close

RESULLERE İMAN 1

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Hepimizin üç aylar olarak bildiği Recep, Şaban ve Ramazan aylarının hepsi kıymetini, değerini Kur’an’dan alır. Allah ayeti kerimede; “Ramazan o aydır ki onda (o ayda) Kur’an indirilmiştir”486 buyurur. Dolayısıyla Ramazan ayı, kıymetini Kur’an’dan alır. Şaban ve Recep ayı da aynı şekilde kıymetini Ramazan ayından alır. Dolayısıyla hepsi kıymetini, değerini Kur’an’dan almış olur.

Eğer Kur’an, bir ayda indiği için o ay, diğer aylardan farklı oluyor, özel olarak şeref alıyorsa, Allah’ın kulları da şerefini Allah’ın kitabından alır. Onun için Allah ayeti kerimede; “andolsun ki size şerefli ve öğüt veren bir kitap (Kur’an’ı) indirdik”487 buyurur. Allah, mü’minlere şerefini indirip; “bu Kur’an sizin şerefinizdir, sizin izzetinizdir” demiştir. Biz, Allah’ın kelamıyla ne kadar beraber olursak o kadar aziz olur, izzet ve şeref kazanırız. Allah’ın kelamına ne kadar uzak kalırsak da izzetimizi şerefimizi; dolayısıyla da rabbimizi o kadar kaybederiz.

Kur’an ile olan ilişkimize, alakamıza, muamelemize, Allah’ın bize emanet ettiği emanetine ne kadar sadık olduğumuza, onu ne kadar ciddiye aldığımıza, ona ne kadar sadakat gösterdiğimize bakalım. Allah’ın emanetine mü’minler gibi sadakat mi gösteriyoruz, yoksa hainler gibi ihanet mi ediyoruz, ona bakalım. Eğer; “biz zaten dinimizi başka kitaplardan öğreniyor, anlamaya çalışıyor ve yaşıyoruz. Âlimlerimiz, hocalarımız da bize gerekeni söylemiş. Bizim de bu yüzden Kur’an’a karşı herhangi bir sorumluluğumuz yoktur” dersek Allah bunu kabul eder mi? -Etmez. Allah öyle mi söylüyor! İnsan, Kur’an’ı okumadan, anlamadan, böyle bir yanlışa ve yanılgıya düşebilir; ama Allah’ın ayetlerini okuyup, Allah’ın ne söylediğini bilince Allah’ın; kitabının mutlaka okunmasını, anlaşılmasını, ahlaka ve amele dönüştürülmesini istediğini, Allah’ın bizden her anda; “Allah bu konuda bana neyi emrediyor” dememizi ve gereğini yerine getirmemizi istediğini anlarız.

Bu nedenle Allah ayeti kerimede mü’minler için; “onlara Allah’ın ayetleri okunduğunda imanlarını artırırlar”488 buyurur. Allah’ın kitabından, ayetlerinden başka hiç kimsenin sözü, kelamı, kitabı, imanı artırmaz. Hiçbir sözle hiçbir mü’minin imanı asla hiçbir şekilde artmaz. İmanı arttıran şey, Allah’ın kelamıdır. Bunu Allah söylüyor. Bunun dışında kim bir şey söylerse hesabını Allah’a verir.

Eğer birinin, Allah’ın kitabını okuma ve anlama imkânı varsa ve o kişi de Allah’ın kelamını okumuyor, anlamaya çalışmıyor, ayetleri üzerinde de tefekkür etmiyorsa o kişi Kur’an’a, Allah’a iman etmemiştir. Kim söylüyor bunu? -Tabi ki Allah ve resulü söylüyor. Allah’ın, böyle birini mü’min olarak, Müslüman olarak, âbd olarak kabul etmesi hiçbir şekilde mümkün değildir. Bu kişi Allah’a hiçbir bahane de üretemez. Eğer imkânı varsa bu böyledir ve bu konuda imkânı olmayan, neredeyse yok gibidir.

Eğer kul, rabbinin ne söylediğini anlamaz, anlamaya çalışmazsa rabbini nasıl ciddiye alır! “Ben Allah’a iman ettim” diyen birine; “sen Allah’ın neyine iman ettin” diye sorduğumuzda “Allah vardır” diye cevap verir. Zaten bunu bilmeyen kim vardır? -Bütün insanlar bunu kabul eder. Bunu kabul etmeyen hiçbir akıl sahibi yoktur; çünkü her şey Allah’ı hamd ile tesbih eder. Eğer birinin aklı yoksa ve o geri zekâlıysa başka şeyler söyleyebilir, o ayrı. Hayatta, varlıkta var olan her ne varsa hepsi birer mucizedir. Bu kadar mucizeyle karşı karşıya kalan bir akıl sahibi hâlâ kendi sahibi olan Allah’ı kabul etmemişse o, zaten geri zekâlıdır.

Allah’ı kabul etmek demek; Allah’ın kelamını, sözünü, emrini, meleklerini, resullerini, nebilerini ve ahireti kabul etmek demektir. Bununla beraber birinin Allah’ın kelamını, meleklerini, resullerini ve ahireti sevmesi gerekir ki mü’min ve Müslüman olabilsin. Yoksa, Allah’ın kelamını ciddiye almayan biri, Allah’ı ciddiye almamıştır. Allah’ın verdiği hükmü ciddiye almayan biri de kendine göre, başkalarına göre hüküm verir. Daha sonra başkalarına da; “işte bu hükmü, Allah vermiştir” der.

Allah bu kitabı sadece âlimlere mi indirdi, yoksa bütün kullarına mı indirdi!

Allah, bu ayette hitabı Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e yapıp; “Allah bu kitabı sana, ulaşabildiğin herkese ulaştırasın diye indirmiştir”489 buyurur. Bu durumda hem kitabı almamız hem de ulaştırmaya çalışmamız gerekir. Yoksa kendi kendimize hayal kurarız ki Allah bizden böyle bir dini, böyle bir imanı kabul etmez.

Bugün hep beraber Allah’ın nebilerine ve resullerine imanı anlamaya çalışacağız. Nebilere, resullere nasıl iman edilir, Allah’ın ayetleriyle, Allah’ın beyan ettiği gibi anlamaya çalışacağız inşallah.

Kardeşlerimize önce şunu söyleyeyim; her şeyin bir yeri ve zamanı vardır, yeri zamanı gelmiş ki söylüyoruz. Resullere imanı anlamaya çalışırken şimdi söyleyeceğimiz nasihatimizin Allah’ın emri olduğunu da hep beraber göreceğiz inşallah. Bundan sonra ister burada, ister başka şehirde, isterse de dünyanın öbür ucunda olsun her bir kardeşimizin, bizi kabul ediyorsa bunu yapması gerekir; kardeşlerimiz haftada bir gün, Allah’ın ayetlerini ders edinmek için tanıdıklarını, akrabalarını, komşularını evine davet edip, Allah’ın ayetlerini ders edinsin. İsterse davetine bir kişi icabet etmiş olsun. Bayanlar bunu kendi aralarında, erkekler de kendi aralarında veya ailece yapabilir. Şartlar ve imkânlar onlar için nasıl uygunsa öyle yapsınlar.

Kardeşlerimiz haftada bir gün Kur’an’ı Kerim’i açıp okusun. Arapça bilsin veya bilmesin, Fatiha Suresi’nden başlayıp mealinden okusun. Mesela “Elhamdülillâhi rabbil âlemin”490 ayetini okuyup, davet ettiği komşusu veya akrabasına; “ben Allah’ın bu ayetinden şunu anladım, siz ne anladınız” ya da “Allah’a nasıl hamd etmemiz gerekir, nasıl yaparsak hamd etmiş oluruz” diye sorsun. Böylelikle Allah’ın ayetlerini aralarında ders edinsinler; yani orda bir kişi anlatıp, öbürleri dinlemesin. Ders edinmek; hep beraber iştirak edip, her birinin gönlüne gelen manayı söylemesi demektir.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “Allah’ın kulları, Allah’ın evlerinden bir evde bir araya gelip, Allah’ın ayetlerini ders edindiklerinde melekler onların ayakları altına kanatlarını serer ve Allah rahmetiyle onları ihata eder (kuşatır)”491 buyurur. Melekler onları arşa kadar çepeçevre sarar. Bu meclis isterse iki kişiden oluşsun o fark etmez, meleklerin hepsi birbirini o meclise davet eder.

Evimiz, Allah’ın evlerinden bir ev olsun, evimize rahmet insin diye bunu yapmamız lazım. Hem kendimiz hem de davet ettiklerimiz, Allah’ın rahmetinin içine girsin diye hep beraber böyle bir başlangıç yapalım inşallah.

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Ve evhaynâ ilâ mûsâ ve ahîh: “Musa ve kardeşine (Harun’a) vahyettik ki.” En tebevveâ li kavmikumâ bi mısra buyûta: “Mısır’da kavminiz için evler hazırlayın.” Vec’alû buyûtekum kıbleten: “(Hazırladığınız bu) Evlerinizi kıblegâh edinin (kıble olsun).” Yani evleriniz gönülleri kıbleye çeviren, gönülleri Allah’a döndüren evler olsun. Bu durumda bunun neyle yapılması gerekir? - Elbette ki Allah’ın ayetleriyle yapılması gerekir. Ve ekîmus sâlah: “Namazı ikame edin.” Ve beşşiril mu’minîn:492 “Mü’minleri müjdele.” Böyle yapan mü’minleri müjdele, dedi Allah.

Allah müjdeleyince neyle müjdeler?

Mağfiretiyle, cennetiyle, rızasıyla müjdeler. Böyle bir müjdeyi hak etmek ve bu müjdeye nail olabilmek için evimizin kıble, kıblegâh olması gerekir. Kıblegâh evler, gönüllerin Allah’a döndüğü, Allah’ın ayetleriyle Allah’a dönülen evlerdir. Evimiz Allah’ın evi, kıblegâh, Kur’an’ın ders edildiği evler olsun. İnşallah bunu hep beraber yapmaya çalışacağız. Söyledim, hiç kimse davetimize icabet etmese de kendi çoluk çocuğumuzla oturup kısa bir sureyi veya bir ayeti, beş ayeti ders edinmeye çalışalım.

Evet, peygamberlere, resullere imanı anlamaya çalışıyorduk.

Peygamber kelimesi, Farsça bir kelimedir. Arapçada ya, “nebi” ya da “resul” diye geçer. Nebi ayrı, resul ayrıdır. Resullere imanı anlatırken mü’minlerin, iman ettiği peygamberin nübüvvetine, peygamberliğine risaletine ortak olduğunu, ortak olmak zorunda olduğunu göreceğiz. Kul, iman ettiği peygamberin risaletine ne kadar ortak olursa vahyi o kadar taşımış, emanete o kadar sadakat göstermiş, aynı şekilde de peygamberinin o kadar resulü olmuş olur. Allah’ın, kullarından istediği de budur. Allah onun için ayeti kerimede; “içinizde hayra davet eden, iyiliği emredip kötülükten men eden bir ümmet, (bir cemaat) bulunsun. Asıl kurtuluşa erenler de onlardır”493 buyurur. Onlarla beraber olanlar, onlara uyanlar da kurtuluşa erer. Biz de bu sohbetleri kendi evimizde yaparken Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in resullüğünü yapmış oluruz.

Resul demek; gönderilen, gönderileni ulaştıran ve taşıyan demektir. Nebi ise; nübüvvet sahibi, haberi alan demektir. Nebe; haber demektir. Âlimlerimiz; “her resul nebidir; ama her nebi resul değildir” demişlerdir. Aslında iş bunun tam tersidir. Zaten geçmiş âlimlerden biri bir söz söyledi mi, sonra gelen âlimler ona dokunmaya cesaret edemiyor. Hakkı gördüğü ve bildiği halde itiraz etmiyor ve edemiyor. Âlimlerin böyle yapmasının sebebi nedir? -Çünkü söylerse eleştirilir ve o söylediğini savunmak zorunda kalır. Bu zahmete katlanmamak için başkası itiraz etmesin diye onun söylediğini tekrar eder durur. Bu yüzden hepsi aynı sözü söyler. Ayetleri okurken Allah’ın kime nebi kime resul dediğini göreceğiz inşallah.

Nebi; Allah’ın kitap ve sahifeler verdiği peygamber dediğimiz zatlardır. Resul ise; Allah’ın kitap vermediği, sahife indirmediği, yeni bir şeriat vermediği, bir önceki peygamberin risaleti ve onun getirdiğiyle elçilik yapan, resullük yapan kimselerdir.

Eğer biri Allah’ın ayetlerini okuyor, dinliyor, anlıyor ve bunu insanlara taşıyorsa haberi getirenin resulüdür; yani Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in, nebinin resulüdür. Allah, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz için “hâtemen nebiyyin” der. Ayeti kerimede; “o, Allah’ın resulü ve nebilerin sonuncusudur”494 buyurur. Artık kitap ve sahife gelmez; ama onun resulleri gelmeye devam eder. Eğer biri Kur’an’ı, Allah’ın ayetlerini taşıyorsa bu durumda Resulullah (s.a.v.) Efendimiz ile beraber onun risaletine ortak olmuş olur.

Onun için Allah ayeti kerimede; Muhammedun resûlullâh vellezîne meahû:495 “Muhammed, Allah’ın resulüdür, onunla beraber olanlar da” buyurur. Onunla beraber olanlar da onun resullüğünü yapar. Bu resullüğü yaparken Allah’tan emir almışsa o gerçek bir resuldür; çünkü emri Allah’tan almıştır. Onunla beraber olanlar da aynı şekilde ona resul olur; yani yine Allah’ın resulü olur. Mü’minler, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in resulleridir. Dolayısıyla onunla beraber Allah’ın resulleridir, resul olmak zorundadır.

Mü’minler resul olmazsa ne olur?

“Beni ilgilendirmez” demiş olur. Böylelikle Allah’ın emanet olarak bıraktığı Kur’an’ı ciddiye almamış, ona ihanet etmiş ve onu taşımamış olur. Mü’minin mutlaka bu sorumluluğu taşıması gerekir. Eğer o; Allah’a, meleklerine, resulüne, Kur’an’a ve ahirete iman etmişse bu böyledir. Yoksa biri; “ben çalışıyorum, rızkımı kazanıyorum, imkân bulunca ibadetimi de yapıyorum, o yüzden cennete girerim” derse cenneti rüyasında bile göremez; çünkü o, Allah’a kul olmayı kabul etmemiş, dünyaya kul olmuştur.

İnsan ya, Allah’ın resulü ya da şeytanın resulü olur. Şeytanın da resulleri vardır. Bunu Allah söylüyor. Firavun’un da resulleri vardır, bunları ayetleri okurken göreceğiz inşallah.

Resul kelimesini doğru anlamak gerekir. Kime elçilik yapıyor, kimin sözünü taşıyor, kime hizmet ediyorsan sen onun resulü; yani elçisisin. Eğer Allah’ın ayetlerini taşıyorsan resullüğü Allah’a yapıyorsun demektir; ama şeytanın sözünü taşıyor, fitne çıkarıyor, dedikodu yapıyorsan, iftira ile meşgulsen şeytana resullük, elçilik yapıyorsun ya da Firavun’un sözünü taşıyorsan Firavun’a elçilik yapıyorsun demektir. Allah’ın sözünü taşıyorsan Allah’ın elçisisin, Allah’ın resulünün sözünü, hadisini taşıyorsan Allah’ın resulünün resulüsün, elçisisin demektir. Bunu anlamayacak bir şey yoktur, Allah bize akıl vermiştir!

Herkes nerde bulunduğuna, kime hizmet ettiğine, kime resul olduğuna, kime âbd olduğuna bakmalıdır. Allah ayeti kerimede; “şeytana âbd (kul) olmayın” buyurur. Eğer biri şeytanın yolunda yürüyor, onun vazifesini yapıyorsa şeytana âbd olmuş demektir. Allah, bunu bütün insanlara birden söylemiştir.

Yâ benî âdeme en lâ ta’budûş şeytân: “Ey Âdem’in çocukları! Şeytana âbd olmayın.” İnnehu lekum aduvvun mubîn:496 “Muhakkak ki o, sizin apaçık düşmanınızdır.” Eğer şeytana âbd olmuşsan düşmanına âbd olmuşsun demektir. Böyle biri, şeytanın tavsiye ettiğini sever ve onun peşinden koşar. Dolayısıyla şeytanı sevindirir. Oysaki Allah; Ve eni’budûnî, hâzâ sırâtun mustakîm:497 “Bana âbd olun, sırat-el mustakim budur” buyurur.

Nasıl ki Allah’a âbd olmak ya da şeytana âbd olmak varsa bir de Allah’a resul olmak, şeytana resul olmak vardır. Resul olmak âbd olmaktan daha mı büyüktür? -Hayır, büyük olan âbd olmaktır.

Kendini akıllı zanneden geri zekâlı, aklını kullanmayan, aklını başkasına kiralamış olanlar benim bu sözümden “Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’den sonra peygamber gelir” diye bir mana çıkarmaya kalkışır. Bu yanlış, öyle değil; çünkü o, hâtemen nebiyyindir, son peygamberdir. Dolayısıyla Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’den sonra artık peygamber gelmez.

Sen peygamber varisi olmak, peygamberin getirdiğini taşımak zorundasın. Peygambere varis değilsen şeytana, iblise varislik yaparsın. Kul ya, peygamberine varis olur, resul olur, elçi olur, onun getirdiğini taşıyıp onun resulü olur ya da şeytana resullük yapar, şeytana âbd olur. İnsan için bu iki şıktan başka şık yoktur!

Biraz önce; evlerimiz, Allah’ın evlerinden bir ev olsun, kıblegâh olsun, dedik. Elbette ki birinin gönülleri tamir edebilmesi için önce kendi gönlünün tamir olması gerekir. Yıkılmış, viran olmuş, harap olmuş bir gönül başka gönülleri tamir edemez. Allah, kulunun kalbine ayetlerini indirince o gönül şifa bulur, tamir olup süslenir. Sadece böyle bir gönül, Allah’ın ayetlerini taşıyıp gönülleri tamir edebilir.

Kendisi yıkılıp harap olmuş, şeytanın elinde çırpınarak; “şeytan bana vesvese verdi, şu niye şöyle oldu, bu niye böyle oldu” diyen biri kimseye yardım edemez; çünkü kendisi harap olmuş, harabeye dönmüştür.

Öncelikle ayağa kalkıp; “ben Allah’ın kuluyum, rabbim rahman ve rahimdir. Rabbim bana nasıl muamele yaparsa onu kabul ediyorum. Rabbimin bana olan emrini yerine getirmem gerekir, benim, onun resulüne ihanet etmemem gerekir. Benim resulümü, peygamberimi temsil etmem, onun getirdiğini, onun taşıdığını, sahabenin taşıdığı gibi benim de taşımam gerekir” demek lazım. Önce, Allah’ın bizi koyduğu yere girmemiz, Allah’ın bizi durdurduğu yerde durmamız gerekir. Sonra Allah bize yardım eder ve Allah bizim elimizle hidayetini, nurunu saçar, ayetlerini ulaştırır.

Böyle bir harabiyetten, harap oluştan ve umutsuzluktan kurtulmak gerekir; çünkü umutsuzluk şeytandandır. Eğer biri umutsuzsa o kişi şeytanın peşine takılmış demektir. O yüzden umutsuz olmamak gerekir. Eğer Allah’ın ayetlerini insanlara taşıdıysak, Allah’a; “ben senin kulunum” Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e ise; “ben senin ümmetinim ve senin bıraktığın emaneti taşıyorum” demiş oluruz. Yoksa bunları söyleme hakkımız olmaz.

Allah, nebiler ve resuller göndermiştir. Allah, yüz binden fazla resul göndermiştir. Bunların 313 tanesi nebidir; yani; hem nebi hem de resuldür. Geriye kalan yüz binden fazlası, Allah’ın resulleridir. Allah ayeti kerimelerde; “Allah’a ve onun resulüne itaat edin.”498 “Kim resule itaat ederse Allah’a itaat etmiş olur”499 buyurur; çünkü Allah’ın resulü sadece Allah’ın ayetlerini ve hükmünü anlatır. Eğer bir kelime dahi vahyin dışına çıkarsa o, Allah’ın resulü olmuş olmaz.

Önce, Allah’ın beyan ettiği gibi nebilere imanı anlamaya çalışalım sonra sohbeti toparlarız inşallah!

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Kûlû âmennâ billâh: “Deyin ki: Allah’a iman ettik.” Ve mâ unzile ileynâ: “Ve (Allah’tan) bize indirilene.” Ve mâ unzile ilâ ibrâhîm: “Ve İbrahim’e neyi indirmişse.” Ve ismâîle ve ishâka ve ya’kûb: “İsmail ve İshak’a (torunu) Yakup’a.” Vel esbât: “ Ve (onun) torunlarına.” Ve mâ ûtiye mûsâ ve îsâ: “İsa ve Musa’ya indirilene.” Ve mâ ûtiyen nebiyyûne min rabbihim: “Bir de rablerinin (gönderdiği bütün) nebilere gönderilenlere (iman ettik, deyin).” Lâ nuferriku beyne ehadin minhum: “Onların arasında hiçbir ayırım gözetmeyiz.” Aralarında fark gözetmeyiz, hepsi Allah’ın nebileri, resulleridir. Allah bunlara vahyetmiştir, kitap ve sahifeler göndermiştir. Onlara ve onlara indirilenlere iman ettik deyin, dedi Allah. Ve nahnu lehu muslimûn:500 “Ve biz Müslümanlardanız.” Yani biz bu konuda Allah’a teslim olanlarız, bunların nebi olduğuna itiraz etmeyiz deyin.

Âmener resûlu bimâ unzile ileyhi min rabbihî: “Resul kendisine indirilene iman etti.” Allah’ın resulü olan Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, kendisine indirilene iman etti. Allah, nebisine gerektiğinde “nebi” gerektiğinde “resul” der. Resullere ise sadece “resul” der; çünkü nebiler, hem nebi hem de resuldür. Vel mu’minûn: “Mü’minler de.” Allah’ın resulünün iman ettiği gibi iman ettiler. Kullun âmene billâh: “Hepsi, Allah’a iman ederler.” Ve melâiketihî: “Ve meleklere.” Ve kutubihî: “Ve kitaplarına.” Ve rusulih: “Ve resullere (iman ederler).” Lâ nuferriku beyne ehadin min rusulih: “Resulleri arasında fark gözetmezler.”

Niye fark gözetmezler?

Çünkü hepsi, Allah’ın ayetlerini okur ve anlatırlar. Resullerin arasında fark gözetilir mi? -Gözetilmez; çünkü hepsi resul olarak birdir.

Ve kâlû semi’nâ ve ata’nâ: “Ve derler ki; işittik ve itaat ettik.” Dikkat etmek gerekirse Allah; işittik ve inandık ya da işittik ve anladık değil, işittik ve itaat ettik, buyurdu. Mü’minler neden Allah’ın resullerine itaat eder? -Çünkü onlar Allah’ın emrini tebliğ ederler. O yüzden resule olan itaat aslında Allah’a itaattir. Resul her neyi getirmişse onu Allah emretmiştir. Dolayısıyla mü’minler “işittik ve itaat ettik” derler. Ğufrâneke rabbenâ ve ileykel masîr:501 “Rabbimiz, bizi mağfiret et, dönüş sanadır.” Çünkü hesabı sana vereceğiz, derler.

Ayet devam eder; Lâ yukellifullâhu nefsen illâ vus’ahâ: “Allah hiçbir nefse, (hiç kimseye) gücünün yettiğinin üzerinde bir teklifte bulunmaz (bir yük yüklemez).” Allah her neyi söylemiş, kulu hangi imtihana tabi tutmuşsa kulun gücü buna yeter. Lehâ mâ kesebet ve aleyhâ mektesebet: “Onun, iyilikten kazandığı kendi lehinedir, yaptığı yanlış da aleyhinedir.” Rabbenâ lâ tuâhıznâ in nesînâ: “(Mü’minler derler ki:) Ya rabbi, eğer unuttuysak bizi muaheze etme.” Yani unuttuklarımızdan dolayı bizi sorumlu tutma, bizi hesaba çekme. Ev ahta’nâ:502 “Ya da hata işlediysek.” Bilmeden, farkında olmadan hata işlediysek bizi hesaba çekme.

Rabbenâ ve lâ tahmil aleynâ ısran kemâ hameltehu alellezîne min kablinâ: “Rabbimiz! Bizden öncekileri (sınava tabi tuttuğun gibi) onlara yükleri yüklediğin gibi bize de o ağır yükleri (sorumlulukları) yükleme.” Bizim gücümüz yetmeyebilir, onun gereğini yerine getiremeyebiliriz. Mü’minler böyle dua ederler. Rabbenâ ve lâ tuhammilnâ mâ lâ tâkate lenâ bih: “Rabbimiz takatimizin yetmediği yükü bize yükleme.” Va’fu annâ, vagfir lenâ, verhamnâ: “Bizi affet, bizi mağfiret et, bize merhamet et.” Ente mevlânâ: “Sen bizim mevlamızsın.” Fensurnâ alel kavmil kâfirîn:503 “Kâfir kavme karşı bize yardım et, (derler).” Bunlar, mü’mindir ve mü’minler böyle dua eder.

Ve iz ehazallâhu mîsâkan nebiyyîn: “Allah, nebilerinden misak (söz) almıştır.” Lemâ âteytukum min kitâbin ve hikmetin: “And olsun ki size gelen kitap ve hikmetten (sonra).” Summe câekum resûlun musaddikun limâ meakum: “Sonra bir resul geldiğinde sizin yanınızdakini de tasdik ediyorsa.” Le tu’minunne bihî ve le tansurunnehu: “Hem ona iman edeceksiniz hem de ona yardım edeceksiniz (diye Allah peygamberlerinden söz aldı).” Kâle e akrartum ve ehaztum alâ zâlikum ısrî: “(Allah) Buyurdu ki: Bunu ikrar ettiniz mi (kabul ettiniz mi)?” Bu ağır yükümü aldınız mı? Kâlû akrarnâ: “Dediler ki: İkrar ediyoruz (söz veriyoruz).” Eğer sen bir resul, bir nebi gönderirsen ve o yanımızdakini tasdik ederse biz de hem ona iman ederiz hem de ona yardım ederiz, deyip ikrar ettiler. Kâle feşhedû ve ene meakum mineş şâhidîn:504 “(Allah) Buyurdu ki: Siz şahit olun, ben de sizinle beraber şahit olanlardanım.”

Bu durumda Allah’ın bütün nebileri ve resulleri, Allah’ın vahyini taşımıştır ve hepsi birbirini desteklemiştir. “Birbirimizi destekleyeceğiz, birbirimize iman edeceğiz, birbirimize yardım edeceğiz” diye bütün nebilerden ve resullerden Allah söz almıştır. Onun için biri, Allah’ın kelamını anlatıyorsa söz bitmiştir. Onu sonuna kadar desteklememiz gerekir. Onun getirdiği ayete de, onun resullüğüne de iman etmemiz ve ona yardım etmemiz gerekir. “Her şeyin en güzelini ben yapıyorum” diyenleri değil, kim güzel yapıyorsa onu desteklememiz gerekir. Eğer iman etmek sevmek ise, Allah’ın ayetlerini taşıdığı için onu sevmeliyiz. Ayeti günümüze taşıdığımızda mana böyle olur.

Mâ kâne muhammedun ebâ ehadin min ricâlikum:505 “Muhammed, sizin erkeklerinizden hiç kimsenin babası değildir.”

Allah bu ayette neden böyle buyurur?

Allah başka bir ayeti kerimede; “peygamber, mü’minlere kendi canlarından daha önce gelir. (O, mü’minler için baba konumunda olduğundan) eşleri de mü’minlerin analarıdır”506 buyurur.

Peygamber, baba konumundadır; ama bu “o sizin babanızdır” manasına gelmez. Bundan dolayı Resulullah (s.a.v.) Efendimiz hakkında; “işte hani baba konumundaydı, bak şununla evlenmiş” diye münafıklar dedikodu yaptı. Bu yüzden Allah; “Muhammed, sizden hiç kimsenin babası değildir” buyurdu. Zahiri olarak herkes hangi hakka sahipse peygamber de o konuda o hakka sahiptir. Eğer Resulullah (s.a.v.) Efendimiz hepsinin babasıysa hepsi onun çocuğu mu olur; yani kimseyle evlenemeyecek mi? Bu ayetin nüzul sebebi; Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in evlenmesi ile ilgilidir.

Ve lâkin resûlallâh: “Ama o, Allah’ın resulüdür.” Ve hâtemen nebiyyin: “Ve nebilerin de mührüdür (sonuncusudur).” Yani nebiliği mühürlemiştir ve ondan sonra nebi de gelmeyecektir. Allah’ın resulüdür ve nebilerin sonuncusudur. Allah, bu ayette Resulullah (s.a.v.) Efendimiz için; “resullerin sonuncusu” değil “nebilerin sonuncusudur” dedi. Ve kânallâhu bi kulli şey’in alîmâ:507 “Allah her şeyi bilendir.” Allah ne söylediğini, ne yapacağını bilir.

Allah, bu ayette hitabı Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e yapar; İnnâ evhaynâ ileyke kemâ evhaynâ ilâ nûh: “Nuh’a nasıl vahyettiysek sana da öyle vahyediyoruz.” Ven nebiyyîn: “Ve peygamberlere.” Peygamberlere nasıl vahyettiysek sana da öyle vahyediyoruz. Sana nasıl vahyetmişsek diğer nebilere de öyle vahyettik, dedi Allah. Onun için nebiler, peygamberdir. Peygamber deyince nebiyi anlamak gerekir. Nebiler hem nebi hem de resuldür; çünkü Allah’ın vahyini almışlardır. Min ba’dihî ve evhaynâ ilâ ibrâhîm: “Onlardan sonra İbrahim’e de öyle vahyettik.” Allah, onlardan sonra gelen peygamberlere de öyle vahyetmiştir. Allah, nebilerinin isimlerini sayar; Ve ismâîle ve ishâka ve ya’kûbe vel esbât: “Ve İsmail’e, İshak’a, Yakup’a ve (onlardan sonra gelen) torunlarına da (öyle vahyettik).” “Ve îsâ ve eyyûbe ve yûnuse ve hârûne ve suleymâne ve âteynâ dâvûde zebûrâ:508 “Ve İsa’ya, Eyyub’a, Yunus’a, Harun’a, Süleyman’a da (vahyettik). Davud’a da Zebur’u verdik.” Bunlar Allah’ın nebileri ve resulleridir.

Allah nebileri neden gönderdiğini beyan eder. Yâ eyyuhân nebiy: “Ey Allah’ın nebisi (peygamberi)!” İnnâ erselnâke şâhiden: “Biz seni şahit olarak gönderdik.” Yani seni örnek olarak gönderdik. Mü’minler, peygamberleri örnek alsınlar diye Allah onları göndermiştir. Ve mubeşşiran ve nezîrâ:509 “Bir de seni müjdeci ve uyarıcı olarak (gönderdik).” İman edenleri müjdelersin, iman etmeyenleri de cehennemle uyarırsın diye seni gönderdik, dedi Allah. Bütün nebiler ve bütün resuller hem şahit hem müjdeci hem de uyarıcıdır. Bunlardan biri eksik olursa o, nebi veya resul olmaz. Bu resuller ne kadar örnek, ne kadar müjdeci veya uyarıcı olduysa resullukten, mü’minlikten, verasetten, payını o kadar almıştır.

Vezkur fîl kitâbi ibrâhîm: “Kitapta (Kur’an’da) İbrahim’i de hatırlat.” İnnehu kâne sıddîkan nebiyyâ:510 “Gerçekten o, sıddık bir nebiydi.” Fe lemmâ’tezelehum ve mâ ya’budûne min dûnillâh: “(İbrahim) Onlardan ve onların Allah’tan başka taptıklarından kopup ayrılınca.” Vehebnâ lehû ishâka ve ya’kûb: “Biz de ona İshak’ı ve Yakup’u verdik (müjdeledik).” Ve kullen cealnâ nebiyyâ: “Onların hepsini nebi yaptık.” Allah nebilerini özel olarak anlatır. Ve beşşernâhu bi ishâka nebiyyen mines sâlihîn: “Bir de (İbrahim’e) İshak’ı salih bir nebi olarak müjdeledik.”511

Vezkur fîl kitâbi mûsâ: “Kitapta Musa’yı da hatırlat.” İnnehu kâne muhlesan ve kâne resûlen nebiyyâ:512 “Gerçekten o, muhlisti (halis bir kuldu). O, resul ve nebiydi.” Ve vehebnâ lehu min rahmetinâ: “Biz rahmetimizden dolayı ona (Musa’ya) ihsanda bulunduk (hibe ettik).” Ehâhu hârûne nebiyyâ:513 “Kardeşi Harun’u da peygamber olarak (Musa’nın peygamberliğine ortak kıldık).” Hz. Harun (a.s.) Hz. Musa (a.s.) ile beraber olup vahyi onunla beraber alınca o da nebi oldu.

Vezkur fîl kitâbi ismâîl: “Kitapta İsmail’i de hatırlat.” İnnehu kâne sâdıkal va’d: “Gerçekten o, va’dinde sadık biriydi.” Ve kâne resûlen nebiyyâ:514 “(O) Resul ve nebi biriydi.” Yani onu resul ve nebi olarak gönderdik. Vezkur fîl kitâbi idrîs: “Kitapta İdris’i de hatırlat. İnnehu kâne sıddîkan nebiyyâ:515 “O sıddık bir nebiydi (sadık bir nebiydi).” Eğer nebiyse aynı zamanda resuldür.

Kâle innî abdullâh: “(İsa) Dedi ki: Ben Allah’ın kuluyum.” Âtâniyel kitâb: “Bana kitap verdi.” Ve cealenî nebiyyâ:516 “Ve beni nebi kıldı.” Bana kitap verip, beni nebi kıldı, dedi. Demek ki kitabı alanlar, resul değil nebiymiş.

Ulâikellezîne en’amallâhu aleyhim minen nebiyyîn: “İşte onlar Allah’ın kendilerine nimetler verdiği nebilerdir.” Min zurriyyeti âdeme: “Âdem’in zürriyetinden (olan nebilerdir).” Ve mimmen hamelnâ mea nûhin: “Bir de Nuh’la beraber gemide taşıdıklarımızın (zürriyetinden gelenlerdir).” Ve min zurriyyeti ibrâhîm: “Ve İbrahim’in zürriyetindendirler.” Ve isrâîl: “Ve İsrail’in (zürriyetindendirler).” Yani Yakup’un zürriyetindendirler. Ve mimmen hedeynâ: “O kimseleri hidayete erdirdik.” Vectebeynâ: “Ve (onları) seçtik.” İzâ tutlâ aleyhim âyâtur rahmân: “Onlara Rahman’ın ayetleri okunduğunda.” Harrû succeden ve bukiyyâ:517 “Yüz üstü secdeye kapanır ve ağlarlardı.” Demek ki secdede ağlamak nebilerin, peygamberlerin işiymiş.

Ve rabbuke a’lemu bi men fîs semâvâti vel ard: “Rabbin, göklerde ve yerde (ikisinin arasında) her ne varsa hepsini bilir.” Ve lekad faddalnâ ba’dan nebiyyîne alâ ba’d: “Biz nebilerin bir kısmını bir kısmından faziletli kıldık (üstün kıldık).” Peygamber olarak aralarında bir fark gözetmeyin; ama derece ve fazilet itibariyle onları bir birinden üstün kıldık, buyurdu Allah. Ve âteynâ dâvude zebûrâ:518 “Davud’a da Zebur’u verdik.”

Allah, bu hitabı da Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e yapar; Yâ eyyuhân nebiy: “Ey peygamber!” Lime tuharrimu mâ ehallallâhu leke: “Allah’ın sana helal kıldığını neden kendine haram kılıyorsun?” Tebtegî mardâte ezvâcik: “Hanımlarının rızasını gözeterek.” Hanımlarının rızası için sana helal kıldığımızı kendine neden haram kılıyorsun? Vallâhu gafûrun rahîm:519 “Allah gafur ve rahimdir.” Allah bu ayette Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in bu davranışından vazgeçmesini söyledi.

Eğer Allah bir şeyi helal kılmışsa ister nebi olsun, ister resul olsun, hiç kimse onu kendine bile haram edemez. Haram kıldığı bir şeyi de helal edemez; yani nebiler ve resuller, helal kılma ya da haram kılma yetkisine sahip değildir; çünkü helali ve haramı Allah belirler.

Allah, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in kendisine neyi haram kıldığını vahiyde beyan etmez. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in kendisine haram ettiği şey bal şerbetidir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, hanımlarının evlerinden bir tanesinde bir bardak bal şerbeti içer. Başka iki tane hanımı kendi aralarında Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in falanca evde bal şerbeti içtiğini söyleyip işbirliği yapar.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in hanımları birbirine şöyle der;

-Şimdi Resulullah (s.a.v.) Efendimiz geldiğinde her birimiz ayrı ayrı ona; “senden meğafir kokusu geliyor” diyelim. Meğafir, kokusu hoş olmayan bir ottur.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz gelince işbirliği yapan hanımlarından bir tanesi ona;

-Senden meğafir kokusu geliyor, der.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz;

-Ben böyle bir şey içmedim, der.

Sonra diğeri de aynı şeyi söyleyince kendi kendine;

-Eğer iki kişi aynı şeyi söylediyse olabilir. Acaba o arılar o balı meğafir çiçeğinden mi toplamış, diye düşünür.

Sonra onların kıskanmalarından dolayı böyle söylediklerini anlayınca iki hanımına da kızıp;

-Bir daha bal şerbeti içmeyeceğim, der.520

Allah da bunun üzerine; “eşlerinin rızasını gözeterek Allah’ın sana helal kıldığını neden kendine haram kılıyorsun? Allah ğafur ve rahimdir”521 buyurur. Yani tövbe et, bir daha böyle bir şey de yapma, dedi Allah. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “bir daha bal şerbetini içmeyeceğim” deyip kendisine yasakladığı için Allah onun bu davranışına; “olmaz” dedi. Onun için helal ve haram koyma yetkisi sadece Allah’a aittir. Allah’ın hüküm kitabı Kur’an’dır, onun dışına çıkılmaz, ilave yapılmaz ve herhangi bir şey de çıkarılamaz. Allah neyi haram kılmışsa o haram, neyi helal kılmışsa o da helaldir. Herhangi bir şey için “zararlı” ya da “faydalı” demek farklı, “helal” ya da “haram” demek ise farklı bir şeydir.

Ve mâ erselnâke illâ rahmeten lil âlemîn:522 “Biz seni sadece âlemlere rahmet olasın diye gönderdik.” O zaman bütün nebiler ve bütün resuller âlemlere, insanlığa rahmet olsun diye gönderilmiştir. Rahmet olan şey Allah’ın kelamıdır. Nebiler ve resuller, Allah’ın ayetlerini taşıdıkları için âlemlere rahmet olur. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, Allah’ın vahyini almadan önce sadece kendine rahmetti. Ne zaman ki Allah ona vahyetti, işte o zaman Allah’ın vahyini taşıyarak âlemlere rahmet oldu. Bizim de âlemlere rahmet olana iman eden mü’minler olarak kendimize, ailemize, çevremize, komşularımıza ve akrabalarımıza rahmet olmaya çalışmamız gerekir.

Allah, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in vasıflarını anlatır; Lekad câekum resûlun min enfusikum: “And olsun ki sizin içinizden size bir resul gönderdik.” Azîzun aleyhi mâ anittum harîsun aleykum: “Sizin sıkıntıya düşmeniz ona ağır gelir. O, size haristir (size çok düşkündür).” Bil mu’minîne raûfun rahîm:523 “O, mü’minlere karşı rauf ve rahimdir.” Allah, resullerine “rauf ve rahim” diyerek kendi ismiyle isimlendiklerini beyan eder.

İnnallâhe ve melâiketehu yusallûne alân nebiy: “Allah ve melekleri nebisine (peygamberine) salât ederler.” Yani ona yardım ederler. Hangi konuda yardım ederler? -Ebetteki her konuda yardım ederler. Allah’ın vahyini taşımak nebinin işi, vazifesi olduğu için ona her anda yardım ederler. Yâ eyyuhâllezîne âmenû: “Ey iman ettiğini iddia edenler!” Bu, eğer siz gerçekten iman etmişseniz, demektir. Sallû aleyhi ve sellimû teslîmâ:524 “Siz de tam bir teslimiyetle ona yardım edin.”

Yani onun istediği gibi, onun yaptığı gibi ona yardım edin. Eğer vahye, Allah’ın kitabına varis olmuşsanız, Allah’ın kitabı şu anda sizdeyse ve iş size kalmışsa onun getirdiği vahyi taşıyarak ona yardım edin, onun yaptığı gibi yapın. Yalnız o nasıl yaptıysa siz de öyle yapın, tam bir teslimiyetle ona salât edin, destek olun, dedi Allah. Eğer biri, Allah’ın ayetlerini taşıyorsa nebisine yardım etmiş demektir.

Yâ eyyuhâllezîne âmenû: “Ey iman ettiğini iddia edenler!” Lâ terfeû asvâtekum fevka savtin nebiy: “Sesinizi nebinin sesinin üzerine çıkarmayın.” Ve lâ techerû lehu bil kavli ke cehri ba’dıkum li ba’d: “Onu gelişigüzel rastgele birbirinizi çağırdığınız gibi ona bağırmayın.” En tahbeta a’mâlukum: “Amelleriniz boşa gider.” Eğer siz bunu yapmazsanız, birbirinizi çağırdığınız gibi onu çağırırsanız, bir birinize seslendiğiniz gibi ona seslenirseniz ve sesinizi onun sesinden daha yüksek çıkarırsanız ameliniz boşa gider dedi Allah. Ve entum lâ teş’urûn:525 “Ve siz bunun farkında bile olmazsınız.” Bu ayet; sen benim resulüme, nebime saygısızlık yaparsan senin yaptığın ameli kabul etmem ve senin bundan haberin bile olmaz, güzel yaptığını, doğru yaptığını zannedersin; ama amelin boşa gider, anlamına gelir.

Mâ kâne li ehlil medîneti ve men havlehum minel a’râbi en yetehallefû an resûlillâh: “Medine ehline ve etrafındaki Araplara, Allah’ın resulünden geri kalmaları doğru değildir (yakışmaz).” Ve lâ yergabû bi enfusihim an nefsih:526 “Kendi nefislerini onun (peygamberin) nefsinden önce tutmaları yakışmaz.” Bir mü’minin, kendini Allah’ın resulünden, peygamberden daha çok sevmesi, rağbet etmesi yakışmaz. Allah’ın resulünü kendi nefsinden önce tutması lazım, kendinden daha çok sevmesi lazımdır.

Yâ eyyuhâllezîne âmenû: “Ey iman ettiğini iddia edenler!” Etîûllâhe ve etîûr resûl: “Allah’a ve resulüne itaat edin.” Ve lâ tubtılû a’mâlekum:527 “Amellerinizi boşa çıkarmayın.” Allah’a ve resulüne itaat etmezseniz ameliniz boşa gider, geçersiz olur, dedi Allah. Allah’ın resulü Allah’ın emri, vahyiyle emrettiği için resulüne itaat edin, buyurdu.

Yâ eyyuhân nebiyyu hasbukallâhu ve menittebeake minel mu'minîn:528 “Ey benim peygamberim! Allah sana yeterdir ve sana tâbi olan mü’minlere de.” Allah peygamberle kendisine tabi olanları bir kefeye koyar. Elbette ki sana tâbi olan mü’minler demek; seninle beraber vahyi taşıyan mü’minler demektir. Allah sana da yeter, sana tâbi olan mü’minlere de yeterdir, buyurdu.

Yâ eyyuhân nebiyyu câhidil kuffâra vel munâfikîn: “Ey nebi! Kâfirlerle ve münafıklarla cihad et (mücadele et).” Vagluz aleyhim: “Onlar o yanlışlarından caysınlar.” Yani senin onlara muamelen, mücadelen, onları caydırsın. Ve me’vâhum cehennemu ve bi’sel masîr:529 “Onların (gideceği) barınma yeri cehennemdir. O, ne kötü bir varış yeridir.” Yani kâfirlerle, münafıklarla cihad ederken tavrını ortaya koy, boyun bükme ki onlar sende o caydırıcılığı görsün, dedi Allah.

Mâ kâne lin nebiyyi vellezîne âmenû en yestagfirû lil muşrikîne ve lev kânû ulî kurbâ min ba’di mâ tebeyyene lehum: “Onların akrabaları olsa bile müşrik olarak (öldükleri) belli olduktan sonra onlar için istiğfar etmek peygamber ve mü’minlere yakışmaz.” Ennehum ashâbul cahîm:530 “Onlar ateş ehlidir.” İnsanın yakınları bile olsa kâfir olarak, müşrik olarak öldüğü belli olduktan sonra ne peygambere ne de mü’minlere onlar için istiğfar etmek yakışmaz. Onlar için istiğfar etmeyin, dedi Allah. Onun için mü’minlerin böyle yapması gerekir.

En nebiyyu evlâ bil mu’minîne min enfusihim: “Nebi mü’minler için canlarından daha önce gelir (daha evladır).” Ve ezvâcuhu ummehâtuhum:531 “Onun zevceleri de onların (mü’minlerin) anneleridir.”

Ve kezâlike cealnâ li kulli nebiyyin aduvven şeyâtînel insi vel cinn: “Biz bütün nebilere (peygamberlere) cinlerden ve insanlardan olan şeytanları düşman kıldık.” Eğer biri peygambere düşmansa ister insan, ister cin olsun o, şeytandır. Yûhî ba’duhum ilâ ba’d: “Onlar birbirlerine vahyeder.” Zuhrufel kavli gurûrâ: “Aldatmak için birbirlerine süslü söz (yaldızlı söz) söylerler.” Ve lev şâe rabbuke, mâ fealûhu: “Allah dileseydi onlar bunu yapamazdı.” Demek ki onların böyle yapmasına Allah müsaade etmiştir. Fe zerhum ve mâ yefterûn:532 “Onları o iftiralarıyla baş başa bırakın.”

Ve kezâlike cealnâ li kulli nebiyyin aduvven minel mucrimîn: “İşte böylece peygamberlerin hepsine mücrimlerden düşman kıldık.” Mücrimler düşmanlık yapar. Ve kefâ bi rabbike hâdiyen ve nasîrâ:533 “Hidayetçi ve yardım edici olarak rabbin kâfidir.” Peygambere ve peygamberin yolunda olanlara endişe etmeyin, diyor Allah.

Allah; Kıyamet günü nebiler ve şahitler getirilir, buyurur. Ve eşrakatil ardu bi nûri rabbihâ: “Yeryüzü, rabbinin nuruyla aydınlandığı (zaman).” Ve vudıal kitâb: “Kitap konduğu (zaman).” Ve cîe bin nebiyyîne veş şuhedâi: “Nebiler ve şahitler (insanlara örnek olanlar) ortaya getirildiğinde.” Ve kudıye beynehum bil hak: “Aralarında hak ile hüküm verilir.” Ve hum lâ yuzlemûn:534 “Onlara zulmedilmez.”

Yâ eyyuhâllezîne âmenû: “Ey iman ettiğini iddia edenler!” Âminû billâh: “Allah’a iman (edin).” Ve resûlihî vel kitâb: “Resulüne ve kitabına (iman edin).” Ellezî nezzele alâ resûlihî: “Resulüne indirdiğine (iman edin).” Vel kitâbillezî enzele min kabl: “Daha önce indirilmiş olan kitaplara (iman edin).” Ve men yekfur billâh: “Kim, Allah’ı inkâr ederse.” Ve melâiketihî: “Ve meleklerini (inkâr ederse).” Ve kutubihî: “Ve kitaplarını (inkâr ederse).” Ve rusulihî: “Ve resullerini (inkâr ederse).” Vel yevmil âhir: “Ve ahireti (inkâr ederse).” Fe kad dalle dalâlen baîdâ:535 “Uzak bir delaletle delalette kalmış olur.”

Yâ benî âdem: “Ey beni âdem (ey insanlar)!” İmmâ ye’tiyennekum rusulun minkum: “Sizden bir resul geldiğinde.” Yekussûne aleykum âyâtî: “Size ayetlerimi (okuyup) kıssa eden (bir resul geldiğinde).” Fe menittekâ: “Her kim ki takva sahibi olur (sorumluluğunu kabul ederse).” Ve asleha: “Kendini ıslah ederse (temizlerse, düzeltirse).” Fe lâ havfun aleyhim ve lâ hum yahzenûn:536 “Onun için ne bir korku ne de bir hüzün vardır.” Onlar için korku yoktur ve onlar üzülmezler, dedi Allah. Demek ki mesele, Allah’ın ayetlerini dinlemekmiş!

Ve mâ lekum lâ tu’minûne billâhi, ver resûl: “Size ne oluyor ki Allah’a ve resulüne iman etmiyorsunuz?” Yed’ûkum li tu’minû bi rabbikum: “O sizi rabbinize iman etmeye davet ederken.” Neden Allah’a ve resulüne iman etmiyorsunuz? Ve kad ehaze mîsâkakum: “Oysaki Allah sizden söz (misak) almıştı.” Allah’ın resulüne ve ayetlerine iman edeceksiniz diye sizden söz almıştı. İn kuntum mu’minîn:537 “Eğer mü’minseniz.” Yani iman etmiyor musunuz?

Allah, gönderdiği peygamberleri erkeklerden seçtiğini beyan eder. Ve mâ erselnâ min kablike illâ ricâlen nûhî ileyhim: “Senden önce gönderdiğimiz peygamberler erkeklerdendi.” Fes’elû ehlez zikri in kuntum lâ ta’lemûn:538 “Eğer bilmiyorsanız zikir ehline (kitap ehline) sorun.”

İnnâ erselnâ ileykum resûlen şâhiden aleykum: “Gerçekten biz, resulü sizin üzerinize şahit olarak (size örnek olsun diye) gönderdik.” Kemâ erselnâ ilâ fir'avne resûlâ:539 “Aynı şekilde biz, Firavun’a da resul göndermiştik.” Yani Firavun, iman etmediği için Firavun oldu; eğer siz de size gönderilen resule iman etmezseniz Firavun gibi olursunuz, Firavun’dan farkınız kalmaz, dedi Allah.

Rusulen mubeşşirîne: “(Gönderdiğimiz) Resuller müjdecidirler.” Ve munzirîne: “Ve uyarıcıdırlar.” Li ellâ yekûne lin nâsi alâllâhi huccetun ba’der rusul: “Öyle ki insanların (o gönderilmiş) resullerden sonra Allah’a karşı bir delilleri kalmasın.” Yani; ya rabbi, bilmiyorduk ve anlamadık, demesinler. Ve kânallâhu azîzen hakîmâ:540 “Allah, aziz ve hâkimdir.” Bütün izzet, bütün şeref Allah’a aittir ve Allah, hikmet sahibidir. Eğer Allah, resullerini gönderip insanları uyarıyor ve onları müjdeliyorsa bu, Allah’ın hâkim olmasından dolayıdır. Eğer bunu yapıyorsa bunda bir hikmeti vardır; yani bu olmazsa olmaz.

Ve bil hakkı enzelnâhu ve bil hakkı nezele, ve mâ erselnâke illâ mubeşşiren ve nezîrâ:541 “Biz onu (Kur’an’ı) hak ile indirdik ve o da hak ile indi. Seni de yalnız uyarıcı ve müjdeci olarak gönderdik.”

Bu hitap sadece Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e aittir; Ve mâ erselnâke illâ kâffeten lin nâs: “(Bütün nebi ve bütün resuller içinde) Biz seni bütün insanlara gönderdik.” Beşîran ve nezîra: “Müjdeci ve uyarıcı olarak.” Ve lâkinne ekseran nâsi lâ ya’lemûn:542 “Ama insanların çoğu bunu bilmez.” Her peygamber kendi kavmine gelmiş ve ulaşabildiği yere kadar tebliğini yapmıştır; ama Resulullah (s.a.v.) Efendimiz kıyamete kadar Allah’ın nebisidir, resulüdür, müjdecidir, uyarıcıdır; yani Resulullah (s.a.v.) Efendimiz kıyamete kadar gelecek olan bütün insanlar ve bütün cinlere gönderilmiştir.

İnnâ erselnâke bil hakkı beşîran ve nezîrâ: “Muhakkak ki biz seni hak ile müjdeci ve uyarıcı olarak gönderdik.” Ve in min ummetin illâ halâ fîhâ nezîr:543 “Hiçbir ümmet yoktur ki içlerinden bir uyarıcı gelmemiş olsun.”

Ve lekad beasnâ fî kulli ummetin resûlâ: “And olsun ki biz her ümmetten (her kavimden) bir resul çıkarırız.” Eni’budûllâh: “Allah’a âbd olun.” Vectenibût tâgût: “Tağuttan içtinap edin.” Tağuttan; yani Allah’tan başka her ne fikir, her ne düşünce ve her ne inanış varsa ondan içtinap edin, sakının deriz. Fe minhum men hedallâh: “Onlar Allah’ın hidayet ettiği kimselerdir.” Böylelikle Allah onlara hidayet verir. İman edenlere hidayet veririz, dedi Allah. Ve minhum men hakkat aleyhid dalâlete: “İman etmeyenlere de delalet hak olur.” Fe sîrû fîl ard: “Yeryüzünde dolaş.” Fanzurû keyfe kâne âkıbetul mukezzibîn:544 “Yalanlayanların sonu ne olmuştur, gör.”

Allah bu ayette resulleri anlatır; Ve mâ nursilul murselîne illâ mubeşşirîne ve munzirîn: “Biz resulleri sadece müjdeci ve uyarıcı olarak gönderiyoruz.” Ve yucâdilullezîne keferû bil bâtılı li yudhıdû bihil hak: “O küfre sapanlar hakkı batılla geçersiz kılmaya çalışırlar.” Yani hakkı boşa çıkarmak için batıl ile hak karşısında mücadele vermeye çalışırlar. Vettehazû âyâtî ve mâ unzirû huzuvâ:545 “Onlar benim ayetlerimle uyarıldıklarında sadece onları alay konusu ederler.”

Kul mâ kuntu bid’an miner rusul: “De ki: Ben kendi kendine türemiş bir resul değilim (resullerin ilki değilim).” Yani Allah resulleri nasıl göndermişse beni de öyle göndermiştir. Ve mâ edrî mâ yuf’alu bî ve lâ bikum: “(Allah’ın Kıyamet günü) Bana ve size ne yapacağını bilmiyorum.” İn ettebiu illâ mâ yûhâ ileyye: “Ben sadece bana vahyolunana (Allah’ın bana vahyettiğine) uyarım.” Ve mâ ene illâ nezîrun mubîn:546 “Ve ben apaçık bir uyarıcıdan başka bir şey değilim (de).”

Allah bir de resullerin ismini beyan eder; Ve inne ilyâse le minel murselîn:547 “İlyas gönderilmiş olan resullerdendi.” Ve inne yûnuse le minel murselîn:548 “Yunus gönderilmiş olan resullerdendi.” Ve inne lûtan le minel murselîn:549 “Lut gönderilmiş olan resullerdendi.”

Ve lekad sebekat kelimetunâ li ibâdinâl murselîn:550 “Bütün resullerimiz için onlara şu sözümüz geçmiştir ki.” Onlara şöyle va’ad etmişiz ki. İnnehum le humul mensûrûn:551 “Muhakkak ki size yardım edilecektir.” Allah’tan yardım göreceksiniz. Ve selâmun alâl murselîn:552 “(Göndermiş olduğum) Resullerime selam olsun.” Bütün resullerime selam olsun.

Resul demek; gönderilen demekti. Allah, meleklere de “resul” der. El hamdu lillâhi fâtırıs semâvâti vel ard: “Gökleri ve yerleri yaratan Allah’a hamd olsun.” Câilil melâiketi rusulâ: “Melekleri resuller kılan.” Ulî ecnihatin mesnâ ve sulâse ve rubâa: “(Melekleri) İkişerli, üçerli ve dörder kanatlı (resuller olarak) yaratan (Allah’a hamd olsun).” Yezîdu fîl halkı mâ yeşâu: “Allah dilediği yaratılışı arttırır.” Yani meleklerin kanatlarını arttırır. İnnallâhe alâ kulli şey’in kadîr:553 “Muhakkak ki Allah her şeye kadirdir.”

Bu ayetteki elçiler, Belkıs’ın Hz. Süleyman (a.s.)’a gönderdiği elçilerdir. Ve innî mursiletun ileyhim bi hediyyetin fe nâzıratun bime yerciul murselûn:554 “Muhakkak ki resulleri bir hediyeyle beraber göndereyim de bakalım onlar hangi cevapla dönecek.” Allah bu ayette Belkıs’ın gönderdiği elçilere “murselun” der; yani biri bir başkasını bir yere gönderiyorsa oraya resul göndermiş olur.

Allah bu ayette de Firavun’un elçilerinden bahseder. Fe ersele fir’avnu fîl medâini hâşirîn:555 “Bunun üzerine Firavun, resullerini gönderip milleti topladı.”

İnsan, ya kendi peygamberine elçilik, halifelik yapar ya da iblise, şeytana, Firavun’a elçilik, halifelik yapar. Eğer biri Allah’ın resulüne resullük yapmak istemezse o kişi kendi tercihini yapmıştır, bu durumda; “tercih onundur” deriz.

Allah hepimizi gerçek manada iman edenlerden, nebilerine, resullerine iman edenlerden eylesin. Resulüne varis olanlardan, resulüne resul olanlardan eylesin.

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Bakara /185 ↩
  2. Enbiyâ /10 ↩
  3. Enfâl /2 ↩
  4. En’âm /19 ↩
  5. Fatiha /2 ↩
  6. Müslim, Zikr, 38; Ebû Dâvûd, Vitr, 14; Tirmizî, Kırâat, 12; İbni Mâce, Mukaddime, 17  ↩
  7. Yûnus /87 ↩
  8. Âl-i İmrân /104 ↩
  9. Ahzâb /40 ↩
  10. Fetih /29 ↩
  11. Yâsin /60 ↩
  12. Yâsin /61 ↩
  13. Enfâl /20 ↩
  14. Nisâ /80 ↩
  15. Bakara /136 ↩
  16. Bakara /285 ↩
  17. Bakara /286 ↩
  18. Bakara /286 ↩
  19. Âl-i İmrân /81 ↩
  20. Ahzab /40 ↩
  21. Ahzâb /6 ↩
  22. Ahzâb /40 ↩
  23. Nisâ /163 ↩
  24. Ahzâb /45 ↩
  25. Meryem /41 ↩
  26. Sâffât /112 ↩
  27. Meryem /51 ↩
  28. Meryem /53 ↩
  29. Meryem /54 ↩
  30. Meryem /56 ↩
  31. Meryem /30 ↩
  32. Meryem /58 ↩
  33. İsrâ /55 ↩
  34. Tahrîm /1 ↩
  35. Buhârî, Talâk 8, Nikâh 103, Et'ime 32, Eşribe 10, 15, Tıb 4, Hiyel 5; Müslim, Talâk 20, (1474); Ebu Davud, Eşribe 11, (3715); Nesâî, Talâk 16, (6,151,152) ↩
  36. Tahrîm /1 ↩
  37. Enbiyâ /107 ↩
  38. Tevbe /128 ↩
  39. Ahzâb /56 ↩
  40. Hucurât /2 ↩
  41. Tevbe /120 ↩
  42. Muhammed /33 ↩
  43. Enfâl /64 ↩
  44. Tahrîm /9 ↩
  45. Tevbe /113 ↩
  46. Ahzâb /6 ↩
  47. En’âm /112 ↩
  48. Furkân /31 ↩
  49. Zumer /69 ↩
  50. Nisâ /136 ↩
  51. A’râf /35 ↩
  52. Hadîd /8 ↩
  53. Nahl /43 ↩
  54. Muzemmil /15 ↩
  55. Nisâ /165 ↩
  56. İsrâ /105 ↩
  57. Sebe /28 ↩
  58. Fâtır /24 ↩
  59. Nahl /36 ↩
  60. Kehf /56 ↩
  61. Ahkâf /9 ↩
  62. Sâffât /123 ↩
  63. Sâffât /139 ↩
  64. Sâffât /133 ↩
  65. Sâffât /171 ↩
  66. Sâffât /172 ↩
  67. Sâffât /181 ↩
  68. Fâtır /1 ↩
  69. Neml /35 ↩
  70. Şuarâ /53 ↩