close

16.Bölüm

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyai vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Hep beraber Kur’ân ve insanı anlamaya, bir de Kur’ân’la aramızdaki bağı öğrenmeye çalışıyorduk.

En son “Kur’ân, Allah’ın insanlara olan muhabbetidir” demiştik. Allah bize “sevdiğine yanlış yapma, doğru yap, güzel yap, büyü, manevi olarak kemale er” buyuruyor ve bizi kendine davet ediyor.

“İşte bu, hakk (ve gerçekleşecek) olan (kıyamet) gün(ü)dür. O hâlde dileyen, Rabbine varan bir yol tutar.”626 Allah bize yolu gösteriyor ve “hadi bana gelin” buyuruyor. Bununla beraber kul yanlış yaparsa kaybedeceğini haber veriyor.

Birini seviyorsak ve o kişi bizi ilgilendiriyorsa kazansın diye bildiğimiz her şeyi mutlaka ona öğretmeye çalışırız. Örnek vermek gerekirse; insan, çocuklarının en yüksek makama gelmesini ister. Bu yüzden çocuklarına hem yapması gerekenleri hem de yapmaması gerekenleri öğretir. Kulun bu şekilde kendi üzerinden rabbinin yakınlığını, kendisine neler anlattığını ve kendisini neye davet ettiğini anlaması gerekir; ama kul, rabbinin kelamını okumaz, dinlemezse bunları anlayamaz. Allah’tan öğrenmek yerine de kendi kendine bir şeyler üretir ya da başkalarının söylediklerini öğrenip onları doğru zanneder.

Allah indirdiği vahyinde kullarını kendine, hayırda yarışmaya, bir ve beraber olmaya, kardeş olmaya, huzurda durmaya, namaza, salâta, rabbini zikretmeye, tesbih etmeye, hamd etmeye, tekbir etmeye, sonuç olarak “lâ ilâhe illallah” demeye davet eder. Kur’ân’ın baştan sonra bütün daveti “lâ ilâhe illallah”tır. Bu yüzden rabbimizin kelamını öz olarak iki kelimeyle anlayacak olursak; Kur’ân’ın özü, özeti sadece “lâ ilâhe illallah muhammedun resulullah” olur.

“Biz senden önce hiçbir resul göndermedik ki ona (şöyle) vahyetmiş olmayalım; muhakkak ki Benden başka ilâh yoktur, öyleyse Bana âbd olun (kulluk sorumluluğunuzu bilip yerine getirmeye çalışın).”627 Sadece Allah’a âbd olun ve ona hiçbir şeyi şirk koşmayın.

Bütün peygamberlerin, nebîlerin, resullerin, kitapların geliş sebebi budur. Geriye kalan şeylerin hepsi sırf kuldaki tevhid, vahdet, kelime-i tevhid kemale ersin ve kul kâmil manada “lâ ilâhe illallah” desin diyedir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bununla ilgili olarak “rabbimin miraçta bana verdiği iki müjde vardır: Biri Bakara Sûresi’nin son iki âyetidir. Diğeri de ‘lâ ilâhe illallah’ diyenin cennete gireceğidir”628 buyurmuştur.

Evet, “lâ ilâhe illallah” diyenler cennete girer; ama “lâ ilâhe illallah” demek kolay bir şey değildir; çünkü “lâ ilâhe illallah” bütün Kur’ân’ı kapsar.

Nasıl?

Rabbimizin her “yap” dediğini yaptığımızda, emrini her yerine getirdiğimizde, “bunu yapmayın, ondan sakının” dediğinden her sakınışımızda “lâ ilâhe illallah” demiş oluruz.

Kur’ân baştan sona tevhiddir, lâ ilâhe illallah’tır. Resululullah (s.a.v.) Efendimiz Kur’ân’ı böyle anlamış, insanlara da aynen böyle anlatmıştır. Bizim de Kur’ân’ı Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in anladığı gibi anlamaya çalışmamız gerekir. Yoksa Kur’ân’ı birilerine göre anlarsak yanılırız. Zaten Kur’ân, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in anladığı ve anlattığı gibi değil de başkalarına göre anlaşıldığı için kendini mü’min zannedenler vardır.

Misal; Allah “falancalar cehennemliktir” buyurmuştur. Hâl böyleyken öyleleri var ki cehennemlik olduğunu bildiği hâlde üstünü örtmeye çalışır ve doğru yaptığını iddia etmeye devam eder; çünkü yanlış yaptığını bilir. Eğer âyeti kendi üzerine alırsa buna dayanamaz, onun için kendi kendini kandırması gerekir.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “kimin, bir insanın öldürülmesinde bir kelimenin ucuyla da payı olsa Kıyamet günü alnında ‘Allah’ın rahmetinden mahrumdur’ yazılıdır”629 buyurmuştur. Allah da “kim bir mü’mini kasten öldürürse onun cezası, içinde ebedi kalacağı cehennemdir. Allah ona gazap etmiş, onu lanetlemiş ve (âhiret günü) onun için büyük bir azap hazırlamıştır”630 buyurur.

Biri bir insanı bizzat öldürmese bile sadece kelimenin ucuyla dahi konuşmuş, ölümüne katkısı olmuşsa o insanın öldürülmesinde payı olmuştur; ama bundan haberi bile yoktur. Hâlâ kendini savunduğunu zanneder ya da doğruyla yanlışı, hak ile hakikati, haklıyla haksızı Allah’a göre değil de kendi nefsine ya da birilerine göre anlatır. Böyle olunca da hiç farkında olmadan cehennemlik olur.

“Faiz yiyenler (hesap günü kabirlerinden), ancak kendisini şeytan çarpmış kimsenin cinnet nöbetinden kalktığı gibi kalkarlar. Şüphesiz bu (hâl) onların, ‘alışveriş de tıpkı faiz gibidir’ demeleri yüzündendir. Hâlbuki Allah, alışverişi helâl, faizi haram kılmıştır. O hâlde kime Rabbinden bir nasihat gelir de (faizden) vazgeçerse geçmişte olan kendisinindir. Onun hakkındaki hüküm de Allah’a aittir. Kim de (tekrar faize) dönerse, işte onlar ateş ehlidirler ve onlar orada ebedi olarak kalırlar.”631 Faiz yiyen ile mecbur kaldığı için faizciye işi düşenleri birbirinden ayırmak gerekir; çünkü biri zalim, öteki mazlumdur.

Evet, faizciler kabirlerinden şeytan çarpmış gibi kalkarlar, buyurdu Allah. Şeytan çarpınca insanın ağzı yüzü yamulur. Şeytanın çarpması tabir-i caizse böyledir; yani insan ona bakınca korkar. Ağzı bir tarafa, gözü bir tarafa, burnu bir tarafa kaymıştır.

“Eğer (gerçekten) iman etmiş kimselerseniz faizden (kaynaklanan alacaklarınızın) kalan (kısmın)ı bırakın (onları almaktan vazgeçin)! Eğer böyle yapmazsanız, Allah ve resulü tarafından açılmış bir savaşla karşı karşıya olduğunuzu bilin!”632 Allah ve resulü faizcilik yapanlara karşı harp ilan ediyor!

Faiz yiyenler ebedi cehennemliktir. Öyleleri var ki hem faizcilik yaparlar hem de sanki Allah başka bir şey söylemiş gibi kendilerine mazeret üretir ve kendilerini mü’min zannederler. Hatta namazlarını kılar, ibadetlerini yaparlar; ama cehennemlik olmuş ve kaybetmişlerdir. Bunun sebebi; dünyayı, parayı ahirete, rablerinin emrine, âyetlere tercih etmeleridir.

Bir âyete dahi ters düştüğümüzde rabbimize ters düştüğümüzü bilmemiz gerekir. Eğer rabbimizin vahyini okumadık, dinlemedik, tefekkür edip anlamadıysak, âyete ters düşüp düşmediğimizi bilemeyiz, dolayısıyla rabbimizi ciddiye almamış oluruz. Allah’ın bütün emirleri ve yasakları için aynısı geçerlidir. Biri Allah’ın herhangi bir emrini ciddiye almaz, dinlemez ve doğru yaptığını söylerse ebediyen kaybeder.

Evet, Allah faizcilik yapanların cehennemlik olduğunu buyurdu. Allah birine “cehennemlik” dediyse onun işi bitmiştir. Âyetlere baktığımızda Allah bir insanı öldürenlerle, faiz yiyenlerin cehennemlik olduğunu buyuruyor. Ötekiler içinse ceza vardır, kim kendi eliyle ne yapmışsa yaptığının karşılığını, cezasını mutlaka bulur.633 Allah böyle söylüyor.

“Şüphesiz ki Allah kendisine şirk koşulmasını asla bağışlamaz, bunun dışında kalan (günah)ları ise (kendi rahmet ve mağfiretinden) dilediği kimse için bağışlar.”634

Hata, kusur, yanlış, eksik başka bir şeydir, rabbimizin sözünü, kelamını ciddiye almamak, yok saymak ya da Allah’ın vahyinin tersi bir şey söylemek ise başka bir şeydir. Allah’ın vahyinin karşısında konuşmak şirktir, küfürdür ya da nifaklık ve münafıklıktır.

Biri bir âyeti bile inkâr ederse kâfir olur; ama bir âyetin karşısında fikri, düşüncesi olursa bu defa şirke düşer. Bununla beraber herhangi bir âyet için bile “evet, doğrudur, Allah öyle buyurmuştur; ama…” deyip âyetin tersini yaparsa münafık olur. Bunlardan kurtulmanın tek çaresi vardır; o da rabbimizi dinlemek, ciddiye almak ve Kur’ân’ı okumaktır. Aynı şekilde rabbimize verdiğimiz sözü, ahdi yenilemek, tazelemek ve Allah’ın hem insanlardan olan ipine hem de vahyi olan ipine sımsıkı sarılmaktır.635

“Bu, Allah’ın hidâyetidir.”636 “Kim Allah’ın hidâyetinde ise asıl hidâyette olan odur. Kim de dalâletteyse işte hüsrana uğrayanlar onlardır.”637

Biri hidâyette değilse dalâlettedir ve ebedi hüsran içinde kaybediştedir. Öyle biraz Allah’ın emrettiği gibi biraz da şeytanın söylediği gibi olsun, demekle yarım yamalak kulluk olmaz. Şeytan bizim tek düşmanımızdır ve rabbimizi dinlemememiz için bize vesvese veren de bizi Allah yolundan saptıran da odur.

Neden?

İblis, Âdem’e secde emrine itiraz edip secde etmeyince, Allah da ona “şüphesiz (herkesin hesaba çekileceği) din gününe kadar lanetim senin üzerinedir”638 buyurdu. Allah ona “din gününe; yani insanların tekrar dirileceği güne kadar” buyurunca iblis de “eğer rabbimin laneti din gününe kadar üzerime ise o zaman ben rabbimden mühlet istersem rabbim bana din gününe kadar mühlet verir” diye düşündü ve “Rabbim! O hâlde (insanların secdeye layık olmadıklarını ispatlamam için) tekrar diriltilecekleri güne kadar bana mühlet ver!”639 dedi. Allah da ona “haydi, sen (o vakte kadar) mühlet verilenlerdensin”640 buyurdu.

“(iblis) Dedi ki: ‘(İnsan secdeye layık olmadığı hâlde Âdem’e secde etmemi emretmekle beni azgınlığa mahkûm ettin) Öyle ise beni azgınlığa mahkûm etmene karşılık ben de onlar(ı azdırmak) için mutlaka senin (dosdoğru yolun olan) sırât-ı mustakîmin (üzerind)e oturacağım. Sonra mutlaka onlara önlerinden, arkalarından, sağlarından ve sollarından yaklaş(ıp onları kendime bağlay)acağım ve (sen) onların çoğunu şükredenlerden bulmayacaksın!”641 “Ancak onlardan (hiçbir şeyi sana şirk koşmayan ve gönülden bağlanan) ihlâslı kulların müstesna.”642

İblis, insanlardan samimi ve ciddi olanlar müstesna, gerisini kendine bağlar ve yoldan çıkarır, onlar da şükretmezler. Kulun samimiyeti; rabbini dinleyip Kur’ân’ı okuduğu ve rabbine iman ettiği, teslim olduğu kadarıyladır.

Kur’ân, bütün âyetler kulun içinde, gönlünde zaten mevcuttur.

Peki, mevcut olan nedir?

Kulun içinde, fıtratında mevcut olan; güzel ile çirkini, hakla bâtılı birbirinden ayırmaktır. Bu birincisidir. Kul güzeli, güzelliği sever; çünkü Allah ona güzelliği sevdirmiş; kötülüğü, fâsıklığı, yanlışı, günahı da çirkin göstermiştir.643

İkinci olarak da Allah sürekli olarak kulunun gönlüne vahyeder ve onu kendine davet eder. Biz de ne zaman ki rabbimizin indirdiği Kur’ân’ı okuduk, dinledik, anladıysak gönlümüzdeki Kur’ân ile Allah’ın indirdiği Kur’ân karşı karşıya gelir ve bizde açılır. Âyetler bizde açılınca ise imana, aşka, muhabbete ve hem marifetullaha hem de kendimiz için marifete dönüşür. Biz de böylelikle rabbimizi dinlediğimiz kadarıyla rabbimizi tanırız. Rabbimizi tanıdığımız kadarıyla da kendimizi tanırız.

Genel olarak herkesin helaller, haramlar hakkında, küfür ve şirk hakkında, insan hakkında, imtihanlar hakkında, Allah’ın isimleri hakkında işittiği ve kendine göre anladığı, kulaktan dolma bir bilgisi vardır ve bu bilgileri bölük pörçüktür, böyle birinin imanı da kulluğu da bölük pörçüktür.

Yalnız, bunun bir de istisnası vardır ki o da cehaletin mazeret olmasıdır. Allah bir kula vahyin, hakikatin bilgisini ne kadar ulaştırdıysa o kulunu vahyinden o kadar sorumlu tutar. Eğer kul bildiği ile amel ederse Allah ona bilmediklerini mutlaka öğretir. Diyelim ki bir kul dağ başındadır veya bir köydedir, bu yüzden öğrenme imkânı fazla yoktur. O kul bulunduğu yerde Allah’ın vahyini ne kadar duymuş, anlamış ve gerekeni yapmaya çalışmışsa, Allah ona o kadar iman verir. Belki hiçbir âyet ya da hadis duymamıştır; ama sorduğumuzda mutlaka “doğru budur, yanlış budur” der. Bu da onun gönlündekiyle bildiği kadarıyla amel etmesinden dolayıdır. O kul elinden geleni samimiyetle yaptığı için Allah bunu ona ikram eder. Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “kim bildiği ile amel ederse Allah ona bilmediklerini öğretir”644 buyurmuştur.

Birinin de imkânı olduğu hâlde okumuyor, “rabbim bana öğretsin” diyorsa hiçbir imkânı olmayan kulla bir tutulmaz; çünkü imkânı olanın öncelikle bildiğiyle amel etmesi gerekir. Diğer kul ise samimi ve ciddi bir şekilde gerçekten rabbini istediği için imkânı olmasa bile manevi olarak yolda yürür, velâyeti de kazanır.

Bununla ilgili olarak bir kıssa anlatayım.

Ümmi olan (okuma yazma bilmeyen) bir zatın torunu Kur’ân-ı Kerim’i okur. Çocuk ne zaman yanlış okusa o ümmi olan zat hemen “bu kısmı yanlış okudun, orayı düzelt yavrum” deyip torununu uyarır. Hanımı da ona “sen Kur’ân-ı Kerim okumayı bilmiyorsun ki nasıl oluyor da çocuğun gerçekten yanlış okuduğunu hemen anlayabiliyorsun” diye sorar. O ümmi zat da “Kur’ân-ı Kerim okunurken bir nûr tecelli ediyor ve o nûrda da okunan kelimenin harfleri vardır. Kur’ân okunduğunda her bir harf Allah’a secde eder. Bir harf bile secde etmese ben oradan çocuğun yanlış okuduğunu anlıyorum” der.

Kur’ân’ın harfleri secde ediyor! Hakikat böyledir. Kur’ân, insan kelamına benzemez. Dediğim gibi: Bunu söyleyen okuma, yazması olmayan ümmi bir zattı; ama bildiği ile amel ettiği ve bütün çabasını, gayretini sarf ettiği için Allah ona ikram edip öğretmişti. Buna karşılık bizim imkânımız varsa ve Kur’ân’ı ihmal ediyorsak bu yaptığımız “benim ihtiyacım yok” demek ve rabbimizi ciddiye almamak olur.

Allah, Kadir Gecesi’nde indirdiği ilk âyetlerde buyurur. İkra’bismi rabbikellezî halak: “(Zatıyla ve sıfatlarıyla tecelli edip tüm mevcudatı) Yaratan Rabbinin adıyla (kendini ve tüm mahlûkatı) oku (anla, idrak et)!” Halakâl insâne min alak: “(O) İnsanı alaktan (zahiren bir kan pıhtısından, manen de alakasından ve sevgisinden) yarattı.” İkra’ ve rabbukel ekrem:645 “Oku (anla, idrak et ki)! Senin Rabbin Ekrem’dir (zatında kerim olan ve kullarına kerim olmayı ikram edendir).”

Rabbimizin ekremliğini ve insana nasıl ikram ettiğini bir tek rabbimizden öğrenebiliriz. Eğer rabbimizin ikramını görmezsek şeytana uyar, şükürsüz ve nankör bir kul oluruz.

Allah’ın bize yaptığı ikram önce manevi ikramdır. Zaten manevi ikramın ne olduğunu hepimiz biliyoruz. Manevi ikram; Allah’ın rûhundan nefhedip bizi yaratması ve melekleri bize secde ettirmesidir.

Ve alleme âdemel esmâe kullehâ: “Ve (Allah) Âdem’e (ve her biri bir Âdem olan insana) bütün isimleri (El Esmâu’l Husnâ’yı talim ettirip) öğretti.” Allah sadece öğretmemiş, aynı zamanda isimleri üzerimizde nasıl göstermemiz gerektiğini de bize talim ettirmiştir.

“Sonra o (tecelli ettiği esmâ)ları meleklere arz edip, eğer doğru söyleyenlerden iseniz, (haydi) şunların isimlerini bana haber verin buyurdu.” Okuyacağımız bu âyette de Allah, meleklerin ne cevap verdiğini beyan ediyor. “(Melekler) ‘Sen Subhân’sın (her türlü noksanlıktan münezzehsin ya Rabbi)! Senin bize öğrettiğinden başka bizim hiçbir bilgimiz yoktur. Muhakkak ki Sen Alîm’sin, Hakîm’sin (her şeyi, herkesi bilen ve her işinde hikmet ve hayır olansın)’ dediler.”646 Allah, bu isimleri meleklere öğretmemiştir. Bu yüzden bu isimleri öğrenmek sadece insana has olan özel bir şeydir; çünkü Allah, insana tecelli etmiştir.

Allemel insâne mâ lem ya’lem:647 “İnsana (daha önce kendini, Rabbini ve hiçbir şey bilmezken) bilmediklerini öğretti.” İnsan hiçbir şey bilmiyordu; ama rabbimiz kendi ilminden ona bilmediklerini ve bilmesi gerekenleri öğretti.

Demek ki hepimizin muallimi Allah’mış! Çünkü Allah bizi yaratmış, bize tecelli etmiş, talim ettirmiş ve bu isimleri üzerimizde nasıl göstermemiz gerektiğini bize öğretmiştir.

Allah’ın talim ettirdiği isimlerin hepsi her bir kulda vardır; yani istisnasız herkes nasıl rahmet edeceğini, nasıl ikram edeceğini, nasıl yardım edeceğini, nasıl af ve mağfiret edeceğini, nasıl halim olması, raûf olması, yumuşak davranması gerektiğini bilir. Rahmet etmek, cömertlik, kerimlik dışarıdan öğretilecek bir şey değildir. Bunları bize rabbimiz öğretmiştir. İşte, Allah’ın her bir ismini böyle anlamamız gerekir.

Evet, kul ya rabbini tercih eder, rabbini dinler, rabbinin isimlerini, güzelliğini üzerinde gösterir ve insan olur ya da nefsini, şeytanı dinler, böylelikle hayvandan daha aşağı olur. Unutmamamız lazım ki hiç kimse Allah’a halife olmadıkça insan olamaz. Ameller niyetlere göredir. Birinin gayesi, derdi, niyeti Allah’ın rızası, Allah’a âbdiyet, rabbine hamd ve şükür değilse başka dertleri var demektir ki derdi her neyse ilâhı da peşinden koştuğu da o olur. Böyle olunca sırf peşinden koştuğu şeyi elde etmek için ya da kimsenin kendisini görmediği yerlerde tam tersine döner ve insanlıktan çıkar.

Kellâ innel insâne le yetğâ: “Hayır (sizin zannettiğiniz gibi değil)! Muhakkak ki insan, gerçekten (haddini aşarak) azar.” Biri şeytanın peşine vermiş ve onu dinlemişse rabbine karşı saygısızlık yapmış, haddini aşmış ve yoldan çıkıp azmış demektir.

Allah âyetin devamında insanın neden haddini aştığını da beyan eder. En reâhustağnâ:648 “Kendini müstağni (kendi kendine yeterli ve Allah’a karşı ihtiyaçsız) gördüğü için.” Kendini Allah’a karşı zengin, ihtiyaçsız gördüğü için haddini aşar ve azar.

Kendini ihtiyaçsız görmek; “ben zaten biliyorum. Benim Kur’ân’ı dinlememe, okumama, anlamama gerek yok” demektir ki bu da şeytanın tuzağıdır.

Okuduğumuz bu âyetler Kadir Gecesi’nde inen ilk âyetlerdir. Allah bu âyetlerde bize insanın hâlini anlatır. Haddini aşanlar, azgınlık yapanlar kendini ihtiyaçsız gördüklerinden dolayı Allah’ı dinlemeye gerek duymazlar, kendilerini buna muhtaç görmezler, onun için hadlerini aşıp azgınlık yapar, iğvaya düşer ve şeytanın verdiği vesveseye boğulurlar.

Baktığımızda öyleleri var ki dünya için her türlü fedakârlığı yapar hem kendisi okur hem de dünyasını kazansın diye çocuklarını okutur. Oysaki ilk önce çocuklarının ahiretini kazanmaları için onlara Allah’ın kitabını okutman gerekmez mi! Okumak deyince yüzünden okusunlar, ezberleyip hafız olsunlar değil, onlara rablerini tanıtman lazım.

“Biz senden önce hiçbir resul göndermedik ki ona (şöyle) vahyetmiş olmayalım; muhakkak ki Benden başka ilâh yoktur, öyleyse Bana âbd olun (kulluk sorumluluğunuzu bilip yerine getirmeye çalışın).”649

Allah bütün nebîleri, resulleri; Allah’a hiçbir şeyi şirk koşmayın ve sadece Allah’a âbd olun, demeleri için göndermiştir. Peki sen çocuğuna şirki, küfrü anlattın mı? İmanın ne olduğunu anlatıp öğretmeye çalıştın mı? Allah’a nasıl âbd olacağını, Allah’ı nasıl sevmesi, Allah için nasıl sevmesi, Allah’ın isimlerini, güzelliğini üzerinde nasıl göstermesi gerektiğini anlattın mı! Çocuğuna “sen bu âlemde Allah’ın yeryüzündeki halifesisin” deyip halifeliği rabbine yapması gerektiğini öğrettin mi! Ona “her konuda emir ve hüküm yalnızca Allah’ındır. Hükmü Allah’ın vahyine göre vermez, kendi kendine ya da başkalarına göre verir, başkalarının hükmünü Allah’ın verdiği hükmün önünde ve üzerinde görürsen Allah’a şirk koşmuş olursun” diye öğrettin mi? Allah, insanın nerede olursa olsun Allah’ın huzurunda olduğunu,650 insana şah damarından daha yakın olduğunu,651 insanı çepeçevre ihata edip kuşattığını,652 nûruyla, ilmiyle, muhabbetiyle her zerreye tecelli ettiğini buyurmuştur.653 Sen de çocuklarına bunları söyledin mi!

Genel olarak baktığımızda anne, babalar bunu çocuklarına söylememiştir; çünkü kendileri de bilmiyorlar ya da bunu kabul edemiyorlar. Bunun sebebi; hem rabbimizin bizim için indirdiği vahyinden, kitabından, ipinden mahrum olmak hem de rabbimizin bize gönderdiği canlı kitabından, insanlardan olan ipinden654 mahrum olmaktır. Bu yüzden Allah âyet-i kerimede “Allah’tan bir hidâyetçi(si) olmaksızın kendi (nefsinin) hevâsına tabi olandan daha dalâlette kim vardır!”655 buyurmuştur.

Her zaman için insana bir hidâyetçi gereklidir ve bu hidâyetçinin mutlaka Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i temsil etmesi ve insanı yalnızca Kur’ân’a hidâyet etmesi gerekir. Öyle ki insanları Allah’a, Allah yoluna, sırât-ı mustakîme hidâyet etmiş olsun.

Kur’ân’sız hiç kimsenin kazanamayacağını, sırât-ı mustakîmde olamayacağını, Allah’a yeryüzünde halife olamayacağını; yani işin ciddiyetini anlamamız lazım ki iman etmiş olalım ve Allah’ın kitabına, ipine sarılabilelim. Allah bize onunla hikmet versin, feraset versin, basiret versin, biz de böylelikle Allah’ın nûruyla bakıp Allah’ın muradını, bizden ne yapmamızı istediğini anlayabilelim. Bununla beraber Kur’ân olmayınca dalâlette olacağımızı ve kaybedeceğimizi bilelim.

Allah, Kur’ân’ı dinleyenler ve iman edenler için “mü’min, Müslüman” buyurur. Kur’ân’ı dinlemeyenler, ciddiye almayanlar, âyetlerinden kaçanlar için ise “köpek gibi dilini çıkarıp solur”656, “onlar hayvan gibidir, hatta hayvandan daha aşağıdır”657, “aslandan ürküp kaçan yaban eşekleri gibi”658 buyurur.

Âyetlerden kaçmak; âyetleri dinlememek, ondan yüz çevirmek, diğer bir ifadeyle âyetleri dinlemek ve anlamak istememektir. Bu yüzden Kur’ân’a, canlı Kur’ân olan Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e sarılmadıkça; yani Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i örnek, önder, rehber, imam, nebî ve resul olarak kabul edip her konuda “acaba Resulullah (s.a.v.) Efendimiz olsaydı nasıl yapardı, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz nasıl yapmıştı” demedikçe mü’minlerden, Müslümanlardan olmuş olamayız.

Bir mü’min, gönlüyle Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e dönünce, Allah mutlaka onun samimiyetine, imanına, ihlasına göre onun gönlüne vahyeder; ama biri gönlüyle Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e dönmez, Kur’ân’ı okumazsa Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in ne yaptığını anlayamaz; çünkü Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’le bir gönül bağı yoktur. Bu bağ aşk bağıdır. Böyle bir kulun Allah ile, bildiği, anladığı kadarıyla Kur’ân ile bir bağı olsaydı canlı Kur’ân olan Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’le de zaten bir bağı olurdu ve rabbimiz Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in ne yaptığını veya ne yapacağını mutlaka ona gösterir, öğretirdi.

“Tâ. Sîn. Bunlar Kur’ân’ın ve apaçık bir kitabın (Levh-i Mahfuz’un) âyetleridir. Mü’minler için bir hidâyet ve bir müjdedir.”659

Birileri “ben Kur’ân’sız da hidâyetteyim” derse dalâlette olduğu hâlde hidâyette olduğunu söylemiş ve kendi kendini kandırmış olur. Zaten kim hangi yoldaysa onu doğru zanneder ve insanları da yürüdüğü o yola davet eder. Hidâyetin o yol olduğunu zannedenler de ona uyar. Böylelikle onlar da dalâlete düşer.

“(Allah) Buyurur ki: ‘Sizden önce gelip geçmiş cin ve insan topluluklarıyla birlikte (siz de) ateşe girin!’ (O gün) Her topluluk (cehenneme) girdiğinde (yolunu takip ettiği yoldaşı ve) kardeşine lanet eder. Hepsi orada birbiri ardınca toplandıkları zaman sonrakiler öncekiler için, ‘Rabbimiz! Bizi bunlar saptırdı! Bu yüzden onlara ateşten kat kat azap ver’ derler. (Allah da) ‘Zaten (bugün) her biriniz için kat kat (azap) vardır; fakat siz (kimin ne azap çekeceğini) bilemezsiniz’ buyurur.”660 Sana da sana tabi olanlara da kat kat azap vardır; çünkü onları sen yanılttın!

Biri kendisine tabi olanlara rabbinin yolunu göstermez, kendi yolunu doğru olarak takdim ederse sadece kendi cezasını çekmez, kendisine uyanların da günahını yüklenir. Aynısı hayır için de geçerlidir. Biri hayırda birine tabi olursa, kendi işlediği hayırdan tabi olduğu kişiye de vardır.

“(Mü’minler) O kimselerdir ki namazı ikâme ed(erek her anda Allah’ın huzurunda durmaya çalış)ırlar, zekâtı ver(erek nefislerinin cimriliğini temizl)erler ve onlar âhirete kesinkes (görüyormuşçasına) inanırlar. Muhakkak ki Biz, âhirete iman etmeyenlerin amellerini kendilerine süslü gösterdik, bu yüzden onlar (dünyada) bocalayıp dururlar.”661 Ahirete iman etmemişler ama amel ediyorlar!

Peki, insan, ahirete iman edip etmediğini nasıl anlar?

Biri ahireti dünyadan daha çok seviyorsa, dünyaya yatırım yapmak yerine ahirete yatırım yapıyor, Allah’ın kendisine ikram ettiklerini başkalarına ikram ederek ahirete gönderiyorsa o kul ahirete iman etmiştir. Allah âyet-i kerimelerde “herkes yarın (kıyamet günü) için ne(yi yapıp âhirete) gönderdiğine baksın!”662 “(Allah rızasını gözeterek) Hayır namına kendiniz için her neyi (âhirete gönderip huzura) takdim ederseniz Allah katında onu bulursunuz.”663 “Allah’a güzel bir borç verenler var ya, onlara (verdiklerinin karşılığı âhiret günü) kat kat ödenir”664 buyurmuştur. O yüzden herkesin yarın için ne gönderdiğine bakması şarttır.

Bu âyette de Allah, Kıyamet günü kaybedenlerin ne söyleyeceğini haber veriyor. “(İşte o zaman insan) ‘Yazıklar olsun bana, (keşke ben bu) hayatım için (dünyada iken bir şeyler) yapıp gönderseydim’ der.”665 İşte, ahireti dünyaya tercih etmek, ahiret için hazırlanmak ve hesap vereceğini bilerek yaşamaktır.

Öyleleri var ki ibadet etmesi, namazını kılması ya da hayır işlemesi gerekir; ama kalkıp yapmak yerine “boş zamanımda yaparım” veya “vakit bulursam yaparım” der. Hâlbuki senin vaktini Allah’a göre düzenlemen gerekir. Kendin için elbette ki bir plan-proje yapman lazım; ama bu planı, projeyi dünyaya göre değil; hayatını ahirete göre yaşayabilmek için ibadete, namaza, oruca göre yapman lazım.

“İşte onlar öyle kimselerdir ki azabın en kötüsü onlarındır ve âhirette en çok hüsrana uğrayacak olanlar da onlardır.”666 Böylelerinin en çok hüsrana uğramalarının sebebi; yaptıklarından, ibadetlerinden bir karşılık beklemeleridir. Kendilerince bir şeyler yapmışlardır ama imanları yoktur.

Şayet bir kul ahireti dünyadan daha çok sevmez, ahiret için dünyadan daha çok çaba, gayret sarf etmezse ahirete iman etmemiştir. Aynı şekilde Allah’ı kendi nefsinden daha çok sevmezse Allah’a iman etmemiştir. Melekler rablerini hamd ile tesbih eder, mü’minlere dua eder, istiğfar ederler, eğer meleklerin bu hâlini şeytanın verdiği vesveseden daha çok sevmezse meleklere iman etmemiştir. “Benim bu hayatta Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in kazandığını kazanmam ve ona tabi olmam lazım. Benim önderim, rehberim, imamım, tabi olmam gereken yalnızca Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’dir” demeyip kendine başka örnekler, imamlar, önderler edinirse onları Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in önüne koymuş, dolayısıyla Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e iman etmemiş demektir. Bununla beraber herhangi bir sözü Allah’ın sözüne, âyete tercih ettiyse sadece âyeti inkâr etmiş olmaz hem Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i inkâr etmiş hem de bütün peygamberlerin örnekliğini kabul etmemiş demektir.

Kur’ân’ı okuyunca neredeyse dörtte üçünün kıssalardan, örneklerden, ibretlerden meydana geldiğini görürüz. Allah bizim için örnek olsun diye kazananların nasıl kazandığını, kaybedenlerin nasıl kaybettiğini ve insanların Allah’ın âyetlerine, peygamberlerine karşı tavrının ne olduğunu anlatır. Bu yüzden Allah âyet-i kerimelerde “andolsun ki Biz, tezekkür ed(erek, düşünüp anla)sınlar diye, bu Kur’ân’da insanlara her türlü misali verdik.”667 “Belki (küfürlerinden) dönerler diye âyetleri (türlü biçimlerde) tekrar tekrar açıkladık”668 buyurmuştur. Neden tekrar tekrar açıkladık? -Düşünüp tefekkür edesiniz, iyice anlayasınız ve rabbinize, rabbinizi dinlemeye dönesiniz diye size âyetleri tekrar tekrar açıkladık. İman da ancak âyeti okuyup dinleyip, tefekkür edip hayata geçirmekledir.

“İşte onlar öyle kimselerdir ki azabın en kötüsü onlarındır ve âhirette en çok hüsrana uğrayacak olanlar da onlardır.”669 İman olmazsa insan hüsrana uğrar; çünkü “belki cennete giderim” diyerek yaptıklarından bir karşılık bekler; ama hiçbir karşılık göremez.

İnkâr edenler son nefeste, daha ahirete gideceklerinin ilk anında kaybettiklerini bilirler; ama iman ettiklerini zannedenler için farklı bir muamele vardır.

Nasıl?

Allah Kıyamet günü için “yevmil fasl; ayrım günü”670 buyurmuştur. “(Allah kıyamet günü suçlulara şöyle buyurur) Ey mücrimler! Bugün (iman edenlerden) ayrılın!”671 Mücrimler iman edenlerden ayrılınca mü’minlerle münafıklar iç içe kalır. Münafıklar da mü’min olduklarını söylerler. Sonra o münafıklar cennetin kapısına kadar gider, onlar tam cennete gireceklerini zannederlerken, Allah onları mü’minlerden ayırır. İşte, onların hesabı hesabın en kötüsüdür ve yaptıklarından karşılık bekledikleri; ama herhangi bir karşılık alamadıkları için en çok hüsrana da onlar uğrarlar; çünkü dünyadayken rablerini dinlemediler, peygamberlerini örnek almadılar, resulüne tabi olmadılar, nefislerini, şeytanı ya da başkalarını Allah’a şirk koştular. “Bu daha doğrudur, daha güzeldir, böyle yapmak lazım” deyip kendilerine bahaneler, fetvalar ürettiler. Oysaki ahiret uzak gibi görünür; ama öyle değildir, ahiret yarındır ve o gün geldiğinde rabbini dinlemeyenler nasıl bir hüsran içinde kaldıklarını görürler.

“(Resulüm!) Muhakkak ki bu Kur’ân Hakîm, Alîm (her işinde hikmet ve hayır olan, her şeyi ve herkesi bilen Allah) tarafından sana ilka edil(ip gönlüne indiril)mektedir.”672

Vahyetmek farklı, ilka etmek farklıdır. İlka; mülaki olmak, karşı karşıya gelmek demektir. Allah bir kuluna ilka ettiyse vahyini onun gönlüne indirmiştir. Bir insanın gönlüne âyet inmemişse âyeti sadece bilgi olarak anlar; ama ne zaman ki âyetler gönlüne indi o zaman âyetler onda imana; aşka, muhabbete, Allah’a yakınlığa, amele dönüşür. Bu aşk, muhabbet, teslimiyet, haşyet ve edep de onun Allah’a yeryüzünde halife olabilmesi için manevi olarak güç, kuvvet olur. Böylelikle kul, rabbinin âyetlerini okur, anlar, iman eder ve tabi tutulduğu imtihanlarda gerekeni yapar. Bu yüzden ısrarla “kitabımızı okuyacak, anlayacak, rabbimize cevap vereceğiz” diyorum. Çünkü sadece okumak yeterli değildir. Bir de okuduğumuz âyetlerde rabbimize cevap vermemiz gerekir. Şayet rabbimize cevap verirsek âyetler gönlümüze ilka olur. Eğer âyetler gönlümüze ilka olmasaydı yolu yürüyemezdik. İlka olduğunda Allah’ın nûru, vahyinin nûru, rabbimizin muhabbeti, rızası gönlümüzde zuhur eder.

Bununla beraber rabbimize verdiğimiz cevap sıradan bir cevap olmamalıdır. Bizi yaratan rabbimizle konuşuyor ve ona cevap veriyoruz. Bu nedenle cevabımızın buna göre olması gerekir. “Her ne işte olursan ol, Kur’ân’dan her ne okursan oku ve siz her ne yaparsanız yapın, ona daldığınız zaman Biz mutlaka üzerinizde şahidizdir”673 buyurdu Allah. Rabbimiz bizi dinliyor.

Hiç âyetleri haşyetle, edeple okuyup rabbine cevap verenle sıradan bir söze cevap veren bir olur mu! Ya da “ben Kur’ân’ı okudum, bilgimi aldım” diyenle “bunları beni yaratan rabbim bana söylüyor ve rabbim benimle konuşuyor” diyen bir olur mu! Hiç bu ikisinin kazandığı bir olur mu? -Elbette ki olmaz.

“(Resulüm! De ki) ‘Ben ancak (Allah’ın) mukaddes kıldığı bu şehrin (Mekke’nin) Rabbine kulluk etmekle emrolundum ve her şey ona aittir. Bana da Müslümanlardan olmam emredildi. Ve bana Kur’ân’ı tilavet etmem (okuyup yaşamam ve okutup yaşatmam emredildi). Artık kim hidâyete ererse ancak kendisi için hidâyete ermiş olur, kim de dalâlete düşerse ona da de ki: Ben ancak uyarıcılardanım.”674 Allah, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e ne söylemesi gerektiğini buyuruyor.

Allah bu hitabı aslında her birimize söylüyor ve hepimize Kur’ân’ı okumamızı emrediyor; çünkü ancak Kur’ân’ı okuyunca hidâyete ereriz. Kim Kur’ân’ı okuyup ya da dinleyip anladıysa kendisi için hidâyete erer. Kim de Kur’ân’ı dinlemediyse, ciddiye almadıysa dalâlete düşer ve işi biter.

Evet, Allah, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e “ben ancak uyarıcılardanım ve sizi uyarıyorum, de” buyurdu. Şayet Resulullah (s.a.v.) Efendimiz uyarıcılardansa bu durumda tek uyarıcı değildir, uyarıcılardan biridir.

Peki, bunu nasıl anlamamız gerekir?

Kıyamete kadar uyarıcılar gelmeye devam eder. Hepimizin birbirimize Kur’ân’ı okuyup okutmamız ve anlatmamız gerekir. Karşımızdakinin bizi kabul edip etmemesi bizi ilgilendirmez. Bize düşen; uyarıcı vazifemizi yapmaktır. Mesela; biri uçurumdan aşağıya düşmek üzereyse o kişiye “dikkat et orası uçurumdur” demeyecek miyiz? -Tabii ki diyeceğiz. Bunu söylemek bizim rahmetimizin ve insan olmamızın gereğidir. Hâl böyleyken biri cehenneme yuvarlanıyorsa onu da “dur” deyip uyarmamız ve “bak rabbimiz böyle buyurmuş, şöyle emretmiş, bizi kendine davet ediyor” deyip uyarıcılardan olmamız gerekmez mi! Asıl uyarıcı Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’dir. Bizim de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in ümmeti, ona tabi olanlar olarak onu temsil etmemiz şarttır.

“Ve (yine) de ki: Hamd, Allah’a mahsustur. O, size âyetlerini gösterecek ve siz de onlara arif olacaksınız (onları iyice idrak edip kıyamet günü bir mazeretiniz kalmayacak). Ve senin Rabbin, yaptıklarınızdan gâfil değildir.”675 Rabbimiz âyetlerini bize gösterecek, biz de ona arif olacağız. Rabbimiz yaptıklarımızdan gâfil değildir.

Âyet; mucize demektir, sahibini gösteren şey demektir, aynı zamanda rabbimizin kelamı demektir. Rabbimizin kelamı her hâliyle mucizedir; çünkü rabbimiz âyetlerinde kendini, kendi tecellisini tanıtır, bununla beraber bize kulluğumuzu anlatır, kim olduğumuzu öğretir ve Kıyamet günü nasıl hesap vereceğimizi, ahirette bizi nelerin beklediğini haber verir.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bir hadis-i şerifinde “hesaba çekilmeden evvel kendinizi hesaba çekin”676 buyurmuştur. Allah bizi Kıyamet günü Kur’ân ile hesaba çekecek. Bizim de kendimizi Allah’ın kitabına, Kur’ân’a göre şimdiden hesaba çekmemiz lazım. Eğer imanımız, İslam’ımız, niyetimiz, ihlasımız, amelimiz Kur’ân’a uyuyorsa doğru yapmışızdır, dolayısıyla kazanırız; ama Kur’ân’a uymuyorsa o zaman da yanlış yapmışız demektir ki böyle olunca da ebediyen kaybetmiş oluruz.

Kur’ân hepimizin önündedir ve elimizdedir. Kendimizi hesaba çekmek için hayat kitabımızı okuyacak, dinleyecek ve ona ne kadar uyup uymadığımıza, gerçekten rabbimizin istediği bir kul olup olmadığımıza, rabbimizin istediği gibi iman edip etmediğimize, teslim olup olmadığımıza, takvâ sahibi olup olmadığımıza, muhsinlerden, güzel yapıp güzel olanlardan olup olmadığımıza hem kendimize hem de insanlara rahmet olup olmadığımıza, insanları sevip sevmediğimize, affedip etmediğimize bakacağız, bakmamız gerekir. Kendine rahmet olmayan başkasına rahmet olamaz. Daha kendisi karanlıkta, zulüm içinde olan, kendi kendine zulmeden biri başkasına nasıl rahmet edebilir!

Yetmez, bir de Allah âyet-i kerimelerde “onlardan önce o yurda (Medine’ye) yerleşmiş ve (gönüllerine) imanı yerleştirmiş olanlar (yani ensar), kendilerine hicret ed(ip gel)en (muhacir)leri severler ve onlara verilenlerden dolayı sinelerinde bir ihtiyaç (ve rahatsızlık) duymazlar. Kendilerinin bir sıkıntıları (ve ihtiyaçları) olsa bile onları kendi nefislerine tercih ederler.”677 “Yine onlar, (Allah’ı sevdikleri ve rızasını kazanmak istedikleri için) o (malları)nı sevmelerine rağmen (mallarını ve) yemek(ler)ini yoksul(lar)a, yetim(ler)e ve esir(ler)e yedirirler(di). (Doyurdukları kimselere ise şöyle derlerdi) Biz sizi ancak Allah'ın vechi(ni, rızası ve cemâlini kazanmak) için doyuruyoruz. (Ayrıca) Biz sizden ne bir karşılık ne de bir teşekkür bekliyoruz”678 buyurmuştur. Sahabeler yaptıkları ikramın ve fedakârlığın karşılığını bir tek rablerinden istiyorlar. İşte iman budur, Allah’a âşıklık böyledir.

Biz de kendimize bakacağız; acaba karşılığını bir tek rabbimizden bekleyerek kardeşlerimize ikram ediyor, onlar için fedakârlıkta bulunuyor muyuz! Biri kardeşlerine elinden geldiği kadarıyla ikram etmiyor, bunun yerine malı topluyor ya da hangi konuda olursa olsun zulmediyor, sonra da “ben mü’minim” diyorsa bilelim ki Allah’ın tarif ettiği Müslüman da mü’min de böyle değildir.

Peki, bir Müslüman, bir mü’min nasıl olmalıdır?

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “Müslüman, insanların elinden ve dilinden emin olduğu kimsedir. Mü’min de insanların elinden ve dilinden fayda umduğu kimsedir”679 buyurmuştur. Müslümanın da mü’minin de böyle olması gerekir. Acaba genel olarak “ben Müslüman’ım” diyenlerden emin oluyor muyuz! Mesela; baktığımızda gecenin bir vaktinde, kimsenin olmadığı bir yerde birine rastladığımızda ona ne kadar güvenebiliyoruz! Güvenmenin tam tersine o esnada tedirgin olup kendi kendimize “bu adam kimdir, neyin nesidir” diyoruz. Böyle mü’minlik, Müslümanlık olmaz. Genel olarak birbirimize güveni kaybetmişiz. Bu nedenle evimizi kilitlediğimiz hâlde yine de emin olamıyor, birileri gelip kapıyı açabilir, hırsızlık yapabilir, diye endişe ediyoruz.

Umreye gittiğimizde Mekke’de gördünüz, namaz vakti geldiğinde eşyaların hepsi dışarıdaydı, dükkânı kapatma diye bir şey yoktu, esnaflar mallarının üstüne ya bir örtü atıyorlardı ya da açıkta bırakıyorlardı. Neden? -Çünkü orası emin beldedir, kimse yanlış yapmaz, başkasının malına, eşyasına el uzatmaz.

Diyelim ki biri mecbur kalıp oradan bir su alsaydı, suyun parasını bırakmadan yanından ayrılmazdı. Her ne kadar emir hüküm öyleyse de orada bir haşyet vardı; çünkü orası emin beldedir.

“Eğer sana cevap veremezlerse bil ki onlar ancak (nefislerinin) hevâlarına tabi olurlar. Allah’tan bir hidâyetçi(si) olmaksızın kendi (nefsinin) hevâsına tabi olandan daha dalâlette kim vardır! Muhakkak ki Allah (hem kendine hem de başkalarına zulmeden) zalim kavmi hidâyete erdirmez.”680

Allah’tan bir hidâyetçisi olmayan ve kendi nefsinin hevâsına uyanlar kendine zulmetmiştir, Allah da onlara “zalim” demiştir. Dikkat edersek Allah bir tek kişi için “Allah o zalimi hidâyete erdirmez” demiyor, “Allah, zalim kavmi hidâyete erdirmez” buyuruyor.

Neden?

Çünkü zalimler beraberdirler; birbirlerini sever, destekler, birbirlerini över, zulmü birlikte yapar ve bu zulümde birbirlerine destekçi olurlar. Her kim kiminle beraberse, kimi seviyorsa bilelim ki onlardandır. Bu yüzden zalimler tek kavimdir.

Evet, “sana cevap veremez, ‘işittik ve itaat ettik’ demezlerse, kendi nefislerinin hevâsına, arzusuna, isteğine, şeytanın verdiği vesveseye tabi olmuşlardır. Allah’tan bir hidâyetçisi olmaksızın nefsinin hevâsına tabi olandan daha dalâlette kim vardır” buyurdu Allah. Böyle biri sırât-ı mustakîmden çıkmış, yolunu şaşırmış ve zalimlerden olmuştur. Allah da onu hidâyete erdirmez.

Allah zaten kulunu hidâyete davet etmiş, hidâyetçisini de Kur’ân’ı da onun önüne koymuştur. Biri Allah kendisine bu kadar imkân verdiği hâlde “haydi rabbimize gidelim” diyeni reddederse, bu durumda rabbini tercih etmemiş ve zalimlerden olmuş olur, dolayısıyla hidâyetten de mahrum kalır.

Allah senin önüne hidâyetçiyi getiriyor ve seni onunla kendine davet ediyor, sen ise “yok, rabbimiz bize hidâyet versin, bize ikram etsin, rabbimiz bizi affetsin, mağfiret etsin” diyorsun! Tamam da sen rabbini ciddiye almadın ki! Sen Allah’ı rabbin olarak kabul etmiyorsun. Senin ilâhın nefsinin hevasıdır, o zaman affı da mağfireti de nefsinden iste!

Allah’ın böylelerini hidâyete erdirmemesinin tek sebebi; onların Kur’ân’ı dinleyip okumaması ve anlamaya çalışmamasıdır.

“Andolsun ki Biz, sözü (vahyi) onlar için peş peşe ulaştırdık ki belki tezekkür ederler (düşünüp öğüt alırlar).”681

Vahiy peş peşe iner. Nasıl ki Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’den önce ve Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’le beraber vahiy peş peşe indiyse şimdi de peş peşe inmeye devam eder. Örnek vermek gerekirse; şimdi burada âyetleri anlatıyoruz, o hâlde okuduğumuz âyetler peş peşe gelmiş ve bize okunmuş olur. Neden? -Tabii ki düşünüp tezekkür edelim, öğüt alalım, rabbimizi zikredelim, iman edelim, hatırlayalım, nereden geldiğimizi, kim olduğumuzu, dünyada neden bulunduğumuzu anlayalım diye Allah bize vahyini peş peşe indirir ve okutur. Rabbimizin anlatmadığı hiçbir şey yoktur, dolayısıyla rabbimizi dinleyince her şeyi anlarız.

Rabbimiz bir de mü’minlerden, Müslümanlardan önce Allah’ın kendilerine kitap verdiklerini anlatır. Ehl-i kitaptan olanları genellemek ve onlara toptan “Yahudi, Hristiyan, kâfir” demek doğru değildir. Çünkü Allah âyet-i kerimede “bundan önce kendilerine kitap verdiğimiz o kimseler var ya, onlar bu (Kur’ân)a da iman ederler” buyurmuştur. Eğer ehl-i kitaptan olanlar kendi kitaplarına gerçekten iman etmişlerse Kur’ân’a da iman ederler.

Âyet devam ediyor. “Ve onlara (Kur’ân) okunduğu zaman derler ki: Biz ona iman ettik. Muhakkak ki o, Rabbimizden (gelen) haktır; zaten biz ondan önce de Müslüman kimseler idik.”682

Gördüğümüz gibi onlar önceden de Müslümanmış! Bizim de onlara karşı bakışımızın böyle olması lazım. Eğer önceden Müslümanlarsa Kur’ân’ı dinler dinlemez “evet, biz ona iman ettik ve bu kitap rabbimizden gelen haktır” derler. Böyle söylemeyenler zaten kendi kitabına, peygamberine iman etmemiştir, iman ettiğini söyleyerek tıpkı şimdiki “ben mü’minim, Müslümanım, benim kitabım Kur’ân’dır” deyip Kur’ân’dan mahrum kalan, İslam’ın güzelliği üzerinde görünmeyen, Allah’a teslim olmayan, rabbini dinlemeyenler gibi yalan söylüyordur. Biri rabbini dinlemediyse, âyetleri kabul etmediyse nasıl Müslüman olabilir, Allah’a nasıl teslim olsun! Hakkı inkâr edenleri görüyoruz. İsimleri mü’min, Müslümandır, “peygamberleri kabul ediyoruz” diyorlar. Kitapları da vardır; ama iman etmiyorlar! Yaratan yarattığını bilmez mi?

Evet, ehl-i kitaptan biri önceden kendi kitabına ve peygamberine iman etmişse Kur’ân kendisine okunduğunda mutlaka “ben Kur’ân’a iman ettim, bu benim rabbimden gelen haktır” der. Demediyse kâfirdir, müşriktir ve kurtuluşu yoktur.

Âyet devam ediyor. “İşte onlara, sabretmelerinden dolayı mükâfatları iki defa verilir. (Çünkü onlar) Kötülüğü güzellikle savarlar ve kendilerine verdiğimiz rızıktan (Allah yolunda) infak ederler.”683

Onlar kötülüğü güzellikle savarlar, buyurdu Allah. Böyleleri iki sefer iman etmiştir; yani hem kendi peygamberine, kitabına iman etmiş hem de kendilerine Kur’ân okunduktan sonra Kur’ân’a iman etmiş ve “bu, rabbimizden gelen haktır” demişlerdir.

Peki, genel itibariyle baktığınızda siz hiç kötülüğü iyilikle, güzellikle savan gayrimüslim gördünüz mü? Hepimiz onların hâlini görüyoruz, Yahudiler de Hristiyanlar da en zalim şekilde insanlara zulmediyorlar. Mesela; bu mübarek Ramazan ayında yine Gazze’ye saldırmışlar! O kadar ki dört yüzden fazla çocuk bu saldırılarda şehadete ermiş! Bu nasıl bir vicdansızlıktır! Bu nasıl bir merhametsizliktir! Dilini çıkarmış kuduz köpek gibi olmak ancak bu kadar olabilir. Oysaki Allah ehl-i kitaptan iman edenler için “onlar kendilerine verdiğimiz rızıktan (Allah yolunda) infak ederler”684 buyurmuştu. Onlar ise Gazze’ye giden rızkı dahi kesmeye çalışıyorlar!

Onlar kendilerine yakışanı yapıyorlar. Her zaman için mesele; bizim ne yaptığımızdır. Bütün sorun, sıkıntı; bizim kardeş olamayışımızdır. Eğer kardeş olabilseydik “ben mü’minim, Müslümanım” diyen yaklaşık iki milyar sözde mü’min, Müslüman vardır, elliden fazla da Müslüman ülke vardır. Şimdi bu kadar mü’min, Müslüman bir ve beraber olsaydı, küfrün hiçbir hükmü kalır mıydı! Zalimler Müslümanlara böyle zulmedebilir miydi! Hatta fazla da değil, üç beş ülke bir araya gelse ve “bu zulümdür, biz de size gerekeni yapıyoruz” deselerdi, o zalimler bir daha zulmetmeye cesaret edemezlerdi; ama Müslüman ülkeler bunu söyleyemiyorlar; çünkü korkuyorlar.

Mü’minler bu kadar ferasetsiz, basiretsiz olur, kimi desteklediğini görmez ve küfrün ne yapmaya çalıştığını anlamazsa zalimlerden yana olurlar. Böyle olunca da o insanların öldürülmesinde bir kelimenin ucuyla bile olsa parmakları olmuş olur ve Kıyamet günü de alınlarına “rahmetten mahrumdur” yazılır.685

Unutmamamız lazım ki kim binlerce, yüz binlerce insanın ölümüne sebep olan birilerini destekliyorsa ya da onların desteklediğini destekliyorsa bu cinayetleri işleyenlerle aralarında hiçbir fark yoktur, onlar da aynıdır. Onları destekletmek şeytanın tuzağıdır. Kul bu tuzağa düşmemek için mutlaka kendi gönlüne dikkat etmeli ve “rabbim ne buyurduysa doğru olan odur” demelidir.

Her zaman söylüyorum: Cemaat yoktur, öncelikle ümmet vardır! Bizim de her şeyden önce bir ve beraber olmamız, kardeş olmamız gerekir; çünkü hepimizin rabbi Allah’tır, kitabı Kur’ân’dır, peygamberi de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’dir. Bundan başka parti ya da cemaat bilmiyoruz. Bu yüzden öncelikle mü’min olduğumuzu ve kardeş olduğumuzu bilmemiz lazım, sonra herkes bulunduğu yerde rabbimizin emrettiği gibi cem olur, bir araya gelir ve Allah yolunda hizmet etmek, rabbine yürümek, Allah’ın güzelliğini üzerinde gösterip bütün insanlara örnek olmak için cemaat olur.

Allah “hayır işlerinde yarışın, iyilik ve takvâ üzerine yardımlaşın, günah ve düşmanlık üzerine yardımlaşmayın”686 buyurmuştur. Herkes bulunduğu yerde bir araya gelmeli, iyilik ve takvâ üzerine yardımlaşıp kulluğunu yapmalıdır. Zaten cemaat, ümmetin içindeki bir topluluktur. “Bizim cemaatimiz doğru yoldadır, diğer cemaatler yanlış yoldadır” demekle kimse doğru yolda olamaz. Kim Allah’ın ipine sarılmışsa, bildiğiyle amel etmeye çalışıyor ve rabbini dinliyorsa o kişi doğru yoldadır. Mü’minleri, Müslümanları eleştirip çekiştirenler ise şeytanın yoluna sapmış ve şeytanın peşine verip kardeşliği bozmuştur.

Kardeşliği bozmak şeytanın işidir. Zaten mü’minlerin arasını bozanlara da bunu şeytan yaptırır. Bu yüzden bir yerde birlik, beraberlik yoksa, kardeşlik yoksa, bunun yerine kardeşlerini eleştirmek, kötülemek, dışlamak, hatta küfürle itham etmek varsa bilelim ki orada şeytan vardır.

Evet, hep beraber Kur’ân ve insanı anlamaya, aynı şekilde Kur’ân’la aramızdaki bağı öğrenmeye çalıştık. İnşallah mü’min, Müslüman olarak hep beraber Allah’ın ipine sımsıkı sarılacağız. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in “cennete giremezsiniz iman etmedikçe, iman etmiş olmazsınız birbirinizi sevmedikçe”687 buyurduğu gibi birbirimizi seveceğiz.

Unutmamamız lazım ki insan sevilmeye layıktır; çünkü insanı yaratan rabbi sevmiş, öyle yaratmıştır, onun için insanı üç kuruşa satmak, insanlığını kaybetmektir. Dediğim gibi: Hesap yakındır. Kardeşlerine yanlış yapanlar, zulmedenler yanlışlarının cezasını sadece ahirette çekmezler, burada da çekerler. Rabbine güvenen, iman eden, tevekkül eden, teslim olan, rabbine âbd olmaya, kul olmaya çalışanlara da Allah hem dünyada hem de ahirette her konuda yardım edip ikram eder.

Allah bizi nefsinin hevâsına uyup zalim olanlardan eylemesin inşallah. Allah bizi Kur’ân’a, kitabına, ipine sarılanlardan eylesin. Allah bizi resulüne tabi olanlardan eylesin. Allah bizi sırât-ı mustakîmde rabbine yürüyenlerden, koşanlardan ve rabbine varanlardan eylesin inşallah.

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Nebe /39 ↩
  2. Enbiyâ /25 ↩
  3. Müslim, K. El-Müsafirm, bab: 254, Hadis No: 806 /Nesai K. El-İftilah. Bab: 25 ↩
  4. İbn Mace, Diyat, 1 ↩
  5. Nisâ /93 ↩
  6. Bakara /275 ↩
  7. Bakara /278-279 ↩
  8. Yâsîn /54 ↩
  9. Nisâ /48, 116 ↩
  10. Âli İmrân /112 ↩
  11. En’âm /88 ↩
  12. A’râf /178 ↩
  13. Sâd /78 ↩
  14. A’râf /14, Sâd /79 ↩
  15. A’râf /15 ↩
  16. A’râf /16, 17 ↩
  17. Sâd /83 ↩
  18. Hucurât /7 ↩
  19. Acluni, Keşful Hafa: 2542.N, İbni Kesir: 12.C.6322.S, İhyau Ulumiddin: 1.C.177.S, El- Albani S.Daife: 422.N, El-İman: 322.S, Fihrist: 2.C.279.S ↩
  20. Alak /1-3 ↩
  21. Bakara /31, 32 ↩
  22. Alak /5 ↩
  23. Alak /6-7 ↩
  24. Enbiyâ /25 ↩
  25. Sebe /46 ↩
  26. Kaf /16 ↩
  27. İsrâ /60 ↩
  28. Nûr /35, Tâhâ /98 ↩
  29. Âli İmrân /112 ↩
  30. Kasas /50 ↩
  31. A’râf /176 ↩
  32. A’râf /179 ↩
  33. Muddessir /49-51 ↩
  34. Neml /1-2 ↩
  35. A’râf /38 ↩
  36. Neml /3-4 ↩
  37. Haşr /18 ↩
  38. Bakara /110 ↩
  39. Hadîd /18 ↩
  40. Fecr /24 ↩
  41. Neml /5 ↩
  42. Zumer /27 ↩
  43. Ahkâf /27 ↩
  44. Neml /5 ↩
  45. Murselât /13 ↩
  46. Yâsîn /59 ↩
  47. Neml /6 ↩
  48. Yûnus /61 ↩
  49. Neml /91-92 ↩
  50. Neml /93 ↩
  51. Tirmizi, Kıyâme, 25 ↩
  52. Haşr /9 ↩
  53. İnsân /8-9 ↩
  54. Tirmizî, Îmân, 12; Nesâî, Îmân, 8 ↩
  55. Kasas /50 ↩
  56. Kasas /51 ↩
  57. Kasas /52-53 ↩
  58. Kasas /54 ↩
  59. Bakara /3, Enfâl /3 ↩
  60. İbn Mace, Diyat, 1 ↩
  61. Bakara /148, Mâide /2 ↩
  62. Kitâbü’l-Îmân, Hadis 101 ↩