23.Bölüm
EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyai vel hamdulillahi rabbil âlemin.
Hep beraber Kur’ân ve insanı anlamaya, bir de hayat kitabımız Kur’ân’la aramızdaki bağı öğrenmeye çalışıyorduk.
Hamd olsun Kadir Gecesi’ne kavuştuk. Hepimizin Kadir Gecesi mübarek olsun. Eğer Ramazan ayı boyunca rabbimize yürümeye, koşmaya çalışıp çabamızı, gayretimizi sarf ettiysek Kadir gecemiz mübarek olmuş, bizi de mübarek kılmıştır inşallah.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in her konu hakkında buyurduklarını ciddiye aldığımızda işin özünü, hakikatini, meselenin ne olduğunu anlamış oluruz. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz Recep ayı geldiğinde “ya rabbi! Receb’i, Şaban’ı bizim için hayırlı eyle ve bizi Ramazan’a kavuştur. Ramazan’da da bizi Kadir Gecesi’ne kavuştur”893 buyurmuştur; çünkü Kadir Gecesi güneşin, vahyin doğduğu ve bütün âlemi aydınlattığı gecedir.
Peki, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in “Receb’i, Şaban’ı da bizim için hayırlı eyle” buyurmasının hikmeti nedir?
Eğer Recep ve Şaban aylarında hayır işlemeye çalışıyor, hayırda yarışıyorsak, yaptıklarımız ve gönül hâlimiz bizi Ramazan’a, dolayısıyla Kadir Gecesi’ne hazırlamış olur.
“(Zatıyla ve sıfatlarıyla tecelli edip tüm mevcudatı) Yaratan Rabbinin adıyla (kendini ve tüm mahlûkatı) oku (anla, idrak et)!”894
Kadir Gecesi’nde Alak Sûresi’nin ilk âyetleri inmiştir. Rabbimiz bu âyetleri indirerek bizi isimlerini okumaya hazırlamış oldu. Daha doğrusu biz rabbimizin indirdiği kitabını okuyarak bizi yaratan rabbimizin isimlerini okumaya hazırlanmış oluruz. İsimleriyle nasıl okumamız gerektiğini de yine Allah bize öğretmiştir. Bu yüzden Kur’ân’ı okumayanlar kendini rabbinden, rabbinin ismiyle okumaktan mahrum bırakırlar; ama bunu kendileri tercih ettiğinden onlar için yapabileceğimiz hiçbir şey yoktur.
Biliyorsunuz sürekli Allah’ın bize indirdiği kitabını okuyalım diye feryad ediyoruz. Okumayanlara manevi olarak hiçbir şey yoktur. Yolu birlikte yürüyoruz. Bir olmamız gerekir ki beraber yürüyelim. Şayet söylediklerimiz birilerine fayda vermiyorsa yolu birlikte yürümüyoruz demektir. Aynı şekilde biri bizi dinlemiyorsa kendi kendine “ben zaten kendim de yolu yürürüm, benim sana ihtiyacım yok” demiştir. Allah’ın kitabını okumadığı için aynı zamanda rabbimize de “benim sana ihtiyacım yok” demiş olur.
“Hayır (sizin zannettiğiniz gibi değil)! Muhakkak ki insan, kendini müstağni (kendi kendine yeterli ve Allah’a karşı ihtiyaçsız) gördüğü için gerçekten (haddini aşarak) azar.”895 Yani “ben dinlemesem de okumasam da olur” deyip bilgisini, aklını kendisi için yeterli görür. Böyle yapınca da “rabbimi dinlememe gerek yok” demiş olur.
Biri Allah’ı ciddiye almazsa istediği kadar dua etsin, feryad etsin, secde etsin, rabbini zikretsin, rabbi de onu ciddiye almaz. “Oku (anla, idrak et ki)! Senin Rabbin Ekrem’dir (zatında kerim olan ve kullarına kerim olmayı ikram edendir).”896 Rabbinin ikramını, keremliğini, kerimliğini oku. Okumadıysak rabbimizi ciddiye almamış, dinlememiş oluruz. Allah, bu aklı bize kullanalım diye vermiştir. Aklımızı kullandığımızda böyle olduğunu anlarız.
İnşallah bundan sonra hayat kitabımızı, rabbimizin bize indirdiği Kur’ân’ı okuyacak, aynı zamanda varlığa, hayata bakarken “rabbimin buradaki muradı nedir” deyip her şeyi yaratan rabbimizin ismiyle okumaya, anlamaya çalışacak ve yolu Kur’ân ile yürüyeceğiz. Bunu kesinlikle unutmamamız lazım ki vuslat yolculuğu sadece Kur’ân ile, Allah’ın âyetleriyle, Allah’ı zikirle ve Allah’ın emrini yerine getirmekle yapılır. İnşallah biz de Kur’ân’ı okumaya, rabbimizin emirlerini yerine getirmeye çalışacak ve vuslat yolculuğumuzu yapacağız.
Özellikle her şeyden önce rabbimize karşı edepli olmamız gerekir. Edebi olmayanlar hiçbir şey kazanamazlar. Edepli olmanın yolu da ancak rabbimizi dinlemekle mümkündür. Rabbimiz konuşuyor ve biz onu ciddiye almıyorsak edepli olmuş olur muyuz? -Elbette ki olmayız. Kur’ân’ı okumamak, dinlememek rabbimizin sözüne, kelamına, Kur’ân’a hürmet değildir. Aynı şekilde “her konuda Resulullah (s.a.v.) Efendimiz nasıl yapmış” demezsek Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e hürmet, kıymet, değer vermiş olmayız. Gerçekten Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i sevdiğimizi söylüyorsak bu durumda Resulullah (s.a.v.) Efendimiz gibi olmaya çalışmamız gerekir.
“(Resulüm!) De ki: Eğer Allah’ı seviyorsanız bana tabi olun ki Allah da sizi sevsin ve günahlarınızı mağfiret etsin; çünkü Allah Ğafûr’dur, Rahîm’dir (her türlü günahı mağfiret eden, isimlerinde ve fiillerinde her zaman rahmeti tecelli edendir).”897
Yani şimdiye kadar yanlış yaptınız, bari bundan sonra yanlış yapmayın ve ona tabi olun; onun iman ettiği gibi iman edin, teslim olduğu gibi teslim olun. Âlemlere rahmet olduğu gibi rahmet olun, onun sevdiği gibi sevin, hidâyet olduğu gibi hidâyet olun, örnek olduğu, şahid olduğu gibi örnek olun, şahid olun ve insanları da şahid ettirin.
Allah, kitabında Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i ve diğer peygamberleri bize örnek olarak göstermiş, sonra da bize “senden böyle bir kulluk yapmanı istiyorum” demiştir. İyice anlamamız için de hepsinin hâlini bize bir bir anlatmış, beyan etmiştir. Hâl böyleyken hâlâ anlamayanlar aklını kullanmayanlardır, daha doğrusu aklını kullanmak istemeyenlerdir. Bu da işlerine gelmediği, dünyayı ahirete, fani olanı baki olana tercih etmelerinden dolayıdır. İstedikleri kadar “hayır, öyle değil” deyip kendilerini kandırmaya çalışsınlar, hakikat böyledir.
Şimdi kendimizi kandırmaya çalışıyor olabiliriz; ama bilelim ki ölüm vardır, hesap vardır, rabbimizin huzuruna çıkmak vardır! Daha ne zamana kadar kendimizi kandıracak ve bu hâlimize devam edeceğiz!
Evet, rabbimizin huzuruna çıkıp hesap vereceğiz. Hesabımızı vermeyi istiyorsak rabbimizin kitabını okumaya, dinlemeye, anlamaya ve iman edip amel etmeye çalışacak, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz her ne yapmış, ne buyurmuşsa onun gibi yapmaya çalışacağız. Örnek vermek gerekirse; Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “cennete giremezsiniz iman etmedikçe, iman etmiş olmazsınız birbirinizi sevmedikçe”898 buyurmuştur. Bizim de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in buyurduğu gibi birbirimizi sevmemiz lazım. Eğer Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “iman etmiş olmazsınız birbirinizi sevmedikçe” buyurduysa o zaman birbirimizi sevmek imanımızın ölçüsüdür. Bu yüzden birbirimizi ne kadar sevdiğimize, aynı şekilde birbirimize ne kadar yardım ettiğimize, birbirimizin hayrını ne kadar istediğimize, kardeşimiz hayırda olsun, ebedi hayatını kazansın, Allah’ın huzurunda mahcup olmasın ve kaybetmesin diye birbirimize ne kadar yardım etmeye çalıştığımıza, fedakârlık yaptığımıza bakmamız lazım.
İman ispat ister, aşk ispat ister. Kulluk, âbdiyet, sevmek ispat ister. Sadece dil ile “seviyorum” demekle iş bitmez. Amelimiz söylediklerimizi tasdik etmelidir. Allah âyet-i kerimelerde “O’na ancak temiz (ve güzel) sözler yükselir, onları da sâlih amel yükseltir.”899 “Allah’a davet eden, sâlih amel işleyen ve ‘ben Müslümanlardanım’ diyenden daha güzel sözlü kim vardır”900 buyurmuştur. Sözümüzle birlikte salih amelimizin olması şarttır. Eğer salih amelimiz yoksa güzel sözümüz bir işe yaramaz.
İnşallah biz de birbirimizi Allah’ın emrini, hükmünü, Kur’ân’ı, rabbimizi dinlemeye, anlamaya davet edecek ve birbirimize rabbimizi, rabbimizin hükümlerini hatırlatacağız.
Herkes Allah’ın kuludur, dolayısıyla herkes âbd olmaktan sorumludur. Hiç kimse hakkında “şu anlamaz” diyemeyiz. Yaratan yarattığını bilmez mi?901 Âlemlerin rabbi konuşuyorsa onu anlamayan hiç kimse olamaz. Yeter ki rabbinin kendisine ne buyurduğunu okusun, dinlesin mutlaka anlar.
Elbette ki herkesin anladığı birbirinden farklıdır; çünkü herkes rabbinin vahyini nefsinin mertebesine göre anlar. Misal; levvame nefsinde olan biri ile raziye nefsinde olan biri aynı şeyi anlamaz. Levvamedeki ancak vuslat yolunu yürüdükçe raziyeye geldiğinde raziye nefsindekinin anladığını anlayabilir; ama yolu yürüyebilmesi için öncelikle kendi bulunduğu yerden rabbinin vahyini anlaması lazım. Eğer kendi bulunduğu yerden değil de raziye mertebesindeki bir kulun bulunduğu yerden rabbinin vahyini anlamaya çalışmaya kalkarsa yolu yürüyemez, nefsini tezkiye edip temizleyemez. Bu yüzden önce rabbinin kendisine söylediklerini bulunduğu yerde anlamaya çalışmalı ve anladıklarıyla nefsini tezkiye edip yolu yürümelidir.
Yolculuk hayat yolculuğudur ve âlemlerin rabbinedir. Allah âyet-i kerimede “dileyen, Rabbine varan bir yol tutar”902 buyurmuştur. Bu yol, sırât-ı mustakîmdir. Biz de bu yolda Allah’ın emrettiği, sevdiği gibi doğru yapmaya, güzel yapmaya çalışacak ve Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e tabi olup yolu yürüyeceğiz inşallah.
İnsanların birbiriyle olan yakınlıklarının, muhabbetlerinin, dostluklarının dereceleri farklı farklıdır. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz sahabesi için “sahabem hakkında Allah’tan korkun”903 buyurmuştur. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bu sözü o anda beraber bulunduklarına söylediğine göre Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in burada “sahabem” diye kastettiği özel olanlardır.
Peki, onlar kimlerdir?
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e gerçekten arkadaş olanlar, malıyla, canıyla Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in yanında duranlar ve omuzunu Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in taşıdığı vahiy yükünün altına koyanlardır. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz böyle olanlar için “sahabem” buyuruyor. Öyle ki sahabesi hakkında ileri geri konuşulmasına asla taviz vermiyor, diğerlerine “onlara karşı Allah’tan korkun” buyuruyor.
Hadis devam ediyor. “Kim sahabeme buğzederse bana buğzettiği için buğzeder. Kim de bana buğzederse aslında Allah’a buğzettiği için buğzeder.”904
Bu durum kıyamete kadar devam eder. Ne demişler: Tarih tekerrürden ibarettir. Şu an ahir zamanda, en karanlık çağdayız. Kur’ân’ın nûrunun bütün âlemi aydınlatması gerekir. Bu yüzden hep beraber vahyi taşımaya çalışıyoruz. Biliyorsunuz daha önce de “dünyanın her ülkesine, her şehrine, ilçesine, kasabasına, köyüne, hatta her evine, her gönle Allah’ın vahyini, marifetullahı, imanı, aşkı, muhabbeti, âbdiyeti, âşıklığı taşımaya çalışıyoruz” demiştim. Emeklerimiz meyvesini veriyor hamdolsun. Şimdi de Kur’ân’ı yetmiş farklı dile çevirdik ki dünyanın neresinde olursa olsun herkes Kur’ân’ı kendi diliyle okuma ve dinleme imkânı bulsun. Bu vesileyle Kur’ân’ın nûru bütün âleme yayılsın. Bizim bütün işimiz, vazifemiz Allah’ın vahyini taşımaktır. Bunu yaparken aynı zamanda vuslat yolculuğunu da yapmış oluruz; çünkü vuslat yolculuğu bir tek Kur’ân ile yapılır.
Bilmemiz lazım ki Kur’ân’ın bütününe, her bir âyete iman etmeden, teslim olup gerekeni yapmadan hiç kimse kemale eremez, kemalattan sadece bir parça alır; yani biraz mü’min olur, Müslüman olur, takvâ sahibi olur ve bu parça da insanın rüştüne ermesi, kemale ermesi demek değildir. Kur’ân’dan bir parça alanlar kâmil insan olmazlar, insanlıktan yalnızca bir parça almış olurlar.
Bununla ilgili bir misal vereyim.
Mevlâna (r.a.) Hazretleri anlatır. “Eşeğin biri yolda yürürken yürüdüğü yerde ayağının izi çıkmış, yağmur yağınca da o ayak izinin içi su olmuş. Sonra rüzgâr o ize bir saman çöpünü savurmuş. Derken sineğin biri o saman çöpüne konmuş ve ‘herhâlde derya dedikleri budur, bu üstünde durduğum da gemidir’ demiş.” Mevlâna Hazretleri bundan dolayı “merkep izinde su görüp deryayı gördüm sanma” demiştir.
Kulluk, âbdiyet basit bir şey değildir. Hepimiz göklerin ve yerin yüklenmekten haşyet duyduğu emaneti, meleklerin secde ettiği, Allah’ın rûhundan nefhettiği hakikati taşıyoruz ve Allah’a yeryüzünde halifeyiz. Onun için kulluk üç beş kelime öğrenmek ya da bir şeyleri yapmaya çalışmakla olacak şey değildir. Bunun için sorumluluğumuzu taşımamız gerekir. Kulluğumuzu yapmak istiyorsak sorumluluğumuzu yüklenelim ve taşıyalım. Bunun da yolu Kur’ân’ın bütününe, tamamına iman edip gerekeni yapmaktır. Eğer birkaç âyetle kulluk yapmaya çalışırsak “herhâlde ben dosdoğru yapıyorum, bu kadarı yeterlidir” diye düşünürüz. Oysaki olan şey; merkep izindeki suyu görüp deryayı gördüğümüzü zannetmektir.
İnsan, Allah’ın yeryüzündeki halifesi ve Allah’ın huzura, vuslata, miraca davet ettiği kuludur. Allah bizi kendine muhatap almıştır. Bizim de rabbimizin bize verdiği kıymeti, değeri bilip gerekeni yapmaya çalışmamız ve Kur’ân’a sarılmamız lazım.
İnşallah hem hayat kitabımız Kur’ân’ı kendimiz okuyacak, anlayacak, iman edip teslim olacağız hem de sahabelerin dünyanın her yerine Allah’ın vahyini, Kur’ân’ı taşıdıkları gibi her yere taşıyacağız. Bu her mü’minin vazifesidir. Böyle yapmazsak Kur’ân’ı muhacir bırakmış oluruz.
“(O gün) Resul der ki: Ya Rabbi! Muhakkak ki benim kavmim (nefislerinin hevâsını ilâh edinerek) bu Kur’ân’ı (terk edip) muhacir bıraktı.”905
Kur’ân’ı muhacir bırakanlardan olmamak için yapmamız gereken şey; Kur’ân’ı taşımaktır. Elbette ki herkesin gücü Kur’ân’ı taşımaya yetmeyebilir; ama birileri mutlaka Kur’ân’ı taşımalıdır. Gücü yetmeyenler de onlara destek olmalıdır.
Allah âyet-i kerimede “siz(in içiniz)den (her zaman) hayra davet eden, iyiliği emredip kötülükten meneden bir topluluk bulunsun. İşte onlar felaha (kurtuluş ve saadete) erenlerdir”906 buyurmuştur. Kurtuluşa erenler onlardır. Gerisi de onların davetine ne kadar icabet ettiyse o kadar kurtuluşa ve saadete ermiştir.
Davet, Allah’tandır. Rabbimizin beyan ettiği bu topluluk, Allah’ın davetiyle insanları Allah’a davet eder. Eğer kurtuluşa eren topluluktan olmak istiyorsak hep beraber bir olacağız, beraber olacağız, rabbimizin vahyini taşıyacağız. Rabbimize layık olduğu kıymeti, değeri verip hürmet edeceğiz.
Rabbini dinlemeyenler onu hürmete, dinlenilmeye layık görmemiş olur. Eğer rabbimizi dinler, ciddiye alır, hürmet gösterirsek rabbimiz de bizim gönlümüzü birbirine bağlar.
“Hani siz (birbirinize) düşman (kimse)ler idiniz de (O), kalplerinizi birleştirmişti ve O’nun nimeti sayesinde kardeş (kimse)ler olmuştunuz. Yine siz (gönlünüzde var olan küfürle dolu) ateşten bir çukurun kenarında idiniz de (O) sizi oradan kurtarmıştı.”907 “(Allah, mü’minlerin) Kalplerinin arasını (iman ve muhabbet ile) birleştirmiştir. Sen yeryüzünde bulunan her şeyi verseydin, yine de onların kalplerinin arasını birleştiremezdin; fakat Allah, (onları birbirlerine kardeş yaparak) aralarını (muhabbetle) kaynaştırdı; çünkü O, Azîz’dir, Hakîm’dir (bütün şeref ve kudretin sahibi olan, her işinde hikmet ve hayır olandır).”908
Hamdolsun hepimiz rabbimizin gönüllerimizi birbirine nasıl bağladığını yaşıyor, biliyoruz. Nerede olursak olalım rabbimiz gönüllerimizi birbirine bağlamıştır, bu yüzden birbirimizi böyle seviyoruz. Biz bütün dünyayı verseydik de bunu yapamazdık. Bu muhabbet Allah’tandır, o bunu bize ikram etmiştir.
Eğer rabbimiz gönüllerimizi birbirine bağlamışsa bu durumda seven de odur. Allah, bir o kulunu sever, bir de ötekini sever, bu muhabbet iki gönülde tecelli edince ise birleşir, birbirine bağlanmış olur.
Biri sevmiyorsa Allah’ın muhabbeti onun gönlünde tecelli etmemiştir. Bu hâle düşmemek için şeytan bize ne kadar vesvese verirse versin, araya girmeye çalışırsa çalışsın, ona taviz vermeyelim ve birbirimizi sevelim. Birbirimizde hata, kusur, eksik yanlış görününce hemen affedelim, mağfiret edip silelim. Allah ğafurdur, ğaffardır, tevvabtır, afuvvdur. Allah’ın bu isimleri bizde de tecelli etmelidir. İnsanlar hata, kusur, eksik yapmasaydı onları affedemezdik, dolayısıyla Allah’ın isimleri bizde tecelli etmezdi. Tecelli etmeyince de Allah’ın affından, mağfiretinden mahrum kalırdık.
Evet, hep birlikte rabbimizi istiyor, onu tercih ediyoruz. Öyle ki her şeyden vazgeçiyor ve sadece rabbimize yürüyor, ona koşuyoruz. Allah âyet-i kerimede “Allah dilediğini zatına seçer”909 buyurmuştur. Allah’ın seçtiklerinden olmak için öncelikle Allah’ı seçmek ve onu her şeye tercih etmek gerekir. Biz de rabbimizi tercih ettik. İnşallah bu her birimiz için böyledir. Allah’ı tercih edip ona koşunca Allah’ın vahyini taşıyan, insanları hayra, sabra, rahmete davet eden, Allah’ın emrettiği gibi Kur’ân ile iyiliği, güzelliği emreden, rabbimizin emrini öğreten, kötülüklerden de meneden bir topluluk oluruz.
Daha önceki sohbetlerimizde söylemiştim: Bayan kardeşlerimizden doksan beş kişi huzura varmış, doksan beş kişinin içinden bir kısmı ise hem huzura çıkmış hem de rabbi ile muhatap olmuştur.
Rabbimiz bu kardeşlerimizden kimine “selam olsun”, kimine “kulum”, kimine de “seni seviyorum” diye hitap etmiştir; yani bu kardeşlerimizin imanları ilm-el yakînden ayn-el yakîn derecesine çıkmıştır. İşte velâyet budur!
Tabii yol bitmiş değildir, kardeşlerimiz daha yolun ortasındadırlar ve bunun devamı da vardır. İnşallah kardeşlerimiz çabalarını göstermeye devam ettikçe Allah da kendilerine ikram eder.
Bunu söylediğimizde kendini âlim zannedenler bu nimetin varlığından bile habersiz oldukları için “böyle bir şey olamaz” derler. Oysaki bu miraçtır. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “namaz mü’minin miracıdır”910 buyurmuştur. İşte, insan, miracın ne olduğunu bilmezse, kul ile rabbinin arasını ayırır ve Allah sanki kuluyla muhatap olmuyormuş gibi zanneder. Böyle zannettiği için de bu nimetten mahrum olur.
İnşallah her namazımız miraç olur, devamlı rabbimizin huzurunda dururuz. Hâlimizi rabbimize arz ederken de onun tecellisine, rahmetine mazhar olur, rabbimizin hitabıyla muhatap oluruz.
Kardeşlerimizin nasıl bir nimet aldıklarını söyledim ki birbirimizin kıymetini bilelim. Birbirimize hitap ederken sıradan bir şekilde hitap etmeyelim ve birbirimize karşı hürmetli olalım. Allah bir kula “seni seviyorum” demişse, biz onu sevmeyince Allah’a ters düşmüş oluruz. Sevilmeye en layık olan Allah’tır ve Allah’ın sevdikleridir. Allah’ın sevdiklerine karşı dikkatli olmamız gerekir. Yoksa hiç farkında olmadan rabbimize ters düşeriz.
Bir yolu beraber yürüyenlere “yol arkadaşı” ya da “yoldaş” denir. Allah’ın kendisiyle yol gösterdiği biriyle yürüyenler de birbirine “Pirdaş” demelidir. “Yoldaş” kelimesini başkaları kullandığı için kullanmayalım. Birbirimize hitap ederken “Pirdaş” kelimesini kullanalım.
Peki, kimler Pirdaş kelimesini kullanacak?
Tabii ki biat edenler, beraber yürümeyi gerçekten kabul edenler, bizi dinleyenler ve ciddiye alanlar kullanacak. Yoksa tabiyeti lafta olanlar değil! Bizi kabul edenler ve bizim de kabul ettiklerimiz bizimle yoldaş olmuş ve bize Pirdaş olmuştur.
Kardeşlerimiz birbirine “Pirdaş” diye hitap ederse birbirini anlamış ve birbirine karşı edepli olmuş olur; çünkü “Pirdaş” dediklerinde bizimle arasındaki bağını ve onları bizim yürüttüğümüzü her defasında hatırlamış olurlar. Aynı zamanda birbirlerine yaptıkları muamelenin bana geleceğini anlamış olurlar.
İnşallah kardeşlerimiz birbirlerine bundan sonra “Pirdaş” diye hitap ederler. Bu kelimeyi rastgele başkalarına kullanmayalım. Söyledim: Sadece bize gerçekten tabi olan ve yolu yürümeye çalışan kardeşlerimiz için “Pirdaş” demeliyiz. Eğer kelimeyi gelişigüzel kullanırsak onu sulandırmış oluruz. Sulandırmamak için gelişigüzel kullanmayacağız. Aynı şekilde “Pirdaş” derken edep ve hürmetle söyleyeceğiz; çünkü birine “Pirdaş” diyorsak o kişi kendisinden istifade edeceğimiz biri demektir.
Birlikte bir yol yürüyoruz. Onun için beraber yürüdüklerimiz, hâlleri ne olursa olsun ya yardım edebileceklerimiz ya da yardımını alabileceğimiz mü’min ve Müslüman kardeşimizdir, yol arkadaşımızdır.
Bu yolu yürümek isteyenler mutlaka edeple yürümelidir; çünkü edebi olmayanlar yolu asla yürüyemez ve hiçbir şey kazanamazlar. Düşünürken, konuşurken, bir iş yaparken ya da biriyle muhatap olurken edepli olmamız ve “ben şu anda beni yaratan rabbimin huzurundayım, rabbim bu kuluyla beraberdir, ona şah damarından daha yakındır. Benim ona yapacağım her muameleyi benim rabbim kendine kabul eder” dememiz şarttır. “O bana yanlış yaptı, ben de ona kızdım” dememiz doğru değildir. Çünkü Allah bize insanların yaptığı yanlışı sormaz, onların yanlışına karşılık “sen ne yaptın” der ve bizim ne yaptığımızı sorar. İnsanların yanlışı onlara, bizim hesabımız bizedir.
Yüze yakın kişi huzura vardıysa, bu bizimle yürümek ve miraca çıkmak isteyen herkese kapının açık olduğu manasına gelir ve bu zor bir şey de değildir. Bunun için yapmamız gereken şey; her bir yanlışımıza tövbe, istiğfar edip gönlümüzü temizlemektir. Aynı zamanda birbirimize edep ve hürmet göstermektir.
Her şeyden önce Allah’a hürmet etmemiz lazım. Allah’a karşı edepli, hürmetli olanlar, resulüne karşı da edepli ve hürmetli olur, “Resulullah (s.a.v.) Efendimiz en güzelini yapmıştır” deyip ona tabi olur. Bir de Kur’ân’a, Allah’ın âyetlerine karşı hürmetli olur. Sonra da insana karşı edepli ve hürmetli olur. Onun için bütün Mürşid-i kâmillerin söz birliği ile söyledikleri bir söz vardır: “Bu yolda kazananlar edebinden dolayı kazanmıştır. Kaybedenler de edepli olmadıkları için kaybetmişlerdir.” Edepli olanı Allah sever, resulü sever, insanlar sever. Edepsiz olanı ise ne Allah sever ne resulü sever ne de insanlar sever.
Allah âyet-i kerimede “Allah, kendini beğenmiş, övünüp duran kimselerin hiçbirini sevmez”911 buyurmuştur. Birine ibadetleri, marifeti, okudukları, anladıkları, iman ettikleri edep vermemişse o kişi bir şey kazanamamıştır. Böyle biri yalancıdır; çünkü edepsiz insan, yalancı insandır, böyle biri numara yapar, iki yüzlülük yapar, münafıklık yapar.
Bu edebin senin içinden, imanından gelmesi, Allah’ın huzurunda olduğunu bilip Allah için dikkat etmen gerekir. İncitmemek ne kadar önemliyse incinmemek de onun iki katı, belki on katı kadar önemlidir. Sen de Allah için incinme; çünkü incinirsen karşıdaki senin incinmenden dolayı zarar görür; yani Allah’ın gazabı ona gider. Bu yüzden incinmek yerine yanlış yapana rahmet et, ikram et.
İnşallah hep beraber Allah’ın ipine sımsıkı sarılıp rabbimize yürüyeceğiz, koşacağız. Her anda rabbimizin huzurunda olduğumuzu unutmayacak, edeple duracağız. Bu gece mübarek Kadir Gecesi’dir, güneşimizin doğduğu gecedir. Hepimiz gönlümüzün, hayatımızın Kur’ân ile aydınlandığı Kadir Gecesi’ndeyiz. İnşallah rabbimizin vahyinden, Kur’ân’dan, canlı Kur’ân olan Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’den yüz çevirmeyiz. İnşallah hep aydınlıkta oluruz ve hayatımız, sözümüz, fikirlerimiz, düşüncelerimiz, işlerimiz, amellerimiz her şeyimiz Kur’ân’ın nûruyla nûrlanır.
“Onları önlerinden ve sağlarından (amellerinin) nûrları aydınlatıp hızla giderken onlar (şöyle) derler, Rabbimiz! Nûrumuzu bizim için tamamla ve bizi mağfiret et!”912
“O gün münafık erkeklerle münafık kadınlar, iman edenlere derler ki: Bize bakın da nûrunuzdan (biz de biraz) faydalanalım. (Onlara) ‘Arkanıza dönün de bir nûr arayın!’ denilir. Derken onların arasına içinde rahmet, dış tarafında azap bulunan kapılı bir sur çekilir. (O münafıklar) Onlara, ‘biz (dünyada) sizinle beraber değil miydik?’ diye seslenirler. (Mü’minler de) Derler ki: ‘Evet (beraberdiniz), fakat siz kendinize yazık ettiniz, (bizim başımıza her zaman bir musibet ve bela gelmesini) beklediniz, (üstelik siz Allah’ın âyetlerinden de resulünden de sürekli) şüphe ettiniz ve (dünyaya dair) boş temenniler sizi aldattı. Hatta Allah'ın emri (olan ölüm) gelip çatıncaya kadar o aldatıcı (şeytan), sizi Allah(ın affı ve rahmeti) ile aldattı.”913
Münafıkların nûru yoktur. Mü’minler onlara “evet, siz kabul edemediniz. Vesveseler ve zanlar sizi meşgul etti. Siz de şüpheye düşüp ‘acaba’ dediniz ve size ölüm gelinceye kadar acabalar içinde gidip geldiniz. Geriye dönün de nûr arayın. Bunu dünyada kazanmanız gerekirdi” derler.
Yol, sırât-ı mustakîmdir. Yolu bize Allah gösteriyor. Kim sırât-ı mustakîmden başka yol, Allah’ın hidâyetinden başka hidâyet ararsa dalâlette kalır, rabbini kaybeder. Allah ona yolu göstermiş; ama o kendine başka yol arıyor! Böyle biri dalâlette kalmaz mı!
İnşallah hep beraber Allah’ın ipine sımsıkı sarılacağız. Hayat bir yoldur ve bu yolda rabbimize yürüyebilmemiz için rabbimiz bize bütün kazandıklarımızla güç vermiş, kuvvet vermiş, iman gücü, yakınlık gücü vermiştir. Her ibadetimiz, kulluğumuz, rabbimizin bize indirdiği Kur’ân’ı her okuyuşumuz, anlayışımız, âyetlere cevap verişimiz bize imanı, rabbimize yakınlığı kazandırır, rabbimize yürümek, koşmak için güç, kuvvet verir. Biz de öyle yapacak ve bu güçle rabbimize yürümeye, koşmaya ve kazanmaya devam edeceğiz inşallah.
Sadece Ramazan ayında ya da Recep ve Şaban’da veya Kadir Gecesi’nde kazanmıyoruz. Hayatımızı yaşarken “her konuda rabbim benden ne istiyor, rabbimin buradaki muradı nedir? Nasıl yapmam lazım ki rabbim benden razı olsun, nasıl yapayım ki rabbimin sevgisine layık olayım” dediğimizde rabbimizin ismiyle, ismini okumuş oluruz. Sadece âyetleri okumak da yeterli değildir. Bir de âyetleri okuyup, anlayıp, iman edip hayatı onunla yaşamamız gerekir; çünkü âyetlerin dışına çıktığımız her anda Kur’ân’ın dışına çıkmış ve rabbimizden yüz çevirmiş oluruz.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, Ebu Zer (r.a.) Hazretleri’ne “ya Ebu Zer! Diline hâkim ol; çünkü insanların çoğu dili yüzünden cehenneme gider” buyurmuştur. Ebu Zer (r.a.) de buna şaşırıp “ya Resulullah! İnsanlar dillerinden dolayı cehenneme nasıl gider” diye sorar. Bunun üzerine Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “insanlar bir kelimeyle kâfir olur, bir kelimeyle iman eder. Bir kelimeyle gönül kırabilir, bir kelimeyle gönül yapabilir. Bir kelimeyle savaş çıkar, bir kelimeyle barış olur”914 buyurmuştur.
Nasıl?
Biri görmediği bir şeyi söyleyince kimin hakkında konuşuyorsa o kişiye iftira atmış olur. Allah âyet-i kerimede “namuslu kadınlara zina isnadında bulunup sonra (bunu ispat etmek için) dört şahid getiremeyenler(in her birin)e ise seksen sopa vurun ve artık onların şahidliğini ebediyen kabul etmeyin! İşte onlar fâsıkların ta kendileridir”915 buyurmuştur. Böyle biri yalancıdır ve yalancılar defterine yazılır. Onun için ağzımıza geleni konuşmayalım, söylemeyelim.
Mesela; biri bize “falanca şöyle söyledi” deyip bir haber getirdiğinde o haberi kendimiz duymadıysak, buna rağmen gidip başkasına söylediysek yalancı olmuş oluruz; çünkü başkasından duyduğumuz sözü söylemişiz. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “her duyduğunu başkasına söyleyen, yalancılar defterine yazılır”916 buyurmuştur. Allah birini yalancılar defterine yazarsa onun işi biter. Bu duruma düşmemek için dilimize hâkim olmamız, birbirimizle konuşurken hayrı, iyiliği, güzelliği, rahmeti konuşmamız şarttır.
Hâl böyleyken öyleleri var ki “şu şöyle yaptı, bu böyle yaptı” deyip insanlar hakkında konuşur. Oysaki sana ne! Sen ne yaptığına bak! İlle de kardeşin hakkında konuşacaksan onun iyiliğini, güzelliğini, kardeşliğini söyle. Neden onun etini yiyorsun!
Biri başkası hakkında bir şey söylediyse bil ki onun gıybetini yapıyor ve kardeşinin etini yiyor! En basitinden, söylediği söz doğru olsa bile o sırada kardeşinin etini yiyor ve sana da kardeşinin etini yediriyor. Kardeşinin etini ancak bir canavar yiyebilir. Böyle bir şeyle karşılaştığında yapman gereken şey; kardeşine yardım etmen ve kardeşin hakkında konuşan kişiye “ben kardeşimin etini almayayım” demektir. Bunu söylersen belki o da bir dahaki sefere kardeşinin yanlışını sana söylemeye utanır ve kardeşinin etini yemez, dolayısıyla böyle yaptığında ona da yardım etmiş olursun.
Evet, ne olursa olsun diline hâkim olman, diline hâkim olabilmen için de gönlüne hâkim olman; yani hayır düşünmen gerekir. Allah âyet-i kerimede “ey iman (ettiğini iddia) edenler! Zannın çoğundan kaçının; çünkü zannın bazısı (yani kötü zan) günahtır”917 buyurmuştur. Haram olan, günah olan, düşündüğün şeydir. Hele bir de düşündüğün şeyi dile dökersen acaba ne olur! Madem öyle neden kendini gereksiz yere ateşe atıyorsun!
Gıybetini yaptığın kişi senin mü’min kardeşindir. Eğer mü’min değilse bu defa Hz. Âdem (a.s.)’dan olan insan kardeşindir. Onun hakkında su-i zanda bulunarak, gıybet ederek şeytan, seni gönlünü kirletmeye meylettirir. Sen de kardeşin hakkında bir şey söyleyince ya da dinleyince gönlün kirlenmiş olur, bu da Allah ile arana girer, perde olur. Sonra da “neden namazdayken huzurda duramıyorum? ‘Allah’ deyip zikrettiğimde neden muhabbet alamıyorum” dersin. Tabii muhabbet alamazsın, gönlün çöplüğe dönmüş ya da gönlünü çöplüğe döndürmüşler. Bu durumda nasıl muhabbet alacaksın!
Hiçbir zaman gönlünün çöplüğe dönmesine müsaade etme! Sen zaten bunu yapma ve buna da müsaade etme! Sen yalnızca “Allah” de. Allah âyet-i kerimede “(resulüm! Sen) ‘Allah’ de, sonra onları bırak, (bırak onlar) daldıkları (küfür bataklığı)nda oynayadursunlar!”918 buyurmuştur. Onlar bataklıkta oynayabilir. Sen neden bataklığa atlıyorsun! Sen bir tek “Allah” de, rabbini zikret, rabbini unutma! “Rabbim bu konuda benden ne istiyor” deyip nasıl daha güzel yapacağına bak! Böyle yapmazsan Allah’ın huzurunda hangi yüzle duracaksın!
Şeytanın işi, insanların arasına fitne sokmak, düşmanlık yerleştirmek, birbirinden nefret ettirmek ve kardeşliği bozmaktır. Bir şey ki mü’min kardeşliğini, birliği, beraberliği bozuyorsa bilelim ki orada şeytan vardır, onu yaptığımızda şeytana uymuş oluruz.
İnsanların yanlışı, eksiği, hatası olabilir. Sen yanlışa, eksiğe takılırsan hani af nerede, mağfiret nerede, hoşgörü nerede, kardeşine yardım etmek nerede! Böyle mi kardeş olacağız!
Muhatap olduklarımız kim olursa olsun, hiç fark etmez; ister derviş kardeşimiz ister mü’min, Müslüman kardeşimiz isterse de insan kardeşimiz olsun her birinin tehlikesi birbirinden farklıdır. Hele bir de insan beraber yürüdüğü kardeşi için su-i zanda bulunur, gıybetini yaparsa bu bambaşka bir şey olur.
Evet, hep beraber Kur’ân ve insanı anlamaya, Kur’ân ile aramızdaki bağı öğrenmeye çalıştık.
Allah bizi vahyinden mahrum olup karanlıklarda kalanlardan eylemesin inşallah. Allah bizi dünyada mahcup eylemesin, ahirette mahcup eylemesin, huzurunda mahcup eylemesin. Allah bizi bir ve beraber eylesin, kardeş eylesin. Allah bizi Allah’ın ipine ve insanlardan olan ipine sarılanlardan eylesin. Kadir Gecesi, Kur’ân’ın indiği gecedir. Allah bizi Kur’ân’ı gönlüne indirdiği kullarından eylesin. Allah bizi nefis karanlığını nûrlandıran, aydınlatan kullarından; rabbinin vahyini, Kur’ân’ı hem yaşayıp hem de taşıyanlardan eylesin. Allah bizi Kur’ân ile şereflenen, kıymetlenen, değerli olan kullarından ve son nefese kadar Kur’ân’dan ayrılmayan, sırât-ı mustakîmde rabbine yürüyen, koşan kullarından eylesin inşallah.
Allah bizi bu âlemde rabbinin rızasını, yakınlığını, dostluğunu, cemalini isteyenlerden eylesin. Allah bizi Allah’ın âyetleriyle, vahyiyle emrettiği gibi yapmaya çalışanlardan eylesin. Allah bizi Kur’ân’ı öğrenen, öğreten kullarından, Kur’ân’ın, âyetlerin gönlüne tecelli ettiği, Allah’ın kitabı Kur’ân olan kullarından eylesin. Allah bizi canlı Kur’ân olan Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e benzeyenlerden eylesin. Gönüllerimizi beraber eylesin. Allah bizi tevhid ehli, vahdet ehli, birlik ehli olanlardan ve her şeyi Allah’a ait görenlerden eylesin. Allah bizi Allah’ın huzurunda fikir beyan etmeyenlerden, Allah’ın hükmü karşısında her konuda “işittik ve itaat ettik” diyenlerden eylesin. Allah bizi gönlünde hiçbir ağırlık hissetmeden rabbinin emrini, hükmünü kabul edenlerden eylesin inşallah.
Allah bizi nebîlere, sıddıklara, şahidlere, salihlere arkadaş eylesin, onların yürüdüğü yolda yürüyenlerden eylesin. Allah bizi nefsine, şeytana taviz vermeyenlerden, “ben, bence, bana göre” demeyenlerden eylesin. Allah bizi hidâyete, hayra vesile olanlardan, rabbi için her türlü fedakârlığı yapabilen, her şeyden vazgeçebilen ve rabbini tercih eden kullarından eylesin inşallah.
Allah bizi isimlerinin güzelliğinin üzerinde tecelli ettiği, yeryüzündeki halifesi olan kullarından eylesin. Allah bizi kendini görenlerden değil, her halükârda rabbine şahid olup şehadet edenlerden eylesin. Allah bizi her şeyiyle, bütün varlığıyla, gönlüyle rabbine teslim olanlardan eylesin. Allah bizi bir dost gibi, bir sevgili gibi huzuruna aldığı kullarından eylesin inşallah.
Allah hepinizden razı olsun.
