close

20.Bölüm

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM

BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Hep beraber yaratan rabbimizin ismiyle kendimizi, kim olduğumuzu, nerden geldiğimizi, neye geldiğimizi, Allah’ın üzerimizdeki muradının ne olduğunu, ne yapmamızı, ne olmamızı, rabbimizi, kendimizi nasıl tanımamızı ve hayatı nasıl yaşamamızı istediğini rabbimizin ismine okumaya çalışıyorduk.

Geçen sohbetimizde rabbimizin huzurunda nasıl durmamız gerektiğini ve huzurda durunca nasıl bir gönül hâlimizin olacağını anlamaya çalışmıştık. Bu sohbetimizde de Kevser’i rabbimizin ismine nasıl okuyacağımızı öğrenmeye çalışacağız inşallah.

İnnâ a’taynâkel kevser: “Muhakkak ki biz sana (ve sana uyanlara ebedi nimetleri kazandıran bu) Kevser’i (yani Kur’an’ı) verdik.” Fe salli li rabbike venhar: “Bundan dolayı rabbin için salat et (bir kul olarak yalnızca ona itaat et) ve (rabbinin sana verdiklerini onun yolunda) kurban et.” İnne şânieke huvel ebter:426 “Şüphesiz ki (ebedi hayatını kaybeden) ebter (sana verilen bu Kur’an’dan dolayı) sana buğz edendir.”

Evet, sana Kevser’i verdik, buyurdu Allah. Kevser; bitmeyen, tükenmeyen, sonu gelmeyen nimetler demektir.

Bu durumda Kevser ne olur?

Bu durumda Kevser Kur’an olur, Allah’ın vahyi olur; çünkü bitmez, tükenmez, ebedi nimetleri onunla kazanırız. Kur’an’a, Allah’ın vahyine, Allah’a iman edince, Kur’an ile dirilince bitmez, tükenmez bir nimete kavuşuruz. Allah ayet-i kerimede “Ey iman (ettiğini iddia) edenler! (Allah’ın resulü) size hayat verecek şeylere (yani ayetlerimize iman etmeye) sizi davet ettiği zaman, (hemen) Allah’a ve resulüne icabet edin.”427 buyurmuştur. Bu davete icabet etmeyenler ölüdür; yani leş konumundadır. Allah onlar için de “onlar (Allah’ın vahyini dinlemeyenler) hayvanlar gibidir, hatta (idraktan daha yoksun ve) yolca daha şaşkındırlar.”428 Onlar ki benim zikrime (ayetlerime) karşı (küfürlerinden dolayı) gözleri perdelidir. (Onu) Dinlemeye (dahi) tahammül edemiyorlar”429 buyurmuştur.

Allah’ın vahyini dinlemeye tahammül etmeyenler, gözleri rabbini görmeye kapalı olanlar! Biri Allah’ın ismine, rabbinin ismiyle okumuyorsa gözünü kapatmıştır, dolayısıyla varlığa, kendisine, hayata, olaylara, meselelere, kısacası her şeye kendine göre bir anlam yükler, rabbinin ismiyle okumadığı için öyle görür. Her birimiz bakınca, rabbimizin ismiyle okumaya, anlamaya çalışınca bunun böyle olduğunu net olarak görürüz.

Allah Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e Kevser’i vermiştir. Peki, Kevser Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i hangi konuma getirmiştir?

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i canlı Kur’an konumuna getirmiştir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e baktığımızda onun ahlakı canlı Kur’an’dı. Mesela; Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in vefatından sonra Ayşe annemize “bize Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i biraz anlatın” dediklerinde Ayşe annemiz “siz Kur’an okumuyor musunuz, işte o canlı Kur’an’dı” demiş, bir seferinde yine kendisine Resulullah (s.a.v.) Efendimiz sorulduğunda bu defa “o da herkes gibi bir beşerdi (bir insandı) ama Allah’ın her bir ismi kemali ile onda tecelli etmişti” diye cevap vermiştir.

Eğer biz de Kevser’den kana kana içersek o bize hayat olur ve bizi diriltir. Bu yüzden Allah Kur’an için “Allah ve resulü size hayat verene, sizi diriltene davet ettiğinde davetine icabet edin, kana kana içip Allah’ın ayetleriyle, vahyi ile dirilin” buyurdu. Şayet iman etmişsek bu durumda Kevser’i; yani Kur’an’ı içebildiğimiz, ayetlere iman ettiğimiz ve ayetlerin biz de ahlaka, amele dönüştüğü kadarıyla onunla dirilmişizdir.

Fe salli li rabbike venhar: “Rabbin için salat et ve kurban et.” Rabbin için namazda ol, salatta, huzurda, duada, aşkta, muhabbette, Allah’a teslimiyette, dolayısıyla secdede, rükuda ol ve kurban et.

Kurban Bayramı’nda kurbanın kesileceği günlere nahr günü denir. Venhar “kurban kes” demek değil kurban gününde kurban ol demektir; yani bu ayet kurban gününde, her gün Allah’ın günü olduğu için her an kurban ol manasındadır.

Nasıl?

Hayatıımızı Allah’ın rızasını, yakınlığını, sevgisini, dostluğunu kazanmak için harcarsak Allah’a kurban olmuş oluruz; ama her gün, her anda böyle olursak.

Sen böyle olmaya çalışırken dünyanın peşinden koşmadığın ve onlar gibi olmadığın için bazı insanlar senin hakkında “bu, hayatını boşa harcıyor, hiçbir şey kazanmamış” diyebilir; ama hayatını asıl boşa harcayanlar, asıl bir şey kazanmayanlar sana bunu söyleyenlerdir. Onlar kaybetmiş, bir şey kazanmamış ve sonları kesik “ebter” olmuştur. Hayatını Allah yolunda kurban edenlerin ise gönlü cennet olmuştur.

Allah cenneti ve cennet nimetlerini anlatırken “cennette ırmaklar vardır” buyurur. Cennette sudan, baldan, sütten, bir de şaraptan ırmaklar vardır.430

Cennete ırmaklar olduğunu anladık. Peki, bir gönül cennete dönmüşse onda bu ırmaklar nasıl olur, nasıl görünür? Herkes “acaba gönlüm ne kadar cennete dönmüş” deyip kendine baktığında bu ırmakları çok net görür.

Daha iyi anlaşılması için izah edeyim.

Önce sudan ırmağı açıklayayım. Su; hayattır, hayat verir. Biri Kur’an ile dirildiyse, kendisi nasıl dirilmiş, hayat bulmuşsa aynı şekilde başkalarına da hayat verir. Neyle? -Tabi ki Allah’ın vahyiyle, imanıyla, hâliyle, teslimiyetiyle bulunduğu yere hayat verir ve orayı yeşertir.

Sütten ırmak ne demektir?

Süt ilim demektir, marifet demektir; yani insandaki tecellisi böyledir. Kendin rabbini öğrenmiş, anlamış, iman etmişsen ve bu imanı, marifeti, ilmi öğrendiğin kadarıyla etrafına da veriyorsan bu durumda sende sütten ırmak mevcuttur.

Bir de cennette baldan ırmaklar vardır. Allah bal için “şifa”431 demiştir. Bal aynı zamanda şifa ile birlikte muhabbettir. İnsan manevi olarak şifa buldu mu zaten beraberinde muhabbet de alır. Eğer hem kendin muhabbet hâlindeysen hem de bu muhabbeti etrafına tabir-i caizse nur saçar gibi saçıyorsan gönlün cennete dönmüştür, dolayısıyla sende sudan, sütten, baldan ırmak mevcut demektir.

Aynı şekilde cennette şaraptan ırmaklar vardır. Allah cennetteki şarabı beyan ederken “o, insanı sarhoş etmez, aklını gidermez, baş ağrısı yapmaz”432 buyurmuştur.

Bu başka bir şaraptır ve insanı aşktan sarhoş eder. Evet, bu şarap ırmağı; aşk ırmağıdır, muhabbet ırmağıdır. Allah’a yakın olanlar; yani mukarrebun onu saf olarak, kaynağından Tesnim’den içerler.433 Ötekiler ise “kafûr” katılmış olan şarabı içerler.434 Bu, dünyada da böyledir.

Allah’a yakın olanlar dünyadayken bu şarabı kaynağından nasıl içerler?

Onlar bütünüyle Allah’a dönmüşlerdir; yani hiçbir şekilde “şu âlim şunu şöyle söyledi, bu hoca böyle söyledi, falanca böyle söyledi.” demezler. Sadece Allah’ın ne söylediğine bakarlar, dolayısıyla kaynağından içmiş olurlar. Elbette ki içtiklerini bir de içtikleri kadarıyla insanlara ikram ederler; yani bu muhabbeti, aşkı ikram ederler. İşte, böylelerinin gönlü cennete dönmüştür.

Kulun gönlünde bütün bu ırmakların olması lazım; çünkü kulu kemale erdirecek olan bu dört ırmağın hepsidir; ama bütün ırmakları kapsayan, aşktan şarabın aktığı ırmaktır.

Cennetteki, öbür ikramları da bu şekilde anlamak gerekir. Eğer Allah böyle söylediyse o hâlde cennete dönmüş bir gönlün nasıl olduğunu, ırmakların orada nasıl çağladığını, nasıl aktığını herkesin manevi olarak görmesi, anlaması gerekir.

Eğer insanda bu ırmaklar yoksa bu sefer tam tersi ırmaklar vardır. O ırmaklar da küfür saçar, cehâlet saçar, hastalık saçar, kin saçar, nefret saçar, haset saçar, kibir saçar. Demek ki o ırmakların yerinde başka şeyler akıyormuş! Bu saydıklarım böyle olanların gözünden akar, ağzından akar; yani dilinden, bakışından, hâlinden, tavrından, fiilinden, amelinden akar. Onlarla beraber olanlar hiç huzur bulur mu? -Huzur bulamaz.

Biri nerede olursa olsun etrafına sadece kin, nefret, haset, sıkıntı verir tabir-i caizse ateş saçar, başa bela olur. Öteki de etrafına şifa verir, ilim verir, muhabbet verir, aşk verir. Bu durumda hangi hâlde, hangi konumda olduğuna, gönlünün cennete mi yoksa cehenneme mi döndüğüne herkesin bakması gerekir. Bakarsa kendini anlamış, tanımış olur; çünkü herkesin gönlündeki, gözünden, dilinden, hâlinden, fiilinden, amelinden, zaten akar, görünür. İnsanın kendisi de bunu görür, görmesi gerekir.

Her ne kadar insan kendini, nefsini, küfrünü, şirkini, saçtığı cehâleti savunsa da kendisi bunu başkalarının, yakınlarının şahidliğiyle bilir; ama o, bu şahidliği kabul edip kendini düzeltmek yerine tam tersini yapar, onlara saldırır “ben doğru yapıyorum, siz yanlış yapıyorsunuz. Ben güzel yapıyorum, siz kötü yapıyorsunuz. Siz beni anlamıyorsunuz, beni tanımıyorsunuz, beni ciddiye almıyorsunuz” der, böyle konuşur; ama kendine gelse, hâlini görse kendisi bile kendisinden tiksinir. Olması gereken şey kendimizi düzeltmektir.

Evet, eve her gittiğimizde evimize neyle gittiğimize, ailemize neyi ikram ettiğimize bakmamız lazım. Evimizdekilere Allah’ın ayetlerini, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in hadisini, sünnetini, imanımızdan; aşkı, muhabbeti, teslimiyeti mi ikram ediyoruz! Tek kelimeyle evimizdekilere huzur oluyor muyuz olmuyor muyuz! Yoksa evimizdekiler bizden şikayetçi midir, şikâyet mi ediyor, diye kendimize bakmamız lazım.

Eğer şikâyet ediyorlarsa o zaman hangi hâlimizden, tavrımızdan, yanlışımızdan dolayı şikâyet ettiklerine bakacağız. Kadın olsun erkek olsun, evli olsun, bekar olsun bu hiç fark etmez, herkes kendine bakmalı, hatta sadece kendi gözüyle değil başkalarının gözüyle de nasıl göründüğüne bakmalıdır.

İnsanın, hepsinin üzerinde kendini rabbinin ismiyle okuması ve ayetlerle tartması, ölçmesi gerekir; çünkü insan ayetlere göre yanlışını gördükçe kendini düzeltme ve eksiklerini tamamlama imkânı bulur. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “bedbaht o kimsedir ki başkalarının günahını (yanlışını, eksiğini) görmekten kendi günahını (yanlışını, eksiğini) göremez. -Bu bedbahttır, kaybetmiştir- Bahtiyar da o kimsedir ki kendi günahını (yanlışını, eksiğini) görmekten başkalarının günahını (yanlışını, eksiğini) göremez” buyurmuştur. Yani bahtiyar olanlar nefsinden yana durmaz, nefsini savunmaz. O, Allah’a yakın olabilmek için günahlarından tövbe edip istiğfar etmesi, yanlışlarını düzeltmesi ve eksiklerini tamamlaması gerektiğini bilir, buna iman etmiştir.

Bu yüzden biri sana bir şey isnat ediyorsa, seni bir şeyle suçluyorsa senin dönüp kendine bakman ve “acaba, bana isnat edilen şey bende var mıdır yok mudur! Şayet varsa o zaman Allah o hâlimden razı mıdır değil midir, Allah o hâlimi seviyor mu sevmiyor mu” demen gerekir.

Uyarı kimden gelirse gelsin bizim onu Allah’tan bir uyarı, bir ikaz olarak görmemiz lazım. Eğer bize isnat edilen şey denildiği gibi gerçekten bizde varsa o zaman onu rabbimizden bir uyarı, ikaz olarak almalıyız; ama o şey bizde yoksa bu defa “acaba karşımdaki beni neden öyle gördü” deyip oraya bakmalıyız. Karşımızdaki öyle anlamışsa bu durumda onun gönlünü düzeltmeli, aslında öyle olmadığımızı ona göstermeliyiz. Elbette ki istisnalar kaideyi bozmaz.

Rabbine karşı gözü kör olanlar, rabbinin güzelliğini göremeyenler sendeki güzelliği de göremez! Rabbinin güzelliğini görmüyor, sendeki güzelliği nasıl görsün! Rabbinin rahmetini görmüyor, sendeki rahmeti nereden görecek! Rabbinin ikramını görmüyor, senin üzerinden olan ikramı nasıl görüp sana teşekkür edecek? -Edemez.

Bir de nasıl ki Allah infakı, ikramı, sadakayı, zekâtı emrediyorsa bunlar manevi nimetler için de geçerlidir. Allah’ın verdiği manevi nimetleri de ikram etmemiz lazım. Öyleyse manevi nimetleri de ne kadar ikram ettiğimize, rabbimizin ismiyle onları ne kadar okuyup anladığımıza bakacağız. Eğer ümmet, insanlık bunları ikram edebilseydi dünya cennet gibi olurdu, aşk olurdu, muhabbet olurdu, marifet olurdu. Hepimiz birbirimize nimet olur, şifa olur, muhabbet olur, hayat olurduk. Birbirimizle dirilir ve birbirimizi Allah’ın vahyiyle diriltirdik. Birbirimizin dirilmesine, Allah’a kul olmamıza, iman etmemize, rabbimizi tanımaya, aşka, muhabbete gark olmaya vesile olurduk.

Eğer böyle değilsek bir sorun vardır. Kendimizi, Allah’ın bize ikram ettiği Kevser’i rabbimizin ismiyle okuyamamışız, ondan kana kana içememişiz, kendimiz ondan mahrum kalmışız demektir.

Biri susuz kalırsa gücünü kaybeder. Aynı şekilde biri de bilgisiz kalırsa, Allah’tan cahil kalır, Allah’ı tanımazsa, marifeti olmazsa manevi gücünü kaybeder.

İnsan, rabbini tanıdığı, marifeti olduğu kadarıyla iman edebilir, rabbini sevebilir. İmanı yoksa ondaki bilgi de içi boş bir bilgi olur. Onun zaten muhabbeti de yoktur, kendisi için aşktan da söz edilemez. O diri değildir, aksine ölü mesabesindedir. Nasıl ki Allah cehennemlikler için “kâfirler için ise cehennem ateşi vardır. Onlara ne (ölüp yok olmaları için) hüküm verilir ki ölsünler (de kurtulsunlar) ne de onlardan o (cehennem ateşinin) azabı hafifletilir (ki biraz olsun rahat etsinler)”435 buyurduysa o da ne ölüdür ne de diridir. Evet, zahiri olarak diridir; ama manevi olarak ölüdür. Aslında böyle biri zahiri olarak da yaşamaz, hayattan gerçek bir tat almaz, hayat ona sadece azap olur; çünkü onun gönlü cehenneme dönmüştür. Bu yüzden o ne ölüdür ne de yaşar. Onun gerçekten yaşayabilmesi için Allah’ın huzurunda durması, Allah ile beraber olması, rabbini zikretmesi, tesbih etmesi, hamd etmesi, tevhid edip tekbir etmesi, secde etmesi, şükür hâlinde, sabır hâlinde olması gerekirdi. Bunlar yoksa o kişi ölüdür.

Böylelerine baktığımızda diri gibi görünür; ama ölüdür. Şeytan bir yandan onu tokatlar, Allah’tan yüz çevirenler başka taraftan ona tekme atar, iblis onun boynuna ipi geçirip kendi peşinden sürükler. Nefsi zaten onun için “senin sahibin benim, beni taşı, sana emrediyorum; şunu şöyle yap, şöyle konuş, şöyle hareket et” der ve ona biner. Kendisi ise kendini kaybetmiş ve kaybolmuştur, gönül âlemini şeytan, nefis işgal etmiştir ve kendisi de esir, mahkûm konumundadır.

Herkes kendine, insanlara bakınca bunu net olarak görür, anlar. Her birimize düşen; kendi vücut ülkemizi, gönül âlemimizi şeytandan, şeytanın ve nefsin elinden kurtarmaktır, gönlümüze Allah’ın muhabbetini, hükmünü hâkim kılmak ve kendimize Allah’ın hükmüyle hükmetmektir; çünkü gönül Allah’ın evidir, beytullahtır.

Gönlümüze Allah’ın hükmüyle hükmedebilmek için her şeyi rabbimizin ismiyle okuyup hükmü öyle vermemiz gerekir. Allah nasıl hüküm vermişse hükmü öyle vermeliyiz ki Allah’a göre hükmetmiş olalım. Yoksa “kim Allah'ın indirdiği (hükümler) ile hükmetmezse, işte onlar kâfirlerin ta kendileridir”436 ayetiyle muhatap olmuş oluruz.

Her bir kul bu ayet ile muhataptır, dolayısıyla kendine “vücut ülkeme Allah’ın hükmüyle hükmediyor muyum, ellerimi, ayaklarımı, gözümü, kulağımı, dilimi Allah’ın emrettiği gibi çalıştırıyor muyum” diye sormalıdır. Tabi, gönül âlemine de Allah’ın hükmüyle hükmetmelidir.

Kul, gönül âlemine Allah’ın muhabbetini, haşyetini, Allah’a karşı edebi doldurmuş orayı küfürden, şirkten, kibirden, riyadan, hasetten temizlemiş ve gönlü için “burası beytullahtır, burası Rahmân’ın arşıdır” demişse Allah oraya tecelli eder ve artık o gönlü Allah idare eder, kul idare etmez; çünkü kulun gücü orayı idare etmeye yetmez.

Neden?

Bütün kâinatı mü’min kulun kalbine koysan, bir sahraya bir saman çöpünü koymuş gibi olursun, mü’minin kalbi o kadar büyük bir âlemdir. Bu yüzden Allah hadis-i kutside “yerler, gökler tecellimi alamadı mü’min kulumun kalbi tecellimi aldı”437 buyurmuştur. Mü’minin kalbi yerlerden, göklerden daha geniştir. Sen de rabbinle beraber olacak, rabbinin ismiyle okuyacak, rabbine teslim olacaksın ki rabbin, gönül âlemini idare etsin.

Aslında sen istesen de istemesen de zaten gönlünü idare eden Allah’tır. Gönüller Allah’ın kudret elindedir.438 Mesele, senin tercihindir. Sen istesen de istemesen de Allah seninle beraberdir; ama dediğim gibi mesele senin tercihindir. O sana senden daha yakındır, peki sen ona yakın mısın uzak mısın! O bir an bile seni unutmaz, seni görmediği bir an yoktur, peki sen onu unutuyor musun unutmuyor musun! Sen ona şahid olup şehadet ediyor musun etmiyor musun! İşte, bu tercihleri sen yaparsın, ya rabbinle beraber olur, onun ismine okur, ona teslim olur, kazanırsın ya da nefsine, şeytana teslim olur, kaybedersin.

İnşallah, rabbimizin ismiyle kendimizi okuyacak ve her an huzurda olduğumuzu, Allah’ın her anda gönlümüze tecelli ettiğini, vahyettiğini, bizi kendine, hayra, rahmete, mağfirete, nimete, ikrama, cennete davet ettiğini unutmayacağız.

Allah ayet-i kerimede “Allah, iman edenlerin velisi (dostu ve destekçisidir) onları (nefsani) karanlıklardan nura çıkarır. İnkâr edenlere gelince, onların velisi (dostu ve destekçileri) ise tâğuttur (azgınlığın kaynağı olan şeytan ve şeytanlaşmış insanlardır) onları, nurdan karanlıklara çıkarır”439 buyurmuştur. Allah bizi her neye davet ediyorsa o davet ettiği şey bizim için nurdur, bizim için rahmettir, muhabbettir, marifettir, cennettir. Bizi Hz. İnsan yapmaya, meleklerin secde ettiği varlık, Allah’ın yeryüzündeki halifesi kılmaya vesiledir.

Tağut; yani nefis, şeytan ve şeytanın vazifesini yapan herkes de bunun tam tersini yapar ve bize “sen yapamazsın, sen beceremezsin, sen kim, Allah’a kulluk kim, sen kim, Allah’a dostluk kim. Şu hâline bak, sen kim, cennet kim” der. Ya da bize sağdan yaklaşarak “sen zaten kurtulmuşsun, sen cennete gitmeyeceksin de kim gidecek” der ve bizi uçurumdan aşağı atar.

Biri “ben Allah’a iman etmişim ve Allah’a kul olmayı kabul ediyorum” diyorsa mutlaka ameli, konuşması, hâli, sözü bu söylediğini tasdik etmelidir. Eğer o kişi her ne yaparsa yapsın “Allah’ın emrettiği sevdiği gibi yapayım” demiyorsa, burada bir sorun vardır; ama yok, yaptığını Allah’ın emrettiği, sevdiği gibi yapmaya çalışıyorsa ve geriğini yerine getiriyorsa bu hâli onun imanının ispatıdır.

Allah ayet-i kerimede “Allah’a güzel sözler ulaşır, onu salih amel ulaştırır”440 buyurur. Dolayısıyla salih ameli olmayanın sözünün güzelliği bir işe yaramaz, Allah onu kabul etmez. O kişi bu yaptığıyla sadece kibirlenir.

Evet, insanın çabasının, gayretinin olması ve elinden geleni yapmaya çalışması gerekir ki güzel sözü Allah’a ulaşmış, Allah onun sözünü doğru ve güzel kabul etmiş olsun.

Hayatı yaşarken devamlı Allah’ın ismine okumamız, rabbimizin bizden ne istediğini anlamaya, onun emrettiği, sevdiği, razı olduğu gibi yapmaya çalışmamız lazım. Yetmez, bir de bu konuda örnek olmamız lazım. Allah ayet-i kerimede öyle buyurmuştu “sizden (sizin içinizden, her çağda), hayra davet eden, iyiliği emredip kötülükten men eden bir topluluk bulunsun. İşte onlar felaha (kurtuluş ve saadete) erenlerdir.”441 Biz de onlardan olmayı ve her bir kardeşimizin de böyle olmasını istiyoruz. Hepsinin rabbine karşı boynu bükük, gönül başı secdede, “ben, bence, bana göre, ben yaptım, ben yapacağım, ben yapıyorum” demeyen aksine “hepsi Allah’ın ikramıdır” diyen, bununla beraber “ben Resulullah (s.a.v.) Efendimiz ve sahabesinin, peygamberlerin ve onlarla beraber olanların yürüdüğü yolda yürümek, onların kazandığını kazanmak ve bu ikrama nail olmak istiyorum. Onlar Allah’ın rızasını, yakınlığını, sevgisini nasıl kazandılarsa ben de kazanmak istiyorum. Bu nimetleri kazanmak için onlar nasıl yaptıysa ben de öyle yaparım” deyip kibirlenmeyen, herhangi bir güzellik yaptığında onu Allah’ın ikramı görüp Allah’a şükreden bir kul olarak görmek istiyoruz.

Mesela; birine bir iyilikte, ikramda, hidâyette bulunduysa; yani ona bir şey verebildiyse ayrıca o kişiye teşekkür etmesini istiyoruz; çünkü onun vesilesiyle kazanmıştır. Bu yüzden bir fakire, ihtiyacı olana yardım ettiğinde kendini ona karşı teşekkür borçlu olarak görmelidir. Yoksa “ben ona iyilik yaptım” diyorsa hiç yapmasın daha iyidir; çünkü yaptığı ona kibir vermiş, benlik vermiş, nefsini büyütmüştür; yani yaptığı onu şirke düşürmüştür. Bu şekilde bir yardım yapmaması, onu yapmasından daha iyidir, daha hayırlıdır. Aynı şekilde hiç kimseyi hesaba da çekmemelidir. Herkesi hesaba çekecek olan Allah’tır. Eğer yanlış yapan birini, bir günahkarı kınarsa kaybeder.

Rabbimizin ismiyle okuyoruz, eğer birine beddua edip “Allah belasını versin” dediysen bir kere Allah senin belanı vermiştir. Sen Allah’ın bir kuluna, yeryüzündeki halifesine “Allah belanı versin” diyor; yani şeytana yardım ediyorsun. Sen belanı bulmuşsun! “Kim bir dervişin gönlünü kırarsa, o cehennemi boylamıştır.” Bunu ben söylemiyorum bir Allah dostu söylüyor.

Derviş; rabbini isteyen, rabbinin yolunda koşmaya çalışan kişidir. Eğer derviş, rabbini istiyor, rabbini tercih etmişse rabbi de onu tercih etmiştir. Bu yüzden “kim bir dervişin gönlünü kırarsa onun işi bitmiştir.” Bu söz laf olsun diye söylenmiş bir söz değildir. Bu sözü söyleyen zat sonucu gördüğü için bunu söylüyor.

Tabi ki bir de unutmamamız gereken bir şey vardır; biz nasıl dervişsek eşlerimiz de çocuklarımız da öyle derviştir. Dolayısıyla eşimize ve çocuklarımıza muamele ederken “bu benim eşimdir, çocuğumdur, ben bunlara istediğimi söylerim, bir şey olmaz” deyip muamele edemeyiz. O bir kere Allah’ın kuludur ve sana emanettir, üstelik o, rabbini istiyor. Bu durumda onun gönlünü kırınca neler olabileceğini anlaman, bunu rabbinin ismiyle okuman lazım. Yoksa ona muamele ederken Allah’ın huzurunda değilmişsin, Allah’a iman etmemişsin, Allah sana hesap sormayacakmış gibi muamelede bulunmuş olursun ki bu da imanlı birinin yapacağı bir davranış değildir, dervişlik hiç değildir!

Evet, bir dervişin kalbini, gönlünü kırmak insanın felaketine sebep olur. Bu yüzden birbirimize karşı dikkatli olalım. Aynı şekilde her bir kula karşı da böyle dikkatli olmamız gerekir; çünkü hepsi Allah’ın kuludur ve Allah’ın her biri üzerinde bir hesabı vardır. Bizim de Allah’ın hesabını yapmamız lazım. Sakın rabbimizi incitmeyelim, onu ciddiye almazlık yapmayalım! O kulun bir sahibi vardır, dolayısıyla sahibine karşı edepli olalım. Nefsimiz tutalım ve konuşup başkasını kırmasına müsaade etmeyelim.

Elbette ki gerektiği yerde hakkı da söylemek lazım. Hakkı söylemeyen dilsiz şeytan olur. Hak; Allah’ın buyurduğudur, Allah’ın emrettiğidir. Ne zaman, ne gerekiyorsa onu söyleyeceksin. Sen hakkı ortaya koyduğunda karşındakine zulmetmiş değil yardım etmiş olursun.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “zalime de mazluma da yardım edin” buyurmuştur. Sahabeler bu sözü duyunca “ya Resulullah! Mazluma nasıl yardım edeceğimizi biliyoruz, zalime nasıl yardım edeceğiz” derler. Bunun üzerine Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “onu zulmünden alıkoyarak” buyurur.

Mesela; Allah ayet-i kerimede buyurur “iki Müslüman topluluk savaşırsa onları barıştırın (barışa davet edin). Taraflardan biri durmaz diğerine saldırırsa o zaman hep beraber (toptan) ona saldırın.” Barışa yanaşmayan tarafa hep beraber saldırın; ama ne zaman ki pes edip barışı kabul ederse o zaman da onları barıştırın. “Aşırı gitmeyin.”442 Demek ki yapmamız gereken şeyler varmış! Bu her yerde, her anda böyledir, evin içinde de böyledir. Rabbimiz her şeyi; nerede, ne zaman, ne yapmamız gerektiğini anlatmıştır. Elbette ki rahmet eden, affeden, ikram eden kazanır.

Her birimiz kendi gönlümüze baktığımızda rabbimizin bizden nerde, neyi yapmamızı istediğini anlarız. Rabbimiz bir yerde susmamızı ister. Başka bir yerde de aynı durum mevcutken konuşmamızı ister. Başka bir yerde bir şey yapmamızı ya da bir müdahâlede bulunmamızı ister, başka bir yerde de adaleti sağlamamızı ister. Boş olan bir anımız bile yoktur. Allah mutlaka her anımız için ne yapmamız gerektiğini kelamıyla söylemiş, bize vahyini yapmıştır.

İnşallah biz de rabbimizin ismiyle kendimizi, gönlümüzü, hayatı, Allah’ın bize ikram ettiği Kevser’i, gönlümüzün cennet olup olmadığını okuyacağız. Şayet gönlümüz cennet olmamışsa bu defa eksiğin nerde olduğunu okuyacağız.

Gönlümüz ya Allah’ın nuruyla, imanla, aşkla, muhabbetle, ilimle, marifetle dolar ve gönlümüze Allah tecelli eder, Allah’ın isimlerinin, güzelliğinin tecellisi gönlümüzde var olur ve Hz. İnsan oluruz ya da bir bakarız ki nefsimiz şeytanla iş birliği yapmış, biz de böylelikle kâfir olmuş, müşrik olmuş, münafık olmuş, fasık olmuşuzdur ve gönlümüz küfürle, şirkle, kibirle, riyayla, hasetle, karanlıkla, zulümle, zulumatla dolmuş ve cehennem olmuştur.

Zahiri olarak bakınca bu iki farklı gönül hâline sahip kişiler aynı görünür; ama birinin gönlü cennet, diğerinin de cehennemdir. Biri Allah’ın güzelliği ile güzel olmuş, azim bir ahlaka sahip olmuş; yani rahmete, muhabbete, affa, mağfirete, nimete, ikrama sahip olmuştur. Öteki de tam tersidir.

Allah katında durum böyledir, melekler de bakınca insanları böyle görür. Manevi olarak görenler de bakınca böyle görür. Bu yüzden Kıyamet günü kaybedenler “keşke toprak olsaydık (keşke yok olsaydık)”443 derler. Allah da onlara “bugün bir kere yok olmayı istemeyin, tekrar tekrar yok olmayı isteyin.”444 Size verdiğim şerefi, nimeti, insan olmayı kaybettiniz. Şeytan ile beraber olmayı tercih edip onun verdiği vesvesenin peşinden gittiniz. Sizi nura davet eden, rahmete davet eden rabbinizi dinlemeyip sizi karanlığa, ateşe davet eden şeytanın peşinden gittiniz. Rabbinizin vahyine kulak vermediniz, rabbinizi görmeye, şehadet etmeye yanaşmadınız, gözünüzü kapattınız. Onu dinlemeye dahi tahammül etmediniz. Kendi nefis ilahınızı dinlediniz, buyurur.

Allah bir konuda bir şey söylemişse mü’minler o konu hakkında fikir beyan etmez, bir fikirleri olmaz.445 Gönüllerinde hiçbir ağırlık hissetmeden Allah’ın söylediğini kabul ederler.

Misal; öyleleri var ki kendini veli zanneder, âlim zanneder, en önde zanneder, dinin sahibi zanneder. Ona “Allah böyle buyurmuş” dediğinde hemen “ama şu da var” der. İşine gelene iman eder, onu kabul eder; ama işine gelmeyeni, nefsine dokunanı kabul etmez. Nefsinin kabul etmediğini Allah söylemişse bile kabul etmez; çünkü nefsi ona “ben bunu kabul etmiyorum, senin ilahın benim. Sana taviz verip senin ‘ben Müslüman’ım’ demeni kabul ettim; ama bunu kabul etmiyorum, böyle söyleyemezsin, senin ilahın benim” der.

Herhangi bir konuda bir ayet varsa ve biz onu kabul etmiyorsak bilelim ki bizim işimiz bitmiştir. Bu duruma düşmemek için gönlümüze böyle bir şeyi yaklaştırmamamız “Allah demişse iman ettim, gerekeni yapacağım. Rabbim böyle emretmiş, bütün dünya buna itiraz etse de hiç kimse kabul etmese de ben yine yaparım ve rabbimin bu emrini yerine getiririm” dememiz gerekir.

Birileri kalkıp bize başka bir şey emredebilir. Mesela “ben senin Allah’ı zikretmeni kabul edemiyorum” diyebilir. Şimdi onu kabul edecek miyiz! Bize “senin namaz kılmanı, iyilik yapmanı kabul etmiyorum” dese biz de onu kabul etsek onun kulu olmuş olmaz mıyız! Allah yolunda yürürken bilmemiz lazım ki Allah ne dediyse o doğrudur, o haktır, o güzeldir. Kim bunun tersine bir şey söylerse köpekten daha aşağıdır. Ha köpek havlamış ha başkası bize Allah’ın söylediğinden başka bir şeyler söylemiş hiç fark etmez. Hatta köpeğin havlaması bizim için onun söylediklerinden daha değerlidir. Bu kişi isterse en yakınımız olsun. Ona susup cevap vermeyebiliriz; ama konuştuğunda köpeğin havladığını bilmemiz lazım. O ki Allah’a itiraz ediyor bu durumda insanlıktan nasibi kalmış mıdır! Bir de utanmadan bize yol gösteriyor “rabbine kul olma. Allah’ın emrettiği, sevdiği gibi yapma” diyor. Kimsin sen! Bana rablik taslama hakkını nerden buluyorsun!

Elbette ki ona yine rahmetimizle muamele ediyoruz. Eğer müdahâle etmediysek işi rabbimize teslim ettiğimiz içindir. “Sana ters düşmemek için kuluna karışmıyorum ya rabbi! Sen ona imkân vermişsin ya, ben de imkân vermeye devam ediyorum” diyoruz. Söyledim; bir şeyler konuştuğunda köpek havlamış, diyoruz ve onu ciddiye almıyoruz. Biz “lâ ilahe illallah” deyip rabbimize yürüyor, rabbimize koşuyor, ondan başka ilah tanımıyor, engel tanımıyoruz. Rabbimize koşarken önümüze hangi engel gelirse onu yıkarız, dağıtırız, aşarız ve rabbimize gideriz.

Evet, hep beraber rabbimize varan yolda koşup rabbimize varacağız inşallah.

Mü’min haysiyetli insandır, mü’min şahsiyetli insandır, mü’min şerefli insandır, başkalarına, nefse, dünyaya, insanlara kul olmayı kabul etmeyendir. Mü’min sadece Allah’a kulluğu kabul eder.

Birileri ya da nefsimiz böyle bir saygısızlık yaparsa; yani ilahlık iddia ederse ona da cezasını vermeliyiz ve onu ciddiye almamalıyız. Eğer onu ciddiye alıyorsak nefsimizle hâlâ sorunumuz vardır, nefsimizin hâlâ gücü vardır ve o gücü de nefsimize biz vermişizdir.

Artık ne diyoruz?

Lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâhil aliyyil azîm:446 “Bütün güç, kuvvet, kudret sadece aliyy ve azim olan Allah’a aittir.” Nefse değil, başkalarına değil.

Allah bizi bütün gücün, kuvvetin Allah’a ait olduğunu bilenlerden eylesin inşallah. Allah bizi rabbine koşarken nefsine, başkalarına taviz vermeyenlerden eylesin. Allah bizi nefsinin karanlığına, küfrüne boğulanlardan eylemesin. Allah bizi Kevser’i içenlerden, Kur’an ile dirilenlerden ve hayatı yaşarken rabbinin razı olduğu, sevdiği gibi yapanlardan eylesin inşallah.

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Kevser /1-3 ↩
  2. Enfal /24 ↩
  3. Furkân /44 ↩
  4. Kehf /101 ↩
  5. Muhammed /15 ↩
  6. Nahl /69 ↩
  7. Sâffât /47, Vâkıa /19 ↩
  8. Mutaffifîn /27-28 ↩
  9. İnsân /5 ↩
  10. Fâtır /36 ↩
  11. Mâide /44 ↩
  12. K. Hafâ: 2256, ihya-u Ulum'id Din ↩
  13. Tirmizî, Kader, 7 ↩
  14. Bakara /257 ↩
  15. Fâtır /10 ↩
  16. Âli İmrân /104 ↩
  17. Hucurât /9 ↩
  18. Nebe /40 ↩
  19. Furkân /14 ↩
  20. Ahzab /36 ↩
  21. Tirmizî ↩