close

12.Bölüm

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyai vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Hep beraber “subhânallah” demeyi ve rabbimizi tesbih, tahmid, tekbir ve tevhid etmeyi öğreniyorduk.

Allah âyet-i kerimede “yedi gök, yer ve bunların içinde bulunan herkes O’nu tesbih eder. O’nu hamd ile tesbih etmeyen hiçbir şey yoktur”194 buyurur. Aynı şekilde “rabbinizi tesbih edin, rabbinizi hamd ile tesbih edin. Azim olan, e’âla olan rabbinizi tesbih edin. Rabbinizi tesbih ederken onun azim olduğunu, e’âla olduğunu bilerek ve Allah’ın e’âla oluşunu, azim oluşunu zikrederek onu tesbih edin”195 diye bize emretmiştir.

Biz de hep beraber rabbimizi nasıl tesbih edeceğimizi ve tesbih ederken nasıl bir gönül hâline sahip olmamız gerektiğini anlamaya çalışıyoruz.

Allah’ın cemalinin perdesi onun celâlidir. Bu durumda celâl perdesinden geçmeden Allah’ın cemâlini müşahade etmek mümkün değildir.

Celâl perdesi nedir?

Yaşadığımız imtihanlar Allah’ın Celâl isminden, sıfatından tecelli eder. Ne zaman kul, Allah’ın imtihanlarına, takdirine razı oldu ve takdirini tesbih edip “rabbim doğru yapmıştır, güzel yapmıştır, en güzelini yapmış, en hayr olanı yapmıştır, yaşadıklarım onun rahmetinin, ilâhlığının, muhabbetinin tecellisidir. Benim burayı sabırla, rızayla, muhabbetle geçmem lazım” der ve orayı geçmeye çalışırsa cemâl perdesi ona aralanır ve Allah’ın cemalini müşahade eder. Yoksa yaşadığı imtihanlar karşısında itiraz eden, isyan eden, feryad eden, Allah’ın takdirini, emrini, hükmünü görmeyen biri Allah’ın cemalini müşahede edemez.

İbrahim Bin Ethem (r.a.) Hazretleri anlatır.

Bir gece sabaha kadar namaz kıldım ve bütün geceyi feryad edip dua ile geçirdim. Sabaha karşı üstüme bir ağırlık çöktü, kendimden geçer gibi oldum. O sıra Allah bana hitap etti. Buyurdu ki: “Hiç güzel dua etmedin! Şöyle dua etmeliydin: ‘Allah’ım beni takdirine razı ettir ve beni takdirine razı olanlardan eyle. Bana sabır ver, musibetlere karşı sabrettir ki itiraz etmeyeyim, isyan etmeyeyim, imtihanların senden geldiğini bileyim. Nimetlerine güzelce şükretmem için bana güzel bir şükür ver. Beni afiyette daim kıl. Bana nimetin tamamını ver ve beni muhabbette sabit kadem eyle’ demeliydin.”

Allah bize nasıl dua etmemiz gerektiğini öğretiyor ve “daimî muhabbet hâlinde olayım, takdirine rıza göstereyim, musibetlere sabredeyim, nimetlerine güzelce şükredeyim. Senden afiyet istiyorum. Bana takdir ettiğin ve beni layık gördüğün nimetin tamamını istiyorum. Muhabbette sabit kadem olmak istiyorum. Ayaklarım muhabbette devamlı olsun, sabit olsun, muhabbet hâlinden bir an bile ayrılmayayım diye dua etmeliydin” buyuruyor. Bunu da veli bir zata, Allah dostuna söylüyor. İşte, mü’min böyle dua eder! Mü’minin istedikleri bunlar olmalıdır.

Bir kul, Allah’tan bunları istiyorsa o zaman Allah’ın takdirine razı olmaya çalışır, musibetlere sabreder, Allah’ın nimetlerine güzelce şükreder, Allah’tan afiyet ister, nimetin tamamını kazanmak ve daimî muhabbet hâlinde olmak için çabasını gösterir. Bunlar Allah’ın iste dedikleridir. Geriye kalan bütün nimetler, ikramlar zaten bunların içindedir. O yüzden biz de rabbimizi tesbih ediyor, tahmid ediyor (hamd ediyor), tekbir ediyor, tevhid ediyoruz ki rabbimizden bu nimetleri kazanabilelim.

Aslında hiç kimse hiçbir şey bilmez. Allah kendisine neyi öğretmişse bir tek onu bilir ve sadece Allah’ın bildirdikleri doğrudur, dosdoğrudur. Geriye kalan bütün bilgiler ise eksiktir, noksandır, kusurludur, yanlıştır. Allah her neyi haber vermişse verdiği her haberde subhândır; yani onun verdiği bütün haberler eksiksiz, kusursuz, noksansızdır, kâmildir, kemâlat üzeredir. Bundan dolayı bize düşen; rabbimizin söylediklerine bakmak ve onu görmeye, anlamaya çalışmaktır.

Bu hayatın gayesi rabbimizin rızasını, yakınlığını kazanmaktır; ama bunun için öncelikle bizim rabbimizden razı olmamız gerekir. Rabbimizden razı olmamız gerekir derken; rabbimizin takdirinden, emrinden, hükmünden, bize yaptığı muameleden razı olmamız ve “rabbim bana her ne muamelede bulunursa bulunsun hepsi benim için hayırdır, rahmettir, nimettir, muhabbettir, cennettir, Allah’a yakınlıktır, dostluktur. Bana düşen; rabbime, rabbimin takdirine, emrine, hükmüne boyun büküp ona isyan etmemek, itiraz etmemek, feryad etmemek ve ondan razı olmaktır” dememiz gerekir.

Kul, Allah’tan razı olunca Allah da ondan razı olur. Kul, rabbinin takdirine razı olunca, onu kabul edince, rabbinin takdirini kendisi için saf rahmet, saf hayır olarak görünce rabbinden emin olur ve gönlü mutmain olur.

Mutmain olunca Allah’tan hangi hitabı alır?

Yâ eyyetuhen nefsul mutmainneh: “Ey (Allah’ın zikri, muhabbeti ve yakınlığıyla mutmain olup) itminana ermiş nefis!” İrciî ilâ rabbiki râdıyeten mardıyyeh: “Sen O’ndan razı, O da senden razı (ve O’nun tecellisine mazhar) olarak dön Rabbin(in huzurun)a!” Fedhulî fî ibâdî: “Ve gir (veli) kullarımın arasına!” Vedhulî cennetî:196 “Gir, (marifetullah) cennetime!”

Kul itminana ererse, Allah ona bu daveti yapar ve “haydi huzura gel” der.

Kul, itminan buldu ya, artık rabbinden razı olması ve huzura razı olmuş olarak gitmesi gerekir. Kul, rabbinden razı oldukça rabbi de ondan razı olur. Böylelikle kul huzura layık olur, miracı yapar ve huzura çıkar. Sonra Allah ona “gir cennetime, gir veli kullarımın arasına, gir marifetullah cennetime” diye hitap eder.

Bu durumda huzura varamadıysak, huzura miraç etme davetini alamadıysak; Allah’ın takdirine razı olamamışız, gönlümüz rabbimizle, rabbimizin yakınlığı ile, rahmetiyle, sevgisiyle mutmain olamamıştır. Tam tersine başka şeylerle meşgul oluyoruz ve kendimizi başka şeylerle mutmain etmeye, sevindirmeye çalışıyoruz demektir.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz miraca gittiğinde rabbimiz ona “iste! İster naz ile ister niyaz ile iste. Bugün yapacağın her dua katımızda kabuldür” buyurur.

Allah’ın Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e “ister naz ile ister niyaz ile iste” buyurmasının hikmeti nedir?

Allah, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e böyle buyurarak “korkma, endişe etme. İsteyeceğin şey yanlış bile olsa onu nazın olarak kabul ederim; yani rahat ol” buyurmuştur. Eğer Allah sadece “iste” buyursaydı, o zaman Resulullah (s.a.v.) Efendimiz gelişigüzel şeyler söyleyemez, “ümmetim” diyemezdi; çünkü ümmetin hâlini görüyor, biliyordu. İşte, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz isteyebilsin diye Allah ona “ister naz ile ister niyaz ile iste” buyurdu.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bu hitap karşısında “önce seni istiyorum. Senin yakınlığını, sana en yakın olmayı istiyorum ya rabbi!” dedi. Bunu söylerken de gönlünde “bir daha geri dönmek istemiyorum” demişti. Allah ona “ister naz ister niyaz ile iste” dediği için Resulullah (s.a.v.) Efendimiz de bunu istedi; ama Allah “seni son nebî olarak göndermişim. Kullarımı seninle davet ediyor, daveti seninle yapıyorum. Hidâyeti seninle veriyor, kullarımı seninle uyarıyor, müjdeliyorum. Ezelden takdiri böyle yapmışım, dolayısıyla senin kulluğunu, örnekliğini bütün âlemin görmesi lazım; çünkü seni âlemlere rahmet olarak göndermişim (yani burada kalamazsın). O yüzden geri dönmen gerekir. Yakınlık itibariyle de bütün peygamberler içinde bana en yakın olan sensin” diye cevap verdi.

Allah böyle hitap edince bu defa Resulullah (s.a.v.) Efendimiz ümmetini istedi. Allah da ona “miraç senin ümmetine ikramımdır. Önce sana ikramdır. Günde beş vakit kıldığın her namazın miraçtır. Her namazda bu makama çıkarsın” buyurdu. Bu hitap Resulullah (s.a.v.) Efendimiz içindi.

Aynı şekilde Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in ümmetinden her bir kul için de aynı nimet geçerlidir. Allah onun ümmeti için de “manevi olarak bu miracı kıyamında, rükusunda, secdesinde, tesbihinde, tekbirinde, tevhidinde her birine ikram ettim” buyurdu. O yüzden namazı miraç olarak bilmek gerekir.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz namaz için “iki gözümün nûru namaz”197 buyurmuştur. Namaz kulun gözüne nûr olur; yani namazla kulun perdesi açılır ve namazı kendisine miraç olur. Bu her bir mü’min için böyledir, böyle olmalıdır, dolayısıyla herkes namazdayken rabbinin huzurunda durduğunda miraçta olduğunu bilmelidir. Bu, Allah’ın mü’minlere, ümmet-i Muhammed’e vaadidir, dolaysıyla Resulullah (s.a.v.) Efendimiz nasıl miraç etmişse ümmeti de manevi olarak öyle miraç eder.

Bütün peygamberlerin miracı vardır. Onların ümmetlerinin miracı da tabi oldukları peygamberleri gibidir. Tabi oldukları peygamberler Allah ile nasıl muhatap olduysa, Allah’a ne kadar yakın olduysa, miraçları nasıl olduysa ve Allah’ın cemalini nerede, nasıl müşahade ettilerse ümmetlerinin miracı da o şekildedir; ama Allah, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e özel olarak yolculuk yaptırıp onu yedi kat göğe, Sidret-ul Munteha’ya, oradan Arş’a çıkarmıştır. Her peygamberin nimeti kendisine tabi olanlar için de geçerli olduğundan mü’minlerin miracı da böyledir.

Evet, her namazın miraç olması gerekir; ama namazın miraç olabilmesi için kulun, rabbini tesbih etmeyi, tahmid etmeyi, tekbir etmeyi, tevhid etmeyi bilmesi; yani rabbini tevhid ederken, tesbih ederken, hamd ederken ne söylediğini bilip iman etmesi lazımdır.

Mesela; kul namaza başlarken “Allah u ekber” deyip rabbini tekbir eder, sonra subhâneke allahumme ve bihamdik: “Allah’ım sen subhânsın ve hamd senin içindir” der. Böyle söyleyince Allah’ı hem tesbih etmiş hem hamd etmiş olur. İşte, kulun daha en başından bunu söylerken ne dediğini bilmesi gerekir ki namazı kendisine miraç olsun ve rabbinin huzurunda durmuş olsun.

İnşallah namazımızı kılarken rabbimizi tesbih etmeyi, tahmid etmeyi, tekbir edip tevhid etmeyi tadarak, yaşayarak, Allah’ın huzurunda olduğumuzu bilerek ihsan mertebesinde kılacak ve miracımızı yapacağız. Namazımızı bu şekilde kılarsak Allah bize miracı tattırır, yaşatır inşallah.

Allah, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e “namaz ümmetin için miraçtır” derken “şayet huzurumda durursa (huzurumda ihsan mertebesinde durursa) namaz ümmetin için miraç olur” diye şart koymuştur. Bu yüzden Allah, kulu namaza davet ederken aslında kulunu kendi huzurunda durmaya ve miraca çıkmaya davet ediyor.

Peki, ihsan mertebesi ne demektir?

İhsan mertebesi; rabbini görüyormuşçasına kulluk etmek, ibadet etmek, rükû edip secde etmektir.

İhsan mertebesinde huzurumda durursa demek; tesbihini, tahmidini, tekbirini ve tevhidini ihsan mertebesinde tadarak, yaşayarak yaparsa namaz ümmetin için miraç olur demektir.

Kul ihsan mertebesini tadarsa huzurda olduğunu tadar. Gerisi Allah’ın ikramıdır. Perdeyi aralayacak olan, huzura kabul edecek olan odur. Bize düşen; onu layıkıyla tesbih edip hamd etmek ve huzura layık olmaktır. Tabii, bu dil ile olabilecek bir şey değildir, gönlün de tesbihe, hamda dâhil olması, imanın, aşkın, muhabbetin, Allah’a teslimiyetin bütün gönlümüzde tecelli etmesi şarttır. Tecelli edince namazımız miraç olur.

Mesele; hayatı Allah’ın bizden ne istediğini bilerek yaşamaktır. Hiçbir anımız yoktur ki Allah’ın huzurunda olmayalım ve Allah’ın bir emri ile, davetiyle karşı karşıya kalmayalım. Allah bizi her anda kendine davet eder ve bunun için imtihanlar, sebepler yaratıp ne yapmamız gerektiğini gönlümüze vahyeder.

Allah zaten Kur’ân’ı indirerek asıl vahyini bize yapmıştır. Bu yüzden hepimiz ne yapmamız gerektiğini; hayrın, şerrin, günahın, sevabın ne olduğunu, ne yaparsak Allah’a yakın olacağımızı ve ne yaparsak Allah’tan uzaklaşacağımızı biliyoruz. Her mü’min bunu bilir. Sadece mü’minler değil, mü’min olmasa da her insan bunu bilir.

Nereden bilir?

Allah ona öğretmiş ve fıtratına iyiliği, güzelliği yazmıştır, dolayısıyla herkes yanlışı da kötülüğü de bilir. İnsan kendisine nasıl muamele edilmesini istiyorsa o muameleye güzel demiş, kendisine nasıl muamele yapılmaması gerektiğini söylüyorsa o muameleye de kötü demiştir. Öyleyse insanın kendisine yapılmasını istemediği bir şeyi başkasına yapmaması, kendisine yapılmasını istediği şeyi de başkasına yapması gerekir. Demek ki herkes her şeyi biliyormuş! Kimsenin bilmediği bir şey yokmuş!

Bütün mesele; bildiklerimizle amel etmektir; yani imanımızın, ilmimizin ahlaka dönüşmesidir. İlmimiz amele dönüşürse, Allah bize bilmediklerimizi öğretir ve bize marifetullahı ikram eder.

Zaten bundan sonra İkra TV’de, İkra Medresesi’nde pazar günleri saat onda canlı olarak yeni bir sohbete başlayacağız. Programımızın adı Marifetullah Sohbetleri olacak inşallah.

Yapacağımız bu sohbette her türlü meseleyi, güncel konuları da konuşacağız. Mü’minlerin olaylara, meselelere, hadiselere nasıl bakmaları, gönüllerinin nasıl olması gerektiğini, Allah’ın nazarıyla nasıl nazar edip nasıl anlamaları gerektiğini de anlatacağız. Allah her konuda nasıl bakmamızı, görmemizi, anlamamızı, olaylara, kişilere karşı nasıl muamele etmemizi istiyorsa hepsini anlatacağız; ama anlatırken Allah’ın resulü olsaydı nasıl yapardı, nasıl muamele ederdi diyerek anlatacağız. Kısacası Allah’ın vahyine, Kur’ân’a göre nasıl bakmamız, anlamamız, nasıl konuşmamız, yapmamız gerektiğini öğrenmeye, anlamaya çalışacağız. Bunları anlatacağız ki bizi dinleyen, izleyen kardeşlerimiz Allah’ın nazarı ile nazar edebilsin.

İnşallah Allah’ın imkân verdiği nispette sohbetleri yapmaya çalışacağız.

Unutmamamız lazım ki yanlış bir düşünce, yanlış bir fikir, yanlış bir anlayış gönlümüzü lekeler, karartır. Yanlış bir düşünce bizi rabbimize ters düşürür. O yanlış düşünceyle hiç farkında olmadan rabbimizden yüz çevirmiş, rabbimizin bize öğretmek istediğini görmemiş, nefsimizin hevâsına, şeytanın verdiği vesveseye ya da birilerine göre bakıp olayları, meseleleri yanlış anlamış oluruz; yani rabbimize ters düşmüş oluruz.

Peki, bir şeyi yanlış anlamak sorun olur mu?

Evet, olur. Kendi gönlümüzde sorun olur; çünkü o yanlış olan şey rabbimizle aramıza perde olarak girer. Bu yüzden her şeyi doğru anlamamız, doğru anlayabilmemiz için de Allah’ın nazarıyla nazar edip Allah’a göre doğru bakmamız şarttır. Olayları meseleleri nasıl yorumlamamız, tahlil etmemiz gerektiğini rabbimize, Kur’ân’a göre yorumlayıp tahlil ettiğimizde doğruyu anlarız ve rabbimizle aramızdaki perdeler kalkar; ama yanlış anlayınca tam tersi olur ve rabbimizle aramıza perde girer. Zaten baktığımızda insanları, insanların yaptıklarını o kadar çok yanlış anlıyoruz ki bu yanlış anlamalarla gönlümüz kat kat perdeleniyor.

Bilelim ki herhangi bir şeye ya da herhangi birine bakınca yanlış bir hüküm verdiğimizde şayet o hüküm Allah’ın verdiği hüküm olmazsa, verdiğimiz hüküm mutlaka bizi Allah’tan uzaklaştırır; ama verdiğimiz hüküm Allah’ın verdiği hüküm olursa o zaman da hükmümüz bizi Allah’a yaklaştırır. O yüzden hükmü yalnızca Allah’a göre vermemiz gerekir.

Hüküm sadece Allah’a aittir. Yoksa herkes kendine göre bir konuda hüküm verir. Genel olarak insan en büyük yanlışı insanlar hakkında verdiği hükümde yapar.

Nasıl?

Örnek vermek gerekirse; birine “kötü” dediğinde onun hakkında bir hüküm vermiş olursun. Peki, onu ne kadar tanımışsın? Onun günahlarını, kötülüklerini bir kefeye, iyiliklerini, güzelliklerini, sevaplarını da bir kefeye koyup tarttın mı? -Hayır. O zaman nasıl bu hükmü verebilir, onun kötü olduğunu söyleyebilirsin! Sadece bir tarafına bakıp onun kötü olduğunu söylemek yanlış bir hükümdür, adil bir hüküm değildir. Allah nasıl hüküm vermeni söylemişse hükmü öyle vermen lazımdır.

Hüküm vermeyen hiç kimse yoktur. Her birimiz mutlaka hüküm veririz. Mesela; benim de bir hükmüm vardır. İsterseniz kendi hükmümün ne olduğunu söyleyeyim. Bunu samimi ve ciddi bir şekilde Allah’a yemin ederek söylüyorum. Rabbim bana “kullarım hakkında hüküm ver” diye hitap etse her biriniz için hüküm verirken “ya rabbi! Bu kulların iman ehlidir, hepsi seni tercih etmiştir. Hepsi seni seven, senden haşyet duyan, rızanı, yakınlığını, cemalini, dostluğunu, vaad ettiğin cenneti isteyen kullarındır. Onlarda güzellikten başka bir şey göremiyorum. Hataları, kusurları, eksikleri, yanlışları, günahları vardır; ama ben onları görmüyorum; çünkü imanlarının, güzelliklerinin, kulluklarının, fedakarlıklarının, içten yana yakıla ‘ben günahkârım’ demelerinin, tövbelerinin, istiğfarlarının nûru onları öyle bir kaplıyor, öyle bir aydınlatıyor ki onlara bakarken karanlık göremiyor, günah göremiyor, eksik göremiyor, yanlış göremiyorum. Görüyorum; ama güzellikleri onların bütün eksiklerini siliyor, karanlıklarını aydınlatıyor. Benim onlarda gördüğüm sadece imanlarının, lâ ilâhe illallah demelerinin, sana boyun büküşlerinin güzelliğidir. Kullukları hakkındaki endişeleri, korkularıdır. ‘Acaba rabbim bana kulum der mi, ben seni affettim, sana ikram ettim der mi’ demeleridir. Bu endişe nûrları onları temizliyor ve karanlıklarını aydınlatıyor. O yüzden onlara bakarken güzellikten başka bir şey görmüyor, göremiyorum.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “kalbinde zerre kadar iman bulunan cennete girer.”198 Lâ ilâhe illallah muhammedun resulullah, diyen cennete girer”199 buyurmuştur. Senin kulların bunu söylüyor, onlar cennetliktir. Sadece cennetlik demiyorum! Onlar seni istiyor, rızanı, yakınlığını istiyor. Hepsi seni seven; ama kirlenmiş kullarındır. Yalnız bu kirleri sana olan sevgilerine mâni olmuyor, perde olmuyor. Çamurun içindedirler; ama ‘seni seviyorum ya rabbi’ diye bağırıyorlar. Hepsi çok güzeldir” derim.

Israrla “şunu şöyle yapacaksınız! Bu eksiği yapmayın, şu yanlışı yapmayın, niye böyle yaptınız! Oysaki şöyle şöyle yapmanız gerekir” derken de bunları rabbimize yakın olalım, rabbimizle aramızdaki perdelerimiz aralansın diye söylüyorum. Yoksa hepinize bakışım kesinlikle böyledir. Allah’a yemin ederim ki her birinize bakarken günahınızı, eksiğinizi, yanlışınızı görmüyorum. Zaten görmeyi kendime yakıştıramam. Görsem sizi nasıl sevecek, size rahmetle, muhabbetle nasıl muamele edecek, Allah’ın huzuruna nasıl taşıyacağım!

Kardeşlerimizin hataları var mıdır? -Elbette ki vardır. İllaki herkesin hatası, kusuru vardır. İnsan beşerdir; hatasız, kusursuz, günahsız, eksiksiz, yanlışsız hiç kimse yoktur. Mesele; insanın güzelliğini görmek ve ondaki bu güzelliği sevmektir.

İnsana bakarken hatayı, yanlışı görürsek iblisin safında durmuş ve “bu secdeye, nimete, ikrama, halife olmaya layık değil” demiş oluruz. Bu da insanlar olarak genel itibariyle yaptığımız en büyük yanlıştır. İnsana bakarken güzeli, doğruyu görünce ise peygamberlerin safında durmuş, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’le, âlemlere rahmet olanla beraber durmuş ve onun nazarıyla bakıp rahmetle nazar etmiş oluruz. Onun için biraz önce yeni başlayacak olan programımızın ismini söylerken “Allah’ın nazarıyla nazar etmek” kelimesini kullandım.

Evet, Allah’ın nazarıyla nazar etmemiz gerekir.

Nasıl?

Allah afuvvdur, rahmandır, rahimdir, gafurdur, gaffardır, halimdir, rauftur. Sen de bakarken onunla bakacaksın. Kulunu o yaratmıştır, o seviyor. “(Hiç) Yaratan (yarattığını) bilmez mi?200 Bizim çocuğumuz yüz tane hata yapsa, küçüktür, henüz bilmiyor, deriz. Koşarken düşse kızmayız. Düşünce onu dövmeyiz. Bunun yerine çocuğumuzu kaldırır, üstünü silkeler, bir de onu teselli etmeye çalışırız. İşte, Allah’ın nazarıyla nazar etmek böyledir. Allah’ın, kulunu nasıl gördüğünü buradan anlamaya çalışalım.

Sadece insanda değil bütün varlıkta güzellikten, rahmetten başka bir şey görmememiz ve yaşadığımız her olayda Allah’ın takdirinden başka bir şey görmeyip hepsinin üzerinden El Esmâu’l Husnâ’ya şahid olmamız lazım. “Doğu da Allah’ındır batı da. Nereye dönerseniz (dönün) Allah’ın vechi (zatından tecelli eden El Esmâu’l Husnâ’sı) oradadır”201 âyeti bizde imana dönüşmelidir. Bu âyet bizde imana dönüşünce Allah da bize “sen en güzeli görmeye, beni görmeye layıksın” buyurur; ama güzel görmek yerine kötü görür, eksik görür, yanlış görür, günahı görürsek, insanlar için “şu kâfirdir, şu münafıktır, şu fasıktır” dersek hiçbir şey kazanamayız. İnsanlar hakkında böyle söyleyince Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i sevindirmiş olmaz, Allah’ın huzurunda böyle söyleyerek Allah’ı sevindirmiş olmayız; çünkü Allah rahman ve rahimdir. Allah, kullarının kazanmasını, tertemiz olup cennete gitmelerini istiyor. Bununla beraber herkesin rabbini tercih etmesini istiyor. Bu durumda bize düşen; insanı öncelikle Allah’ın kulu olarak, tertemiz ve cennetlik görmektir, çünkü insan zaten öyledir.

Eğer insanı böyle görmüyorsak sorun bizdedir. Kirli gözlük takan biri nereye bakarsa baksın çamur görür, öyle değil mi! Neticede gözlüğü kirlidir, dolayısıyla nereye baksa kirli görür. Kötü bakmak da gönül gözlüğüdür, gönül hâlidir, gönül bakışıdır. Birinin gönlü kirliyse nereye bakarsa baksın orayı kirli görür. Bu duruma düşmemek için bakarken güzelliği görmek şarttır.

Devamlı söylüyorum: Allah, Kıyamet günü kulun günahını mizanın bir kefesine, sevabını da öbür kefesine koyar. Sevapta da yapılan bir iyiliğe en az bire on verilir. Kul sadece bir iyilik, güzellik yapmışsa sevabı ona on katı olarak gelir202 ve bu en az olanıdır. Bir de bire yüz, bire yedi yüz ve bire hesapsız vardır.203 Allah, kulunun yaptıklarını mizanda böyle tartar. Şayet kulun sevabı bir derece bile ağır gelirse, Allah o kulu cennetliklerden, iyilerden sayar ve onu cennete gönderir.

Mizanda sevabın bir derece ağır gelmesi ne demektir?

Diyelim ki biri dokuz defa günah işlemiş, bir defa da iyilik yapmış olsun, iyiliğe en az on katı olduğu için bu defa tartısı ona dokuz gelir. Böylelikle kul sevabının bir derece ağır gelmesiyle bile kazanmış olur. Birinin günahı yaptığı iyiliklerden, güzelliklerden dokuz kat daha fazladır; ama buna rağmen cennete gidiyor.

Şimdi bu şekilde hangi insana baktığımızda dokuz kötülüğünün yanında bir güzelliği yoktur! Eğer birinin dokuz kötülüğünün yanında bir tane bile güzelliği yoksa o kişi bütünüyle kötülük olmuş demektir. Ben öyle birini görmüyorum. Öyle bütünüyle kötülük olmuş bir kul yoktur. Bir kulun bile bile rabbine karşı nankör olması, inkâr etmesi, isyan etmesi başkadır. O kendi kararını vermiş, insan olmayı, kul olmayı, Hz. insan olmayı tercih etmemiş, hayvan olmayı tercih etmiştir. Ona zaten bir şey yapamayız. Allah onun bu tercihini kabul eder ve ona “tamam, hayvan olmak istiyorsan hayvan ol” der. “Niye hayvan oldun” demez. Hatta hayvanların gideceği yeri de beyan etmiştir; ama buna rağmen kul kendi tercihini yapmış ve Hz. İnsan olmayı istememiştir.

Allah âyet-i kerimelerde buyurur. “De ki: Hak Rabbinizdendir. Öyle ise dileyen iman etsin, dileyen inkâr etsin.”204 İman da bellidir küfür de bellidir. Dileyen iman etsin, dileyen kâfir olsun. “Şüphesiz ki Biz, ona (hidâyet) yolu(nu da) gösterdik. (O artık, ona ikram ettiğimiz maddi ve manevi tüm nimetlerimize) İster şükreder (mü’min olur) ister inkâr eder (kâfir olur).”205 Dileyen şükretsin dileyen nankörlük yapsın. “Dileyen, Rabbine varan bir yol tutar.”206 Dikkat edersek Allah hep “dileyen, isteyen” buyuruyor. Yani “sen neyi istersen onu sana veririm” buyuruyor Allah.

Şayet Allah tercih hakkını kullarına bırakmışsa, biri de tercihini nefsinden yana kullanmışsa, ona hiçbir söz söylemeye hakkımız yoktur; çünkü herkes kendi kulluğuna bakmalıdır.

Evet, herkes kendine dönüp “ben insana bakınca neyi görüyorum! Acaba Allah’a göre bakıyor, Allah’ın ve resulünün nazarıyla nazar ediyor muyum? Allah’a ve resulüne göre mi yoksa iblise, şeytana göre mi bakıyorum! Gördüklerimi şeytan mı bana gösteriyor yoksa Allah’ın gör dediklerini mi görüyorum” diye tefekkür etmelidir.

Varlığa bakarken güzellikten başka bir şey görmedikçe hiç kimse tek güzeli, en güzeli görmeyi düşünmesin! Böyle bir şey yoktur.

O en güzelin perdesi nedir?

En güzelin perdesi sıkıntıdır, musibettir, beladır. Hepsi peş peşe gelecek, sen de devamlı “Ya rabbi! Bu güzeldir” diyeceksin. Diğer türlü imtihana tabi tutulmadan bakışının nasıl olduğu ortaya çıkmaz. Ancak imtihanlarla karşılaşınca eksiklerini, yanlış bakışını görüp onları düzeltirsin.

İmtihana karşı bakışımızın da doğru olması gerekir. Hangi imtihan nereden ve kiminle gelirse gelsin “bu güzeldir ya rabbi! Her imtihanda mutlaka senin bir hikmetin, muradın vardır, benim o imtihanda bir şeyi anlamamı, bütün bu yanlışlar içinde güzelliği görmemi istiyorsun. Ben de senin güzelliğini göreceğim. Sen bana perdeleri aralamak, gönlümü düzeltip doğru bakmam için bana bu muameleyi yapıyor ve beni imtihana tabi tutuyorsun. Bana ‘kötülüğü, yanlışı, eksiği, hatayı, kusuru, günahı görme güzelliği gör’ buyuruyorsun. Tamam ya rabbi! Ben de güzelliği görüyorum” dememiz lazım. Hangi kula sıkıntılar peş peşe gelirse bilin ki kendisine perde açılacak demektir; ama bakışı doğru ve güzel olursa perde açılır.

Herkes şimdiye kadar nasıl bakması gerektiğini öğrenmiştir inşallah. Ben insanlara olan bakışımı söyledim. Biri bana tabi olmuşsa bu durumda o da benim gibi bakmalıdır.

Nasıl?

Ben insana bakınca onun güzelliğinden dolayı gözlerim kamaşıyor; ama diğer taraftan da baktığımızda elbette ki bir sürü hatası, kusuru, yanlışı, sabırsızlığı, şükürsüzlüğü vardır. Bir düşer, bir kalkar. Nasıl ki çocuk düşüp kalkınca ona kızmıyor, tam tersine kucağımıza alıp ona sarılıyor ve “ağlama, bir şey olmaz” diyorsak ben de insanlara böyle bakıyorum.

Çünkü rahmet bunu gerektirir. Çocuğa büyük muamelesi yapıp “niye düştün” demek doğru değildir. Aynı şekilde manevi olarak düşen bir kul da büyük değildir. Ne zaman ki rabbine vasıl oldu, o zaman büyük olmuştur. O zaman ona kızılır. Bununla beraber ne zaman kızmayı kaldırabilecek seviyeye geldi, o zaman ona kızılır ve “kendine dikkat et, önüne bak, rabbine doğru yürü” denilir; ama şimdilik manevi olarak düşen kulun gücü ancak bu kadardır, bu nedenle ona kızılmaz.

Evet, insana doğru bakacak, güzel bakıp güzeli, güzelliği göreceğiz inşallah. Öyle ki “nereye dönerseniz dönün Allah’ın vechi (zatından tecelli eden El Esmâu’l Husnâ’sı) oradadır”207 âyeti üzerimizde tecelli etsin.

Böyle olunca en güzeli görmeye layık olmuş oluruz. Diğer türlü güzeli görmeye layık olamayız. İnşallah İkra TV’miz, İkra Medresemiz güzel baktırmayı öğretir ve yolu yürütür. Kime? -Tabii ki dinleyenlere, izleyenlere ve ciddiye alanlara…

İnşallah İkra Medresesi sohbetleriyle Allah’ın muradını, Allah’ın nazarıyla nazar etmeyi öğreneceğiz. Bu vesileyle rabbimizin “gör” dediğini ve görmemizi istediklerini göreceğiz. Rabbimizin bize göstermek istediklerini görünce doğru görmüş olur, doğru gördüğümüz için de doğru düşünür, doğru konuşur, doğru anlatır, doğru yapar, sırât-ı mustakîmde rabbimize yürürüz. Böylelikle rabbimizle aramızdaki perdeler kalkar. Aksi takdirde Allah’ın “doğru” dediğine “yanlış”, “yanlış” dediğine “doğru”, “güzel” dediğine “çirkin”, “çirkin” dediğine ise “güzel” deriz. Hâl böyleyken Allah ile nasıl nazar edebilir, Allah’a nasıl yakın olabiliriz!

Doğru bakmamız ve aradan çekilmemiz lazım ki perdelerimiz kalksın ve rabbimiz bize tecelli etsin.

Evet, hep beraber rabbimizi nasıl tesbih, tahmid, tekbir ve tevhid etmemiz gerektiğini anlamaya çalıştık.

Allah bizi dünyada ve ahirette huzurunda mahcup olanlardan eylemesin inşallah. Allah bizi doğru bakanlardan, doğru görenlerden, doğru konuşanlardan eylesin. Allah bizi doğru yapanlardan ve dosdoğru yolda, sırât-ı mustakîmde rabbimize yürüyenlerden, koşanlardan, varanlardan eylesin inşallah.

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. İsrâ /44 ↩
  2. Kaf/39, Vâkıa /96, A'lâ /1 ↩
  3. Fecr /27 ↩
  4. Ahmed B. Hanbel, Müsned, C. 3, S. 128, 199, 285 ↩
  5. Buhârî, Îmân, 33 (No: 22) ↩
  6. Tirmizî, Îmân, 17 (No: 2640) ↩
  7. Mulk /14 ↩
  8. Bakara /115 ↩
  9. En'âm /160 ↩
  10. Bakara /261 ↩
  11. Kehf /29 ↩
  12. İnsân /3 ↩
  13. Nebe /39 ↩
  14. Bakara /115 ↩