close

TAKKESİZ SOHBET VERMENİN HÜKMÜ NEDİR?

Biri bir yerde sohbet ediyorsa acaba o kişi sohbet verecek vasfa sahip midir, değil midir, Allah hakkında, peygamber hakkında, ahiret hakkında konuşmaya yetkisi var mıdır, yok mudur diye sormak gerekir; çünkü kim dini bir sohbet yapıyorsa Allah ve resulü adına konuşuyordur.

Elbette ki bu iş külahla, sarıkla, cübbeyle olacak bir şey değildir; çünkü sohbet verecek kişinin o sohbeti yapmaya ehil olması gerekir. Eğer o kişi hikmet ehli biri değilse vereceği sohbete de ehil değildir. Böyle biri değil takke, kavuk da taksa hiç kimse ondan bir fayda göremez.

Bunu da bilmemiz gerekir ki takke, mü’minlerin ve Müslümanların taktığı bir şey değildir. Araplar ya da Arabistan’a gidenler onların giydiğinin takke değil sarık, kefi veya egal denen giysi olduğunu bilir. Arapların külah diye bir başlıkları yoktur. Bunu daha sonra gelenler kendi kendine üretmiştir. Bununla beraber Yahudilerin ve papazların takkeleri vardır, dolayısıyla bu da onlardan kalma bir şeydir. O yüzden takkeyi İslam’ın bir giysisiymiş gibi takdim etmek, hatta onsuz olmaz demek doğru değildir, bu yakışık almaz.

Bizi dini sohbet yapmaya ehil kılan şey takkemiz ya da giysimiz değildir. Marifetimiz yoksa ve Allah’ı tanımıyorsak Allah’ı anlatan bir sohbet yapmaya da ehil olmayız. Allah ayet-i kerimede “diyelim ki bilginiz olan konuda konuştunuz. Peki, Allah’ı bilmediğiniz, tanımadığınız halde Allah hakkında neden konuştunuz? Allah bilir siz bilmezsiniz”130 buyurur.

Yarım doktor insanı candan yarım âlim de imandan eder, demişler! Dolayısıyla konuşan kişinin konuştuğu şeye ehil olabilmesi için âlim olması, Allah’ın âlim isminin onda tecelli etmesi gerekir. Âlim sadece ilim sahibi olan kişi değildir. Allah ayet-i kerimede “Allah’tan ancak âlim kulları haşyet duyar”131 buyurmuştur. Dolayısıyla âlim; Allah’tan haşyet duyan, konuşurken kılı kırk yarandır. Rabbi neyi söylediyse onu söyleyen, onu ortaya koyan, Allah’ı tanıyan ve Allah’ın muradını bilendir. Biri Allah’ın muradını bilmiyorsa hiç konuşmaması gerekir.

Allah’ı bilmeyenler, tanımayanlar birkaç kitap okuyup “falan âlim böyle söyledi, falan hoca böyle söyledi, falan mezhepte böyledir” diyenler ilmi sadece nakletmiş, dolayısıyla âlim değil nakilci olmuş olurlar. Evet, bilgi sahibidirler; ama âlim değillerdir; çünkü âlim başka bir şeydir. Sonuç olarak konuşmaya ehil olan kişi, takke sahibi olan değil, Allah’ın ilmine; yani marifetullaha, hikmete sahip olandır.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Âli İmran /66 ↩
  2. Fâtır /28 ↩