close

SAVAŞ ÖNCESİ YAŞANANLAR

BEDİR SAVAŞI VE SONRASINDAKİ OLAYLAR

SAVAŞ ÖNCESİ YAŞANANLAR

Muhacir sahabeler Medine’ye hicret ettiklerinde bütün değerli mallarını Mekke’de bırakmak zorunda kalmıştı. Müşrikler de mü’minlerin hicret etmesiyle onlardan geriye kalan evlere çökmüş, değerli mallarını gasp etmiş, topraklarını kendi aralarında paylaştırmıştı; ancak iman edenlerin sayısının hızla artması müşrikleri telaşlandırıyordu. Bu nedenle müşrikler, iman edenleri tamamıyla ortadan kaldırmak için hazırlıklar yapmaya başladı.

Hicretin ikinci yılına gelindiğinde Mekkeli müşrikler Şam’da ticaret yapmak amacıyla büyük bir kervan hazırladılar. Bu kervanın içinde hem hicret eden sahabelerin hem de Mekkeli müşriklerin değerli malları bulunuyordu. Müşriklerin planına göre; Ebû Sufyan’ın başında olduğu ve toplamda bin devenin taşıdığı mallar satılarak büyük bir kazanç sağlanacak, elde edilen gelirle de silah temin edilip iman edenlere saldırılacaktı. Böylelikle hem sahabelerin mallarıyla onlara zarar verilecek hem de çok kârlı bir iş yapmış olacaklardı.

Yanında otuz, kırk kadar muhafızın olduğu Ebû Sufyan liderliğindeki kervan istenildiği gibi Şam’a gitti ve kârlı bir alışveriş gerçekleştirip Mekke’ye doğru yola çıktı. Büyük bir ticaret kervanının Mekke’ye doğru yola çıktığı ve elde edilecek gelirle de Medine’ye saldırılacağı haberi sahabelere ulaşınca, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz hemen Abdullah Bin Ümmi Mektum (r.a.)’ı vekil olarak kendi yerine bıraktı ve sayıları üç yüz on üç kişiden oluşan sahabeyle beraber kervanı beklemek üzere Bedir mevkisine gitti. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in gayesi; sahabelerin müşriklerce el konulan mallarının tazminini gelen kervanla tahsil etmek ve müşriklerden gelecek savaş tehlikesini daha başlamadan bertaraf etmekti.

Bedir mevkisi; Mekke, Medine ve Suriye’ye açılan yolların birleştiği önemli bir yer olduğu için kervan buradan geçecekti. Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz ve sahabeler orada kervanın gelişini beklemeye başladılar.

Sahabeler teçhizat olarak çok zayıf durumdaydılar. Zaten savaş niyetiyle gelmediklerinden ağır silahları ve zırhları yoktu. Binek olarak da iki ata ve yetmiş deveye sahiplerdi. Bu develere de ancak nöbetleşe binebiliyorlardı. Böylesine zor şartlar altında Bedir’e ulaştılar. Bir şekilde Ebû Sufyan durumu öğrendi ve Müslümanların kervana saldıracağını müşriklere haber verdi. Sonra da Bedir mevkisine varmadan başka bir yoldan Mekke’ye doğru yol aldı.

Ebû Sufyan’dan gelen saldırı haberini alınca büyük bir panik yaşayan müşrikler savaş hazırlıklarına başladılar. Müşrikler meydana getirdikleri bin asker, yüz at ve yedi yüz develik bir orduyla Efendimiz ve sahebelerin bulunduğu Bedir mevkisine doğru yola çıktılar. Sadece Ebû Leheb, hastalığını bahane ederek orduya katılmadı ve kendi yerine ücretle tuttuğu bir kişiyi savaşa gönderdi.

Ebû Sufyan, sahabelerin üzerine giden müşriklere bir elçi gönderip kervanın kurtulduğunu ve savaşa gerek kalmadığını söylese de Ebû Cehil herkesin iştirak ettiği ordunun iman edenleri ortadan kaldırmak için büyük bir fırsat teşkil ettiğini düşündü ve savaş konusunda ısrar etti. Müşrikler de Ebû Cehil’in yönlendirmesiyle savaşmayı kabul etti ve ordudan ayrılmadı.

“Hani (Bedir Savaşı'nda) siz vadinin (Medine'ye) yakın kenarında, onlar da vadinin uzak kenarında (Mekke tarafında) idiler. Kervan ise sizin daha aşağınızda (deniz sahilinde) idi. Eğer (savaş için) sözleşmiş olsaydınız dahi sözleştiğiniz vakitte öyle buluşamazdınız; fakat Allah, (ezeli ilmiyle) takdir (edip hükm)ettiği bir işi yerine getirmek için (sizi onlarla böyle karşı karşıya getirdi) ki helâk olan açık bir delille (gözüyle gördükten sonra) helâk olsun, yaşayan da açık bir delille (Allah'ın yardımı ile galip geldiklerini görerek) yaşasın. Çünkü Allah Semî''dir, Alîm'dir (her şeyi ve herkesi işiten ve bilendir).”88

Sahabeler savaşmak maksadıyla değil; müşriklerce el konulan mallarının tazmini için yola çıktığı hâlde takdir-i ilâhi mü’minlerle müşrikleri karşı karşıya getirdi; çünkü Bedir için “ayrım günü” buyuran Rabbimiz hakkın bâtıla üstün gelmesini murad etmişti.

Müşriklerin savaşmak üzere tam teçhizatlı bir orduyla üzerlerine doğru geldiği haberi kısa zamanda Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e ve sahabelere ulaştı; ama Resulullah (s.a.v.) Efendimiz savaş kararı vermeden önce yaşanan durum hakkında sahabelerin fikrini merak ediyor, bilhassa ensarın bu konudaki düşüncelerini öğrenmek istiyordu. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in bu hâlini sezen muhacirlerden Miktad Bin Amr (r.a.) hazretleri bütün muhacirler adına söze girerek “ya Resulullah! Rabbin sana neyi emretmişse onu yap. Vallahi biz İsrailoğullarının Hz. Mûsâ (a.s.)’a ‘sen ve Rabbin gidip savaşın! Biz burada oturacağız’89 dedikleri gibi demeyeceğiz. Biz sana tabiyiz ve senin yanındayız” dedi.

Miktad Bin Amr (r.a.) hazretlerinin sözlerine çok memnun kalan Efendimiz, ensar sahabelerin de savaşla ilgili düşüncelerini merak etti ve onlardan gelecek sözü bekledi. Bunun üzerine ensarlar adına Sa’d Bin Muaz (r.a.) hazretleri söz aldı ve “nasıl biliyorsan öyle yap ya Resulullah! Seni hak dinle gönderen Allah’a yemin olsun ki sen bize şu denizi gösterip dalarsan, biz de seninle birlikte dalarız” dedi.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Enfal /42 ↩
  2. Mâide /24 ↩