close

RECİ VAKASI

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, sahabeleriyle Medine’ye hicret ettiğinde iman edenlerin çoğaldığı gibi Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e düşmanlık besleyenler de çoğalmıştı.

İslam’ın düşmanları ilk önce Kureyşli müşrikler iken hicretten sonra başka kabileler de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e düşmanlık yapıp sahabeleri ortadan kaldırmak istiyordu. Bu kabilelerden biri de Mekke ve Tâif civarındaki dağlık bölgelerde yaşayan Huzeyl kabilesiydi.

Sad Bin Huzeyl ve Lihyân Bin Huzeyl adında iki büyük kola ayrılan bu kabile sürekli Mekkelilerle birlik olup iman edenlere zarar vermeye çalışıyordu.

Uhud Savaşı’ndan dört ay sonra mü’minlerin aldıkları yenilgi karşısında zayıf kaldığını zanneden Lihyânoğulları reisi Hâlid Bin Süfyan, yanına bazı Arap kabilelerini de aldı ve Medine’ye saldırmak için hazırlık yaptı.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, Hâlid Bin Süfyan’ın Medine’ye saldırmak amacıyla asker topladığı haberini alınca Ashab-ı Suffe’den Abdullah Bin Üneys (r.a.)’ı haberin doğruluğunu araştırmak amacıyla komşu kabilelere gönderdi. Abdullah Bin Üneys (r.a.), saldırı haberini tetkik ettiğinde Halid Bin Süfyan’ın asker toplamaya başladığını ve haberin doğru olduğunu öğrendi. Sonra da Halid Bin Süfyan’ın yanına giderek Medine’ye saldırmak için ordusuna katılmak istediğini söyledi ve onun güvenini kazandı. Ardından kendisiyle özel görüşmek istediğini söyledi, teklifi kabul edilince de bir fırsatını bulup kılıcını çekti ve Halid Bin Süfyan’ı öldürdü.

Reisleri Halid’in daha sefer başlamadan öldürülmesi Huzeyl ve Lihyânoğulları kabilesini çok sinirlendirdi; fakat Müslümanları yenemeyeceklerini bildiklerinden saldırı kararından vazgeçtiler; ancak bu defa da toplanarak farklı bir plan yaptılar. Bu planlarına göre başka kabileden birkaç kişi Medine’ye Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in huzuruna gidecek ve İslamiyet’i kabul ettiklerini söyleyip bu yeni dini kendilerine öğretmesi için irşad ehli olan sahabeleri kavimlerine göndermelerini ondan isteyecekler, kendileri de yol güzergahında pusu kurup gönderilen bu sahabeleri şehid edeceklerdi.

Adamlar planlarını aynen uygulayıp Medine’ye geldiler ve iman ettiklerini söyledikten sonra Efendimiz’den irşad ehli sahabeler istediler. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz de Ashab-ı Suffe’de yetiştirdiği on tane sahabeyi onların memleketine gönderdi; ama müşrikler Mekke’nin yüz yetmiş kilometre yakınında bulunan Reci denilen kuyuların olduğu yerde Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in gönderdiği sahabeleri pusuya düşürdü.

Bu kabilenin amacı; sahabeleri teslim alıp Kureyşli müşrik dostlarına hediye etmek üzere Mekke’ye götürmekti; ama sahabeler teslim olmak yerine savaşmayı seçtiler ve çıkan bu çatışmada aralarından yedi sahabe şehid düştü. Diğer üç sahabeyi ise tutuklayıp Mekke’ye götürdüler.

Esir düşen sahabelerden Abdullah Bin Tarık (r.a.), yolda bir fırsatını bulup kaçmayı başardı; ancak arkasından atılan oklarla o da şehadet şerefine nail oldu. Geriye Zeyd Bin Desinne (r.a.) ve Hubeyb Bin Adî (r.a.) kaldı, onları da Mekke’ye götürüp müşriklere köle olarak sattılar.

Zeyd Bin Desinne (r.a.)’ı, Bedir Savaşı’nda öldürülen ve Bilal-i Habeş’e yaptığı işkencelerle tanınan Ümmeye Bin Halef’in oğlu Safvân Bin Ümmeyye satın aldı. Safvân, Hz. Zeyd’i önce esir olarak evine götürüp zincire vurdu. Her yolu denemesine rağmen Hz. Zeyd, imandan dönmeyince bu defa Bedir’de öldürülen babasının intikamını almak amacıyla onu şehid etmeye karar verdi.

Müşrikler, Hubeyb Bin Adî (r.a.)’yi de dininden vazgeçirmeye çalıştılar; fakat o da Zeyd Bin Dessine gibi, her seferinde Allah’tan başka ilâh olmadığını, Muhammed’in de onun âbdi ve resulü olduğunu söyledi.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in yetiştirdiği bu iki irşad ehli sahabeyi şehid etmek isteyenlerden biri de Ebû Sufyan’dı. Ebû Sufyan birazdan infaz edeceği Hz. Zeyd’i son anında bile Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’den ayırmak için her yolu deniyordu. Son olarak “bak Zeyd, bu kadar sıkıntıdasın ve öldürüleceksin! Eğer ‘keşke benim yerime Muhammed öldürülseydi’ dersen bile seni serbest bırakacağım” dedi. Hz. Zeyd, Ebû Sufyan’ın bu sözlerini işitince “vallahi değil Resulullah’ın öldürülmesine, onun ayağına bir dikenin batmasına bile gönlüm razı olmaz”108 dedi ve şehadetin kendisine küfür üzere yaşamaktan daha sevimli olduğunu belirtti. Ebû Sufyan ise Hz. Zeyd’in bu sözleri karşısında “vallahi sahabesinin Muhammed’i sevdiği kadar hiçbir insanın liderini sevdiğine şahid olmadım” dedi.

Müşrikler en sonunda Hz. Zeyd’i oklarla, Hz. Hubeyb Bin Adiyy (r.a.)’i ise idam ederek şehid ettiler.

Hz. Hubeyb, şehid olmadan önce “Allah’ım! Resulüne selamımı gönder” diye duada bulunmuştu. O sırada Medine’de sahabesiyle sohbet eden Efendimiz, Hubeyb’in selamı kendisine iletilince “aleyküm selam” buyurdu ve Kureyş müşriklerinin Hubeyb’i şehid ettiğini sahabelere haber verdi.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. İbn Sa’d Et-Tabakat, II,53,55-56;III, 389;VIII, 302. ↩