18.Bölüm
EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM
BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.
Hep beraber yaratan rabbimizin ismi ile insanı, varlığı, hayatı ve imtihanları okumaya çalışıyorduk.
Hiç kimse onun ismi ile okumadan hiçbir şeyi doğru anlayamaz. Hakkı söyleyen Allah’tır, dolayısıyla hakkı dinleyenler Allah’ı kabul etmiş, hakkı dinlemeyenler de Allah’ı kabul etmemiştir. Böyleleri nefislerinin, akıllarının ya da şeytanın kendilerine söylediğini hak diye, doğru diye kabul eder, öyle zannederler, bir süre sonra kendileri de buna inanmaya başlar.
Rabbimizi dinleyeceğiz ve rabbimizin ismiyle okuyacağız. O bize nasıl okutmuş, nasıl öğretmişse öyle okuyup öğrenecek, anlayacak, iman edecek, ahlaka, amele dönüştüreceğiz, böylece hayatı Allah ile beraber yaşamış olacağız inşallah.
Nerde bir sorun sıkıntı varsa bilelim ki orada Allah adına okunmamış ayetler vardır. Örnek vermek gerekirse; genel olarak baktığımızda ailelerde sorun, sıkıntı vardır. Öyle ki sıkıntı yaşamayan neredeyse hiçbir aile yoktur.
Allah eşlerle ilgili olarak ayet-i kerimede “Allah eşler arasına meveddeti ve rahmeti koymuştur”385 buyurur. Allah’ın eşler arasına koyduğu meveddet; yani muhabbet ve rahmet Allah’ın ayetlerindendir. Bizim de bu ayeti rabbimizin ismiyle okumamız gerekir. Allah, eşlerin arasına meveddet koyar. Allah’ın eşlere verdiği bu meveddet; yani birbirimizi sevmemiz, birbirimize rahmet etmemiz Allah’ın ayetidir ve saf ikramıdır, öyleyse ayeti tahrif etmememiz lazım. Evde eşler arasında kim sorun çıkarıyorsa bu ayeti tahrif ediyor, Allah’ın verdiği muhabbete, rahmete ihanet ediyor demektir.
Evet, Allah eşler için “size meveddeti, rahmeti verdim. Bunlar benim ayetimdir. Aynı zamanda size ikramımdır ve sizi ne kadar sevdiğimin delilidir. Sizin birbirinizi sevmenizi, birbirinize rahmet etmenizi istiyorum. Size çocuklar verdiğimde onları bu sevgiyle sevecek ve onlara bu rahmetle rahmet edeceksiniz” buyuruyor.
Peki, eşler arasındaki meveddet ve rahmet nasıl tahrif olur?
Taraflardan biri veya ikisi “ben, bence, bana göre, ben senin şöyle olmanı, şöyle yapmanı istiyorum” dediğinde tahrif olur. Eşlerden biri bunu yapınca eşini kendine göre düzeltmeye ve kendi istediği gibi yapmaya çalışır; yani eşine “benim istediğim gibi ol” der. Oysaki ne onun istediği gibi ne de ötekinin istediği gibi olmalıdır. Yalnızca Allah’ın istediği gibi olmalı ki o meveddet, muhabbet, rahmet sürekli tecelli etsin. Evleri kıblegâh olsun, meleklerin ziyaret ettiği, Allah’ın rahmetinin, muhabbetini indiği ev olsun.
Yoksa oraya şeytanları davet etmiş olurlar. Bilmemiz lazım ki evde sorun, sıkıntı çıkaranlar evlerine şeytanı davet eder. Şeytanın olduğu yerde rahmet kalır mı, meveddet kalır mı, huzur kalır mı, saadet kalır mı, birlik kalır mı? -Elbette kalmaz.
Tabi ki insan beşerdir, hata işler, kusur işler, eksik yapar, yanlış yapar, bunlar olmayacak demiyorum. Muhabbeti, meveddeti, rahmeti zedeleyecek, tahrif edecek şeyleri; yani benliği, bencilliği, karşıdaki yokmuş gibi muamele edilmesini söylüyorum. Bunlara dikkat etmek gerekir.
Evet, meveddet, rahmet Allah’ın ayetidir, bencillik yapınca, karşımızdakini yok sayınca bu ayeti tahrif etmiş oluruz, dolayısıyla meveddet de rahmette gitmiş olur, ortaya çıkan sonuç ise bunu yapana azap olur. Ötekine bir şey olmaz, öteki yine rahmetin, mağfiretin, muhabbetin içindedir; çünkü Allah’a göre doğru yapmışsa o kaybetmemiştir.
Dünyanın sadece bir imtihan yeri olduğunu kabul edenler “bence, bana göre” demez, bunun yerine “Allah” der, “Allah’a göre” der.
Her konuda mutlaka Allah’ın bir ayeti vardır ve her şey mutlaka Allah’ın bir ayetidir. Bizim de kendimize Allah’ın ayeti, kitabı olarak bakmamız gerekir. Şöyle ki insanın görmesi Allah’ın Basîr isminin ayetidir. İşitmesi Semî’ isminin, sevmesi Vedûd isminin, güç, kuvvet sahibi olması ise Allah’ın Kâdir isminin ayetidir.
Bu şekilde nereye bakarsak bakalım kendimizdeki her şey bir ayettir; ama bir de üzerimizdeki bu ayetleri tahrif etmek vardır ya da tahrif edilmelerine müsaade etmek vardır.
“Ben Allah’ın kuluyum” diyemediğimizde başkalarının bizim hakkımızdaki yanlışına, küfrüne, şirkine, Allah’a ters düşmesine göz yumduğumuzda, taviz verdiğimizde, bilerek ya da bilmeyerek “senin gibi olsun” dediğimizde Allah’ın bizim üzerimizdeki ayetlerini tahrif etmiş oluruz. Tabi, genel olarak bunu bilmeden yaparız.
Başkalarının bizim hakkımızdaki yanlışına, küfrüne taviz verdiğimizde, Allah’ın emrettiğini, sevdiğini değil, başkalarının, daha doğrusu sevdiklerimizin dediklerini tercih ettiğimizde Allah’ın bizim için takdir ettiğini, hükmettiğini, sevdiğini görmezden gelir, yok sayarız. İşte, böyle olunca da kendimizdeki ayetlerin tahrif edilmesine müsaade etmiş oluruz.
Oysaki Allah ayet-i kerimede “Allah size gözler vermiş, kulaklar vermiş, kalpler vermiştir. Şükretmeniz gerekmez mi?”386 buyurdu.
Bunlara nasıl şükrederiz?
Gözümüzle hakikati görerek, rabbimizin ayetlerine şehadet edip şahid olarak gözümüz için şükrederiz. Kulağımızla hakkı işiterek, rabbimizin vahyini dinleyerek kulağımız için şükrederiz. Gönlümüzle de rabbimizi severek, ona iman ederek, rabbimizi anlamaya çalışarak ve anladığımızı imana, ahlaka, amele dönüştürerek gönlümüz için şükrederiz.
Hiç kimse durup dururken manevi olarak büyümez. Büyümek bir yolu, yolculuğu gerektirir. Nasıl ki zahiri olarak yavaş yavaş büyüyorsak, manevi olarak da büyümek için önce tercihimizi yapıp “ben rüştüme, kemale ermek istiyorum” deyip büyümeyi rabbimizden isteriz sonra da Allah bizi rüştümüze nasıl erebiliyorsak öyle yürütür ve bizi büyütür. Bunun sonucunda ise rüştümüze, kemale ereriz ve Allah’ın muradı üzerimizde gerçekleşir.
Evet, yolu yürürken önce vuslata ermemiz lazım. Sonra Allah bize bir daha yolculuk yaptırırsa; yani Allah “geriye dön, kullarımı bana getir” diye bize emrederse o zaman tekrar yere iner, bir o kadar daha yolculuk yaparız. Bir o kadar daha yolculuk yaparken cehennemi, dehşeti yaşarız; çünkü inince cehennemi yaşayanların arasına gideriz. Nitekim onların arasına gidip hepsini oradan kurtarmamız lazım. İşte, her şeyi yaşamadan bu işi beceremeyiz, gücümüz buna yetmez. Bütün insanların yaşadığını yaşamış olmamız lazım ki onları kurtarabilelim. Bu şiddeti yaşamadan işi beceremeyiz.
Aynı şey bütün peygamberler için de geçerlidir. Her birinin yaşadığı sıkıntıları Allah bize kelamında bildirmiştir ve onlar sadece görünendir. Bir de görünmeyenler vardır; yani iç âlemlerinde Allah’ın onlara yaşattığı sıkıntılar vardır.
Allah iman etmeyi, salih ameller işlemeyi, sabırlı olmayı, hakta olmayı ve sabrı, hakkı tavsiye etme emrini herkese vermiştir. Hepimiz bundan sorumluyuz. Biz de bu sorumluluğu yerine getirirken bir mürşid olarak değil bir kul olarak yerine getiriyor, Allah emrettiği için yapıyoruz. Yaparken de kimseye fayda verdiğimizi düşünmüyoruz. Kendimize fayda verdiğimizi biliyoruz; çünkü onun emrini yerine getirirken rabbimize yaklaşıyoruz.
Allah ayet-i kerimede “kendinizi ve ehlinizi yakıtı taşlar ve insanlar olan ateşten koruyun”387 buyurmuştur. Görüldüğü gibi vazifeyi Allah vermiştir. Herkes kendini ve ailesini korumakla yükümlüdür, buna vazifelidir. Dolayısıyla kimse ailesiyle ilgili “beni ilgilendirmez” diyemez, derse onları ateşe terk etmiş olur.
İnsanın, ailesini ateşten koruması için Allah’ın emrettiği, sevdiği gibi yapması ve ailesine Allah neyi seviyorsa onu öğretmesi, sevdirmesi, Allah neyi yapmayın buyurduysa, neyi sevmiyorsa ailesini onlardan da uzak tutması ve “böyle yapma yoksa rabbini kaybedersin” deyip korkutması gerekir.
Aynı şekilde insanın, ailesi yanlış yapınca ona taraf olmaması ve onu desteklememesi lazım; çünkü yanlış yanlıştır. Ailesinden biri yanlış yaptığında onun bu yanlışını desteklerse o kişi yanlışlarını büyütür sonra bakar ki Allah’ın gazabına uğramıştır. Böyle biri yanlışa destek vererek ailesinin gazaba uğramasına kendisi müsaade etmiş ve ailesine sevgisini, rahmetini gösterememiştir. Böyle yapınca da insanın üzerindeki Allah’ın sevgi, muhabbet, rahmet ayetini tahrif etmiş olur. Bu yüzden “ailem yanlış yapıyor; ama ben ona rahmet ediyorum, bir şey demiyorum” demek doğru değildir. Sen işi beceremiyorsun, işi anlamamışsın. Allah’ın senden ne istediğini anlamamışsın. Ailen seni dinler veya dinlemez; ama senin bu tavizi vermemen lazım.
Evet, hepimiz Allaha kulluğa davet etmekle sorumluyuz, yükümlüyüz. Bu işi yaparken rabbimize yaklaşır, onun rahmetini, sevgisini, yakınlığını kazanır, aynı zamanda manevi yolculuğumuzu yapmış oluruz; ama bir Mürşid-i kâmile tabi olmayanlar yolda asla bir adım bile atamaz, herkes bunu böyle bilmelidir.
İnsan, bir Mürşid-i kâmile tabi olmadan bütün çabasını, gayretini sarf ederek ilim öğrenebilir. Bu durumda varacağı en son makam, yer, neresidir; yani nefsi nereye kadar gelebilir?
Mülhime makamına, ilham alan nefis makamına kadar gelebilir; ama bu ilhamı aşağıdan şeytandan da, yukarıdan, meleklerden, Allah’tan da alır; fakat ikisini birbirinden ayırt edemez, hangi ilhamın nereden geldiğini anlayamaz. İlham şeytandan gelmiştir; ama o “bu ilham Allah’tandır” der ve uçuruma gider ya da Allah’tan bir ilham gelince karıştırıp “bu şeytandandır” der ve yine düşer, kaybeder. İşte insan, mürşidi olmayınca bu şekilde uçuruma yuvarlanır.
Uçuruma düşmemek için yolu yürümüş biri lazım; yani insana bir Mürşid-i Kâmil lazım ki yolu yürüyebilsin. Mürşid-i kâmil ona nerede doğru yaptığını, nerede yanlış yaptığını, ona gelen ilhamın hangi ilham olduğunu, perde açıldığında gördüğünün ne olduğunu veya gördüğü şeyi hangi mertebede gördüğünü ona bir bir öğretir. Öyle ki kul yanlış yapmasın, yanlış düşünmesin, yanlış anlamasın, dolayısıyla yanlış yürümesin, doğru yürüsün.
Evet, her bir mü’min, peygamberini temsil eder. Eğer peygamberine tabi olmuşsa onun yaptığı gibi yapmak zorundadır. Allah her bir kula bu fıtratı vermiştir, onun için kulun fıtratında peygamber gibi yapabilmek mevcuttur. Bütün mesele; Allah’ın kendisine verdiğini kulun kullanmaya çalışmasıdır. Kullanmaya çalışırken de işe önce ailesinden, en yakınlarından başlamalıdır. Nitekim Allah, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e “davete en yakınlarından başla”388 buyurmuştur. Kul da davete en yakınlarından başlamalıdır; ama davete önce kendisinin icabet etmiş olması lazım ki yakınlarını da davet edebilsin yoksa davet ederken sadece kendine, nefsine davet etmiş olur.
Biri Allah’a davet edecekse bunu mutlaka karşılıksız yapmalı, hiçbir beklenti içinde olmamalı, hatta karşısındakinden bir saygı, bir teşekkür dahi beklememeli, karşılığını sadece Allah’tan beklemelidir. Onun için Allah Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e vahyederken “yoksa sen onlardan bir ücret istiyorsun da onlar ağır bir borç yükünün altında mı eziliyorlar”389 ondan mı davetine icabet etmiyorlar, buyurmuştur. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz kimseden bir karşılık istememiş, bir teşekkür beklememiş “ben bunu yaptım sen de şöyle yap” dememiştir. İnsanın da böyle bir fikrinin, düşüncesinin asla olmaması gerekir. Böyle bir düşüncesi varsa insanları kendine davet etmiş olur. Aynı zamanda beklentisi her neyse o beklentisi nefsinin hâlidir ve o nefsinin hâli kendisiyle Allah arasına girmiş, dolayısıyla şirke düşmüş olur.
Eğer senin de bir beklentin varsa sakın konuşmayasın, kimseyi davet etmeyesin; çünkü konuşursan Allah’tan uzaklaşırsın! Gayen, amacın artık Allah değil, başka bir şey olmuştur ve seninle Allah arasına girmiştir. Sen konuştukça o büyüyecek sen de altında ezileceksin, ezilecek ve kaybedeceksin.
Daha önce söylemiştim; herkesin fıtratında Allah’a yakınlık, dostluk mevcuttur. Biri Allah’tan başka bir gayeyle insanları davet edince fıtratında zaten Allah’a dostluk olduğu için bir de bakarsın daha oraya gelmeden kendini Allah’a yakın hisseder, peygambere yakın hisseder, veli zanneder, Mürşid-i kâmil zanneder ve yavaş yavaş şeytan onu uçuruma götürür; çünkü yaptığı davette Allah’ın rızası olmadığı için daveti her neden dolayı yaparsa yapsın, nefsi de büyüdükçe büyür ve o kişi artık nefsine güç yetiremez hâle gelir. Artık öyle bir hâl alır ki insanın söylemeye dili varmıyor! Şeytan onu uçurumdan aşağı atar; ama sadece uçurumdan aşağı atmaz, ona aklını da imanını da kaybettirir. Yetmez, o kişi ters tarafa giderken bir de sürekli başkalarının başına bela olur ve bundan haberi bile olmaz; çünkü artık kendinde değildir, artık şeytan onu kontrol ediyordur.
Bu yüzden devamlı ısrarla söylüyorum. Mutlaka nefsimizi tezkiye etmemiz, temizlememiz, ruhun nuruyla nurlandırmamız, “ben, bence, bana göre” demekten kurtulmamız gerekir. Öyle ki “Allah” diyebilelim “lâ ilâhe illallah” diyebilelim. “Ben” diyenler “Allah” diyemez, “Allah” diyenler de “ben” demez! Herkes diliyle “Allah” der; ama bütün gönlüyle, her zerresiyle, imanıyla “Allah” demek bambaşka bir şeydir.
Allah, peygamberlerini anlatırken her birini büyük imtihanlara tabi tuttuğunu beyan etmiştir. Mesela; Hz. İbrahim (a.s.) için ayet-i kerimede “(Allah onu) ağır kelimelerle imtihanlara tabi tuttu” demiş, Hz. İbrahim (a.s.) hepsinin gereğini yerine getirince ise “seni insanlara imam kılacağım”390 buyurmuştur. İmtihanları geçmeden olmaz.
Allah Hz. Musa (a.s.) için de “biz seni ağır imtihanlarla imtihan ettik.”391 İmtihandan geçirdik, seni eğittik, büyüttük sonra peygamberliği verdik, buyurmuştur. Hz. Musa (a.s.) Mısır’ı terk etmek zorunda kalmış. Medyen’e, Hz. Şuayb (a.s.)’ın bulunduğu yere gitmiş ve on sene Hz. Şuayb (a.s.)’a çobanlık yapıp eğitimden geçmiştir.
Allah hidâyet yükünü, Kur’an emanetini sıradan insanlara yüklemez. İmtihanlara tabi tutmadan, eğitmeden, büyütmeden kulunu olgunlaştırıp kemâle erdirmeden bu yükü ona yükler mi! Bu zahiri bir yüke benzemez, dünya yüküne benzemez. Bu yük hidâyet yüküdür, iman yüküdür, Kur’an yüküdür.
Mesela; baktığımızda televizyonda kendine göre yükü yüklenip konuşanlar vardır. Dini, imanı, küfrü, şirki anlatıyorlar; ama bir zerre bile imanları yoktur, Allah’tan bir zerre bile haşyet duymuyorlar, Allah’a karşı bir zerre bile edepleri yoktur; ama konuşuyorlar! Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “ahir zamanda birtakım gençler çıkacak Allah’ı, dini, İslam’ı anlatacaklar; ama iman onların kursağından aşağı inmemiştir (imanları sadece ağızlarındadır)”392 buyurmuştur. Gönül itibariyle iman etmemişlerdir; ama dini anlatırlar.
Zaten bu yüzden baktığımızda her biri birbirine saldırır. Neden bunları böyle anlatıyorum; çünkü hepimiz dikkat edelim, dikkatli olalım ve kimseye saldırmayalım. Saldıracağımız biri vardır; o da kendi nefsimizdir. Nefsimize “senin Allah’a kul olman lazım” deyip saldıralım. “Senin yaratılış gayen nedir, bana yaratılış gayeni söyle” diyelim.
Ve mâ halaktul cinne vel inse illâ li ya´budûn:393 “Ben cinleri ve insanları yalnız bana âbd olsunlar diye yarattım.” Bizim işimiz âbd olmaktır, âlim olmak veya başka bir şey olmak değildir. Her şeyi, Allah’a yakınlığı âbdiyetimizle kazanırız. Davet etmeye, Kur’an’ı taşımaya da kulluğumuzla, âbdiyetimizle layık oluruz.
Mesela; birinin eline keser, testere, çivi, tahta gibi bütün malzemeleri verip “haydi, bir mobilya yap” ya da “bir kapı, pencere yap” deseniz yapabilir mi? -Yapamaz! Ya da dikiş makinesi ile kumaş verip “bir tane elbise dik” derseniz dikebilir mi? -Dikemez. Dikebilmesi için önce çırak sonra kalfa sonra da usta olması lazım.
Sen de eğer Allah adına, peygamber adına konuşup dini, Allah’ı anlatacaksan önce vuslat yolundan yavaş yavaş geçmen gerekir. Bu eğitimden geçmeden olmaz. Yoksa bir şey anlatırken yüzüne gözüne bulaştırırsın; yani küçücük bir zahiri işi bile usta olmadan yapamıyorsan Allah’ın dinini nasıl anlatırsın, sen insanın gönlünü ne zannediyorsun! Senin hitap ettiğin insan gönül itibariyle bütün kâinattan daha büyük bir varlıktır. Allah’ın tecelli ettiği varlıktır. Onda yedi kat gök, arş mevcuttur. Onda fuad vardır ve Allah oraya günde en az üç yüz sefer tecelli ediyor. Allah ona şah damarından daha yakındır. Eğer sen bunu insana baktığında göremiyorsan konuşma!
Bu yüzden önce öğrenmemiz sonra öğrendiğimizi tefekkür edip iyice anlamaya, iman edip ahlaka dönüştürmeye sonra da amele dönüştürmeye çalışmamız lazım. Eğer kendi zannımıza göre konuşursak sorumlu oluruz; ama Allah bize “konuş” derse o zaman sorumlu olmayız; çünkü o bize ne söyleteceğini bilir.
Aynısı derviş için de geçerlidir. Mürşidi ona “konuş” deyince konuşabilir, o zaman konuşurken kendi adına değil mürşidinin adına konuşur. O aradan çekilir “ben yokum mürşidim var” der. Gerçekten de öyledir yalnız, derviş de zaten buna şahit olur. Öyle ki bir saat konuşur geriye dönüp baktığında “bunları ben mi söyledim” der.
Örnek vermek gerekirse; sahabeler bir araya geldiklerinde her biri ötekine “bana nasihat et” derdi. Büyük, küçük fark etmez her biri ötekine “bana nasihat et” derdi; çünkü her birinin Allah ile bir derdi vardı ve her biri de hakkı öğrenmek istiyordu. Onun için birbirlerine “Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’den duyduğunu bana naklet. Onun ne söylediğini, ne yaptığını, nasıl yaptığını, ondan ne öğrendiğini bana da söyle ve bana nasihat et” derlerdi. Çünkü bir öğrenme, anlama, iman etme dertleri vardı.
Peki, şimdi nasıldır?
Şimdi ise kimse “bana nasihat et” demiyor, aksine herkes birbirine “dur ben sana nasihat edeyim. Ben biliyorum, dur ben konuşayım” diyor! Aynı şey eşler için de geçerlidir. Koca iki kelime söylese kadın hemen “dur, biz seninle eşit haklara sahibiz, böyle değil şöyle olması lazım” diyor. Hatta eşine kendince yol gösterip “senin böyle değil, şöyle yapman, şu saatte eve gelmen, şu işi yapman lazım, az kazanıyorsun, git başka bir iş yap” diyor. Koca da eşine “sen anlamazsın, senin aklın ermez, ben erkeğim, her şeyin en iyisini bilirim” deyip hayat arkadaşının düşüncesine hiç değer vermiyor. Böyle bir ailede yetişen çocuklar da ebeveynlerinden bir şey öğrenmek, anlamak yerine kendi bildiklerini yapıp onlarla edepsizce konuşuyor.
Unutmamak lazım ki susunca kazanırız, konuşunca değil! Ne demişler “söz gümüş ise sükût altındır.” Çünkü susunca dinleme imkânımız olur. Susmadığımız için öyle olmuş ki kendimizi bile duyamıyoruz, Allah bizimle konuşuyor; ama biz işitmiyoruz; çünkü dinlemek yerine konuşmaya meyletmiş, konuşmayı sevmiş, konuşmayı tercih etmişiz. İşte, rabbimizi dinlemeyi bilmiyoruz. Rabbimizi işitebilmemiz için önce susmamız lazım.
Daha önce bu kıssayı anlatmıştım, bir daha anlatayım.
Zatın biri bir mescitte sohbet eder ve sürekli “Allah sizinle konuşuyor; ama siz Allah’ı dinlemiyorsunuz” der. O arada fakir biri içeri girip “Allah rızası için bana bir sarık veren yok mu” diye sorar. Mescitteki bir adam “nasıl olsa evde bir sarığım daha var, ben kendi sarığımı verebilirim” diye gönlünden geçirir. Sonra da kendi kendine “ben niye veriyorum, başkası versin, hem belki de sarığa gerçekten ihtiyacı yoktur” der. Sohbet eden zat da o esnada tekrar “Allah sizinle konuşuyor; ama siz Allah’ı dinlemiyorsunuz” der. Sarık isteyen bir daha “Allah rızası için bana bir sarık veren yok mu” diye sorar. Adam tekrar “ben kendi sarığımı vereyim” diye gönlünden geçirir; fakat yine vermekten vazgeçer. Sohbet eden zat yine “Allah sizinle konuşuyor; ama siz Allah’ı dinlemiyorsunuz” der. Fakir adam bir daha sarık istediğinde o kişi yine “ben kendi sarığımı vereyim” diye gönlünden geçirir; fakat yine vazgeçer. Konuşan zat bir daha “Allah sizinle konuşuyor; ama siz Allah’ı dinlemiyorsunuz” deyince bu defa sarığını vermekten sürekli vazgeçen adam ayağa kalkıp “siz iki de bir ‘Allah sizinle konuşuyor; ama siz Allah’ı dinlemiyorsunuz’ diyorsunuz. Hani biz Allah’ı duymuyoruz. Allah bizimle nasıl konuşuyor” diye sorar. O zat ise “Allah bir sarık için üç seferden fazla söz söylemez” diye cevap verir. Allah, adama üç sefer kendi sarığını ver, dedi; ama o vermedi. Gönlüne gelen o hayır, “ben kendi sarığımı vereyim” niyeti, Allah’ın ona ver demesiydi; ama o vermedi.
Aynı şekilde yolda yürüdüğümüzde bir fakir gördüğümüz zaman “ona bir sadaka vereyim” dememiz Allah’tandır. Sonra nefis, şeytan müdahale eder ve içimizden o fakir için “belki zengindir, belki ihtiyacı yoktur. Kim bilir ne kadar parası vardır, en iyisi vermeyeyim” diye geçiririz. Ya da Allah bizi ibadete, zikre, secdeye davet eder. Biz de önce “kalkayım yapayım” deriz; ama sonra tembellik yaparız; yani bir şekilde Allah’ı dinlemeyiz.
Evet, unutmamamız lazım ki hayırdan, iyilikten, güzellikten, rahmetten aşktan, muhabbetten, sabırdan, şükürden yana gönlümüze her ne geliyorsa onu Allah bizim gönlümüze vahyediyordur ve asıl mesele onu dinleyebilmektir.
Biz dinlemeyi unuttuğumuz için Allah gönlümüze vahyediyor, biz ise diyoruz ki “ben öyle düşündüm, aklıma, gönlüme öyle geldi.” Bir anda nasıl düşündün! Bir anda gönlüne bu nereden geldi! Senin gönlüne gelen ya Allah’tandır ya da şeytanın verdiği vesvesedir. Zaten gönlün asla boş kalmaz. Allah sürekli seni kendine davet eder, şeytan da sana vesvese verip kendine davet eder. Allah da sana tercih hakkı vermiş ve kelamında “dileyen iman etsin, dileyen inkâr etsin (kâfir olsun).”394 “Şimdi (düşünün bakalım), yüz üstü (yere) kapanarak yürüyen mi (gideceği yere varıp) hidâyete erer, yoksa dosdoğru bir yolda (sırat-el mustakimde) dimdik (ve düzgün) yürüyen mi?”395 “(İnsan) İster şükreder (mü'min olur), ister inkâr eder (kâfir olur)”396 buyurmuştur. Bir de Allah’ın kitabına genel olarak baktığımızda Allah, kullarını hak ile batıl, cennet ile cehennem arasında bir tercih yapmak için serbest bırakmış; yani dileyen rabbini dinlesin, dileyen de şeytanı dinlesin, buyurmuştur. Allah sana tercih hakkı vermiş ve seni kendisine halife kılmıştır. Halifeliğin sana verilen tercihledir yoksa halife olmaz, melek olurdun. İşte sen, bu tercih hakkından, rabbine şehadet edip şahid olmandan dolayı meleklerin secde ettiği varlık olmuşsun.
Hepimiz bunu Allah’ın vahyiyle biliyoruz; ama iş hakikate gelince kendimize baktığımızda ne kadar yanlış yolda olduğumuzu, rabbimizi dinlemediğimizi, ona halife olmadığımızı ve onun güzelliğine şehadet etmediğimizi görür, anlarız.
Bilmek bir işe yaramaz. Bilgimize iman edince ve bilgimizi ahlaka, amele dönüştürünce onunla kazanırız, ilmimiz bizde dirilmiş olur, Allah’ın vahyi bizde dirilmiş olur. Böylelikle biz de Allah’ın vahyiyle dirilmiş olur, canlı Kur’an olan Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e benzemiş oluruz.
Cehaletten kurtulup rabbimizi tanımamız lazım. Küfürden, karanlıktan kurtulup gönlümüzün Allah’ın nuruyla, vahyinin nuruyla aydınlanması lazım. Rabbimize giderken aşktan, muhabbetten, nurdan, rahmetten, iyilikten, güzellikten, El Esmau’l Husna’dan ibaret bir varlık olarak huzura gitmemiz lazım. Rabbimiz bizi davet ediyor, bizi istiyor. Biz ise sanki Allah’ın davetine icabet etmişiz, huzura çıkmışız, işimiz bitmiş, emri de Allah’tan almışız gibi birbirimizi davet ediyoruz.
En yüksek makam kulluk makamıdır, âbdiyet makamıdır, Allah için azmetme makamıdır. Bu yüzden peygamberlerden bir kısmı ulu’l azmdır. Allah, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e “(resulüm!) O hâlde, resullerden ulu’l azm (büyük azim sahibi) olanların sabrettiği gibi (sen de) sabret”397 buyurmuş, başka ayette de “sen rabbinin hükmünü sabırla bekle ve balık sahibi (Yunus) gibi olma”398 buyurmuştur. Niye? -Çünkü o azmedememişti.
Âdem babamız için de Allah ayet-i kerimede “biz onda bir azim de bulmadık”399 buyurdu. Bununla beraber Allah onu affedip mağfiret etti.
Bu yüzden azmetmeden, çaba, gayret sarf etmeden, nefisle cihad etmeden, şeytana, dünyaya galip gelmeden olmaz. El Ğâlib ismi üzerimizde tecelli etmez. Mağlup olanlar ise tam ters tarafta durmuş, nefsine, şeytana, dünyaya mağlup olmuş ve Allah’ın El Ğâlib ismi onlarda tecelli etmemiştir. Onlar bu azmi, çabayı, gayreti, cihadı gösterememişlerdir. Doğru okumadıkları için doğru içtihat da yapamamışlardır.
Evet, rabbimize yürürken dünyayla, insanlarla, nefisle ilgili yükleri bırakmamız, bunun için de “yüklerimin hepsini bırakıyor ve bütün arzularımdan, isteklerimden vazgeçiyorum ya rabbi! Sadece seni, bir tek seni tercih ediyorum; çünkü sevdiğim, iman ettiğim sensin. Benim rabbim sensin, beni yaratan sensin. Ben seni tercih ediyorum, seni dinliyorum. Her emrine “işittik ve itaat ettik” diyorum. İşittik ve kabul ettik değil işittik ve itaat ettik, diyorum. O yüzden nasıl emretmişsen gerekeni aynen yaparım. Sen ‘Kıyamet günü ancak nefsini tezkiye etmiş (temizlemiş) olarak gelenler kurtuluşa (saadete) erer’400 buyurdun. Ben de nefsimi temizlerim ve ona asla taviz vermem. Onda şirk, küfür, nifak, riya, haset, bencillik kalmayana kadar onunla mücadele ederim ve onu tezkiye eder, temizlerim” dememiz gerekir.
Allah dostları nefislerini temizlemek için yıllarca uğraşmışlardır. Mücadele etmeyenler, savaşmayanlar savaşı kazanamaz. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in “küçük cihaddan büyük cihada döndük”401 buyurduğu gibi büyük cihad nefisle olan cihaddır.
Hepimiz savaştayız; ama bir de savaşta olduğunun farkına varmayanlar vardır. Düşmanı onu tokatlıyor, boynuna zinciri takıp peşinden sürüklüyor ve o da düşmanının peşinden gidiyor. Bir de düşmanının peşinden gitmeyi marifet zannediyor! Nefsinin istediğini yapınca, nefsinin peşinden gidince mutmain oluyor. Mutmain olan nefsin pis hâlidir. Nefis kendi küfrüyle, şirkiyle mutmain olur, o da kendini nefis zannedip “ben istediğim gibi yaptım mutmain oldum” diyor!
Allah ile mutmain olmuyor, nefsiyle, nefis ilahıyla, nefis putuyla mutmain oluyor. Neden? -Çünkü ona yakındır, onun hâline bürünmüştür, onunla bakıyor, onunla işitiyor, onunla görüyor, onunla anlıyor, onunla seviyor; ama mü’min, Allah ile nazar eder, Allah ile bakar, Allah ile sevinir. Allah’a yaklaştıkça sevinir, uzaklaştıkça üzülür, rabbini dinler ve ciddiye alır. Onun emrettiği, sevdiği gibi yapmaya çalışırken de onun emrini, onun sevdiğini sever.
Allah’a itiraz eden, bize sorun çıkaran kendi nefsimizdir. Nefsimiz, rabbimizle aramıza girer. Allah da nefsimiz tezkiye olmadan kurtuluşun olmadığını buyurdu.402 Dolayısıyla önce nefsimizden kurtulmamız gerekir. Yoksa onunla konuşur, ondan konuşur ve her şeyi onunla okuruz. Rabbimizin ismiyle değil nefsimizle okur; yani her şeyi nefsimiz ne derse öyle yapar ve öyle anlarız.
Tasavvur; akılda, insanın hayal âleminde, gönül âleminde bir yerdir ki insan bu tasavvurla tasvir eder; yani suretlendirir. İnsan bir şeye bakınca, bir şeyi duyunca onu nasıl anladıysa tasavvurunda öyle suretlendirir, öyle tasvir eder, öyle anladığı için de onu doğru zanneder. Mesela; genel olarak baktığımızda insanlar, insana bakınca onu Allah’ın anlattığı gibi tasavvur etmez. İnsan deyince aklına etten kemikten ibaret, çalışan, kazanan, harcayan, hayatı yaşayan, seven, nefret eden, dostluk, düşmanlık yapabilen bir varlık gelir. İnsana bu şekilde bakanlar Allah ile bakmamıştır, tasavvurları bozuktur. Tasavvurları çamurdan, nefisten ibarettir. Kendi nefisleri onlara insanı böyle tasvir etmiştir.
Peki, biri Allah ile baksa, tasavvuru Allah’a göre olsa kendine, insana bakınca neyi görür?
Allah’ın yeryüzündeki halifesi, Allah’ı temsil eden, Allah’a ayna olan, Allah’ın güzelliğinin tecelli ettiği, peygambere arkadaş, vahye muhatap, Allah’ın ruhundan nefhedip melekleri secde ettirdiği varlığı görür, Hz. İnsanı görür. Eğer insanda böyle bir bakış, tasavvur yoksa baktığına yanlış bakar; çünkü tasavvuru bozuktur, terazisi; yani ölçüsü bozuktur. Bozuk olduğu için de bir tona bir kilo, der. İnsanı da rabbinin ismine göre okuyamaz, anlayamaz; çünkü rabbinin insan üzerindeki muradını anlamamıştır. Demek ki önce tasavvurumuzu düzeltilmemiz gerekiyormuş.
Bütün anlattıklarımın hepsi tasavvurumuzu düzeltmemiz, doğru bakışa sahip olmamız, Allah’ın nazarı ile nazar etmemiz, hayatı, varlığı, her şeyi, bir Hz. İnsan olarak Allah’ın ismine okuyup doğruyu Allah’ın öğrettiği gibi öğrenmemiz, öğrenip iman etmemiz içindir.
Bunu yapmak zor bir şey midir? -Tabi ki çok zor bir şeydir. Yıkılmak üzere olan bir harabeyi, binayı düşünün onu yıkıp yeniden yapmak kolaydır; ama onu tamir etmek, yeni gibi yapmak çok zordur. İnsan da böyledir, gönlü viraneye dönmüştür, tasavvuru bütünüyle yanlıştır, bozulmuştur, tahrif olmuştur. İşte, peygamberler de onu düzeltmeye gelir. Kıyamete kadar bütün peygamber varisleri de bu işi yapmaya devam eder.
Bu, Allah’ın rahmetidir. Yoksa insan, tasavvurunun bozuk olduğunu bilse bile kendisi tasavvurunu düzeltemez; çünkü nefis tezkiye olmadan tasavvur düzelmez. Nefis de sürekli bağırır “bu öyle değil böyledir” der. Sen de ona itiraz edemezsin. “Ama bak Allah böyle söylemiş” deyince nefsin de “tamam, kabul ediyorum; ama…” der. Yani Allah’ın söylediğini kabul eder; ama gerekeni yapmaz.
Herkes her şeyi bilir; ama mesele bilme, öğrenme, anlama meselesi değildir. Mesele iman meselesidir, iman!
Peki, biz imanı başkalarına verebilir miyiz? -Tabi ki verebiliriz; ama biri bizdeki imanı kabul edince bunu ona verebiliriz. Aynı şekilde biri bizdeki küfür, şirk hâlini güzel bulup kabul edince de ona ondan veririz. Bu yüzden peygamberi kabul edenler gökteki yıldız oldular. Diğerlerini kabul edenler, onların peşinden gidenler, onları dinleyenler de cehennemi boyadılar ve cehennemlik oldular.
Evet, kim kendinden eminse, bu sorumluluğu yükleniyorsa davet etsin ya da Allah’ın koyduğu sınır kadar sadece kendisi uymaya çalışsın ve insanları da ona davet etsin. Bazen görüyoruz öyleleri var ki gırtlaklarına kadar küfrün, şirkin içindedir, şeytan on dakikada bir onun ağzına tükürür; ama o, Allah’ı anlattığını zanneder! Sen kendi hâline niye bakmıyorsun, sen neyi anlatıyorsun! Anlatıyorsan kendine, nefsine anlat.
Rabbimize karşı edepli olmamız ve ondan haşyet duymamız gerekir. Allah ayet-i kerimede “yapmayacağınız şeyleri neden söylersiniz. Yapmayacağınız şeyleri söylemeniz Allah katında gazaba sebep olur”403 buyurmuştur. Bu ayetin nüzul sebebi Uhud Savaşı’ndan sonra yaşanan bir olaydır.
Uhud Savaşı’nda Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’le beraber savaşırken kaçanlar daha sonra mescidin duvarı dibinde oturur “bir daha savaş olursa biz şöyle yaparız, böyle dağıtırız, şöyle savaşırız” derler. Bunu söyleyenler Uhud Savaşı’nda Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i bırakıp kaçanlardır. Allah da tabir-i caizse bu ayetle “Uhud’da ne mal olduğunuzu gördünüz. Bir şey demedik, sizi affettik. Siz şimdi yapamayacağınız bir şeyi ne diye söylüyorsunuz! Yapabiliyorsanız söyleyin, yoksa yapamadığınız bir şeyi söylemeniz sizin için gazaba, azaba sebep olur. Sakın büyük laf etmeyin, siz kendinizi gördünüz, bu sizin işiniz değildir” buyurmuştur.
Hepimiz kendimizi, nefsimizi görüyoruz, dolayısıyla bir şey anlatırken önce kendimize anlatmamız, kendimizi işin içine katmadan kimseye bir şey söylemememiz gerekir; yani insanlara bir şey anlatırken “bizim Allah’a kul olmamız, kulluğu şöyle yapmamız, rabbimizin ayetlerini dinlememiz lazım” şeklinde kendimizi de işin içine katarak konuşmalıyız. Yoksa karşımızdakine “sen namazını kıl, ayetleri oku, dinle” demeyelim. Demeyelim ki söylediklerimizi hem kendi nefsimize hem de karşımızdakine söylemiş olalım ve sorumlu olmayalım. Evet, konuşurken asla bu tavrı, hâli unutmayalım.
Elbette ki insanlara hakkı, sabrı tavsiye edecek, gücümüzün yettiği herkesi yakıtı taşlar ve insanlar olan ateşten, cehennemden, korumaya çalışacağız; ama kendimizi işin içine katmadan bunu yapamayız. “Ben de böyle yapmak istiyorum. İnşallah böyle yaparım, yapmaya çalışırım” deyip söylediklerimizi kendimizi dışarda tutmadan samimi bir şekilde, dua mahiyetinde söyleyelim.
Allah ayet-i kerimede “başkalarına nasihat edip kendinizi unutuyor musunuz (öyle yapmayın)!”404 buyurmuştur. Kendini unutma! Bir şey söyleyeceksen onu yapmak için önce sen çaba, gayret sarf et sonra söyle. Söylerken de kendini işin içine kat. Yoksa emreder gibi söylemiş olursun. Sanki kurtuluşa ermişsin, senin işin bitmiş de ona göre konuşuyorsun! Sen karşındakini davet ediyorsun; ama kendini, hâlini biliyorsun. Eğer kulluğu becermiş olsaydın şimdiye kadar huzura alınman gerekmez miydi!
Evet, herkesin huzura çıkması gerekir. Onun için biz de nefsimize hiçbir taviz vermiyor ve ona “seni dinlemiyor, ciddiye almıyorum. Benim rabbim Allah’tır. Ben senin rabliğini, ilahlığını kabul etmiyorum” diyoruz. O konuşunca, şeytan vesvese verince köpek havlamış diyor ve onu ciddiye almıyor, dinlemiyor, onunla meşgul olmuyoruz. Onun yerine rabbimizin zikriyle, rabbimiz ile meşgul oluyoruz. Rabbimize hamd ederek, her şeye hikmetle bakarak, rabbimizin ayetlerine şehadet etmeye çalışıyoruz. Nefsimiz bizi meşgul etmesin, onu zikretmeyelim. Bunun yerine her anda aşkla, muhabbetle huzurda durup Allah’ın bize “seni seviyorum” demesine “ben de seni seviyorum ya rabbi!” deyip karşılık verelim.
Allah’ın bize “seni seviyorum” demediği bir an bile yoktur. Onun bize yaptığı her muamele “seni seviyorum” demesidir. Bizi her anda varlıkta tutan odur. Allah bize “seni seviyorum, bu yüzden seni varlıkta tutuyorum. Sana kendimden hayat verdim, isimlerimi verdim; görme verdim, işitme verdim, bilme verdim, irade etme verdim, güç ve kuvvet verdim, gönül verdim, sana halifelik verdim; çünkü seni seviyorum” buyuruyor. Bize de düşen; rabbimize kul olarak “ben de seni seviyorum ya rabbi” demektir. Allah’a göre bakınca durum böyledir. Böyle anlamayınca başkalarıyla, başka şeylerle meşgul oluruz. Oysaki hiçbir şey bizi Allah’tan ayırmamalıdır.
Allah ayet-i kerimede “(bu kandil, Allah’ın nuru) birtakım evlerde (ve gönüllerde)dir ki Allah (o evlerin ve gönüllerin) içlerinde, isminin yüceltilmesine ve zikredilmesine izin vermiştir. Orada sabah akşam onu (öyle kimseler) tesbih ederler ki (onlar) ne bir ticaretin ne de bir alışverişin kendilerini Allah’ı zikretmekten, namazı ikâme etmekten (her anda Allah’ın huzurunda durmaktan) ve zekâtı vermekten (nefsinin cimriliğini temizlemekten) alıkoyamadığı yiğitlerdir (Allah’ın nuru oraya tecelli etmiştir)”405 buyurur.
Peki, bu evler hangi evlerdir?
Öncelikle gönül evidir. Bu ayeti önce böyle anlayacağız. Dikkat edilirse “orada Allah’ın isminin zikredildiği, zikredilmesine Allah’ın müsaade ettiği” buyurdu Allah. Demek ki Allah her yerde isminin zikredilmesine müsaade etmiyormuş! Mesela; bir lağımın içinde onu zikredebilir misin? -Hayır, zikredemezsin; çünkü zikretmen edebe aykırıdır.
Gönül de lağama, çöplüğe dönmüşse, Allah orada isminin zikredilmesine müsaade istemez ve böylece Allah’ın nuru oraya tecelli etmez. Oraya Allah’ın nurunun tecelli etmesi için Allah’ın ayette söylediği o yiğitlerden olman lazım; yani hiçbir alışverişin, ticaretin Allah’ı zikretmene, sadaka vermene, zekât vermene, secde etmene, Allah’ın emrini yerine getirmene mâni olmaması lazım. Bunları yapamıyorsan senin gönlün çöplüğe dönmüştür.
İnşallah söylediklerimiz anlaşılıyordur. Bizi yeni dinleyen kardeşlerimiz belki bizi dinlerken “bu adam ne söylüyor” diye düşünebilir; ama sohbetleri dinleyen kardeşlerimiz mutlaka ne söylemek istediğimizi artık anlamışlardır.
Her defasında konuyu geniş geniş açıyor, tekrar ediyor, izah etmeye çalışıyorum. “Sözün tamamı aptala denir. Arife tarif gerekmez, bir işaret yeterlidir” demişler. Anlamak isteyince anlarız. Öğrenmek istediğimizde Allah bize öğretir. Kazanmak istediğimizde Allah bize kazandırır. Yeter ki ona karşı samimi olalım.
Bunu yaparken de bir karşılık beklemeden yapmalıyız. Yoksa “ben böyle yapayım, Allah da şöyle yapsın” dersek olmaz. Bu, kulun kulluğu değildir; tüccar bir kafanın yaptığı kulluktur. Bir de “cehenneme gitmeyeyim, kaybetmeyeyim” diye korkudan kulluk yapanlar vardır. Tüccar bir kafayla kulluk yapan kişi “kulluk yapayım da Allah bana dünyada bunu versin, ahirette şunu versin” deyip kulluk yapar. Biri “Allah bana ahirette versin” derse dünyada yine kazanır; ama “dünyada versin” derse o zaman ahiretten mahrum kalır. “İnsanlardan öylesi vardır ki ‘rabbim bana dünyada ver’ derler, onların ahiretten hiçbir nasibi yoktur”406 buyurdu Allah.
Bu tür insanlar Allah’tan dünyada mal isteyebilir, mülk isteyebilir, saltanat isteyebilir, insanlar tarafından sevilmek, sayılmak, kıymet, değer görmek isteyebilir. İnsanların, kendileri için âlim demelerini, veli demelerini isteyebilir. Hatta onu gösterip insanlar arasında büyüklenmek için keramet de isteyebilir; ama her ne isterlerse istesinler bu onlar için bir felaket olur. Böyleleri ne için yaratıldıklarını hiç anlamamış, imanın kokusunu bile almamıştır. O yüzden Allah “onların ahiretten nasibi yoktur” buyurdu.
Zerre kadar imanı olan cennete girer. Senin önce rabbini ve niçin yaratıldığını anlamaya çalışman, rabbini, kendini, varlığı ve hayatı tanımaya çalışman gerekir. Allah mutlaka her bir kula bu imkânı verir.
Bu imkânı nasıl verir?
Mesela; ben şimdi burada size sohbet edip anlatıyorum. Bu, Allah’ın kullarına verdiği kendini tanıtma imkânıdır. Bakıyorsun dünyanın öbür ucundaki biri feryad edip “ben rabbimi istiyorum” diyor. Allah da onu ya televizyon ya internet ya da kitap vasıtasıyla bizim sohbetlerimizle buluşturuyor. İşte bunlar, Allah’ın, kullarına imkân vermesidir. Yoksa hayatta tesadüf diye bir şey yoktur. Allah, insanları gerçek manada hakka davet edenlerle davetini yapar ve bu davetini onlarla herkese ulaştırır, herkese bu şekilde kazanma imkânı verir.
Peki, bu daveti yapanların hangisinin gerçek manada hakka davet ettiğini nasıl anlayacağız?
Davet bir tek Allah’a olmalıdır. Yoksa “şunu yaparsan şu kadar kazanırsın. Bunu yaparsan bu kadar kazanırsın. Bu duayı okuyunca dünyada hiç sıkıntı yaşamazsın ya da şu duayı yapınca Allah sana böyle ikramda bulunur” diyenler hakka davet etmeyenlerdir. Onlara demek lazım; “ne anlatıyorsun sen, ayıp değil mi! Gerçekten ayıp değil mi! Allah seni bunun için mi yarattı! ‘Şu duayı yap, şu ayeti oku, şu sureyi bu kadar oku’ demek nasıl bir kulluktur, nasıl bir imandır!”
Böylelerinde hiç iman bulunabilir mi! Allah için bakın! Bir Allah’ın ne söylediğine bir de onların ne anlattığına bakın! Sonra bunlar bir de birbirlerine saldırırlar. Biri diğerine kâfir der, öbürü onun hakkında müşrik der! Siz kimsiniz, siz nerden geldiniz, gerçekten nerden geldiniz!
Siz şimdi Allah’ın huzurundan dünyaya geldiniz. Kulluk için, âbdiyet için, Hz. İnsan olmak için rabbinize söz verdiniz, vaadde bulundunuz. Hani nerde sizin sözünüz! Yani Allah, “gidin orada kavga edin, dünya sizindir, gidin orda saltanat sürün” mü dedi! Bu nasıl bir şeydir! Böyleleri bir de Allah adına konuşuyorlar. Allah, kuluna akıl vermiş, irade vermiş, gönül vermiş, maneviyat vermiştir. Allah hepimizi huzurunda toplayıp “ben sizin rabbiniz değil miyim?” buyurdu. Hepimiz de bu hitaba karşılık “belâ, şehidnâ. Evet, biz bunun şahidiyiz. Biz sana şahidiz ki sen bizim rabbimizsin”407 dedik.
“Ben sizin rabbiniz değil miyim” hitabı bir sefer yapılmış, bitmiş bir hitap değildir. Bu hitap her an devam ediyor. Allah’ın sözü, kelamı, hitabı ezeli ve ebedidir. O an bizim için genişlemiştir; ama Allah için bir andır. Hatta bir an da değildir; çünkü Allah zamandan, mekândan münezzehtir ve hitap ederken zamanın, mekânın dışında konuşmuş, hitap etmiştir. Bu yüzden her an bu hitap bize gelmeye devam eder.
“Ben sizin rabbiniz değil miyim” hitabına ya “bela (evet)” deriz ya da “lâ (hayır)” deriz. “Ben sizin rabbiniz değil miyim” hitabına “bela” dediğimiz her anda Allah’ı; bizi yaratan rabbimiz, ismiyle, ismine okuduğumuz, her an bize tecelli eden, gönlümüze vahyeden rabbimiz olarak kabul ederiz. Yoksa “hayır” demiş oluruz.
Hayatı yaşarken bu hitaba karşılık sürekli ya “hayır” dersin ya da “evet” dersin. Bir rabbine dönüp “sen benim rabbimsin” dersin, bir de nefse, şeytana dönüp “rab olarak ben seni kabul ediyorum” dersin. Dikkat edilirse Allah “ben sizin Allah’ınız değil miyim” demedi! “Ben sizin rabbiniz değil miyim” buyurdu. Kimse nefsine, şeytana “Allah” demez; ama “rabb” der. Zaten firavun da “Ben sizin e’âla (en yüce) rabbinizim”408 demişti. Yoksa o da kendisi için Allah demiyor, Allah’ı kabul ediyordu; ama Allah’ın rabliğini, terbiyesini, muamelesini kabul etmiyordu.
Allah bizi “Ben sizin rabbiniz değil miyim” hitabına her anda “evet, ya rabbi! Şahidiz ki sen bizim rabbimizsin” diyenlerden eylesin. Allah bizi kendi nefsine, şeytanın vesvesesine göre bir hayat yaşayanlardan eylemesin. Allah bizi her anda rabbinin ismiyle okuyan kullarından eylesin inşallah.
Allah hepinizden razı olsun.
