ORUÇ, İTİKÂF VE TERAVİH
“Ey iman (ettiğini iddia) edenler! Oruç sizden önceki (ümmet)lere (farz olarak) yazıldığı gibi size de (farz olarak) yazıldı. Umulur ki takvâlı olursunuz (Allah’a karşı kulluk sorumluluğunuzu bilip yerine getirmeye çalışırsınız).”83
Kıblenin Kâbe’ye çevrilmesinden bir ay sonra hicretin on sekizinci ayında, şaban ayının sonlarına doğru Bakara Sûresi’nin 183. Âyeti ile ramazan ayında oruç tutmak farz oldu. Toplam dokuz ramazan orucu yaşayan Efendimiz bütün ramazan günlerini sahabelerle ve insanlara Allah’ın vahyini tebliğ etmekle geçirir, ramazanın kalan son on gününde ise itikâfa çekilirdi.
İtikaf: Kulun, ramazan ayının son on gününde ailesi ve işine ara vererek kapalı bir odada yalnız başına sadece Rabbiyle olmaya çalışmasıdır. Mürşid-i kâmillerin, nefislerini tezkiye etmek maksadıyla dervişleri çilâhanelere, hâlvetlere koyması yolu Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in de her ramazan yaptığı itikâf ibadetinden gelmiştir.
İtikâfta niyet edilen süre dolana kadar başkasıyla konuşmak, uyumak, uzanmak, eşle münasebet kurmak ve Allah’tan başka şeylerle meşgul olmak yasaktır. Bu yasaklardan herhangi birini yapanın itikâfı kazaya kalır ve o kul tekrardan itikâfını yerine getirmekle mükellef olur.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz her ne kadar ramazanın son on gününde itikâfa girmiş olsa bile bir mü’min için on gün itikâfta kalma şartı yoktur. İsteyen herkes gücünün yettiği kadarıyla, bir saat ya da iki namaz vakti arası veya bir gün, iki gün, üç gün, on gün itikâfta kalabilir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz özellikle hanım sahabeleri, çocuklarıyla ilgilenmek zorunda olmaları dolayısıyla itikâf konusunda serbest bırakmış ve kendi durumlarına uyan en uygun zamana göre itikâfa girebileceklerini tavsiye etmiştir.
Ramazanlarının son on gününü itikâfta geçiren Resulullah (s.a.v.) Efendimiz yalnızca sekizinci ramazanında Tebük Seferi’nde olması sebebiyle itikâfa girmemiş; ancak son ramazanında hem önceki itikâfın kazasını hem de o yılki itikâfını yerine getirmiştir.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in ramazan aylarında yaptığı diğer ibadetlerden biri de mukabeledir. Bu mukabelede Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, Cebrail (a.s.) ile karşılıklı olarak o ana kadar inen bütün âyetleri okur, tilavet ederdi.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz ramazan aylarında diğer namazlardan ayrı olarak mescide gidip teravih namazı kılıyordu. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in namaz kıldığını gören sahabeler de hemen saflara geçiyor ve Resulullah’la beraber namaz kılıyordu; ama sonra sahabelerin kendisiyle beraber namaz kıldığını gören Efendimiz, teravih namazının ümmetine farz edilmesinden çekindi ve teravih namazlarını mescitte kendisi için ayrılan odada kılmaya başladı. Hz. Ömer (r.a.) halifelik döneminde herkesin mescidde ayrı ayrı teravih namazı kıldığını görünce “madem hepimiz mescide geliyoruz, bari cemaatle kılalım” dedi, böylelikle teravih namazları ilk kez cemaatle kılındı. İmam olarak da ensardan ve Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in kendisi hakkında “sahabem içinde Kur’ân’ı en güzel okuyan” buyurduğu Ubey Bin Kab seçildi.
