close

14.Bölüm

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM

BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Hep beraber rabbimizin ismi ile kendimizi, hayatı, varlığı, imtihanları okumaya çalışıyorduk. Allah bize nasıl vahyetmiş, nasıl öğretmiş ve nasıl “oku, anla” demişse biz de öyle okumaya, anlamaya, dolayısıyla öyle iman etmeye çalışıyorduk.

Geçen sohbetimizde vuslat yolculuğunu, manevi hâlimizi rabbimizin ismine nasıl okumamız gerektiğini öğrenmeye çalışmıştık. Bu sohbetimizde ise hep beraber tevhidi, vahdeti okumayı anlayacağız inşallah.

Allah ayet-i kerimelerde buyurur “hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?326 Hiç körle gören bir olur mu?327 Dümdüz yolda yürüyenle yüzüstü sürünen bir olur mu?”328 Tabi ki bir olmaz! Önce öğrenmek, bilmek gerekir. Bilince bildiğimizi bulma, bulunca da olma imkânımız olur. Biz de bunun için devamlı anlatıyoruz. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz de bunun için gece gündüz anlatmıştır. Zaten sahabe sohbet arkadaşı demektir.

Peki, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz sahabelere ve onların üzerinden herkese neyi anlatmıştır?

Neyi öğrenmemiz, neyi anlamamız gerektiğini anlatmış, Allah’a göre Allah’ın isimleriyle nasıl okumamız gerektiğini öğretmiş, tevhidi, vahdeti anlatmıştır. Esas itibariyle her şeyi kuluna anlatan Allah’tır, zaten ayetler de birbirini açıklar ve birbirini tefsir eder. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz de Allah’ın vahyini herkese açıklamış, beyan etmiştir.

Müslüman olabilmek için “lâ ilahe illallah muhammedun resulullah” deyip buna iman etmek gerekir. Bunu söylemeyen birinin imanı yoktur, o kişi Müslüman değildir. Peki, biri sadece diliyle “lâ ilahe illallah muhammedun resulullah” deyince iman etmiş olur mu? -Hayır, olmaz. Eğer dilinin söylediğini kalbi tasdik etmiyorsa o kişi yalancıdır.

Lâ ilahe illallah: “Allah’tan başka ilah yoktur.” İlah bir tek Allah’tır, bütün isimleriyle, esmasıyla, efâliyle her anda tecelli eden Allah’tır, demektir.

Birinin sadece Allah’ın isimlerini bilerek dahi hayatı Allah’ın emrettiği, sevdiği gibi yaşaması mümkündür. Kul sadece Allah’ın isimlerini bilse, öğrense; Allah’tan başka ilah olmadığını, onun rahman ve rahim olduğunu, mülkün maliki ve meliki olduğunu, bir tek Allah’a âbd olunması gerektiğini, her şeyi her an idare edenin, takdir edenin, Allah olduğunu anlasa Allah’ın sevdiği gibi bir hayat yaşayabilir. Kul, Allah’ın her bir ismini böyle öğrenince iman etmiş, tevhid etmiş olur.

Tevhid, birlemek demektir. Tevhid ederken bütün varlığın Allah’a ait olduğunu, her anda Allah’ın tecelli ettiğini, mülkün malikinin, melikinin Allah olduğunu, El Esma’ul Husna, bütün güzel isimlerin ona ait olduğunu söyler, her şeyi Allah’ta birleriz.

Eğer El Esma’ul Husna’yı Allah’a vermezsek o zaman Allah’ı kendi kendimize farklı bir vasıfla vasıflandırmış oluruz ki Allah da bundan münezzehtir. Ya da El Esma’ul Husna’yı Allah’a vermediğimiz takdirde bu sefer o vasıfları başkalarına vermiş olur ve onları Allah’a şirk koşmuş oluruz. Subhânallâhi ammâ yuşrikûn:329 “Allah subhândır, (müşriklerin) şirk koştuklarından (ve her türlü noksanlıktan münezzeh olandır).” Subhânallâhi ammâ yasifûn:330 “(Dikkat edin!) Allah subhândır, onların uydurdukları sıfatlardan (ve her türlü noksanlıktan münezzehtir).”

Şirkten kurtulmak için gerçek manada lâ ilahe illallah: “Allah’tan başka ilah yoktur” deyip tevhidde olmak ve her şeyin Allah’a ait olduğuna şahid olup şehadet etmek gerekir. Bununla beraber kulun kendisini de Allah’a ait görmesi gerekir ki tevhid de olsun.

Ne kadar tevhidde, vahdedde olduğumuza bakmamız lazım. Vahid olan, ehad olan Allah’tır. Allah isimlerinde bir olandır ve isimlerini kimseye teslim etmez, onun bütün isimleri sadece ona aittir; fakat Allah, kullarını isimleriyle şereflendirip onlara ikramda, ihsanda, rahmette bulunur. Yani “bir şeye sahip çıkma, sana verdiğim şerefe, kıymete, değere sahip çık, ona layık ol. Sana emanet ettiğime, nefhettiğim ruha sahip çık ve sana nefhettiğim ruh ol” buyurur Allah.

Önce bilmemiz sonra bulmamız sonra da Allah’ın bize nefhettiği ruh olmamız lazım. Eğer Allah’ın bize nefhettiği ruh olursak Allah ile muhatap oluruz.

Allah ayet-i kerimede buyurur “Allah’ın bir kulu ile (direkt) konuşması düşünülemez.” Allah, hemen ardından kullarıyla nasıl konuştuğunu beyan eder. “Ancak bir perde arkasından konuşur ya da (gönlüne) vahyeder veya bir resul (melek) vasıtasıyla konuşur.”331

Allah’ın perde arkasından konuşmasının ne demek olduğunu biraz izah edelim.

Gönlümüzle, nefsimizle, irademizle aramızdaki perde Allah’ın nefhettiği ruhtur. Allah ruha hitap eder, yoksa Allah’ın hitabını işitirse hiç kimse buna güç yetiremez, darmadağın olur. Bu yüzden Allah önce nefhettiği ruha hitap eder sonra hitap ruhtan yumuşatılmış bir şekilde gönüle gelir. Allah hitabını, kulunun anlayabileceği, dayanabileceği, hissedip tadabileceği şekilde indirir. Biz de rabbimizin bize olan hitabını böylelikle anlamış oluruz.

Biz kendi kendimize “ben böyle düşündüm, böyle hayal ettim, birden aklıma böyle geldi” diyebiliriz; fakat bilmemiz lazım ki gönlümüze gelenler ya Allah’tan bir vahiy ya da şeytandan bir vesvesedir. Gönlümüz bir an bile boş kalmaz. Bize düşen; gönlümüze gelenleri doğru okumak, Allah adına okumaktır. “Bu nereden geldi, benim için rahmet midir yoksa azap mıdır, bana kazandırır mı yoksa kaybettirir mi” deyip Allah’ın ismiyle okumaktır.

Eğer gönlümüze gelenler bize kazandırıyorsa Allah’tan, kaybettiriyorsa iblisten, şeytandan gelir. Gönlümüzü sürekli böyle kontrol etmemiz lazım.

Gönül Rahmân’ın arşıdır ve Allah insanın gönül arşına istiva etmiş, onu ihata etmiştir, insan için hükmünü de oradan verir; fakat hükmünü verirken tercihi kula bırakmıştır.

Biri şeytandan, nefsinden kurtuldu mu Allah’tan başkasını dinlemez, zaten istese de dinleyemez; çünkü orada şeytanın sözü geçmez, artık karanlık aydınlanmış, nurlanmıştır. Şeytan da nurlanmış bir gönüle vesvese veremez. Böyle bir kul sadece Allah’tan geleni alır, onun her anı Allah iledir, o namazda huzurdadır, iki namaz arasında da uyurken de huzurdadır. Her an huzurda durur, huzurda olduğunu bütün şiddetiyle tadar.

Allah Abdulkadir Geylani (r.a.) Hazretleri’ne “huzurumda avam gibi (herkes gibi) uyuma ki beni görebilesin” buyurur. Pir Hazretleri de “ya rabbi! Nasıl uyuyayım?” diye sorar. Allah da “kendinden (nefsinden, bedeninden, varlığından) geçerek (bana teslim olmuş olarak)”332 buyurur.

Biz de tabir-i caizse uyumadan önce öldüğümüzü farz edelim. Bedenimizi geldiği yere, toprağa verelim. Ruh, Allah’tan gelmiştir, ruhumuzu da ona teslim edip bir hiç olarak, hiçbir varlık iddiasında bulunmadan onun huzurunda durarak uymaya çalışalım. Bu durumda nefis ve beden perdesi, varlık perdesi aradan kalktığı için kendi hakiki varlığımızı Allah’a teslim etmiş oluruz. Böyle olunca da perde aralanır. Allah Pir Hazretleri’ne “böyle yap ki beni görebilesin” buyurdu. Allah onun üzerinden hepimize, ders veriyor ve nasıl uyumamız gerektiğini öğretiyor.

Uyanıkken de kendimizde olmamız, diri olmamız; yani rabbimizle var olduğumuzu bilip onunla aşk hâlinde, muhabbet hâlinde olmamız gerekir. Her an rabbimizle muhatabız ve rabbimiz her anda gönlümüze vahyediyor, bizim de rabbimizi dinlememiz, bize ne söylediğini, bizden ne istediğini ve nasıl yapmamızı istediğini anlamamız lazım. Bilelim ki gönlümüze gelen her hayr, her rahmet, bize kazandıracak her hâl, her tavır, her söz ondandır.

Rabbimizden yüz çevirip onu dinlemeyince, kendi kendimizi, gönlümüzü, gönlümüze vahyedileni Allah’ın ismi ile okumayınca, onun ismine okumayınca, rabbimizi unutunca kendi kendimize hayal kurar ve “ben öyle düşündüm, aklıma öyle geldi, içimden böyle geldi” deriz. Mesela; genel olarak bakıldığında kötü bir şey olunca “şeytan diyor şöyle yap” denilir. Demek ki insan, gönlüne kötü bir düşünce gelince onu şeytanın söylediğini biliyormuş! Gel gör ki insan işine gelmeyince böyle söyler.

Evet, vahdedi, tevhidi anlamak gerekir. Vahdet; Allah’ın isimlerinin tecellisidir. El Vâhid olan Allah’tır. Hayatımızın her anına, her zerremize, her işimize, fikrimize, düşüncemize tecelli eden sadece odur. İnsanın gönlü tıpkı bir ayna gibidir, işte o aynaya tecelli eden Allah’ın isimleridir. Bu, mü’min için de kâfir için de böyledir. Sadece mü’minle kâfirin arasındaki fark; kâfirin kendini, gönlünü örtmesidir.

Kâfir; iradesini ve aklını kullanmadığı için aklını, gönlünü örtmüş ve perdelemiştir. Allah’tan yüz çevirmiş, kendi kendine bir vehimde, zanda bulunmuştur. Kendisi hakkında zanda bulunduğu için herkes hakkında da böyle bir vehimde, zanda bulunur “farklı farklı, çeşit çeşit insan vardır” der. Evet, burası doğrudur; ama bir de “insan her istediğini ya da gücünün yettiğini yapabilir” der. İşte, burası yanlıştır.

Allah’ın genel bir hükmü, takdiri vardır ve herkes bu takdirin içindedir; yani her bir kul sonsuz bir deryanın içinde bir damla misalidir. Deniz dalgalanınca damlanın bir hükmü var mıdır? -Yoktur. Dalga geldi mi damlayı da savurur, damlayı gitmesi gereken yere götürür. Damlanın da buna itiraz etmeye gücü yetmez; çünkü takdirin içindedir. İşte, bütün hayatımız böyle Allah’ın takdiri içindedir.

Bir de Allah’ın her bir kul üzerinde bir muradı vardır. Bu durumda herkes Allah’ın kendisi üzerindeki muradına bakmalı ve Allah’ın muradını kendi üzerinden okumalıdır. Daha önce kaderi, takdiri anlatırken izah etmiştim. Herkes kendi kaderini okumalı, “benim kaderim nedir, Allah benim için neyi takdir etmiştir” diye kendine sormalıdır. Söyledim; insan neredeyse Allah’ın onun hakkındaki takdiri odur. Allah, kulunu orada görmeyi dilemiştir ve kulunu orada imtihana tâbi tutar. Eğer Allah dilemeseydi kul bulunduğu yerde, bulunduğu insanlarla beraber olamazdı, onlarla imtihana tâbi tutulmazdı. Kısacası kulunun nerede kazanıp kaybedeceğini Allah takdir etmiştir.

Kul, rabbini dinleyince, rabbinin ismi ile rabbinin ismini, muradını, kendisi hakkındaki takdirini doğru anlayınca; yani rabbini rahman ve rahim olarak, kerim olarak, afuvv olarak, Er Râfi’ olarak, kendisini ref etmeyi, yüceltmeyi dilediğini bilerek tanıyıp okuyunca rabbinin rahmetine, sevgisine ve kendisi için yaptığı her muamelesinin hayr olduğuna şahadet eder.

Her bir kul kendisine perde açılırsa rabbinin rahman olduğuna, rahim olduğuna, El İlah olduğuna, Vedûd olduğuna, kulunu nasıl sevdiğine şehadet eder; çünkü Allah, kulunu imtihana tabi tutarken sadece kazanmasını diler.

Allah bazen bir şey yapmanı diler ve buna karşılık “böyle yap, böyle konuş, böyle hareket et” der ya da “bir şey yapma, itiraz etme, feryat etme, sadece nasıl yaptığımı, işin sonunu seyret” der. Allah ayet-i kerimede “bütün işlerin sonu Allah’a varır”333 buyurmuştur. Yani “son kararı verecek olan benim. Sen benim ismimle okuyup kendin için hayır gördüğünü yapmaya çalış, hüküm benimdir” demiştir. Allah hükmü verdiğine göre kazansan da kaybetsen de Allah’ın emrettiği, sevdiği gibi yaptığında sen yine kazanmış olursun.

Bu yüzden mesele başarılı olman, galip gelmen değildir. Başarıyı da, galibiyeti de, mağlubiyeti de Allah takdir eder, hüküm onundur. Sen hayırda durup Allah’ın hesabını yaptıysan kazandın. Biri “ben kazanıp kazanmadığımı bilmiyorum, acaba kazanmış mıyım, kaybetmiş miyim” diyorsa o kişi kördür, kendini görmüyor, rabbine bakmamış ve rabbinin ismiyle okumamıştır.

İnsan kazanıp kazanmadığını nerden görür? -Kendi üzerinden görür. Kul, bir ay önceki hâliyle şimdiki hâline, bir sene öncekiyle şu andaki hâline, ya da on sene öncekiyle şimdiki hâline bu süre zarfında hâlâ aynı kişi midir, diye bakmalıdır. Baktığında mutlaka geliştiğini, büyüdüğünü, bir şeyleri daha doğru, daha iyi anladığını görür. Hepsinden öte dünyanın faniliğini, ahiretin ebediliğini bir adım daha anlamış, biraz daha kavramış, biraz daha tatmıştır; çünkü öncekine oranla büyümüştür. Aynı zamanda büyümesi, öğrenmesi, anlaması gerektiğini, anlamadığında cahil kaldığını, dolayısıyla karanlıkta, zulümatta kaldığını, bu yüzden rabbini dinlemesi ve kendinde, bütün varlıkta tecelli eden rabbine şehadet etmesi gerektiğini anlamıştır.

Zaten biri bunları anlamadıysa hiçbir şey anlamamış, hiç okumamıştır. Eline kitap alıp öylece kitaba bakan, hatta kitabı ters tutan biri o kitaptan bir şey öğrenebilir mi? -Öğrenemez. Nasıl ki Allah kitabını indirmişse ve Allah’ın indirdiği kitabı herkesin okuması gerekiyorsa insanın bir de kâinat kitabını, insan kitabını okuması gerekir.

Varlıkta her ne varsa hepsi Allah’ın bir ayetidir; ama insan, Allah’ın kitabıdır. Her bir insan aslında aynı kitaptır; çünkü sahibi birdir. Kitap farklıdır; ama onu yazan, gönlüne yazdıran ve ona okutan sahibi birdir. İnsana Allah okutur; ama sadece ismi ile okutur.

Biri kendini Allah’ın kitabı olarak okuduğunda kendini doğru anlamıştır. İnsan nasıl ki kendini Allah’ın kitabı olarak okuduysa diğer insanları da Allah’ın kitabı olarak okumalıdır. İşte, o zaman tevhid olur.

Daha iyi anlaşılması için örnek vereyim.

Farz edelim ki bir kitap yazdık. Biri yazdığımız kitabı alıp fırlatsa zorumuza gider mi, bunu kendimize hakaret sayar mıyız? -Sayarız. Hatta biri kitabımıza tükürse biz de ona tükürürüz; çünkü o kişi kitabımıza tükürerek bizim gönlümüze, fikrimize, düşüncemize, imanımıza tükürmüştür. Madem öyle, insan da Allah’ın kitabıysa bu durumda Allah’ın kitabı olan insana nasıl davranmamız, nasıl kıymet, değer vermemiz gerektiğini buradan anlayalım.

Bunu anlayamadıysak kendimizi okumadık, Allah’ın kitabı olarak göremedik, her zerremizin bir ayet olduğunu anlamadık, bir de hepsinin üzerinde Allah bize ruhundan nefhetmişti ya onu da kabul etmedik demektir. Bunu kabul etmemişiz ki insana muamele ederken bu kadar cesurca muamele edebiliyor, konuşabiliyor, hakaret edebiliyor, haksızlık edebiliyor, zulmedebiliyoruz. Allah’ın bizden istediği bu değildir.

Hâl böyleyken baktığımızda birileri böyle yaparken “ben mü’minim, ben daha çok Müslümanım, ben Allah’a daha çok yakınım” diyerek bunu yapıyor. İnsanları taşlıyor, küçümsüyor, onlara küfrediyor, hakaret ediyor, iftira atıyor, onların dedikodusunu yapıyor! Bunları yaparken de Müslüman olduğunu ve bunu Allah adına yaptığını söylüyor.

Böylelerine “senin rabbin kimdir, sen kimin, hangi putun kulusun” diye sormak lazım. Elbette ki hangi putun kulu olduklarını biliyoruz. Onlar nefis putunun, kendi nefislerinin kuludur. Nefisleri böyle istediği için onlar da nefislerinin isteğine bakıyorlar, rablerine dönüp bakmıyorlar, rablerinin tecellisine, yeryüzündeki halifesine bakmıyorlar.

Böyleleri rablerine, insana bakmadıkları gibi kendilerine de bakmazlar, karanlıkta kaldıkları için kendilerini de görmezler. Kendilerini çamurdan bir varlık gibi görür, bir şeylere sahip zanneder, bu yüzden kibirlenir “ben hayırlıyım, ben büyüğüm, ben âlimim, ben biliyorum” derler, dolayısıyla sağa sola sadece tükürürler, havlarlar. Köpeğin havlaması böylelerinin konuşmasından daha iyidir. Böyle birinin sesini duymaktansa köpeğin havlamasını dinlemeyi tercih etmek lazım. Köpek havlarken bir gayesi, amacı vardır. Bu, köpeğin kendi fıtratından, yaratılışından dolayıdır. İnsanın fıtratı, yaratılışı ise bunun için değildir, dolayısıyla biri insanlara havladığında yaratılışını, fıtratını bozmuş, insanken hayvan olmayı hatta hayvandan daha aşağı olmayı tercih etmiştir. Bunun sebebi de “lâ ilahe illallah” demediği, tevhidde olamadığı, her şeyi, herkesi rabbine ait olarak, rabbinin kulu, âbdi, tecellisi olarak göremediği içindir.

Allah’ın tecelli etmediği bir varlık, bir insan, bir an var mıdır? -Hayır. İnsan her anda rabbiyle muhataptır. Allah her insana bir varlık vermiş, irade vermiştir ve onun sahibidir. Onu çepeçevre ihata eden, şah damarından daha yakın olan, gönül arşına tecelli eden odur. Şimdi sen bütün bunları ayetle biliyorsun; ama hiçbirini görmüyor, hiçbir şey tatmıyorsun. Bu nasıl bir imandır! Bu iman değil, sadece zandır, vehimdir, dolayısıyla senin imanın vehimden, zandan ibarettir.

Allah ayet-i kerimede Fa’lem ennehu lâ ilâhe illâllâh:334 “(Ey insan!) Bil ki şüphesiz Allah'tan başka ilah yoktur.” buyurur. Efdali zikir fa’lem ennehu lâ ilâhe illâllâh: “Şunu iyice bil (iyice anla ki) zikrin en efdali (en faziletlisi) lâ ilahe illallahtır (Allah’tan başka ilah yoktur, zikridir).” Bu yüzden her anda “lâ ilahe illallah” dememiz lazım.

Tabi ki “Allah Allah” diye “Rahmân Rahmân” diye de zikredebiliriz; çünkü Allah ayet-i kerimede “ister Allah deyin ister Rahmân deyin. El Esma’ul Husna (en güzel isimler) onundur”335 buyurmuştur. Allah’ın hangi ismini zikredersek olur; ama zat ismi olarak sadece Allah ve Rahmân isimlerini zikredebiliriz. Diğer isimleri de zat isimleri zat isimleriyle beraber tefekkür ederek zikretmemiz lazım; ama bilmemiz lazım ki zikrin efdali “lâ ilahe illallah”tır. Çünkü “lâ ilahe illallah” zikri bizi tevhide götürür.

Vuslat yolculuğunun başı da sonu da “lâ ilahe illallahtır.” Yolun başında olan bir vuslat yolcusu “lâ ilahe illallah” derken farklı söyler. Sonra manevi olarak ilerledikçe, büyüdükçe, rabbini tanıdıkça, iman ettikçe, şehadet ettikçe “lâ ilahe illallah” demesi değişir. Bu yüzden kardeşlerimize zikir yaptırırken Allah’ın her bir ismi ile beraber “illallah” diyoruz. Yani “lâ rahmane illallah, lâ rahime illallah, lâ kerime illallah” diyor, Allah’ı bu şekilde her bir ismi ile zikrediyoruz ki tevhid gönlümüze otursun. Vahdet, Allah’ın vahidiyeti gönlümüze açılsın ve her şeyi rabbimizin ismi ile okuyabilelim. Aynı zamanda hem kendi üzerimizde hem insan üzerinde hem de mahlukat üzerinde rabbimizin hangi isminin tecelli ettiğini, Allah’ın hangi ismine şahid olduğumuzu, şehadet ettiğimizi bilelim, anlayalım. Öyle ki her an ona şahid olup şehadet edelim. Bunun için de şehadetin içinde kaybolalım, tabir-i caizse hepsi ile bir olalım.

“Allah, göklerin ve yerin nurudur.”336 Onun nurunun tecelli etmediği hiçbir yer yoktur. Bizim de bütün bu nurun içinde onun nuru olmamız lazım.

Nasıl onun nuru oluruz?

Elbette ki imanla, Allah’a teslimiyetle, kendimizi bilerek, anlayarak, kim olduğumuzu tadarak onun nuru oluruz. Böyle olunca bütün varlığa kendimiz gibi bakar; yani her bir varlığa “sen bensin ben de senim” deriz. Varlığa bakmaya doyamayız, bakmaya kıyamayız; çünkü varlığın zahirine değil manevi tarafına, Allah’ın tecelli ettiği ismine bakarız. Allah perdeyi araladı mı zaten istesek de istemesek de onu öyle seyrederiz.

Varlığı öyle seyredince varlıkta sevmediğimiz bir şey kalmaz. Bütün varlık üzerinden rabbimize hamd eder, rabbimizi överiz; çünkü varlık üzerinden rabbimizin güzelliğine şehadet ederiz. Eğer varlık üzerinden rabbimizin güzelliğini böyle seyrediyorsak insan üzerinden nasıl seyredeceğimizi buna göre hesap etmemiz lazım.

İnsan, tevhidi; yani bu bakışı kaybedince gözü şaşı bakar, biri iki görür, hatta biri beş, biri bin, biri yüz bin görür. Gördüğü her şeye tabir-i caizse kendine göre bir varlık verir. Bir de varlığı tanıdığını ve akıllı olduğunu zanneder, öyle düşünür. O bütün varlık içindeki küçücük hâliyle kendini öyle büyük, öyle üstün, öyle hayırlı görür ki iblis onun yanında gariban kalır. İblis ona bakınca “ben bir sefer, yanlış yaptım, Âdem’den hayırlıyım337 dedim. Başıma gelene bakın. O ise bunu günde yüz bin kere yapıyor! Ben öyle yapamam. Ben âlemlerin rabbinden korkarım” der ve ondan Allah’a sığınır. Bunu Allah haber veriyor. “Şeytan, insana ‘(Allah'ın ayetlerini ve resulünü) inkâr et’ der. (İnsan) İnkâr edince de ‘şüphesiz ben senden uzağım; çünkü ben âlemlerin rabbi olan Allah’tan korkarım’ der.”338 O kadar lanetlediğimiz iblis böyle söylüyor.

İnsan hem doğru yapmayı bilmeli, öğrenmeli hem de yanlış yapmamayı öğrenmelidir; yani biri iki görmekten kurtulup rabbine hiçbir şeyi şirk koşmadan iman etmelidir. Neyle, kiminle muhatap olursa olsun onun sahibi ile muhatap olduğunu ve onun kendi üzerinde bir muradının olduğunu unutmamalıdır. Her anda rabbinin huzurunda durmalı, rabbinin ona ne söyleyeceğine, neyi emredeceğine bakmalıdır.

Hayatı yaşarken ya bunları unuturuz ya da kendimize geliriz; yani ya ölüyüz ya da diriyiz. Bu, her birimiz için her an böyledir. Allah’ın huzurundaysak, onun huzurunda olduğumuzu, onunla varlıkta durduğumuzu, onun Hayy ve Kayyum olarak bizi varlıkta tuttuğunu biliyorsak, onu unutamayız; çünkü onunla varız.

İki türlü ilim vardır. Biri husulî ilim, biri de huzurî ilimdir. Husulî ilim; hasıl olan, insanın sonradan öğrendiğin ilimdir. Huzurî ilim ise; insanda hazır olan ilimdir. İnsan kendini huzurî ilim ile bilir. Zaten kendini bildiği için ayrıca “ben varım” demesine gerek yoktur; çünkü görür, tadar, sever, üşür, ısınır, üzülür, acıkır, kendini bilir. İnsan nasıl ki zahiri olarak kendini biliyorsa manevi olarak da kendini bilmelidir.

İnsan kendini rabbine ait görünce onun bakışı huzurî ilim olur ve istese de rabbini unutamaz. Kendini onunla bilince, onunla varlıkta durduğunu, onun her an tecelli edip kendisini yeniden yarattığını, gönlüne her an vahyettiğini bilince huzurî olarak onu bildiği için istese de bir an bile rabbini unutamaz. Bu bilgi onda artık hasıl olan bilgi değildir. Hasıl olmakla beraber kendini tanımış, kendini anlamış, iman etmiş, tatmış ve huzurî ilim olmuştur, dolayısıyla artık her anda rabbinin huzurundadır, onu dinler, onunla konuşur.

Rabbimizle, sahibimizle, her şeyin sahibiyle, terbiye edenimizle olmadığımız tek bir anımız yoktur, zaten onsuz bir an olduğunu zannediyorsak gözümüzü kapattığımız veya kör olduğumuz içindir.

Hepimiz hakikatin böyle olduğunu biliyor muyuz? -Biliyoruz. Rabbimizin her anda bizi gördüğünü, onun huzurunda olduğumuzu biliyor muyuz? -Biliyoruz. “Şüphesiz Allah (dünyada kuluna yakınlığını tattırmak ve hakkı gönlüne vahyetmek için) kişi ile onun kalbi arasına girer.”339 Bu ayete iman ettik mi? -Ettik, hepimiz biliyoruz ki Allah, kuluna böyle muamele edip vahyeder, yol gösterir, onu terbiye eder, davet eder. Oysa ki Allah dilese bütün insanlar bir anda iman eder, veli olur, hidâyete, kendi hakikatine erer. Bu yüzden Allah ayet-i kerimede “Allah dileseydi herkese hidâyetini verirdi”340 buyurur.

Evet, eğer Allah dileseydi herkese hidâyetini verirdi; ama Allah, insana irade vermiş, tercih etme hakkı vermiş ve her bir kuluna “senin kendi iradenle hidâyeti tercih etmen lazım ki kazanasın ve bana dost olabilesin, veli olabilesin” buyurmuştur. Allah bu iradesinden, tercih etme hakkından dolayı insanı yeryüzüne halife kılmış ve melekleri ona secde ettirmiştir.

İnşallah, biz de tercihimizi rabbimize, tevhide, vahdete, her anda rabbimizin güzelliğine şehadet etmeye yapıyoruz.

Evet, hep beraber tevhidi, vahdeti Allah’ın bize okuttuğu gibi rabbimizin ismiyle okumaya çalıştık.

Allah bizi tercihini doğru yapanlardan eylesin inşallah. Allah bizi gözünü, kulağını, gönlünü rabbinin vahyine kapatanlardan eylemesin. Allah bizi hayatı yaşarken her anda rabbinin hitabını alanlardan ve rabbinin güzelliğine şehadet eden kullarından eylesin inşallah.

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Zümer /9 ↩
  2. Fâtır /19 ↩
  3. Mülk /22 ↩
  4. Haşr /23 ↩
  5. Sâffât /159 ↩
  6. Şûra /51 ↩
  7. Risâle-i Gavsiye ↩
  8. Lokmân /22 ↩
  9. Muhammed /19 ↩
  10. İsrâ /110 ↩
  11. Nûr /35 ↩
  12. Araf /12 ↩
  13. Haşr /16 ↩
  14. Enfal /24 ↩
  15. Secde /13 ↩