbimin tecellisini, rabbimin insandaki tecellisini, insan üzerindeki isimlerini seviyorum” der.

Biri de güle değil dikene baksa bu durumda hataya, kusura bakmış olur ve gönlü dikenlik olur. Böyle biri insanlardan, varlıktan, işinden, ticaretinden, eşinden, çocuğundan şikâyet eder. Kısacası böyle biri sadece şikâyet halindedir, ondan sadece şikâyet duyarsın; çünkü bülbül olamamıştır. Herkes bülbülün sesini onun âşıklığından dolayı sever; ama kimse karganın sesini sevmez. Hâlbuki karga da bağırır!

Güle bakanlar, güzelliği görenler bülbül olur, dolayısıyla Allah da, melekler de, kullar da onun sesini sever; ama gülü değil dikeni görenlerin gönlü ise dikenlik olur. Onun sesini de hiç kimse sevmez, herkes karganın sesinden rahatsız olduğu gibi onun sesinden de rahatsız olur.

Mesela Allah ayet-i kerimede; “seslerin en çirkini eşeklerin sesidir”107 buyurur. Eşek de rabbini zikreder; ama eşek, iki halde rabbini zikreder; birincisinde acıktığı zaman “ben acıkmışım” diye rabbini zikreder, feryat eder, ikincisinde ise şehvani duyguları kabardığı zaman zikreder. Sesi bundan dolayı çirkindir. Dedim ya, her şey bizim için bir ayettir. Allah bu ayetle bize; “kulum bak, sen sadece bana dönüp benden ekmek istiyor, beni zikrediyor, dua ediyorsan, sadece nefsin istekleri, arzuları için benden istiyorsan benim katımda senin sesin eşeklerin sesi gibidir, sen eşek gibisin, sen ota takılmışsın” der.

Peki, Allah’ın, kulundan istediği nedir?

Allah’ın, kulundan istediği; aşk ile feryadı, “seni seviyorum” feryadı, “ben senden razıyım” feryadıdır, Hz. Ali (r.a.) Efendimiz’in söylediği gibi; “nimet olarak senin bana rab oluşun yeter. Şeref olarak benim sana âbd oluşum yeter. Sen tam benim sevdiğim gibisin, beni de sevdiğin gibi yap” demesidir. Hz. Ali (r.a.) Efendimiz bunun dışında başka nimet, başka şeref istemiyordu. Bu, aşkın, âşığın feryadıdır.

Ne zaman birinin; “Allah” deyip feryat ettiğini, rabbini tesbih ettiğini, rabbine hamd ettiğini, rabbini övdüğünü, rabbini tekbir edip “lâ ilâhe illallah” dediğini görsek bilelim ki o, bülbül olmuş, onun gönlü gül bahçesi olmuştur. Ne zaman da birinin her şeyden şikâyet ettiğini görsek, bilelim ki onun gönlü de dikenlik olmuş, kendisi de kargaya dönmüştür. Bu, insanın kendi tercihidir, kendi elindeki bir şeydir; yani bu, kişinin bakışından kaynaklanır. Mesele; kulun nasıl baktığı, nereye baktığıdır.

Hepimiz daha önce bunu mutlaka duymuşuz, biliyoruz. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bir hurma kütüğüne çıkıp hutbe okur. Hanım sahabelerden biri de hutbe verirken kullanması için Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e üç basamaklı bir minber yaptırıp getirtir. Sahabeler minberi getirdiklerinde o hurma kütüğünü alıp kenara koyarlar. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz yeni yapılan minbere çıktığında artık hurma kütüğünün üstüne çıkmadığı için o hurma kütüğü tıpkı bir insan gibi inleyip ağlamaya başlar. Mescitte bulunan sahabelerin hepsi o anda buna şahit olur. Hurma kütüğü ağlayınca Resulullah (s.a.v.) Efendimiz minberden aşağı inip, kütüğü kucağına alır ve ona sarılır. Böylelikle kütüğün inlemesi, ağlaması, feryadı yavaş yavaş durur. Sonra da kütüğe;

-İstersen seni yere dikeyim, yeşeriver, buyurur.

Kütük ise;

-Hayır, der.

Kütüğün istediği Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’dir, ondaki tecelliyi gördüğü için Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i seviyor. Bu yüzden insan, rabbine âşık, bütün varlık da o insana âşıktır. O bir basamak, o onun perdesi, o onun kapısı, vuslat kapısıdır.

Bunun üzerine Resulullah (s.a.v.) Efendimiz;

-İstersen seni cennete dikeyim, buyurur.

Kütük de;

-Sen de varsan olur, senin yanındaysam olur, der.

Daha sonra sahabeler anlatır; biz bir ölüyü defneder gibi mezarı kazdık ve o hurma kütüğünü defnettik.108

Bu bir kütük! Bununla beraber bu kütük, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i görmüştür; ama Ebu Cehil, Ebu Leheb, müşrikler Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i görmemiştir.

Bir de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in “Kasva” adında bir devesi vardı. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz vefat edince onun devesi de başını duvara vura vura öldü. Bir tane de eşeği vardı, o da kendini kör bir kuyuya attı. İşte sevmek, sevgi, aşk, kişiye böyle yaptırır.

“Hayvanın, kütüğün, taşın aşkı olur mu” dememek lazım; çünkü bu aşk onların hepsinde vardır. Bu yüzden bizim de; acaba bizde de bu aşk var mı, yok mu diye kendimize bakmamız gerekir.

Bir köpek bize havlayıp saldırsa biz de o köpeğin sahibini seviyorsak köpeğe taş atmaz, onu durdurmaya çalışır ya da sahibini çağırırız; çünkü köpeğe taş attığımızı sahibi görür ya da duyarsa incinebilir, diye düşünürüz. İnsan, köpeğin sahibinden dolayı köpeğe taş atmaz; ama insana taş atar, laf atar, dedikodusunu, gıybetini yapar, iftira atar. Bu da yetmez, bir de insana sövüp onu döver. Peki, sen Allah’ın hesabını hiç yapmıyor musun! Köpeğin sahibi incinmesin diye köpeğin havlamasına ses çıkarmıyorsun; ama insana gelince böyle yapmıyorsun, sen nasıl iman etmişsin böyle! Sen rabbini nasıl seviyorsun böyle! Bir kulun, Allah katındaki kıymeti, değeri, bir köpeğin, sahibi yanındaki kıymeti, değeri kadar yok mudur!

Mesele; iman meselesi, sevme meselesidir. Allah’ı sevsek Allah’tan korkarız ve gönlün, Allah’ın arşı, Allah’ın tecelligâhı olduğunu biliriz, bunu da kendi üzerimizden bilir, anlarız. Allah her bir gönüle her anda tecelli eder. Bunu sadece bir bilgi olarak okursak, bilirsek anlayamayız. Mutlaka canlı bir örnek üzerinden bunu görmemiz gerekir. Bu canlı örnek elbette ki peygamberler, peygamberlerle beraber olanlar, kıyamete kadar da peygamber varisleri ve peygamber varisleriyle beraber olanlardır; çünkü onlar da aynı şekilde sahabe konumundadır.

Arkadaşların bu örnekliği bizim üzerimizde tekrar tekrar seyretmiş olması gerekir. Mesela; herkes bizim bir çocuğu bile incitemediğimizi bilir. Bir örnek vermek gerekirse; küçük çocukların hepsi bizi bilir ve tanır. Bu yüzden anasından ve babasından alamadığı izin için yahut onlara yaptıramadığı şey için; “gidelim büyükbabaya söyleyelim” derler; çünkü anne ve babalarından onlar için bu izni alacağımı, çocukların onlara yaptıramadığını onlara yaptıracağımı bilirler. Anne ve babaları; “onu rahatsız etmeyin” derler; ama çocuklar benimle görüşmek için geldiğinde ben onları geri çevirmem. Onlar da bunu anlamışlar, beni tanımışlardır.

Peki, çocukları neden geri çevirmiyorum?

Elbette ki gönüllerinden dolayı onlara “yok” diyemiyor, onları geri çeviremiyorum; çünkü Allah gönüle tecelli eder. Onlara “yok” dersem onların kırılma tehlikeleri vardır ve ben bu tehlikeyi göze alamam. Onların istedikleri zararlı bir şeyse bunu onlara izah etmeye çalışırım; izah edince onlar da beni anlarlar. Bu istedikleri şey zararlı bir şey değilse, bununla beraber fedakârlık gerektiren bir şey ise bunu da yaparım, yaptırırım. Olsun, onlar için bu zahmeti de çekelim!

Mesele; rabbimizi ciddiye almak, ondan dolayı kulunu, kullarını ciddiye almaktır. Kullarını denildiğinde sadece mü’mini, Müslümanı anlamak yanlıştır. Allah bütün âlemlerin rabbidir, dolayısıyla bütün âlemler, bununla beraber bütün mahlûkat Allah’ın kuludur. Bir hayvana, bir ağaca, bir taşa muamele ederken de bu muameleyi göstermek gerekir. Onlara muamele ederken, mutlaka Allah’ın hesabını yapmak, ona layık olduğu şekilde bakıp, kıymet ve değer vererek; “bunlar, rabbini hamd ile tesbih ediyor” deyip ona öyle muamele etmemiz, onu böyle bilmemiz gerekir.

Bu nedenle Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e; “peygamber olduğunu ilk ne zaman anladın” diye sorduklarında; “Hira Mağarası’na gidip gelirken anladım; çünkü yolun kenarındaki taşlar, o büyük kayalar bana ‘esselamu aleyke ya resulullah’ diye selam veriyordu”109 buyurur. Hiç kimse onu tanımadan, o bile kendini anlamadan, emin olmadan taşlar Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i tanıyordu.

Böyle bakarsak bu durumda varlığa doğru bakmış oluruz. Bütün varlık hiç günah işlemiyor, masumdur ve rabbini hamd ile tesbih ediyor. O zaman bu varlık sevilmez mi, sevilmeye layık değil midir!

İnsan kendini Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e selam veren o taşla kıyaslasın, kendini onun yanına koysun, acaba hangisi daha kıymetli, değerlidir, hangisine; “güzel” denir! İnsan, rabbine karşı günde bin türlü isyanda, itirazda bulunur, oysa o taş sadece rabbini sever, hamd ile onu tesbih eder. Onda Allah’a muhabbetten başka bir şey yoktur, her zerresi semah eder, döner; ama insan böyle değildir.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “ya rabbi! Bana eşyanın hakikatini olduğu gibi göster”110 buyurur. İnsan, eşyanın hakikatini olduğu gibi görmeyince, anlamayınca kendini bir şey zanneder. İnsan kendini, rabbini anlar, tanırsa bütün varlık ona secde halinde olur; ama kendini, rabbini anlamaz, tanımazsa bu sefer ona lanet halinde olur. Bu durumda onun yediği de, içtiği de, yaptığı da haramdır. Kısacası onun her şeyi haramdır; çünkü kendisi haram olmuştur.

Bütün mesele; Allah’a göre nazar ederek Hz. Ali (r.a.) Efendimiz’in buyurduğu gibi; “hiçbir şey yoktur ki ondan önce, onunla beraber, ondan sonra rabbimi görmemiş olayım” deyip bu hali yaşamaktır. İşte gerçek bakış bu bakıştır!

Neye bakarsak bakalım, ondan önce rabbimizi görmemiz; yani daha onu görmeden “bu, Allah’ın kuludur, Allah’ın yaratmış olduğudur, Allah’ın bunun üzerinde bir muradı vardır” dememiz lazım. Sonra onu Allah ile beraber görüp; “Allah tecelli edip bunu yaratmıştır” dememiz ve ona muamele ederken de yine; “rabbim bunun sahibidir, benim buna yaptığım muamele, Allah’a gider, Allah bu muameleyi kendisine yapılmış kabul eder” deyip bakmamız gerekir. İnsana, bütün varlığa muamelenin böyle olması lazım ki doğru görelim, doğru anlamış olalım, muameleyi de doğru yapmış olalım, yaptığımız her muamele ibadet olsun, Allah ile olsun.

Allah ayet-i kerimede; “ey iman edenler! Allah ile yaptığınız alışverişten dolayı sevinin”111 buyurur. Allah ile her anda alışveriş yapıyoruz, her anda bunu yapmamız gerekir. Ben şimdi sizinle alışveriş yapıyorum, aslında sizinle alışveriş yaparken, alışverişi Allah ile yapıyorum; çünkü muhatabım Allah’tır. Allah “anlat” demiş; ama “bu anlatma, bu hatırlatma mü’minlere fayda verecekse hatırlat”112 demiştir. Biz de hatırlatıyor, anlatıyor, öğretiyor, eğitiyoruz ki fayda versin. Bunların hepsi Allah’ın emri, peygamberin yaptığıdır. Aynı şekilde karşımızdakiler içinde bu böyledir. Onlar da öğrenecek, anlayacak; yani okuyacak, sonra okuduğunu imana, ahlaka, amele dönüştürüp onu evine, arkadaşına, kardeşine, taşıyabildiği her yere taşıyacak.

Doğduğumuz andan itibaren öğreniyoruz, hayatımızın sonuna kadar da öğrenmeye devam ediyoruz. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz nasıl ki bütün hayatı boyunca öğrenmiş, öğrendiğini öğretmişse aynı şekilde bizim de öğrendiklerimizi öğretmeye devam etmemiz gerekir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, öğrendiklerini Allah’tan öğrenmiştir. Allah ona vahyedip öğretmiş, o da öğrenip, onu kavramış, yaşamış, sonra hayatının sonuna kadar onu öğretmiştir. Hiç kimse bu öğrenmenin dışında kalmaz; yani hiç kimse “ben anladım, işim bitti, her şeyi öğrendim” diyemez.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz böyleyse, peygamberler böyleyse bu hepimiz için de böyledir. Aksi halde kibirlenmiş, kendimizi beğenmiş, Allah’a, Allah’ın ilmine karşı kendimizi müstağni görmüş oluruz. Allah, kullarına öğretir. Bu dünyada işimiz biterse Allah bizi öbür tarafa alır. Buradaysak işimiz devam ediyor, yolculuk devam ediyor, kazanmamız devam ediyor demektir. Hep beraber kazanmaya, anlamaya, yürümeye devam edeceğiz inşallah.

Bütün bunlardan aşkın, muhabbetin hâsıl olması gerekir. Bu aşkı, bu muhabbeti birbirimize bir de ikram etmemiz gerekir. Belki birbirimize ikram edeceğimiz en büyük nimet, iman nimetidir, muhabbet nimetidir, aşk nimetidir. Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “bir mü’minin bir mü’mine tebessüm etmesi sadakadır”113 buyurur. Tebessüm etmek; “ben seni seviyorum” demektir. Öyle değil mi! Tebessüm etmenin başka bir manası var mıdır! Karşımızdakine tebessüm edince; “seni gördüğüme sevindim; çünkü seni seviyorum” demiş oluruz. Sadaka vereceksek işte böyle muhabbetimizden vermemiz gerekir.

Mesela öyle insanlar var ki tebessüm etmeyi bile doğru kabul etmez; çünkü bunu anlamamıştır. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in en öndeki hali; tebessüm haliydi, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz daima tebessüm ederdi, bunu da herkes bilir.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in daima tebessüm etmesi demek; bütün sahabeye, karşılaştığı herkese; “seni seviyorum” demektir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in onlara; “ben sizi seviyorum” demesi için onlarla konuşmasına gerek yoktu, tebessüm edince bunu onlara zaten söylemiş oluyordu.

Başka hayvanlar, başka varlıklar tebessüm edemez, bir tek insan tebessüm edebilir. Allah, insanı bu vasıfta yaratmıştır. İnsana, varlığa, mahlûkata gönlümüzle tebessüm edersek; yani “seni seviyorum” dersek ona tebessüm etmiş oluruz. Tebessüm etmek gönülden gelen bir fiildir. Gmnülden gelmeyen tebessüme “tebessüm” denmez “sırıtmak” denir. Sırıtmak başka şeydir. Sırıtmak taklididir ve olmayan bir şeyi varmış gibi göstermektir, bu da münafıklıktır.

İnsan, gönülden sevdiği için tebessüm ederse selam da vermiş olur, duasını da yapmış olur. İnsanın bütün bu tebessümünden, bütün varlıktan, insanın gönül arşından alacağı şey; Allah’ın sevgisidir. Bırakın insanlara tebessüm etmeyi, öylelerini biliyoruz ki evinde çoluk çocuğuna bile tebessüm etmez. İnsana tebessüm edince sanki küçülecekmiş, sanki insanlar onu ciddiye almayacak, onu ciddiyetsiz biri zannedecekmiş gibi düşünür!

Senin peygamberinin en öndeki hali; tebessüm haliydi! Onun ciddiyeti, vakarı hiç bozuldu mu! Bununla beraber şaka da yapıyordu; ama ciddiyeti hiç bozuldu mu! Bu yüzden tebessüm edersen vakarın bozulmaz; ama bu vakar manevi ise, gerçek ise bozulmaz, hiçbir şey onu bozamaz.

Birbirimize tebessüm ettiğimizde birbirimize muhabbeti ikram etmiş oluruz. Mesela; yolda giderken biri asık bir suratla önümüzden geçse, dönüp bize bakmasa, selam verip tebessüm etmese o anda moralimiz bozulur ve onun hakkında; “bu ne biçim insandır” deriz; ama tebessüm ederek bize bir selam verse biz de onun selamını alırız. Hele bir de tokalaşıp musafaha edersek rahmetin içine gireriz; çünkü Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bununla ilgili olarak; “Allah oraya rahmetini indirir”114 buyurmuştur. Bu, kazanma imkânıdır. Bu yüzden hiç kimse; “benim kazanma imkânım yoktur” diyemez.

Evet, aşkı, muhabbeti, imanı, sevgiyi nasıl kazanacağımızı artık bilelim, anlayalım ve onu kazanmaya çalışalım. Söyledim; “peygamberler ve peygamber varisleri bizler için kıyamete kadar örnektir.” Bu yüzden peygamber varisi gibi olmak, onun gibi yapmaya çalışmak gerekir. Onun gibi olunca, onun yaptığını yapınca kazanırız. Onlar, kazanmışsa biz de onlar gibi yaptığımızda kazanırız; ama kendimiz gibi yapıp, “ben biliyorum” dersek benlikten kurtulamayız. İnsanın hali zaten ortadadır. Kişi kendisi gibi yapınca bu halini aşamaz, geçemez hep böyle kalır.

Belki varlığı tanımadığımız için sevemiyoruz; ama Allah ile bakınca, Allah’ın nazarıyla nazar edince onu severiz. Böyle bakınca olmayan şeyi biz de yok sayarız; yani vehmi olan, hayali olan tarafını biz de yok sayar, onun, hakikatine bakar, hakikatini görür, onu anlar, ona öyle muamelede bulunur ve onu severiz.

Yine kendi üzerimden söyleyeyim; sevmediğim hiçbir şey, hiç kimse yoktur. Neden her şeyi seviyorum? -Allah ile nazar ettiğimden dolayı seviyorum; ama aslında onun hiçbir şey olmadığını da biliyorum. Onda tecelli eden Allah’tır. Allah’ın, insana benlik vermesinin bir muradı vardır; Allah, onun “ben” demesini istemiştir, onu öyle sever. İnsan, bir varlık olsun; ama varlık olurken bağımsız değil Allah’la olsun, varlığını Allah’tan bilsin ister. Eğer bilmiyorsa o kişi eşekse, ne yapalım, eşeği de seviyoruz. Her şeyin bir vazifesi, bir işi vardır. Biri ötekini olgunlaştırır, nimetine vesile olur. Bu yüzden lazımdır, gereklidir; çünkü o olmazsa öteki kemale eremez.

Sen bütün varlığı sevince varlık da seni sever. Allah ayet-i kerimede; “biz Davud’a dağları, kuşları musahhar kıldık, onunla beraber Allah’ı tesbih ediyorlardı”115 buyurur. Hz. Davut (a.s.), Allah’a âşık biriydi. Bu yüzden gönlündeki aşka, muhabbete hâkim olamazdı, dışarı çıkıp, kendini sahraya, çöllere, dağlara atar ve Allah’ı tesbih etmeye başlardı. Tesbih ederken tesbihini ilahi şeklinde yapardı. Dağlar, taşlar bu aşkın sesine dayanamayıp, onun başına toplanır, o ne söylüyorsa onunla beraber koro halinde tesbihlerini yapardı.

Mesela; hepiniz duymuşsunuzdur, Cizre’de Mele Cizîrî diye bir Allah dostu vardı. Rivayete göre; Mele Cizîrî her sabah namazından sonra köyün karşısında bulunan büyük bir taşın yanına gidip sırtını ona dayar, yarım saat, bir veya iki saat boyunca Allah’a olan aşkını dile getirip feryat ederdi. Kendine geldiğinde ise oradan ayrılıp giderdi. Evi oraya yakın olan bir tane nine de Mele Cizîrî‘nin sırtını dayayıp feryat ettiği o taşın tandır fırını gibi ısındığını fark etmişti. Mele Cizîrî oradan ayrılınca o nine de hamurunu götürüp o taşa yapıştırır, ekmeğini pişirirdi. Hazır fırın! İşte, Mele Cizîrî’nin sırtını dayadığı o taş, onun aşkının feryadıyla ısınıp, tandır gibi yanıyordu.

Bizim de bir şeyleri ısıtmamız lazım. Gönlümüzle, gönlümüzdeki muhabbetimizle evimizi ısıtmamız lazım; ama önce kendimizi ısıtmamız lazım ki evimizi, yakınlarımızı o muhabbetle ısıtabilelim, yakınlarımızda o muhabbetin sıcaklığıyla ısınabilsin.

İnsanda muhabbet varsa, aşk varsa her şey tamamdır; ama o yoksa insandaki her şey haramdır. Muhabbet varsa, her şey güllük gülistanlıktır, gül bahçesidir. Kimde muhabbet varsa gittiği yeri de o muhabbet kaplar, orası muhabbet kokar, huzur kokar, cennet kokar.

Biri de gönlünü başka şeylerle; yani kinle, nefretle, hasetle, kibirle, riyayla doldurmuşsa onun gönlü de cehenneme dönmüştür. Böyle biri gittiği her yeri de cehenneme döndürür. İnsanlar; “onu görmeyeyim de ne olursa olsun” der, hatta bunlar bazen onun en yakınları olur. Eşi, çocuğu, akrabası; “gözümüz onu görmesin” der. Böyle biri cehennem gibi bir gönüle sahiptir; ama o gönülde iman olsaydı, muhabbet olsaydı tam tersi olurdu; yani insanlar onu görünce sevinirdi.

Bu yüzden insanlara baktığımızda mutlaka kendimizi anlarız. Kendi kendimize kendi hakkımızda verdiğimiz hüküm doğru değildir; insanların bizim hakkımızda verdiği hüküm doğrudur.

Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “biri vefat ettiğinde onu tanıyan yakınlarından, komşularından iki kişi; ‘bu güzel bir insandı’ dese o kişi güzel olmasa da Allah kendi bildiğini bırakır, o kulların bildiğini kabul eder ve ona rahmetiyle muamele eder”116 buyurur. Kulların şahitliği bu şekilde geçerlidir.

Mesela; biri öldüğünde “bu kişiyi nasıl bilirdiniz?” diye soruyorlar ya, bu taklidi olan bir şeydir. Allah, ölen kişinin yakınlarının, komşularının ondan razı olup olmadığını bilir. Eğer yakınları, komşuları ondan razıysa Allah’ın güzelliği onda tecelli etmiş demektir, elbette ki imanla beraber; ama iman ehli değilse gece gündüz ibadette de olsa o kişi kaybetmiştir.

Allah hepimize aşkı, muhabbeti ihsan etsin, ikram etsin inşallah! Aşk ile bakmayı, aşk ile nazar etmeyi ihsan etsin, ikram etsin inşallah! Allah bizleri rabbine âşık olanlardan eylesin. Rabbinin sevdiği, kullarına sevdirdiği kullardan eylesin. Allah bizi aşksız, muhabbetsiz, merhametsiz bırakmasın inşallah! Allah bize zatıyla ve sıfatıyla tecelli edip, tamamen aşk olan kullarından eylesin inşallah!

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Buharî, Ahkâm, 19 ↩
  2. Bakara /219, En’âm /65, Nisa /82 Rûm /28, Câsiye /5 ↩
  3. Nisa /82 ↩
  4. Müslim, Îmân 93-94; Tirmizî, Et’ime 45; İbni Mâce, Mukaddime, 9 ↩
  5. En’âm /127, Yûnus /25 ↩
  6. Nûr /27, 61 ↩
  7. Sâffât /79, 109, 120 ↩
  8. Sâffât /181 ↩
  9. Yâsin /58, Ra’d /24 ↩
  10. Furkân /75, Vâkıa /11-12 ↩
  11. Vâkıa /90-91 ↩
  12. Ahzâb /56 ↩
  13. Nisa /86 ↩
  14. Bakara /159 ↩
  15. Zilzâl/7-8, Lokmân /16 ↩
  16. Bakara /152 ↩
  17. Tirmizi, Mecmau’z-Zevaid, 5 /288; Camiu’s Sağir ve Tercemesi, İzahlı 2000 Hadis-II, 372 ↩
  18. Neml /23-24 ↩
  19. En’âm /38 ↩
  20. Lokmân /19 ↩
  21. Darımı, Sünen, 1 /16 ↩
  22. Tirmizi, Menâkıp: 6; Dârîmî, Mukaddime: 4; El-Heysemî, Mecme’uz-Zevâid, 8: 260; El-Hâkim, El Müstedrek, 2: 607; Ali El-Kari, Şerhu’ş-Şifâ, 1: 628 ↩
  23. Hadimi, Berika, 2, 33; Aliyyu’l-Kari, Mirkat, 8, 3453 ↩
  24. Tevbe /111 ↩
  25. Zariyat /55 ↩
  26. Tirmizî, Birr, 36 ↩
  27. Tirmizî-İbni Hibban, Ramûz, c. /35 ↩
  28. Enbiyâ /79 ↩
  29. İbni Neccar ↩