8.Bölüm
EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyai vel hamdulillahi rabbil âlemin.
Hep beraber Kur’ân ile insanın bir olduğunu anlamaya ve hayat kitabımız Kur’ân’la aramızdaki bağı öğrenmeye çalışıyorduk.
Kur’ân, insanı anlatır. Allah, Kur’ân’da insanın nereden geldiğini, nereye gideceğini, ne yapması gerektiğini ve nasıl hesaba çekileceğini bir bir örneklerle anlatmış, bir de geçmiş kavimlerin yaşadıklarını, peygamberlerin davetini, bu davete icabet edenler ile icabet etmeyenleri, peygamberlerle beraber olanlar ile düşmanlık yapanları, ayrıca manevi olarak kazananların nasıl kazandığını, kaybedenlerin de nasıl kaybettiğini beyan etmiştir.
Bilmemiz lazım ki her bir âyet direkt olarak bizimle muhataptır ve Allah her bir âyeti birebir bize söylüyor. Okuduğumuz her âyette Allah bize ya bir haber verir ya bir emir verir ya da “sakın şunu yapmayın” diye bir nehyi emreder ve bizi ondan sakındırır. Kısacası bütün âyetler nasıl olmamız gerektiğini bize anlatır.
Allah, nasıl bir hayat yaşamamız gerektiğini bize öğretirken önümüze de örnekler koymuştur. Bizim için örnek Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’dir. Aynı şekilde Allah diğer peygamberlerin yaşadıklarını anlatırken onları da bize örnek olarak göstermiştir ki bundan dolayı bütün resullere iman etmemiz şarttır.
EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM
BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
“(Resulüm!) Hani bir zaman da Rabbin, Âdemoğullarının sırtından zürriyetlerini çıkarmış ve onları kendi nefisleri üzerine şahid tutarak, ‘(ben) sizin rabbiniz değil miyim?’ (buyurmuştu. O anda onlar da Allah’ın cemâlini ve kudretini müşahede ederek) ‘Evet! Şahidiz (ki sen bizim Rabbimizsin)’ demişlerdi. Kıyamet günü ‘biz bundan habersizdik’ demeyesiniz diye (bunu böyle yaptık).”305
Allah hepimizi kendine şahid kılmıştır. Eğer rabbimiz bunu bize söylediyse bu durumda hiç kimse mazeret üretip “ben anlamadım, ben bilmiyordum” diyemez; çünkü bu şehadet bizim gönlümüzde, fıtratımızda mevcuttur. Zaten bu bilgi, şehadet insanların fıtratında mevcut olduğu için herkes rabbini ister ve rabbini arar.
“Yahut ‘daha önceden babalarımız (Allah’a) şirk koşmuştu, biz ise onlardan sonra gelen bir nesildik (bilmeden onların doğru yolda olduğunu zannedip onlara uyduk). Şimdi bâtıl işleyenler yüzünden bizi helâk mı edeceksin?’ demeyesiniz diye (bunu böyle yaptık).”306 Kendi kendinize mazeret üretip “biz atalarımızdan böyle gördük” demeyesiniz diye sizi şahid kıldık.
Atalarınız yanlış düşünmüş ve bâtılda hareket etmiş olabilir; ama rabbiniz size bir kitap göndermiş ve her şeyi apaçık bir şekilde size beyan etmiştir. Bu nedenle “büyüklerimiz öyle yapıyordu, âlimlerimiz böyle söylüyordu, biz de onlara uyduk” deyip onları mazeret gösteremezsiniz.
“İşte Biz, belki (kâfirler şirkten imana) dönerler diye âyetleri (birer birer) böyle açıklıyoruz.”307 Allah, imana dönsünler diye inkâr edenleri, yalanlayanları, şirk koşanları uyarıp âyetlerini birer birer açıklıyor, beyan ediyor.
“(Resulüm!) Onlara; kendisine âyetlerimizi verdiğimiz hâlde (onu inkâr ederek ve) onlardan sıyrıla(rak uzaklaşa)n, bu yüzden de şeytanın kendisini peşine taktığı ve sonunda azgınlardan olan kimsenin haberini oku!” Rabbimiz bize haber veriyor. Allah hepimize âyetlerini, Kur’ân’ı vermiştir, dolayısıyla bu durum hepimiz için geçerlidir.
“Eğer Biz dileseydik kesinlikle onu, o (verdiğimiz âyet)lerle yüceltirdik; fakat o, (dünya denilen) yere saplan(ıp kal)dı ve (nefsinin) hevâsına tabi oldu. Onun misali (tıpkı) köpeğin misali gibidir; onun üzerine varsan da (sana) dilini sarkıtıp solur, onu (kendi hâline) bıraksan da (sana) dilini sarkıtıp solur. İşte, âyetlerimizi yalanlayan kavmin durumu böyledir. Şimdi onlara bu kıssayı anlat, umulur ki onlar (enine boyuna düşünüp bunu) tefekkür ederler.”308
Biz dileseydik; yani o isteseydi âyetlerle onu yüceltir, Hz. İnsan yapar, kendisini Allah’a yakın kılardık; fakat o âyetlerle yücelmek yerine dünya denilen yere, kendi çamuruna saplandı.
“Ne zaman ki onlar kendilerine hatırlatılan (nasihatler)i (ciddiye almayıp) unuttular, (o vakit) Biz de kötülükten menedenleri kurtardık ve (âyetlerimizi yalanlayıp resulümüze) zulmedenleri ise fâsık olmaları sebebiyle kötü bir azapla yakaladık.”309 Biri âyetleri anladığı hâlde hayatını Allah’ın vahyine göre yaşamaz ve dünyayı tercih ederse nefsine zulmetmiş ve zalimlerden olmuş olur ki Allah da âyetlerini yalan sayan zalimlere “fâsık” demiştir.
Allah, bu haberi bize vererek “âyetlerimizi yok sayanlar; okumaya, dinlemeye, anlamaya tenezzül etmeyerek nasıl bir duruma düştüklerini bilsinler” buyuruyor. Çünkü insan, rabbini dinlemeyip çamura saplanınca şeytan onu peşine takar, o da azgınlardan olur, böylelikle iflah olmaz. Bunu Allah söylüyor.
“Âyetlerimizi yalanlayan ve nefislerine zulmeden kavmin durumu ne kötüdür! Kim Allah’ın hidâyetinde ise asıl hidâyette olan odur. Kim de dalâletteyse işte hüsrana uğrayanlar onlardır.”310
Kim Allah’ın vahyiyle, Kur’ân ile, âyetleriyle hidâyete erdiyse hidâyette olan odur. Gerisi dalâlettedir. Devamlı söylüyoruz: Kur’ân yoksa hidâyet yoktur. Biri Kur’ân’la hidâyeti bulamadıysa onun dalâletten (yolunu kaybetmekten, şaşırmaktan) başka bir çaresi yoktur; çünkü Allah ona Kur’ân’ı indirip hidâyeti ikram etmiş; ama kendisi bile bile hidâyeti almamıştır.
Evet, huzurunda tecelli edip “ben sizin rabbiniz değil miyim?”311 buyurdu Allah. Rabbimiz bize huzurundaki hâlimizi hatırlatıyor. Rabb; yaratan, terbiye eden, eğiten, büyüten demektir. Allah bu âyette özellikle Rabb ismini kullandıysa o hâlde dünyaya gelmeden önce rabbimizin bizi nasıl terbiye ettiğine, El Esmâu’l Husnâ’sıyla bize nasıl tecelli ettiğine ve bize nasıl bir kıymet, değer verdiğine şahid olduk demektir.
Allah bize bir kelime, bir cümle söyler; ama o kelime içinde binlerce manayı barındırır ve hepsini bir anda bize gösterir. Zaman, mekân yaratılmışlar içindir. Allah ise zamandan, mekândan münezzehtir. Allah’ın konuşması, kullarına hitabı da öyledir. Özel olarak hitap ettiğinde yine bu hitabı zamandan ve mekândan bağımsız olur.
Âyet devam ediyor. “El Esmâu’l Husnâ (en güzel isimler) Allah’ındır. Öyleyse ona o (güzel isimleriy)le dua ed(ip yalvar)ın ve onun isimlerinde ilhad edenleri (fıtratındaki Allah’ın isimlerini yok sayarak doğruluktan ayrılıp eğriliğe sapanları ve zalimleri) bırakın! Yakında onlar yaptıklarının cezasını göreceklerdir.”312
Allah âyetin devamında “El Esmâu’l Husnâ Allah’ındır” buyurdu. O hâlde rabbimizin El Esmâu’l Husnâ’sına ve bize tecellisine şahid olduk demektir. “Kendi fıtratındaki Allah’ın isimlerini kabul etmeyenleri; yani haddini aşanları, yoldan çıkıp sapanları, zalimleri, rabbini unutanları, kim olduğunu inkâr edenleri bırakın. Allah’ın isimleriyle Allah’a dua edin” buyurdu Allah. Bu durumda Allah’ın isimlerini bilmiyorsak ona dua etmeyi de bilmiyoruz demektir. Böyle olunca duamıza karşılık da alamayız.
Peki, nasıl dua etmemiz gerekir?
Kul, Allah’ın isimleriyle bir şey isterken, rabbinin kendisine hangi ismiyle muamele edeceğini bilmelidir; yani kul, rabbinden rahmet istiyorsa “ya rabbi! Sen rahman ve rahimsin, bize rahmetinle muamele et” demeli, rabbinden bir nimet istiyorsa “ya rabbi! Sen kerimsin, sen ekremsin, sen vehhâbsın, sen El Hayr olansın, bana şu nimeti ikram et” demelidir. Eğer rabbinden af ve mağfiret diliyorsa “sen afuvsun, ğafursun, ğaffarsın, sen tevvabsın, beni affet, mağfiret et, tövbemi kabul et ya rabbi” diye dua etmelidir. Her duamız bu şekilde Allah’ın isimleriyle olmalıdır. Böyle dua etmezsek duamız doğru bir dua olmaz.
Allah bizi kendine şahid kılmakla bizi dünyaya göndermeden önce bize “bak kulum, dünyaya gidiyorsun, sakın orada kendini, seni yaratan rabbini, sana güzelliğini verip güzelliği ile edeplendireni unutmayasın. Beni, El Esmâu’l Husnâ’mı, isimlerimle sana tecellimi unutmayasın. Haddini aşıp aşırı gidenleri, üzerindeki Allah’ın isimlerini, güzelliklerini yok sayanları bırak” demiş oldu. Allah bize önceden hatırlatıyor ki hayatı yaşarken nasıl durmamız gerektiğini bilelim.
Allah bizi dünyaya gönderirken bir de Kur’ân’ı, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i bize gönderip ne yapacağımızı hatırlatmıştır. Allah âyetin devamında “yarattıklarımızdan, hakka hidâyet eden ve onunla adaleti gerçekleştiren bir topluluk vardır”313 buyurmuştur. O yüzden “ben hakka hidâyet eden kimseyi bulamadım” diyemeyiz. Rabbimiz bize bu toplulukların olduğunu haber veriyor. Hakka hidâyet edenler bunu sadece Kur’ân ile yaparlar; ama Kur’ân’ın yanında bir de hidâyetçinin olması lazım ki bizi hidâyet etsin. Hidâyet, Allah’ın hidâyetidir.314 Kim Allah’ın hidâyetiyle hidâyeti bulmuşsa o hidâyettedir. Gerisi dalâlettedir, yolunu kaybetmiştir. Yolu bize gösteren de öğreten de rabbimizdir.
Evet, “bu hidâyeti gerçekleştiren bir topluluk, bir cemaat vardır” buyurdu Allah. Biz de kardeşlerimizle beraber rabbimizin anlattığı bu cemaat olmak istiyoruz. Bunun için nerede olurlarsa olsunlar kardeşlerimiz bir araya gelip Kur’ân’ı okumalı, okutmalı ve Allah’ın hidâyetiyle hidâyet etmelidir. Bununla beraber adaletli olmalı ve Kur’ân ile dengeyi kurup hükmü Allah’ın vahyiyle vermelidir. Adalet başkalarına göre olmaz. Allah ne buyurduysa doğru olan, hak olan, bizim için adil olan odur. Allah’ın vahyi dışında adalet olmaz. Adalet olmayınca da zulüm olur. İnsan önce kendi kendine zulmeder sonra da başkalarına zulmeder.
Kul, Allah’ın vahyini dinlerse hayatı yaşarken kendi gönlünde adaleti sağlar, rabbimizin hükmüyle hükmettikçe de hem temizlenmiş hem de Allah’ın hakkını teslim etmiş olur. Allah ehl-i kitap için “onlar Allah’ın hakkını takdir edemediler”315 buyurmuştur. Eğer Allah’ın hakkını takdir etmezsek biz de onlar gibi oluruz.
Ne olursa olsun öncelikle Allah’ın hakkını takdir etmemiz sonra da kendi hakkımızı adaletle takdir etmemiz gerekir. Zaten rabbimiz her âyette nerede durmamız gerektiğini, bizi nereye koyduğunu, bize nasıl bir şeref, kıymet, değer verdiğini ve karşılaştığımız her olayda ne yapmamız gerektiğini bize öğretmiştir. Rabbimizi dinlersek ailemiz içinde, işyerimizde, alışverişimizde, ticaretimizde veya bir şey öğrendiğimizde ya da öğrettiğimizde hükmü Kur’ân’a göre veririz. Kur’ân’a göre verince adil olmuş, insanları hakka hidâyet etmiş, davet etmiş, dolayısıyla karanlıklardan kurtulup hakta olmuş oluruz. Böyle olmadığı sürece karanlıklara gömülüp zalimlerden oluruz.
Aynısı peygamberler için de geçerlidir. Örnek vermek gerekirse; Hz. Âdem (a.s.) Babamız Allah’ın bir emrini unutup yanlış yapınca “biz nefsimize zulmettik” demiştir.
“Andolsun ki Biz, daha önceden Âdem’le (yasaklandığı o ağaçtan yememesi için) ahidleşmiştik. Ne var ki o (bunu) unuttu ve Biz (bu konu hakkında) onda bir azim de bulmadık.”316
“(Âdem ile eşi) Dediler ki: Rabbimiz biz nefsimize zulmettik. Eğer (sen) bizi mağfiret etmez ve bize rahmet etmezsen, biz mutlaka hüsrana uğrayanlardan oluruz.”317 Hz. Âdem (a.s.) Babamız ve Havva Annemiz yaptıkları yanlış için tövbe edip istiğfar ederken “sen bize rahmet etmezsen, biz mutlaka hüsrana uğrayanlardan oluruz” diyorlar.
Hz. Yûnus (a.s.) da Allah’tan emir gelmeden kavmini terk ettiği için bir yanlış yapmış ve tövbe etmiştir. Lâ ilâhe illâ ente subhâneke innî kuntu minez zâlimîn:318 “Senden başka İlâh yoktur. Sen Subhân’sın (her türlü noksanlıktan münezzehsin). Ben gerçekten (senin emrini beklemeden kavmimi terk ederek) zalimlerden oldum!” Gördüğümüz gibi peygamberler istiğfar ederken her defasında “zalimlerden olduk” diyorlar.
“Nûh, Rabbine nidâ edip dedi ki: “Rabbim! Şüphesiz oğlum da ailemdendir (sen bana ailemin kurtulacağını vaad etmiştin) ve muhakkak ki senin vaadin haktır. Sen hâkimlerin hâkimi (olarak her konuda en güzel hükmü veren)sin.”
“(Allah) Buyurdu: Ey Nûh! Şüphesiz o (sana iman etmediği için) senin ailenden değildir. Muhakkak ki bu (senin Benden istediğin) sâlih olmayan bir amel (ve dua)dır. O hâlde hakkında bilgin olmayan bir şeyi benden isteme! Ben sana cahillerden olmamanı tavsiye ederim. (Nûh) Dedi ki: Rabbim! Muhakkak ki ben, hakkında bilgim olmayan bir şeyi senden istemekten sana sığınırım. Eğer beni mağfiret etmez ve bana merhamet etmezsen şüphesiz ben hüsrana uğrayanlardan olurum!”319
Hz. Nûh (a.s.) duayı yanlış yapıp, Allah onu uyarınca bu defa “cahillerden olmaktan sana sığınırım” dedi; yani o da “ben kendime zulmettim” buyurdu. O zaman biri yanlış yaptığında peygamberler gibi istiğfar edip “ben kendime zulmettim ve zalimlerden oldum” demelidir.
Bilmemiz lazım ki her yanlış yaptığımızda ya da Allah’ın emrini her dinlemediğimizde kendimize zulmetmiş ve kendimizi karanlığa gömmüş oluruz. Diğer bir tabirle nûrdan, karanlıklara kaçmış oluruz.
Kendine zulmeden mutlaka başkasına da aynı zulmü yapar. Nûr olmayınca karanlık olur. Karanlıkta da sadece şeytana yakınlık vardır. Eğer şeytanla berabersek, onu dinlediysek, onun verdiği vesvesenin peşine takıldıysak şeytan bize yakın olur, dost olur.
Şeytanın ateşten yaratılmasının bir hikmeti vardır. Şeytanla her beraber oluşumuzda ateşimizi çoğaltırız. Şeytan zaten cehennemliktir, lanetlenmiştir, dolayısıyla onunla beraber olduğumuzda ateşle beraber olmuş oluruz. Bu yüzden şeytanın verdiği her vesveseye uyduğumuzda şeytan manevi olarak bir tarafımızı yakar, aslında bir tarafımızı yakmasına biz müsaade ederiz.
Şeytanın bizi yakmasına müsaade etmemek için hakka hidâyet olmamız gerekir. Okuduğumuz âyette Allah “yarattıklarımızdan, hakka hidâyet eden ve onunla adaleti gerçekleştiren bir topluluk vardır”320 buyurmuştu ya biz de kendimize bakalım: Acaba hakka hidâyet eden topluluklardan mıyız, onlarla beraber olanlardan mıyız! Veya hakka davet edenlerin davetine icabet ediyor muyuz! Eğer hakka hidâyet edenlerin davetine icabet etmiyorsak şeytanın bizi yakmasından kurtulamayız.
“Peki, bu (Kur’ân)dan sonra onlar hangi söze iman edecekler?” Rabbimiz konuşuyor. Peki, benim sözlerime iman etmeyecekseniz hangi söze iman edeceksiniz!
“Allah, kimi (âyetlerini ve resulünü yalanladığı için) dalâlette bırakırsa artık onu hidâyete erdirecek kimse yoktur.” Çünkü bildiği hâlde bilmiyormuş gibi, dinlediği hâlde dinlememiş gibi, anladığı hâlde anlamamış gibi yapar. Allah’ın vahyini dinlemez, “ben biliyorum, ben, bence, bana göre” der. Biri rabbini dinlemedi mi hiç kimse onu hidâyete erdiremez.
“Ve (Allah) onları azgınlıkları içinde bırakır da onlar bocalayıp dururlar.”321 İnsan hakkı bulamayınca sürekli bocalar.
Nasıl?
“Acaba şu mu doğrudur yoksa öteki mi doğrudur! Hangisi haktır, hangisi bâtıldır! Acaba ne yapsam, kime uysam!” der ve bunlarla bocalar. Allah, insana ne yapması gerektiğini söylemiştir; ama insan, rabbini dinlemeyince bu soruların içinde bocalar, kaybolur.
Allah, hak olan Kur’ân’ı her bir kula tek tek indirmiştir. İnsan onu okusa, dinlese hem rabbini hem kendini tanımış hem de ne yapması gerektiğini anlamış olur; ama işine gelmeyince Kur’ân’dan yüz çevirir. O zaman da her yüz çevirişinde sadece bocalar.
Herkes kendine baktığında nerede yanlış yaptığını, nerede güzel yaptığını bilir. Kendi üzerinde de fıtrat itibariyle bunu hisseder, tadar. Örnek vermek gerekirse; hayır işlediğinde, güzel bir şey yaptığında gönlüne bir ferahlık, huzur, muhabbet gelir. Sanki sırtından bir yük inmiş gibi sevinir; çünkü yaptığı bu hayırla rabbini sevindirmiştir. Rabbini sevindirince rabbi de onu sevindirir. Kendisini Allah’tan uzaklaştıracak bir yanlış yaptığında, günah işlediğinde ise gönlünde bir sıkıntı ve daralma hisseder, o kadar ki boğulur gibi olur ve yaptığı yanlışı unutmaya, ondan yüz çevirmeye çalışır. İnsan bu şekilde bakınca doğru mu yanlış mı yaptığını mutlaka anlar.
Aslında insanın bilmediği bir şey yoktur; çünkü Allah tecelli edip onu yaratırken zaten fıtratına Kur’ân’ı, Furkân’ı vermiş, yerleştirmiş, hayrı da şerri de ona ilham etmiştir.322 Bu yüzden kimse “ben bilmiyorum” diye mazeret üretemez, herkes doğru mu yanlış mı yaptığını bilir.
“(Ey iman ettiğini iddia edenler!) Kur’ân okunduğu zaman susun ve onu dinleyin (anlamaya çalışın, nefsinizi ve şeytanı susturun, bir de ön yargıda bulunmayın) ki rahmete eresiniz.”323
Kur’ân okunduğu zaman susun demek; âyetlerimi anlamaya, dinlemeye çalışın. Nefsiniz başka bir şeyle meşgul oluyorsa onu durdurun, demektir. Elbette ki âyetler okununca şeytan da boş durmaz. Mutlaka gürültü yapar ve o anda bir sürü vesvese verip insanı başka şeylerle meşgul etmeye çalışır. Allah da bize Kur’ân okunduğunda “şeytanı da nefsini de sustur. Eğer susturursan rahmete erersin” buyuruyor.
Peki, hangi rahmete ereriz?
Tabii ki Kur’ân’ın, rabbimizin kelamının rahmetine ereriz. Kur’ân bizim gönlümüze indiğinde onunla rahmete ereriz; ama Kur’ân’ı dinlemez, anlamaya, iman etmeye çalışmazsak, “benim rabbimin emrini yerine getirmem ve rabbimin vahyine iman etmem lazım” demezsek o zaman Kur’ân bize rahmet olmaz. Kur’ân’ı gönderen bizim rahman ve rahim olan rabbimizdir, tebliği yapan ise canlı Kur’ân olan, âlemlere rahmet Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’dir. Kur’ân’ı okuyunca, dinleyince rahman ve rahim olan rabbimizi dinlemiş oluruz ki bunun sonucunda rahman ve rahim olan rabbimizin rahmeti tecelli eder. Aynı şekilde âlemlere rahmet olan Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e tabi olmuş oluruz. Böylelikle âyetleri dinleyerek biz de âlemlere rahmet olandan rahmeti almış ve peygamberimize yaklaşmış oluruz; ama Kur’ân’ı dinlemezsek Allah’ın rahmetinden de resulünün âlemlere rahmet oluşundan da onun ahlakından da mahrum kalırız. Allah âyet-i kerimede “(o) size çok düşkün, mü’minlere karşı ise çok Raûf’tur, Rahîm’dir (Allah’ın esmâsının üzerinde tecelli etmesiyle mü’minlere karşı şefkatle muamele eden ve ahlakında her zaman Allah’ın rahmeti tecelli edendir)”324 buyurmuştur. Kur’ân’ı okumayınca raûf ve rahîm olmaktan da mahrum kalmış oluruz.
“(O Kur’ân, onu dinleyen herkesi manevi olarak kemale erdirecek) rüşde hidâyet eder.”325 Eğer Kur’ân’ı dinler, iman ederseniz mutlaka rüştünüze erersiniz. Kul, rabbinin davetine icabet ederse Allah’ın isimleri ona tecelli eder, sonra yolu yürüdükçe Allah’ın onun üzerindeki isimleri kemale erer. Kul o zaman kâmil insan olur ve rüştüne erer.
“Rabbini, içinden yalvararak ve korkarak, yüksek olmayan bir sesle (O’nu unutmamak için) sabah akşam zikret ve gâfillerden olma!”326
Sabah akşam zikret demek “bir sefer sabah, bir sefer akşam zikret” demek değildir. “Sabahtan akşama kadar zikret. Hayatı yaşarken gün boyunca onu unutma” demektir; çünkü Allah gece için zaten ayrıca “geceleyin onu zikret, tesbih et, ona secde et ve Allah’ın âyetlerini tertil üzere oku”327 buyuruyor. Dolayısıyla Allah’ın burada beyan ettiği şey sabah ve akşam vakitleri değil, sürekli olarak rabbimizi zikretmektir. Eğer rabbimizi sürekli zikretmezsek gafillerden olmuş ve rabbimizi unutmuş oluruz. Rabbimizi unutunca rabbimiz de bize kendimizi unutturur.328 Biz de kendimizi doğru yolda zannederiz.
“Muhakkak ki Rabbinin katındaki (melek)ler, O’na ibadet etmekten kibirlenmezler. O’nu tesbih eder ve (yalnız) O’na secde ederler (siz de Rabbinizi tesbih edin ve yalnız O’na secde edin)!”329
Allah’ın bu âyette katındakileri ayrıca söylemesinin hikmeti nedir?
Çünkü onun katındaki melekler sana secde etmiştir. Sana secde edenler rabbine ibadet etmekten, onu zikretmekten, tesbih etmekten kibirlenmezler. Öyleyse sen rabbini zikretmiyor, ona secde etmiyorsan “benim ihtiyacım yok” demiş ve kibirlenmiş olursun.
Bu âyette de Allah cinleri bize haber verir. “(Resulüm!) De ki: Cinlerden bir topluluğun (Kur’ân’ı) dinleyip şöyle dedikleri bana vahyolundu: Gerçekten biz, hayret verici bir Kur’ân dinledik.”330
Umreye giderken hep beraber Cin Mescidi’ni ziyaret ettik. Cinler burada Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i dinlemiştir. Cin Mescid’i de daha sonraki zamanlarda cinler burada Kur’ân’ı dinlediği için yapılmıştır.
Nasıl ki insanlar Allah’a âbd olmakla sorumluysa cinler de tıpkı insanlar gibi Allah’a âbd olmakla sorumludur; yani onlar bizim kul arkadaşlarımızdır. Bu yüzden Allah âyet-i kerimede ve mâ halaktul cinne vel inse illâ liya’budûn:331 “Ben cinleri ve insanları ancak bana âbd olsunlar (hiçbir şeyi bana şirk koşmayarak aşkla, muhabbetle kulluk etsinler) diye yarattım” buyurmuştur.
Peki, insanların kulluğuyla cinlerin kulluğu arasındaki fark nedir?
Allah bir tek insana rûhundan nefhetmiştir. Bu nedenle nasıl ki melekler Âdem’e secde ettiyse cinler de Âdem’e secde ile emrolundular. Bununla beraber cinlere özel olarak peygamber gelmez. İnsanlardan gelen peygamberler ve Allah’ın indirdiği kitaplar cinlere de gelmiştir.
Cinler Kur’ân’ı İncil’den sonra dinlediklerine göre Tevrat’ı da dinlemişlerdir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i dinlemeye gelen cinlerin bir kısmı Yahudi, bir kısmı Hristiyan olabilir. Hangisi olursa olsun sonuçta ehl-i kitaptan olan cinlerdir. Zaten onlar da Kur’ân’ı dinledikten sonra kavimlerine uyarıcı olarak döndüklerinde “gerçekten biz, hayret verici bir Kur’ân dinledik” diyorlar. Onlar Kur’ân’ı dinleyip Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e iman edince, rabbimiz de onlara vazife vermiştir.
Aynısı Ben-i İsrail için de geçerlidir. Allah âyet-i kerimede “onların içinden, sabrettikleri zaman emrimizle (insanları) hidâyete erdiren önderler (imamlar) çıkardık; çünkü onlar âyetlerimize kesinkes (görüyormuşçasına) iman ediyorlardı”332 buyurmuştur. O hâlde Allah’ın seçtikleri yalnızca Allah’ın âyetlerine kesinkes iman edenler ve sabredenlerdir. Allah ancak böyle olanları kavminin içinden seçer ve uyarıcı olarak vazifelendirir. Mürşid-i kâmil de âyetlere iman edip sabrettiği için kavmi içinde seçilmiş ve Allah ona irşad vazifesini vermiştir. Allah’ın Ben-i İsrail kavmi arasından seçtiği o zatlar da Mürşid-i kâmillerdir.
Evet, dediğim gibi: Cinlere peygamber ya da kitap gelmez, insanların içinden gelen peygamberler ve inen kitaplar onlara da gelmiştir. Bundan dolayı cinler Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i dinledikten sonra uyarıcılar olarak kendi kavimlerine döndüler. Cinler de insana secde etmekle emrolunduğu için iblis secde etmemiş ve rabbinin emri dışına çıkmıştır.333 Çünkü iblis, cinlerdendi ve bir nefis taşıyordu. Melekler ise nefis taşımazlar. Fikir beyan edebilirler ama itiraz etmezler, onun için melekler secde ederken, cinlerden olan iblis ise nefis taşıdığı için Allah’ın secde emrine itiraz etmiştir.
Âyet devam ediyor. “(O Kur’ân, onu dinleyen herkesi manevi olarak kemale erdirecek) Rüşde hidâyet eder. Artık biz ona iman ettik ve asla hiç kimseyi rabbimize şirk koşmayacağız.” Bunu Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i, Kur’ân’ı dinleyen cinler söylüyor.
“Muhakkak ki Rabbimizin şanı çok yücedir. (O) Ne bir eş ne de bir çocuk edinmiştir.” Bu sözü de Hristiyanlar ve Yahudiler için söylüyorlar.
“Meğer bizim beyinsiz olanımız (iblis), Allah hakkında saçma sapan şeyler söylüyormuş.” İblis cinlerdendi ya, demek ki onlara Allah hakkında saçma sapan şeyler söyleyip onları cehenneme davet ediyormuş! Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i dinleyen cinler iblisin Allah hakkında saçma sapan şeyler söylediğini anladılar.
“Hâlbuki biz, insanların ve cinlerin Allah hakkında asla yalan söylemeyeceklerini zannediyorduk.”334
Evet, okuduğumuz bu âyetlerde Allah cinlerin ne söylediğini bize haber veriyor. Bu sözlerin hepsini adlarını bile söylemekten korkup “üç harfliler” diye isimlendirdiğimiz Allah’ın kulları söylüyor.
Mutlaka duymuşsunuzdur. İnsanlar cinler için “üç harfliler” derler. Cinlere üç harfliler demek doğru değildir. Şimdi onlar da bizim için “beş harfliler” derse hoşumuza gider mi! Eğer bize “insan” demek ya da “kul” demek yerine “beş harfliler” derlerse bize hakaret etmiş olurlar. Aynı şekilde biz de cinlere “üç harfliler” deyince onlara hakaret etmiş oluruz. Onlar üç harfli değildir, onlar da kuldur. Elbette ki onların için de iman edenler olduğu gibi tıpkı insanlar gibi iman etmeyenler de vardır. Allah, zaten şeytanları beyan ederken “cinlerden ve insanlardan olan şeytanlar”335 buyurmuştur. Onlarda da insanlar gibi iman edenler vardır, ayrıca kâfirler, münafıklar, müşrikler vardır; çünkü onlar da tıpkı insanlar gibi âbd olmak için yaratılmışlardır.
Ve mâ halektul cinne vel inse illâ liya’budûn:336 “Ben cinleri ve insanları ancak bana âbd olsunlar (hiçbir şeyi bana şirk koşmayarak aşkla, muhabbetle kulluk etsinler) diye yarattım” âyetinde dikkat edersek Allah önce cinleri sonra insanları zikrediyor; çünkü Allah önce cinleri yaratıp dünyaya göndermiştir. İnsanı ise her şeyi hazırladıktan sonra en son yaratmıştır.
Bilmemiz lazım ki cinlerden korkmak ya da onlara fazla bir güç, kuvvet verip “benim gücüm cinlere yetmiyor” demek insanın kendi insanlığına yaptığı bir hakarettir. Cinlerin insana zarar verecek bir güçleri yoktur ve onlar kuldan başka bir şey değildir. Şeytanlar ise hem cinlerden hem de insanlardan olabilir. Kim bizi haktan, Allah’tan, iyilikten, güzellikten, hayırdan başka tarafa davet ediyorsa şeytanın işini yapmış olur. Zaten Allah da böylelerine “şeytan” diyor.
Bunları anlatıyorum ki cinleri doğru tanıyalım ve onlara haklarını teslim edelim, cinlere farklı bir güç vermeyelim. Kaldı ki âyetin devamında Kur’ân’ı dinleyen cinler de bazı insanların cinlere olmadık vasıflar verdiklerini söylüyorlar. “Gerçi insanlardan bazı adamlar, cinlerden bazı adamlara sığınırlardı. Öyle ki onların azgınlıklarını arttırırlardı.”337
Peki, cinlere nasıl sığınırlardı?
“Benim cinim bana yardım ediyor” ya da “falan yerde bir cinci hoca var, gidelim de bize yardım etsin” derler ve cinlere sığınırlardı. Cinlere sığınınca da azgınlıkları artardı.
Kâfirlerden olan şeytan cinler kendilerine sığınanlara, kendilerinden yardım isteyenlere, hayır bekleyenlere, şifa bekleyenlere “benim kulum” derler. Birbirleriyle konuşurken de bundan söz ederler. Nasıl ki insanlar kendi aralarında konuşurken “ben şu makamdayım, şu mevkideyim” ya da “benim şu kadar malım var” deyip övünüyorsa cinler de kaç insana hükmettikleri, kaç kulu oldukları konusunda birbirlerine karşı övünürler. Biri “benim beş tane kulum var” der, diğeri “benim elli tane kulum var, elli kişi bana uyuyor, benden medet bekliyor” der.
Evet, cinler kaç kişiye hükmettikleri konusunda birbirlerinin arasında kibirlenip büyüklenirler. “Gerçekten o (cin)ler de sizin sandığınız gibi, Allah’ın hiç kimseyi (resul olarak seçip göndererek manen) diriltmeyeceğini sanmışlardı.” Allah’ın gönderdiği resuller insanı Allah’ın vahyiyle diriltir.
“Bu nedenle ne zaman ki biz, o hidâyet (kaynağı olan Kur’ân)ı işittik, hemen ona iman ettik. Kim onun Rabbine iman ederse ne (ecrinin) eksileceğinden ne de (haksızlığa) uğrayacağından korkar. (Kendilerine) Zulmedenlere gelince, artık onlar cehenneme odun olmuşlardır.”338 Kur’ân’ı dinlemeyip ciddiye almayanlar cehenneme odun olmuşlardır.
“(Resulüm!) Şayet o (âyetlerimizi inkâr eden)ler istikamet üzere (Allah’ın rızasına varan) yolda gitselerdi, Biz onları bol bir su ile sular (onların rızıklarını bollaştırır)dık. Ta ki onları, o (bolluk için)de imtihan edelim. Kim Rabbinin zikri (olan Kur’ân)dan yüz çevirirse (Rabbin) onu (gittikçe şiddeti) artan bir azaba sokar! (Resulüm!) De ki: Ben ancak Rabbime dua ederim ve ona (hiçbir şeyi ve) hiç kimseyi şirk koşmam. (Benim yapabileceğim) Ancak Allah’tan ve onun (vahiy olarak bana) gönderdiklerinden bir tebliğdir. O hâlde kim Allah ve resulüne karşı gelirse, şüphesiz ona içinde ebedi kalacağı cehennem ateşi vardır.”339
Allah vahyini yapmıştır, resulü de Allah’ın vahyini tebliğ etmiştir. Tebliğ edilen, Allah’ın âyetleridir. Bu durumda kim Allah’ın vahyini kabul etmez, dinlemez, ciddiye almaz ve ondan yüz çevirirse Allah’a ve resulüne itiraz etmiş, karşı gelmiş, reddetmiş olur.
Aklımızı sonuna kadar kullanmamız gerekir. Âyetleri dinlemeyince, ciddiye almayınca ya da dinlediğimiz hâlde anlamamış gibi yapınca Allah’a ve resulüne karşı gelmiş oluruz. Karşı gelmek demek “bunları doğru bulmuyorum, reddediyorum” demektir. Ya da “kabul ediyorum ama bunu yapamam” demektir. Israrla “her bir kardeşimizin Kur’ân’ı baştan sona anlayarak okuması, okurken de âyetlere cevap verip Allah’a verdiği sözünü, ahdini yenilemesi ve imanını tazelemesi gerekir” diyoruz. Çünkü âyetlere iman etmeyenin imanı olmaz, manevi yolculuk da yapamaz.
Manevi yolculuğumuzu, nefsimizin tezkiyesini sadece Kur’ân ile yapar ve yalnızca Kur’ân ile hidâyete ereriz, nûrlanırız. Onu okudukça, dinledikçe, rabbimizin emrini yerine getirdikçe ahlakımız güzelleşir, Allah’ın isimleri, güzelliği üzerimizde tecelli eder, Kur’ân bize hidâyet olur, nûr olur, Furkân olur, aşk olur, muhabbet olur, iman olur, güzel ahlak olur. Kur’ân bizi âlim yapar hem de rabbimizden aldığımız bilgiyle âlim eder.
Bu yüzden bize tabi olmak isteyen her bir kardeşimize söylüyoruz: Eğer bizimle yürümeyi istiyorsan önce Âyetlere Göre Genişletilmiş Kur’ân-ı Kerim Meali’ni baştan sona okuyacak, kabul edecek, onunla rabbine cevap vereceksin. Âyetlere rabbinin sana öğrettiği, vahyettiği gibi cevap veriyorsan mü’minsin, cevap veremiyorsan daha mü’min olmanın ne olduğunu bile bilmiyorsun demektir, dolayısıyla bizimle beraber yol yürüyemezsin. Böyle birinin bize tabi olmasını kabul etmiyoruz.
Daha önce bize tabi olanlara da yine aynı şeyi söylüyorum. Bir kardeşimizin okuma, yazması olmayabilir, o da âyetleri sesli olarak durdura durdura dinlemeli ve rabbine cevap vermelidir. Kardeşlerimiz böyle yaparsa birlikte yürümeye devam ederiz. Böyle yapmayanlar benimle beraber yürüyemez.
Biz kendimizden söz söylemiyoruz, rabbimiz ne söylediyse onu söylüyoruz. Allah hep beraber ipine sımsıkı sarılmamızı söylemiştir.340 Bu nedenle herkes Allah’ın ipine sarılmalıdır. Kim insanlardan olan ipine341 de sarılmak istiyorsa buyursun hep beraber birbirimize sarılalım. Diğer türlü kimse bizim yanımızda Allah’ın vahyinden, kelamından başka bir şey bulamaz.
Evet, hitap Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’edir. Yâ, Sîn:342 “Yâ, Sîn (Resulüm)!” Yâ, Sîn aynı zamanda “ey insan” demektir. Bir âyette ne zaman “insan” diye bir hitap geçse bilelim ki Allah ilk muhatap olarak Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i kasteder. Biri iman edip Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e tabi olduysa insanoğludur. Gerisi beşerdir; çünkü Allah iman etmeyenlere insan demiyor.
Peki, Allah iman etmeyenler için ne buyuruyor?
“İşte bunlar hayvanlar gibi hatta daha (idrakten yoksun ve) şaşkındırlar.”343
“Eğer Biz dileseydik kesinlikle onu, o (verdiğimiz âyet)lerle yüceltirdik; fakat o, (dünya denilen) yere saplan(ıp kal)dı ve (nefsinin) hevâsına tabi oldu. Onun misali (tıpkı) köpeğin misali gibidir; onun üzerine varsan da (sana) dilini sarkıtıp solur, onu (kendi hâline) bıraksan da (sana) dilini sarkıtıp solur. İşte, âyetlerimizi yalanlayan kavmin durumu böyledir. Şimdi onlara bu kıssayı anlat, umulur ki onlar (enine boyuna düşünüp bunu) tefekkür ederler.”344 Allah’ın âyetlerini dinlemediği için dilini köpek gibi çıkarıp solur. Aslında âyetleri dinlemiş, anlamış; ama dünyayı tercih ettiği için yere saplanmıştır.
Allah bir de âyetlerinden kaçanlar için “aslandan kaçan yaban eşekleri”345 buyurmuştur. Gördüğümüz gibi; Allah’ın vahyini dinlemeyenler insan değil, yalnızca beşerdir. İnsan denince de en önde Resulullah (s.a.v.) Efendimiz gelir.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e tabi olanlar ikrama nail olmuştur. En önde de sahâbe-i kirâm vardır. Bu ikram Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’le beraber olma ve Allah’ın vahyini taşıma ikramıdır. Aslında her bir insan özünde ikrama nail olmuştur. Bu nedenle Allah âyet-i kerimede ve lekad kerremnâ benî âdem:346 “Andolsun ki Biz Âdemoğullarını mükerrem (ikrama nail) kıldık” buyurmuştur.
“(Resulüm!) Hani bir zaman da Rabbin, Âdemoğullarının sırtından zürriyetlerini çıkarmış ve onları kendi nefisleri üzerine şahid tutarak, ‘(Ben) sizin Rabbiniz değil miyim?” (buyurmuştu. O anda onlar da Allah’ın cemâlini ve kudretini müşahede ederek) ‘Evet! Şahidiz (ki Sen bizim Rabbimizsin)’ demişlerdi.”347 Allah her ne bilgi varsa; yani dünyada ne yapılması gerekiyorsa hepsi hakkındaki bilgiyi Âdemoğullarına vermiştir.
Rabb; terbiye eden, yaratan, eğiten ve büyüten demektir. Rabbimiz vahyiyle kullarını eğitip onlara gereken bütün bilgileri öğretmiştir.
Dikkat ettiyseniz genel olarak “vahiy” kelimesini kullanıyorum. Neden “Kur’ân” ya da “Kitap” isimlerini kullanmıyorum da devamlı “vahiy” diyorum?
Çünkü sayısını Allah’ın bildiği kadar nebî ve resul gelmiştir. Âlimlerimiz bununla ilgili sayı verirken kimi “yüz yirmi beş bin” kimi de “yüz yirmi dört bin peygamber geldi” demiştir. Biz yüz binden fazla gelmiştir, diyelim. Allah her birine vahyini yapmıştır. Kur’ân denince ise Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e inen vahyi söylemiş oluruz. Oysaki ister genel isterse de özel vahiy olsun hiç fark etmez, Allah bütün nebîlerine, resullerine vahyetmiştir. Ben de Kur’ân demek yerine sürekli vahiy diyorum ki Allah’ın Hz. Âdem (a.s.)’dan Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e kadar aynı vahyi yaptığını iyice bilelim, anlayalım.
Evet, rabbimiz, dünyaya gelmeden önce hepimize perdeyi aralayıp “ben sizin rabbiniz değil miyim?” diye sorduğunda her birimiz “evet, sen bizim rabbimizsin ve biz bunun şahidiyiz” dedik. Rabbimiz de o anda bize her şeyi öğretti. Allah âyetin devamında “Kıyamet günü ‘biz bundan habersizdik’ demeyesiniz diye (bunu böyle yaptık)”348 buyurmuştu. Yani dünyaya indikten sonra “ben unuttum, bilmiyordum, ben anlamadım” ya da “ben birilerine uydum, atalarım öyle yapıyordu, ben de onlara uydum, demeyesiniz, diye sizi birebir muhatap almış ve her şeyi size göstermiş, öğretmişim. Öyle ben bilmedim, anlamadım, demeyin” buyurdu Allah.
Her şey apaçık ortadadır, Allah’ın vahyi de önümüzdedir. Ya insan olmayı tercih eder, rabbimizi dinleriz ya da insanlığımızı kaybederiz. Bu konudaki tercih tamamen bizimdir.
Evet, hitap Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’edir. Yâ, Sîn: “(Resulüm) Ey insan!” Ey Hz. İnsan! Vel Kur’ânîl hakîm:349 “Hikmet dolu Kur’ân’a andolsun ki!” Kur’ân hikmet doludur. Allah da hikmet dolu kitabına, Kur’ân’a yemin ediyor.
Hikmet; Allah’ın muradıdır. Kur’ân’da okuyacağımız şey; hikmettir, Allah’ın bizim üzerimizdeki muradıdır. Allah her neyi emretmişse onda bir muradı vardır, bizim de onu anlamaya çalışmamız gerekir. Örnek vermek gerekirse; rabbimiz “namazı ikame et”350 buyurdu. Öyleyse bizim de namazın hikmetini öğrenmeye ve anlamaya çalışmamız gerekir.
Nasıl?
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “namaz mü’minin miracıdır”351 buyurmuştur. Bu durumda namazın hikmeti; rabbimizin huzurunda durmak ve Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in miraçta rabbi ile muhatap olduğu gibi bizim de rabbimizle muhatap olmamızdır. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz zahiri olarak huzura, miraca çıkmıştır. Bizim için de namaz manevi olarak huzura çıkmak olmalıdır. Eğer namazı miraç olarak anlamaz, namazın sadece zahiri tarafına bakarsak, namazı; abdest alma, kıyamda durma, rükû etme ve secde etme diye zannederiz ki o zaman da namazı eksik anlamış oluruz.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “bedenle gönlün (bedenle kalbin) beraber olmadığı hiçbir ibadeti Allah kabul etmez” buyurmuştur. Çünkü ameller niyetlere göredir.352 Gönlümüzde ne varsa amelimiz de ona göre olur. Namazımızın namaz olabilmesi için namazda hem beden itibariyle hem de gönül itibariyle Allah’ın huzurunda durmamız gerekir. Yoksa namazımız namaz olmaz, dolayısıyla miraç olmaz; çünkü huzura çıkamamışız! İşte, “kabul olmayan” dediğimiz namaz bu şekilde kılınan namazdır.
Sen daha namaz kılmayı, namazla miraca çıkmayı kabul etmedin, rabbinin huzurunda durmadın! Hâl böyleyken “benim namazım miraç olsun” dersen bu haksızlık olmaz mı! Bu yaptığın kendi kendini kandırmak değil midir?
Bu sadece namaz için geçerli değildir. Allah’ın her bir emri ve her bir tavsiyesi için aynen geçerlidir. Her bir ibadetin sana ne kazandırdığını anlaman şarttır. Anlayacaksın ki o ibadeti Allah’ın istediği şekilde yapabilesin. Bu, Allah’ın muradıdır, aynı zamanda hikmettir. Hikmetsiz Kur’ân; anlaşılmadan, üzerinde tefekkür edilmeden, tefakkuh edilmeden, tedebbür edilmeden okunan bir kitap olur ki böyle olunca da Kur’ân olmuş olmaz. Mesela; namaz kılarken Fâtiha’yı okuduğumuzda Kur’ân’ı baştan sona özetle, toptan okumuş oluruz. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bununla ilgili olarak lâ salâte illâ fâtiha: “Fatihasız namaz yoktur”353 buyurmuştur. Fâtiha’yı okumadığımızda namaz kılmış olmayız. Bunun sebebi, Fâtiha’nın; Kur’ân’ın özeti, bütünü oluşudur.
Peki, namazdayken bütün Kur’ân’ı okusak bir tek Fâtiha’yı okumasak yine de namazımız namaz olur mu?
Hayır, olmaz. Dikkat edersek Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “Fâtihasız namaz kabul olmaz” demedi, “Fâtihasız namaz yoktur” buyurdu. Fâtiha varsa namaz vardır. Bu da Fâtiha’yı okurken aslında Kur’ân’ı baştan sona özetle okuduğumuz içindir.
Allah başka bir âyet-i kerimede “andolsun ki Biz sana tekrarlanan yedi (âyetlik Fâtiha Sûresi’n)i ve Kur’ân-ı Azîm’i (yüce Kur’ân’ı) verdik”354 buyurur. Allah bu âyette Fâtiha’yı ve Kur’ân’ı ayrı ayrı zikredip Fâtiha’yı özel olarak söylemiştir. Fâtiha Sûresi tam olarak inen ilk sûredir. Böyle olunca bütün sahabeler daha Kur’ân inmeye devam ederken aslında Kur’ân’ı özetle anlamış oldular. Biliyorsunuz biz de Fâtiha’yı iyice anlayalım ve iman edelim diye Kur’ân’ın Özü, Kapısı, Fâtiha Sûresi’nin Tefsiri sohbetlerini yaptık. İsteyen kardeşlerimiz bu sohbetleri hem kitap olarak okuyabilir hem de video olarak izleyebilirler.
Evet, okuduğumuz Yâsin Sûresi’nde en son âyette “hikmet dolu Kur’ân’a andolsun ki!” buyurdu Allah. Âyet devam ediyor. İnneke leminel murselîn: “Muhakkak ki sen elbette resullerdensin.” Alâ sırâtın mustekîm: “(Ve) Sırât-ı mustakîm (dosdoğru bir yol) üzere(sin).” Tenzîlel azîzir rahîm:355 “(Bu Kur’ân da) Azîz, Rahîm (bütün şeref ve kudretin sahibi olan, isimlerinde ve fiillerinde her zaman rahmeti tecelli eden Allah)ın indirmesidir.” Bu Kur’ân, Allah’ın, kulları için rahmetidir.
Kur’ân’dan kaçanlar, Allah’ın rahmetinden kaçmış olur. Âyet “Azizîr rahîm” olarak geldi; yani Kur’ân’dan kaçanlar rahmetten kaçtığı gibi kendi izzetinden, şerefinden de kaçmış ve gücünü kaybetmiş olur. Rabbini dinleyenler de Kur’ân’la rahmetin içine girer, onunla aziz olur, izzeti, şerefi bulur, rabbinin kendisine verdiği şerefi taşımış olur; Allah’a yakın olur, veli olur, dost olur. Rabbini dinlemeyen, kabul etmeyenler ise hayvan gibidir. Allah onlar için kel en’âm: “Onlar davarlar gibidir”356 buyurdu. Onlar davarlar gibidir ya da biraz önce okuduğumuz âyetlerde Allah’ın buyurduğu üzere dilini çıkarıp soluyan köpek357 veya aslandan kaçan yaban eşekleri gibidir.358
Allah bizi vahyinden; rahmetinden, kendi izzetinden, şerefinden kaçanlardan eylemesin, bu duruma düşmekten de muhafaza eylesin inşallah.
Evet, hep birlikte Kur’ân ve insan arasındaki bağı anlamaya, insanla Kur’ân’ın ikiz olduğunu öğrenmeye çalıştık.
Allah bizi kendini, kim olduğunu, sorumluluğunu unutanlardan eylemesin inşallah. Allah bizi insan olanlardan eylesin. Allah bizi rahmetinin içine aldıklarından, aziz kıldıklarından, vahyi ile şereflendirdiklerinden eylesin. Allah bizi aşkıyla, muhabbetiyle, imanla şereflendirdiği kullarından eylesin. Allah bizi rabbini, kendini bilen, tanıyan, bu âleme neye geldiğini ve ne yapması gerektiğini bilip rabbine koşanlardan eylesin. Allah bizi sırât-ı mustakîmde koşup rabbine varanlardan eylesin inşallah.
Allah hepinizden razı olsun.
