close

MELEKLERE İMAN 3

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Hep beraber meleklere imanı, meleklere nasıl iman etmemiz gerektiğini anlamaya, anlatmaya çalışıyorduk. Eğer iman sevmekse o halde melekleri sevmeden meleklere iman olmaz. Görmediğimiz, tanımadığımız, anlamadığımız bir varlığı nasıl sevebiliriz! Aynı zamanda meleklere imanın ne manaya geldiğini de anlatmaya çalıştık.

Meleklerin çeşitleri ve çeşitli vazifeleri vardır. Bir de insanla beraber olan melekler vardır. Mesela; âlimlerin de söylediği bir hadiste Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “Her bir insanla beraber üç yüz atmış tane melek vardır”232 buyurur.

Üç yüz atmış tane melek beraberinde ne yapar, ne yapabilir ya da hangi vazifeleri yapar?

Âlimlerimiz bunu da izah etmiştir. “İnsanda üç yüz atmış tane eklem vardır; yani oynayan, hareket eden eklem vardır. Her bir eklem için bir tane muvekkel melek vardır” demişlerdir. Belki bu konu gerektiği gibi anlaşılmamıştır. Eklem; insana teslim edilen, insanın hükmetmesi gerektiği zahiri tarafıdır. Bu yüzden eklemlere melek demek doğru değildir, bunlar melekedir, kuvvettir. Nasıl ki aklın ve gönlün melekeleri vardı; aynı şekilde bedenin de kuvveti, melekeleri vardır. Mesela; biz bedeni Allah yolunda değil de şeytanın yolunda kullanırsak o zaman melekleri şeytanın yolunda kullanmış oluruz; fakat insan, melekleri o şekilde kullanamaz, bu nedenle de bunlar (eklemler) melek değil melekedir; yani güç ve kuvvettir. Eğer kolunu oynatamıyorsan kolundaki eklemlerin bütün melekesini kaybetmişsin demektir. Bu durumda meleği değil melekeyi kaybetmiş olursun. Aynı şekilde bedeni de Allah yolunda değil de ters tarafta, şeytanın yolunda kullanınca bedenin melekelerini kaybetmiş olursun. Demek ki bunlar melek değil meleke; yani güç ve kuvvetmiş.

Birinin meleği, melekesi güç ve kuvvet değilse onda şeytani güç ve kuvvet vardır. Onun için meleklere iman ederken şeytanı da, iblisi de anlamamız gerekti ki; “la ilahe” diyelim. Yani; “ben, şeytanı tanımıyor şeytana taviz vermiyorum. Şeytana âbd olmuyor, şeytanın adımlarına uymuyor, şeytana tapmıyorum” deyip sonra; “illallah” diyebilelim.

İnşallah bugün meleklere imanı anlamaya devam edeceğiz.

Meleklerin çeşitleri vardır, dedik. Her birine tek tek iman etmek gerekir. Hem yerde hem gökte sayısını Allah’ın bildiği kadar melekler vardır; yani hayatı yaşarken meleklerle aynı şekilde şeytanlarla da iç içe yaşarız. Zahiri olarak değil manevi tarafımızla meleklerle, şeytanlarla iç içe yaşarız. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “ben miraca gittiğimde bir kısım melekler gördüm ki kıyamdaydılar, bir kısmını gördüm rükûdaydılar, bir kısmını gördüm, secdedeydiler. Cebrail kardeşim; ‘bunlar yaratıldığından beri böyle ibadet ederler, bunların ibadetleri böyledir. Bir kısmı kıyamda bir kısmı rükû da bir kısmı da secdededir’ dedi” buyurur. Namazda da gök ehlinin ibadetini yapıyoruz. Hem kıyamda, hem rükûda, hem de secdede duruyoruz. Bu meleklerin, her bir göğün katında farklı farklı ibadetleri vardır.

Yine Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “bir kısım melekler gördüm ki onlarda tamamen aşka, muhabbete gark olmuş şekilde ibadet halindeydiler. Hatta öyle ki varlığın, insanlığın yaratıldığından bile haberleri yoktu” buyurur. Yani aşktan, muhabbetten öyle bir sarhoş, öyle bir muhabbete gark olmuşlar ki yaratılıştan bile haberleri yok, yaratıldıkları andan itibaren sarhoş haldeler.

Meleklerde hangi hal varsa insanın manevi tarafında, meleki tarafında da aynı hal mevcuttur. İnsana düşen onu kullanmaktır. Eğer biri meleklere iman edecekse melekler gibi olması gerekir. Hem kıyamda hem rükûda hem de secdede aşktan, muhabbetten sarhoş olması gerekir. En azından bunlardan bir tanesinden olması gerekir. Bununla beraber Allah melekleri anlatırken; “onlar rablerini hamd ile tesbih ederler”233 buyurur.

Hamd etmek demek övmek demektir; yani “ya rabbi sen güzel yapmışsın, sen güzel yapıyorsun, senin yaptığın en güzeldir, senin söylediğin, senin vahyettiğin en güzeldir” demektir. Kulun bunu söylerken sadece dil ile değil bütün gönlüyle de tasdik etmesi gerekir. Onun için; “Allah, bir kula nasıl bir muamelede bulunursa bulunsun o kul kazansın diye o muamelesi, rahmettir, Allah’ın ona yaptığı ikramdır” diyoruz.

Eğer kul, Allah’ı tanımazsa, bilmezse bu durumda Allah hakkında su-i zanda bulunur. Bunun için her mü’minin, rabbini isimleriyle, sıfatlarıyla tanıması, anlaması rabbine iman etmesi lazım. Eğer biri Allah’ın bir ismine bile iman etmezse o isimde Allah’a şirk koşar ki bu durumda şirk ehli olur.

Nasıl ki Allah’a şirk koşmak varsa aynı şekilde bir de; meleklere, peygamberlere, kitaplara, ahirete, her bir imanın şartına, gereğine şirk koşmak vardır. Mesela ahirete şirk koşmak nasıl bir şeydir, kul ahirete neyi şirk koşar? -Ahirete dünyayı şirk koşar. Eğer dünyayı ahirete tercih ederse, dünyayı ahiretten daha çok severse bu durumda dünyayı ahirete şirk koşmuştur. Böyle bir durumda ahirete iman olmaz, bir gönülde hem iman hem de şirk beraber bulunmaz. Biri mutlaka diğerini siler, çıkarır ve hükümsüz bırakır. Aynı şekilde meleklere nasıl iman varsa öyle de şirk koşmak vardır.

Meleklere nasıl şirk koşulur?

Meleklere şeytan şirk koşulur. Eğer aklımızda, irademizde, aklımızı kullanırken akli melekelerimizde; yani taakkul, tedebbür, tefekkür ederken eğer şeytan oraya müdahale etmiş ise, bu güç, bu kuvvet, bu meleke bizde yoksa şeytan aklımızı kullanmada yerini almıştır. Bu durumda şeytanı meleklere, melekeye şirk koşmuş oluruz. Onun içim mü’min temiz fikirli, temiz düşüncelidir. Allah buna aklıselim der. Onun için Allah ayeti kerimede; Kıyamet günü selim bir kalp ile selim bir akıl ile selamete erdiren bir akıl ile gelenler kurtulur kurtuluşa erer”234 buyurur.

Eğer bir akıl, sahibini selamete erdirmiyorsa o kişi aklıselim olmaz ve böyle birinin aklı selamete çıkaran akıl olmaz. Bunun sebebi de meleklere iman etmemek şeytanı meleğe şirk koşmak, şeytanı meleğin yerine koymak ve şeytanı meleğe, melekliğe tercih etmektir.

Bir de Allah melekleri bize tanıtırken kiramen kâtibin meleklerini de tanıtır. İkram edilmiş, ikrama nail olmuş kâtipler sizinle beraberdir235 buyurur. Evet, onlar günahımızı, sevabımızı yazar. Biri solda yaptığımız her günahı, diğeri de sağda yaptığımız her sevabı yazar. Bu arada melekler gaybı bilmez.

Peki, melekler insanın neyi hangi niyetle yaptığını bilir mi? -Evet, bilir. Peki, melekler gaybı bilmediğine göre bunu nasıl bilir?

Vereceğimiz bu cevap kitaplarda yazılı değildir. Bu da bizim fikrimiz olsun. Bir insan bir günah işlemek istediğinde o günahı işlemeyene kadar melekler onu bilmez; ama melekler birinin o günahı işleyip işlemeyeceğini bilir, yalnız bu gayb değildir; çünkü kul günah işlemeyi istediğinde ondan manevi olarak kötü bir koku gelir. Böylelikle melekler o kulun kötü bir iş yapmaya, bir günah işlemeye niyet ettiğini bilir, melekler o gelen kötü kokudan bunu anlar. Biri bir sevap işlemek, bir iyilik, bir güzellik yapmak istediğindeyse yine aynı şekilde ondan, en şiddetli şekilde, onun nefesinden güzel bir koku gelir ve melekler bu kulun bir hayra niyet ettiğini anlar. Bu, gaybı bilmek değildir. Bu zahiri olarak bilmek manasına gelir. Onun için melekler gaybı bilmez. Allah melekleri anlatırken bunu hep beraber ayetlerle göreceğiz inşallah.

Bir de Cebrail (a.s.) vardır. Aynı zamanda meleklerin resulüdür. Allah hangi meleğe özel bir görev vermişse ona resul der. Ölüm melekleri için; “resullerimiz canınızı aldığında”236 buyurur. Yani Allah meleklere de vazifeli, görevli, elçi manasında resul der. Cebrail (a.s.) Allah’ın vahyini levhi mahfuzdan alıp peygamberlere ulaştıran vahiy meleğidir. Mikail (a.s.); rızıkla, yağmurla, dünyevi, zahiri şeylerle ilgili görevli melektir. İsrafil (as.)’in görevi farklıdır. Kıyamet koparken sura üfleme görevi onundur. Bir de İsrafil (a.s.)’ın insanlar bir daha diriltilirken ikinci sefer sura üfleme vazifesi vardır. Bunun dışında da İsrafil (a.s.)’ın görevleri vardır ve manevi olarak sürekli bir vazife içindedir. Bu da vahiyle ilgilidir. Azrail (a.s.) ruhları meleklerden teslim alır; çünkü Allah’ın her bir işle, kulla vazifeli kıldığı melekler vardır. Ruhu almak üzere ruhu bedenden ayıran o meleklerdir. Azrail (a.s.) ise ruhları sadece onlardan teslim alıp huzura çıkarır. Diğer melekler ise ruhu sadece bedenden ayırmakla vazifelidir.

Melekler aynı zamanda baş gözüyle görülmeyen, yemeyen, içmeyen, dilediklerinde diledikleri surete bürünebilen varlıklardır; yani istedikleri zaman insan suretinde ya da başka bir varlık suretinde görünebilme gibi bir özellikleri vardır. Melekler aynı zamanda günah işlemeyen, yanlış yapmayan, hata yapmayan nurdan varlıklardır. Allah ayeti kerimede; “onlar Allah’ın şerefli kullarıdır, Allah’ın sözünden önce söz söylemez, Allah’ın emrettiğinden, vahyettiğinden başka söz söylemezler. Allah’ın emrine göre hareket ederler.”237 “Onlar Allah’ın onlara emrettiği şeylerde asla asi olmazlar”238 buyurur. Allah onlara her neyi emretmişse o emri gerektiği gibi yerine getirirler. Allah’ın melekleri tanıtması böyledir.

Bir de meleklerin özellikleri vardır; daima Allah’a ibadet eder ve Allah’a itaatle meşguldürler. Daima iyilik yaparlar ve kötülük yapma kabiliyetleri yoktur. Allah’a asla isyan etmez, itiraz etmezler. Onlarda erkeklik ve dişilik yoktur, çoğalma yoktur. Yemez, içmez, yorulmaz, usanmaz, hastalanmaz, ölmezler, evlenmeye ihtiyaçları yoktur. Onlar için gençlik ya da yaşlılık söz konusu değildir. Uzak mesafelere çok kısa zamanda gidip gelebilirler. Allah’ın beyan ettiği gibi; ikişer, üçer, dörder ve daha fazla kanatları vardır.239 Peki, meleklerin kanatları nasıldır? Elbette ki bizim bunu zahiri olarak anlamamız doğru değildir. Bunu Allah bilir, görünce anlayacağız inşallah.

Hem yerde hem gökte her yerde mevcutturlar ve hepsi de vazifelidir. Aklımızı, irademizi, ruhumuzu nasıl göremiyorsak aynı şekilde melekleri de göremeyiz; ama Allah dilerse bir kul, melekleri görebilir ve melekler insanlarla görüşür. Bunu Allah beyan eder. İnsanlar melekleri görebilir, melekler istediklerinde insanlara görünebilir.

Nasıl ki selim bir akıl sırat-el mustakim üzereyse ve sırat-el mustakime davet ediyorsa aynı şekilde melekler de sırat-el mustakim üzeredir ve sırat-el mustakime davet ederler.

Allah, meleklere nasıl bir sorumluluk yüklediğini ayetlerle beyan eder; “Allah meleklerden dilediğine resullük verir, insanlardan da dilediğine resullük verir”240 buyurur. “Melekler Allah’ın kuludur.”241 “Melekler, Allah’ı hamd ile tesbih eder”242 buyurur. “Allah kullarına melekleri gönderir”243 buyurur. “Kim meleklere düşman olursa Allah da onun düşmanıdır”244 buyurur. Vazifeli olan meleklerden bir kısmı cennetliklerin ruhunu alır, onlar ayrıdır bir de cehennemliklerin ruhunu alan melekler ayrıdır. Allah onları ayrı ayrı beyan eder. “Melekler, insanlara Allah’ın izni ve emriyle yardım eder, şefaat ederler.”245 Yani melekler Allah’tan izin almadan hiçbir kula yardım etmez, edemezler.” Bununla beraber “melekler şahadet ederler, şahitlik yaparlar”246 buyurur. “(Kıyamet günü) Melekler Kıyamet yerinde saf saf dizilirler”247 buyurur. Melekler kıyamet yerindeki, mü’minleri müjdeleyip; “korkmayın, mahzun olmayın”248 diye onları teselli eder, onları cennetle müjdeler. Aynı şekilde cennette de onlara selam verip onları müjdelerler. Hem cennette hem de cehennemde vazifeli melekler vardır. Bir de melekler bir kısım insanları lanetlerler. İnşallah ayetleri okurken onu da göreceğiz.

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Ve iz kulnâ lil melâiketiscudû li âdem: “Biz o vakit meleklere Âdem’e secde edin buyurduk.” Fe secedû illâ iblis: “Bütün melekler secde ettiler, İblis secde etmedi.” Kâle e escudu li men halakte tînâ:249 “(İblis) Dedi ki: Çamurdan yarattığına nasıl secde edeyim.” Yani ben ondan üstünüm, ondan hayırlıyım çamurdan yarattığına nasıl secde edeyim! İblis burada zahiri olarak ırkçılık yapar. Bedene ait bir varlığı, bir özelliği öne sürüp; “beni ateşten onu çamurdan yaratmışsın onun için ben ondan üstünüm, ondan hayırlıyım” der.

Allah bu ayetle bize İblis gibi düşünmemeyi, iblis gibi bakmamayı öğretir. Oysaki Allah; “ben ona ruhumdan nefhettiğimde ona secde edin”250 buyurmuştu; yani secde Allah’ın nefhettiği o ruhadır; ama İblis onu görmezden gelip yok saymıştır.

Aynı şekilde biri başka bir insana bakarken Allah’ın ona nefhettiği ruhu görmezden gelirse İblisin düştüğü duruma düşer. Allah’ın nefhettiği ruhu görmezden gelinen kişi kim olursa olsun; hali, dini, imanı, ırkı ne olursa olsun kendini örtmüş de olsa; yani küfürde de olsa o Hz. İnsandır. Düşmanlık insana değil insandaki küfredir. Aynı kişi Allah’a dönüp iman edince kardeşin olur, Allah’a dost olur. Allah’ın nurunu, güzelliğini üzerinde gösterir. Onun için düşmanlık insana değil küfre yapılır.

Onun için “eğer biri; ‘la ilahe illallah Muhamed’un Resulullah’ diyorsa o bizim kardeşimizdir” diyoruz. Bu ölçü Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in ölçüsüdür. Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in arkasında münafıklar namaz kılar, onunla beraber savaşa giderdi. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz vefat etmeden bunların sayısı 36 taneydi ve Resulullah (s.a.v.) Efendimiz hepsinin isimlerini sahabeden birine söylemişti. Resulullah Efendimiz o münafıkları hiçbir zaman mescitten kovmadı ve “siz münafıksınız, Müslüman değilsiniz” de demedi. Neden? -Çünkü “la ihahe illallah Muhammed’un Resulullah” demişlerdi.

Böyle bir hakkı da kıyamete kadar ümmetinden hiç kimseye tanımadı. “Sen gaybı bilmezsin, onun içindekini bilmezsin” dedi. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz onları bilmesine rağmen onları kovup; “siz münafıksınız” da demedi. Kim kendini nasıl tanımlıyorsa onu öyle kabul etti. “Ben Müslümanım” diyene; “tamam ‘ben Müslümanım’ diyorsan sen Müslümansın” dedi. “Yahudi’yim” diyene “tamam ‘ben Yahudi’yim’ diyorsan sen öylesin” dedi. Bu yüzden biri; “ben Müslümanım” dediğinde hiç kimse ona kâfir, münafık veya başka bir şey diyemez.

Böyle bir durumda insanın yapması gereken şey nedir?

Mü’minin kim olduğunu, nasıl olduğunu ortaya koymaktır; yani Allah’ın mü’min tarifini ortaya koymaktır. Öyle ki o da kendine baksın ve eğer gerçekten iman etmek istiyorsa, iman edip mü’min olsun ve cennete girsin.

Ve iz kulnâ lil melâiketiscudû li âdem: “Biz meleklere Âdem’e secde edin demiştik.” Fe secedû illâ iblis: “Melekler secde etti, İblis hariç, İblis secde etmedi.” Kâne minel cin: “Çünkü İblis cinlerdendi.”

Belki bazı kitaplarda okumuşuz veya dinlemişiz işte; “İblis de melekti, meleki tavustu” gibi Allah’ın vahyine ters düşen anlatımlar var. Oysaki Allah İblis için; “İblis cinlerdendi” der. Zaten onun için secde etmedi meleklerden olsaydı secde ederdi.

Fe feseka an emri rabbihî: “Rabbinin emrinden çıktı.” Rabbi ona secde et diye emretmişken o, rabbinin emrinden çıktı. E fe tettehızûnehu ve zurriyyetehû evliyâe min dûnî: (Allah soruyor) “Siz şimdi Allah’ı bırakıp İblisi ve onun zürriyetini mi (yani şeytanları mı) dost ediniyorsunuz?” Ve hum lekum aduvvun: “Oysaki (İblis ve cinlerden olan şeytanlar) sizin düşmanınızdır.” Bi'se liz zâlimîne bedelâ:251 “Bu, zalimlerin yaptığı ne kötü bir değişmedir.”

Allah’ın dostluğunu bırakıp şeytanın dostluğunu alanlar, Allah’ın dostluğunu şeytanın dostluğuyla değiştirenler, Allah’ın dostluğunu bırakıp şeytanın dostluğunu kabul edenler zalimdir ve kendine zulmetmiştir. Bu ne kötü bir değişimdir, buyurdu Allah.

Cinlerden olan şeytanı nasıl dost ediniyoruz?

Dost demek, veli edinmek demek onu sevmek, ondan yardım istemek, yardım beklemek, ona sığınmak demektir. Sıkıntıya, dara düştüğümüzde kime sığınırız? -Allah’a sığınırız, Allah’tan yardım isteriz, Allah’tan yardım bekleriz. Aynı şekilde biri sıkıntıya, dara düştüğünde; “hadi bir cinci hocaya gidelim de bize yardım edip bizi bu sıkıntıdan kurtarsın veya gidelim bize muska yapsın” derse aynen bu duruma düşmüştür.

O cinci hocaların da kendilerine göre ürettikleri şeyler vardır; “işte falan kişiye üç tane, beş tane, cin musallat olmuş, öyle yapmak lazım, böyle yapmak lazım” derler. Böylelikle mü’minleri, insanları korkutur sonra şeytanın istediği gibi muamelede bulunur ve onu şeytana dost, kul, âbd yaparlar. Eğer biri cincilik yapıyorsa o bütünüyle şeytana tabi olmuş, şeytana âbd olmuştur. Zaten istisnasız o cinci hocaların hepsi şeytana âbd olmuş, şeytana kul olmuştur. Onlar şeytanın kullarıdır.

Cinlerin de tıpkı insanlar gibi mü’minleri, kâfirleri, velileri vardır. Aynı zamanda onlar da Allah’a insanlar gibi âbd olmakla sorumludur. Allah ayeti kerimede; Ve mâ halaktul cinne vel inse illâ li ya'budûn:252 “Ben cinleri ve insanları sadece bana âbd olsunlar diye yarattım” buyurur.

Cinlerin kâfir olanlarına şeytan denilir ve cinlerin mü’min olanlarının da zaten mü’minlerle bir işleri olmaz, onların derdi; Allaha kul, âbd olmaktır. Onun için insanlara, mü’minlere hiç bulaşmazlar. Zaten onlar kendilerine göre kulluklarını yapmaya çalışırlar. Ötekiler ise İblise tabi olur dolayısıyla İblisin yaptığını yapar, onun emrini yerine getirirler. Onlar İblisin arkadaşları, askerleridir. Bir insan kalkıp; “işte ben de İblisten, İblisin arkadaşlarından, askerlerinden, şeytanlardan istifade ederek size yardım ediyorum” derse onun şeytandan, İblisten ne farkı vardır! Eğer insan böyle bir cinciden, böyle bir hocadan medet beklerse o da şeytanı, cinleri ve onun zürriyetini veli edinmiş, onlardan medet beklemiş, yardım beklemiş demektir.

Aynı şekilde insan şeytandan, cinlerden korkarsa bu küfürdür. Allah’tan korkmayanlar şeytanlardan, cinlerden korkar. Öyle ki bazı mü’minler cinlerin ismini söylemeye bile korkar, korkutulmuşlardır. Bu nedenle “üç harfliler, üç harfli” derler. Belki size denk gelmiştir; “bizden iyiler” diyenler de vardır. Ya rabbi! Bu ne biçim iştir böyle, bu nasıl imadır böyle! Bunu mü’minlere söyleten nedir? Bunu söyleyenler mü’mindir bir de; ama işi bilmiyorlar, gerçekten bilmiyorlar. Bilseler şeytanı dost edinirler mi, onu veli edinirler mi, ondan medet beklerler mi, ondan yardım beklerler mi, hiç böyle bir düşünceleri, fikirleri olur mu! Allah’ın sana secde ettirdiği varlıktan nasıl böyle korkuyor, çekiniyor ya da ondan medet umarak bir şey bekliyorsun? Allah meleklere; “secde et” derken bu emri aynı zamanda cinlere de yaptı.

Aslında şeytanlara cin demek doğru değildir, cinlere haksızlık olur; çünkü nasıl ki cinlerin kâfirleri şeytansa aynı şekilde insanların da şeytanları, kâfirleri, şeytanlık yapıp insanları Allah’tan başka tarafa davet edenler vardır. Kim söylüyor bunu? -Allah söylüyor. Hatta insanlardan olan şeytanlar daha tehlikelidir; çünkü cinlerden olan şeytanlar insana sadece vesvese verebilir. İnsanlardan olan şeytanlarsa konuşarak vesvese verir ki davet eder, onunla konuşur, bir de ikna etmeye çalışır. Onun için Resulullah (s.a.v.) Efendimiz;

-Ya Ebu Zerr! Cin ve insan şeytanlarından sakın, kendini koru muhafaza et.

Ebu Zerr;

-Ya Resulullah insanlardan da mı şeytanlar var, deyince

-Evet, onlar cinlerden olan şeytanlardan daha tehlikelidir; çünkü onlar bir de birebir seninle konuşur, kolundan tutup seni günaha çeker, buyurur.253

Şeytanın yaptığı vazife nedir?

Günaha davet, günaha teşvik, günahı, yanlışı güzel göstermektir. Eğer biri şeytana uymuşsa günaha düşer. Bu, şeytana uymaktır. Bir de şeytanlaşmak, şeytanının işini, vazifesini yapmak vardır. Eğer biri insanları günaha, yanlışa, Allah’tan başka bir şeye davet ediyorsa bu da halis, muhlis insan şeytanıdır, insanlardan olan şeytandır. Onun için şeytana uymak ayrı, tabi olmak, âbd olmak ayrı şeydir; çünkü Allah her birini ayette farklı farklı beyan etmiştir.

Eğer meleklere iman olursa şeytan veli edinilmez, melekleri severiz, meleklerle beraber oluruz. Şeytandan, iblisten, cinlerden yardım istemeyiz, beklemeyiz, meleklerden yardım isteriz. “Allah da izin verince melekler yardım eder.”

Şeytanın sana yardım edebilmesi için senin de onlardan olman gerekir ki şeytan sana yardım etsin. Yoksa başka türlü yardım etmez zaten. Eğer hocanın biri; “ben işi onlarla yapıyorum” diyorsa ona “hoca” demek doğru değildir. Ona; “İblisin arkadaşı, İblisin askeri” demek lazımdır. Çünkü o da şeytanlardandır ki İblis ona yardım ediyor. Yoksa niye yardım etsin!

Şeytan, insana düşmandır. Allah, şeytan için; “apaçık düşmandır” demedi mi? Senin düşmanın sana nasıl yardım eder, sen ona dost olmadan, onu veli edinmeden, sen ona âbd olmadan, ona tapmadan o sana nasıl yardım eder? -Yardım etmez. Zaten yardımı da zarardan başka bir şey değildir.

“Âmener resûlu bimâ unzile ileyhi min rabbihî vel mu’minûn”254 Allah bu ayette imanı anlatır. İmanın beş temel şartı vardır, imanın şartı altı tane değildir. Bunu böyle söylemek zorundayız; çünkü Allah bizi huzura alıp hesaba çektiğinde; “ben imanın şartının beş tane olduğunu söyledim. Sen niye altıdır dedin” diye sorarsa bu durumda biz de kalkıp; “ya rabbi! Âlimler böyle söyledi” dersek Allah bize; “senin rabbin âlimler midir yoksa ben miyim” demez mi? -Elbette ki der. Biri çıkıp; “işte şimdiye kadar herkes böyle yapmış, biz de öyle yapıyoruz” derse olur mu? -Olmaz. Allah; “onlara; Allah’ın indirdiğine iman edin, uyun, tabi olun dendiğinde onlar derler ki: Biz atalarımızı böyle bu yolda bulduk, biz atalarımıza uyarız. Ya ataları akıllarını kullanmamış ve bir şeyi de bilmiyorlarsa yine de onlara mı uyacaklar”255 buyurmadı mı? Akıllarını kullanmamışlar.

Allah’ın vahyi önümüzde, ayet önümüzdedir. Allah; “imanın şartı beştir, bu beş şarta iman etmeden iman olmaz” dedi. Bununla beraber bütün Kur’an imanın şartıdır, her bir ayet tek tek imanın şartıdır; ama bir öncelik vardır. Nasıl ki Fatiha Kur’an’ın özü, özetiyse özet olarak da imanın şartı beş tanedir.

Allah bu şartları sayıyor; Âmener resûlu: “Allah’ın resulü iman etti.” Neye? Bimâ unzile ileyhi min rabbihî: “Rabbinden kendisine indirilene (iman etti).” Vel mu’minûn: “Mü’minler de (Allah’ın resulünün iman ettiği gibi iman ettiler).” Çünkü bunlar mü’mindir. Kullun âmene billâh: “Hepsi Allah’a iman etti (Allah ile Allaha iman etti).” Peşinden hemen meleklere iman gelir; Ve melâiketi: “Meleklere iman etti.” Ve kutubihî: “Bütün kitaplara iman etti.” Yani Allah’ın vahyine iman etti. Ve rusulih: “Bütün resullerine iman etti.” Lâ nuferriku beyne ehadin min rusulih: “Onlar Allah’ın resulleri arasında hiçbir fark da gözetmezler.” Hiçbir fark gözetmeksizin Allah’ın bütün resullerine hepsine iman ettiler. Ve kâlû semi’nâ ve ata’nâ: “Ve dediler ki: İşittik ve itaat ettik.” Mü’min budur.

Sadece işittik ve kabul ettik demek olmaz, işittik ve itaat ettik demek gerekir. Neye “itaat ettik” demek gerekir? -Allah’ın vahyine, Allah’ın indirdiğine, Allah’ın resulüne, Allah’ın iman edin dediğine hem iman ettik hem de itaat ettik, demek gerekir. Bu gerekeni yapacağız, demektir. Onun için iman sadece inanmak, kabul etmek değildir. Aynı zamanda itaatin de beraber olduğu bir kabul imandır. Kişi hem kabul edecek hem de Allah’a, resulüne itaat edip Allah her neyi vahyetmişse ona uyacak.

Gufrâneke rabbenâ: “Rabbimiz bizi mağfiret et.” Ve ileykel masîr:256 “Dönüş sanadır.” Onun için işittik ve itaat ettik diyenler mü’mindir. “İşittik, kabul ettik; ama itaat etmiyoruz, işimize gelirse yaparız” diyenler ise mü’min değildir. Allah; “bunlar mü’min değil” dedi.

Yâ eyyuhâllezîne âmenû: “Ey iman ettiğini iddia edenler.” “Yâ eyyuhâllezîne âmenû” deyince ey iman ettiğini iddia edenler, demektir bu. Âminû billâh: “Allah’a iman edin.” Allah iman edenlere, iman ettiğini söyleyenlere “iman edin” diyor. Ve resûlihî: “Resulüne iman edin.” Vel kitâbillezî: “Kitabına iman edin.” Nezzele alâ resûlihî: “O kitap ki Allah onu resulüne indirmiştir.” Ona iman edin. Vel kitâbillezî enzele min kabl: “Ondan önce indirdiği kitaplara da (iman edin).” Ve men yekfur billâh: “Kim Allah’ı inkâr ederse.” Ve melâiketihî: “Meleklerini (inkâr ederse).” Ve kutubihî: “Kitaplarını (inkâr ederse).” Ve rusulihî: “Ve resullerini (inkâr ederse).” Vel yevmil âhır: “Ve ahiret gününü (inkâr ederse).” Fe kad dalle dalâlen baîdâ:257 “Çok uzak bir delaletle delalete düşmüştür.”

Gördüğümüz gibi Allah imanın beş şartını saydı. Buna kaderi de ilave edip; Ve bil kaderi hayrihi ve şerrihi minellahu teala dersek bir sorun çıkar mı? -Elbette ki çıkar, hem de büyük bir sorun çıkar. Gönüller tarifi imkânsız bir yara alır. Gönülde tarifi imkânsız bir şekilde şeytana bir kapı açılır. Bunu söylediğimizde, bu ayetlerin dışında bir şey ilave ettiğimizde öncelikle; “Allah bunu eksik saydı, dur ben tamamlayayım, bu eksiktir bir tane de ben ilave edeyim” demiş oluruz.

Bunu ilave etmenin mahzuru nerdedir?

Zaten İblisin en çok kullandığı silah kader silahıdır. Mesela; Resulullah Efendimiz (s.a.v.)’in sülalesini, Hz. Hüseyin’i şehit edenlerin böyle bir anlayışı vardı. Anlatılanlara göre; Hz. Ali’nin kızı Zeynep esir alınır. O arada Yezit eline bir ağaç alıp Hz. Hüseyin’in yüzüyle oynar. Bu sırada Hz. Zeynep; “senin o dalga geçtiğin yüzü hepimiz gördük ve biliyorduk ki Resulullah (s.a.v.) Efendimiz öpüyordu, bunu siz de biliyorsunuz; ama sen şimdi onunla dalga geçiyorsun” der. Yezid de buna karşılık; “onu ben öldürmedim, Allah öldürdü. Onun kaderi, takdiri öyleydi. Allah öyle takdir etti, onu Allah öldürdü, ben öldürmedim” der.

Onların da kadere imanları böyleydi. Müşrikler de aynı şekilde kendilerine göre kadere iman ederdi. Allah ayeti kerimede; “müşrikler derler ki: Eğer Allah dileseydi ne biz ne de atalarımız Allah’a şirk koşardı.”258 Yani iman eder, mü’min olurduk, Allah böyle takdir etmiş, Allah’ın kaderi böyledir, derler buyurur. Bu da müşriklerin kadere imanıdır.

Belki imanın şartlarına ilave edilirken âlimlerimiz bunu güzel bir niyetle yapmış olabilir; ama âlimin feraset sahibi, basiret sahibi olması gerekir. Eğer biri iki gün sonrayı göremiyor, söylediği sözün on sene sonra nereye gideceğini anlamıyorsa ben ona ne âlim, ne basiret sahibi, ne de feraset sahibi derim. Ne kadar hoşgörü gösterilse bile bu kelimeyi söyleyemem. Böylelerine ne derim? -“Yazıklar olsun size, yazıklar olsun size uyanlara, siz hangi hakla Allah’ın sözüne başka bir şey ekleyip onu nasıl imanın şartı yaparsınız” derim.

Nitekim kader çok kapsamlı bir meseledir. Kaderin hem insana hem de Allah’a dönük tarafı bir de ikisinin birbirine karıştığı yer vardır. Sen böyle bir çizgi çizer gibi; “kadere iman, her şeyi Allah’ın yaptığını bilmendir” dersen yanlış yaparsın. Allah ayeti kerimede; “bütün iyilikler size Allah’tan, bütün kötülükler, şerler, kendi nefsinizdendir”259 demedi mi? Ortayı nasıl bulacaksın peki? Bulmaya çalışınca da bu sefer ortaya karmakarışık bir şey çıkar. Öyle olmaz!

Mü’min; rabbini, rabbinin kelamını dinleyendir. Nerde sorumluluğu kula yüklemiş, nerde sorumluluk Allah’a aittir bunu anlayan, bunu bilendir, bunu bilmelidir. Yoksa hepsi birbirine karışır, karmakarışık bir şey olur. Ondan sonra isteyen istediği hükmü Yezid’in çıkardığı gibi çıkarır. Cinayet işlediği halde; “Allah öldürdü” diyerek, hapse girenler için; “kader mahkûmu” diyerek istediği hükmü çıkarır; yani yanlışı kendisi yapar ve “kaderimiz böyleydi” der. Evlenip boşanır; “kaderimiz böyleydi” der. Hiç böyle bir saçmalık olur mu! Böyle yapanlar bu davranışlarıyla suçlarını Allah’a yüklemeye, Allah’a atmaya çalışır. Yaptıkları şey güzel olunca kendileri yaptı, yanlış olunca da Allah yaptı, “kaderlerinde bu varmış” öyle mi! Böyle bir şey olmaz.

Evet, Allah her şeyi bir takdirle, bir kaderle yaratmış, kaderini, miktarını, sınırını koyup; “şunu şöyle yaparsan kazanırsın, bunu böyle yaparsan kaybedersin” demiştir. Hayat baştan sona imtihandır, eğer herhangi bir işte senin bir gücün, kuvvetin varsa o kaderi Allah senin eline teslim etmiş, yetkiyi, sorumluluğu sana yüklemiştir; ama bir işte senin gücün, kuvvetin yoksa işte kader odur. O bir imtihandır ve o senin kaderindir. Onu Allah sana takdir etmiştir ve Allah takdir ederken o senin için yüzde bin hayırdır, orda şer olmaz. Sen kazanasın diye Allah öyle takdir etmiştir. İsterse gelen sıkıntı olsun, musibet olsun, bela olsun, hastalık olsun o fark etmez. Eğer senin orda bir sorumluluğun, yetkin, gücün yoksa, sen hiçbir şey yapamıyorsan ve buna rağmen o sana geldiyse Allah sana öyle bir muamelede bulunmuştur, bu senin kaderindir; ama yetkiyi senin eline verip, tercihi sana bırakarak; “bu tercih sana aittir kulum” demişse bu kaderin olmaz.

Bir de yanlış yapacak, kendi nefsinin yanlışını, suçunu günahını da; “Allah’ın kaderi” diye Allah’ın üzerine atıp; “Allah benimle günah işledi” diyeceksin. Böyle şey olur mu! Onun için kadere imanı öyle bir çizgiyle çizip; “her şeyi Allah yaratıyor” şeklinde demek Allah’a iftira olur. Bu; Allah, kula sanki hiç irade, sorumluluk vermemiş, isimleriyle tecelli etmemiş, sanki kulun hiçbir kuvveti, tercih hakkı yoktur, demektir.

Veya; “Allah tercih hakkını bütünüyle insana vermiş” desen de olmaz. Çünkü bu sefer de Allah’ı, Allah’ın hükmünü yok saymış olursun. Oysaki Allah her an bir şe’ende (işte)dir. Her anda senin tercihine, kazanmana, Hz. İnsan olmana göre sana muamele yapar, muamelede bulunur. Onun için imanın şartı altı değil beştir.

Bu sözü söylüyor ve sorumluluğunu da taşıyorum. Bunun dışında eğer biri ısrarla; “yok imanın şartı altıdır” derse bu durumda ayetler buradadır; Nisa Suresi 136. Ayet. Allah imanın şartlarını tek tek saymıştır. Öteki Bakara Suresi 285. Ayet’tir. Allah bu ayetler de imanın şartını saymıştır. Eğer; “kader Allah’tandır” dersek o zaman da amentuyu okurken “ve bil kaderi hayrihi minellah’u teala” dememiz lazım; çünkü hayrihi ve şerrihi demek küfür olur. Şer, Allah’ tan olmaz, şer kuldandır. Bunu Allah söylüyor; şer senden, senin kendi nefsindendir. Bu durumda birinin amentuyu okurken şer kelimesini çıkarması; “hayrihi minellahu teala velbeasu beadel mevti hak” demesi lazım. Ya da şerri ille de söyleyecekse o zaman da; Hayrihi minellahu teala şerri minni: “Hayır Allah’tan şer ise bendendir, benim nefsimdendir” demesi lazım. Hiç kimse şer Allah‘tandır diyemez, derse ayete ters düşer.

Evet, meleklere imanı anlatıyorduk.

Leysel birre en tuvellû vucûhekum kıbelel maşrıkı vel magrıb: “İyilik (güzellik, hayır, iyi olmak, güzel olmak) senin yüzünü doğuya ya da batıya çevirmen değildir.” Şu cemaatte, bu cemaatte olman değildir. Ve lâkinnel birre: “İyilik o dur ki.” İyi olmak odur ki. Men âmene billâh: “Allah’a iman eder.” iyilik budur. Vel yevmil âhır: “Ahirete iman eder.” Vel melâiketi: “Meleklere iman eder.” Vel kitâbi: “Kitaba iman eder.” Ven nebiyyîn: “Peygamberlere iman eder.” Allah ayette yine beş tane şart söyledi. Ve âtel mâle alâ hubbihî: “Malı sevdiği halde (Allah’ı sevdiği için) malını verir.” Peki, malını kime verir? Zevil kurbâ: “Yakınlığı olana.” Kendisine yakın olana malını verir. Bunlar akraba, arkadaş veya komşu olabilir. Vel yetâmâ: “Yetimlere.” Biri anne ve babasının desteğini kaybetmişse o da yetimdir. Vel mesâkîn: “Fakirlere.” Vebnes sebîl: “Yolda kalmışa.” Yolun kenarında, köprü altında yatanlar da yolda kalmış sınıfına girer. Ves sâilîne: “Muhtaçlara.” Ve fîr rıkâb: “Özgürlüğünü kaybetmiş olanlara.” Boyundurluk altında özgürlüğünü kaybetmiş olanlara Allah’ı sevdiği, tercih ettiği için sevdiği malını verir. Ve ekâmes salâ: “Namazı ikame eder.” Ve âtez zekât: “Zekâtı verir.” Vel mûfûne bi ahdihim izâ âhed: “Ahitleştiğinde (sözleştiğinde) ahdini (sözünü) yerine getirir.” Ves sâbirîne fîl be’sâi: “Sıkıntıdayken sabreder.” Ved darrâ: “Hastalıkta (sabreder, zarar gördüğünde sabreder).” Ve hînel be’si: “En şiddetli sıkıntıda bile (sabreder).”

Allah sabrı üç sefer, üç farklı anlatımla anlattı. Allah; “mü’min ille de sabreder” buyurdu; yani “hastalık olsun, sıkıntı olsun, sıkıntının en şiddetlisi olsun mü’min orda sabreder” dedi.

Ulâikellezîne sadakû: “Sadık olanlar bunlardır.” ve ulâike humul muttekûn:260 “Muttakiler de bunlardır.” Bunlar hem muttaki hem de sıddıktır. Bunların söyledikleri doğrudur, bunlar mü’mindir ve iyilerdir. Kısaca iyiler, sıddıklar, muttakiler bunlardır.

Yani imanın bir meyvesi varmış. Meyvesi de sevdiği maldan vermesi, namazı kılması, zekâtı vermesi, ahitleştiğin de, sözleştiğinde ahdini yerine getirmesiymiş. Tabi ki önce Allah’a karşı ahdini yerine getirmek, resulüne karşı ahdini yerine getirmek, bir de sıkıntıda, hastalıkta en şiddetli darlıkta bile sabretmekmiş.

Ve lillâhi yescudu mâ fîs semâvâti ve mâ fîl ard: “Yerde ve gökte her ne varsa Allah’ındır.” Min dâbbetin: “Hareket eden bütün canlılar Allah’a secde eder.” Dabbe, kıpırdayan demektir. Vel melâike: “Melekler de (aynı şekilde secde ederler).” Ve hum lâ yestekbirûn:261 “Onlar kibirlenmezler.” Ne canlı bir varlık ne de melekler Allah’a secde ederken kibirlenir. Allah’a secdede, Allah’a itaatte, Allah’ın emrini, vahyini yerine getirirken hiçbir şekilde kibirlenmezler.

Bu arada Allah aslında insana; “sen de secde ediyor musun” diye sorar. Kibirlenmeden secde etmiyorsan, kibirleniyorsun demektir. Rabbinin emrine, vahyine karşı boyun eğmiyor, başını yere koymuyorsan kibirleniyorsun demektir. Allah’ın güzel dediğine güzel, çirkin dediğine çirkin, hak dediğine hak, batıl dediğine batıl demiyorsan sen kibirleniyorsun demektir. Eğer Allah; “imanın şartları budur” dediyse ve sen de öyle söylemiyorsan Allah’a karşı kibirleniyor hem de Allah adına ölçü koyuyorsun demektir.

Evet, Allah bu ayette; “bütün canlılar ve melekler de böyle secde yapar, siz de bütün varlığın secde ettiği gibi secde edin, meleklerin secde ettiği gibi secde edin, rabbinizin emrini, meleklerin bu özelliğini, bu vasfını taşıyın” der.

Meleklere iman edeceksen melekleri sevmen lazım. Meleklerin özelliği Allah’a secde etmek, Allah’ı hamd ile tesbih etmek, rabbinin emrini yerine getirmektir. İman sevmek demektir, dedik. Dolayısıyla melekleri seviyorsan onların yaptığını seveceksin. Melekler secde eder, sen de secdeyi seversen meleklerin yaptığını, sevmiş, meleklere iman etmiş olursun. Yoksa meleklere imanın olmaz. Allah meleklerin yaptıklarını söylediğinde bunu böyle anlamak gerekir.

El hamdu lillâhi fâtırıs semâvâti vel ard: “Hamd, yerleri ve gökleri yaratan Allah’a aittir.” İlk yaratana aittir. Câilil melâiketi rusulen: “Ki o meleklerden resuller yapmıştır.” Meleklerden resuller çıkarmıştır. Ulî ecnihatin mesnâ ve sulâse ve rubâa: “Melekleri ikişer, üçer ve dörder kanatlı olarak yapmıştır.” Yezîdu fîl halkı mâ yeşâ: “Allah bu yaratmayı dilediğinde arttırır.” Yani dilediğinde bu kanatları artırır. İkişer, üçer, dörder, yüzer, beş yüzer, kanatlı yaratır.

Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “Cebrail’i altı yüz kanadıyla gördüm” buyurur. Allah; ikişer, üçer, dörder derken bir de istediği takdirde bunu dilediği gibi artırır. Eğer Cebrail’in altı yüz kanadı varsa bu, meleklerin kanat sayısının 600’e doğru çoğaldığını gösterir; yani kanatlar üçer, dörder, onar, yirmişer artar. Fîl halkı mâ yeşâ: “Dilediğinin yaratılışını arttırır.” Bu durumda meleklerin kanatları onlar için birer rütbedir. Kanat sayılarının artması onlar için birer rütbe, birer meleki kalite mesabesindedir.

Allah insanın da insanlığını, yaratılıştaki kalitesini meleklerin kanadını arttırdığı gibi arttırır. Hani “insanlar madenler gibidir”262 buyurmuştu ya Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, aynen öyle insanın kalitesi de artar. Meleğin mertebesi, makamı kanatlarının çokluğuyla anlaşılır. İnsanın kalitesi ise imanından, imanının kalitesinden anlaşılır.

Kul; Allah’ı ne kadar çok seviyorsa, Allah’a karşı sadakatini ne kadar ispatlamışsa, Allah’a karşı ne kadar muttaki ise, takva sahibiyse, Allah’a ne kadar yakınsa, peygambere ne kadar benzemişse, ne kadar güzel ahlak sahibiyse, El Esmau’l Husna Allah’ın güzel isimleri onun üzerinde ne kadar tecelli etmişse, o kul da o kadar kaliteli olmuş, o kadar Hz. insan olmuş demektir. Yani hepsi bir bütündür. Bu da insanın kendi elindedir. Bu durumda; Fîl halkı mâ yeşâ: “Allah dileyenin, o yaradılışını arttırır, (onu kaliteli yapar)” buyurur.

İnnallâhe alâ kulli şey’in kadîr:263 “Muhakkak ki Allah, her şeye kadirdir.” Yani “ben böyleyim, ben değişemem” deme. Sen yeter ki iste, Allah sana öyle bir ikramda bulunur ki, saf nur olursun, melekler de nurdan yaratılmıştı. Yetmez, meleklerin secde ettiği varlık olursun; çünkü sen Allah’ın zatı tecellisini taşıyorsun ki nefahtu fîhi min rûhî264 ayetinde anlaşıldığı gibi melekler senin nurundan olmuş olur. Onun için melekler sana secde eder.

Allâhu yastafî minel melâiketi rusulen: “Allah meleklerden resuller seçer.” Ve minen nâs: “(Aynı şekilde) İnsanlardan da (resuller seçer).” İnnallâhe semîun basîr:265 “Muhakkak ki Allah her şeyi işiten ve görendir.” Evet, Allah ayeti kerimede; “ben-i İsrailin içlerinden ayetlerimize iman edip sabredenleri (imam) resul olarak seçtik”266 buyurur.

Allah nasıl ki meleklerden resul seçiyorsa insanlardan da öyle resul seçer. Meleklerden olan resuller, Allah hangi konuda onları seçmiş, onlara hangi görevi vermişse o görevi yerine getirir. İnsanlardan olan resuller de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in resulleridir ve bütün mü’minler bununla vazifelidir. Yalnız kim bu çabayı, gayreti yaparsa bu nimeti kazanabilir; çünkü Allah burada; “ayetlerimize iman edip sabredenler” diyerek sabır ve ayetlere iman şartını koşmuştur. Eğer biri böyle bir vasfa sahipse Allah onu imam, resul olarak seçer, dedi. Kul yeter ki Allah’ın ayetlerine iman etsin ve sabırlı olsun; çünkü bu yükü yüklenmek sabrı gerektirir.

Çünkü bu nimetle beraber dedikodu, bela, iftira, yokluk gelecek ve en yakının bile sana saldıracak bu durumda senin tahammüllü olman, isyan etmemen, itiraz etmemen, Allah’ın ayetlerine öyle bir iman etmiş olman lazım ki sadece “Allah” deyip, gelen her saldırıya karşılık bir de onlara dua edip; “ya rabbi bunlar bilmiyor” diyebilesin. Böyle olduğunda Allah’ın resullüğüne layık olmuş olursun. Bunu Allah söylüyor.

Elbette ki ayetleri kendilerine göre yorumlamaya çalışanlar bu ayeti de mutlaka götürüp bir yere dayandırarak kendine göre mana çıkarmaya çalışacak; ama Allah senin ne yaptığını bilir. Kur’an’ı okumanın tek bir şartı vardır. Bu şartı da Allah koymuştur; “Kur’an’ı okuduğunuzda recm edilmiş şeytandan Allah’a sığının”267 dedi. “Önce gönlünü temizle, peşin hükümden, ön yargıdan kurtul” dedi Allah. Ayeti kendine uydurmaya çalışma, şeytandan Allah’a öyle bir sığınman gerekir ki şeytan oraya herhangi bir vesvese vermesin. Şeytanlar değil sende ki meleklerin devrede olması gerekir. “Rabbim bana ne söylüyor” bunu anlamam lazım demen gerekir; çünkü Kur’an’ı okuduğunda Allah sana vahyeder, vahyetmiştir. Yoksa; “benim şöyle şöyle fikirlerim, düşüncelerim var, bakalım hangi ayet benim bu söylediğimi destekler" diye bakarsan sen kitaba uymaya değil kitabı kendine uydurmaya çalışıyorsun demektir.

Tekâdus semâvâtu yetefattarne min fevkıhinne: “Neredeyse gökler onların üzerinden, Allah’ın azametinden çatlayacak gibi titreşirler.” Vel melâiketu yusebbihûne bi hamdi rabbihim: “Melekler rablerini hamd ile tesbih ederler.” Demek ki gökler Allah’ın azametinden titrediğinde meleklerin hepsi hemen rablerini hamd ile tesbih ediyormuş. Ve yestagfirûne li men fîl ard: “Hemen yeryüzündekiler için istiğfara başlarlar.”

Gökler neden titrer?

Yeryüzündekilerin şirkinden, küfründen, o taşkınlıklarından dolayı gökler titremeye başlar. Çatlayacak gibi titremeye başlar ve melekler hemen rablerini hamd ile tesbih edip; “ya rabbi onları mağfiret et. Onlar bilmiyor onlara gazap etme” diye yeryüzündekiler için istiğfar etmeye başlarlar.

E lâ innallâhe huvel gafûrur rahîm:268 “Şunu iyi anlayın ki Allah ğafur ve rahimdir.” Nasıl ki melekler yeryüzündekiler için istiğfar ediyorsa sen de meleklere iman etmişsen eğer o halde senin de mü’minlere melekler gibi istiğfar etmen lazım. İnsanların, yeryüzündekilerin, o küfründen, şirkinden dolayı semanın çatlayacak gibi titrediğini bilmen lazım ve onlar içinde istiğfar etmen lazım. Meleklerin yaptığını yapman lazım ki; meleklerin yaptığını sevmiş, meleklere iman etmiş olasın. “Beni ilgilendirmez” demeyesin, bütün insanlar seni ilgilendirir. Onlar için istiğfar et, onlara yardım et, dünyanın öbür ucundaki bir insan bir günah da işlese, bir iyilik de yapsa burayı etkiler. Nitekim hepimiz beraber dünyada, dünya gemisinde yaşıyoruz. Bunu asla unutmayalım.

Her koyun kendi bacağından asılır diye bir şey yoktur. Her koyun kendi bacağından asılır; ama kokusu her tarafa da yayılır. Söyledim; “biri dünyanın öbür ucunda günah işlese, yanlış yapsa veya bir sevap işlese burayı etkiler.” Yani Allah; “siz de meleklerin yaptığını yapın, melek gibi olun” buyurur.

Yunezzilul melâikete bir rûhi min emrihî: “Allah melekleri, vahyiyle, ruhuyla gönderir.” Peki, kime gönderir? Alâ men yeşâu min ibâdihî: “Dilediği kullarına.” Hangi emri indirir? En enzirû ennehu lâ ilâhe illâ ene fettekûni:269 “Benden başka ilah yoktur (ilah benim) onun için bana karşı takva sahibi olun (sorumluluğunuzu bilin ve yerine getirin)” diye ona melekleri indirir.

Bu indirdikleri kimlerdir?

Allah’ın resulleridir. Allah dilediğini resul olarak seçer ve melekleri ona bu şekilde gönderir ve “la ilahe illallah” demeye, takva sahibi olmaya kullarını davet ettirir.

İnnellezîne kâlû rabbunâllâh: “O kimseler ki rabbim Allah’tır derler." Summestekâmû: “Sonra istikamet üzere olurlar.” Sonra dosdoğru yola girer ve “rabbimiz Allah’tır” deyip dosdoğru olurlar. Tetenezzelu aleyhimul melâikeh: “İşte, biz onların üzerine melekleri indiririz.” Allah melekleri onların üzerine indirirken melekler gelir ve onların gönlüne; Ellâ tehâfû ve lâ tahzenû: “Korkmayın, mahzun olmayın” diye vahyeder. Çünkü onlar; “rabbim Allah’tır, beni yaratan, terkip eden, yediren, içiren, büyüten, eğiten odur” deyip iman etmiş ve “rabbim ne söylediyse o” demişlerdir. Bununla beraber istikamet üzere durmuşlardır. Biz de melekleri onlara göndeririz, melekler de; “korkmayın ve mahzun olmayın” diye onların gönlüne vahyeder. Ve ebşirû bil cennetilletî kuntum tûadûn:270 “Sizi cennetle müjdeliyorum.” Allah, melekleri vasıtasıyla onları yaptıklarına karşılık onları cennetle müjdeler. Allah başka bir ayette; “Allah size cenneti va’d ediyor”271 buyurur.

Bu müjde iman edenler, rabbim Allah’tır deyip istikamet üzere olanlar için hem dünyada hem de ahirettedir. Allah onların gönlüne dünyada böyle vahyeder veya Allah o melekleriyle hitap ettirir. Kıyamet gününde aynı şekilde melekleri zaten birebir görür ve melekler onlara; “korkmayın, mahzun olmayın, cennet sizindir” deyip onları müjdeler.

Daimi olarak sürekli meleklerle iç içe, hep beraber yaşarız. Yapmamız gereken çok önemli bir mesele vardır; şeytanın olduğu yerde melekler olmaz. Meleklerin olduğu yerde de şeytan olmaz. Asla şeytanlarla beraber olmamaya, onları evimize almamaya çalışalım. Eğer birileri şeytanları içeriye davet ederse bizim de yapmamız gereken şey onları hemen kovmaktır. Kovmaya çalışalım ki melekler bizimle beraber olsun, melekler bizimle samimi olsun, yakın olsun.

Allah bu ayette Kadir Gecesi’ni anlatır; Tenezzelul melâiketu ver rûhu fîhâ bi izni rabbihim min kulli emr:272 “O gecede melekler ve ruh Allah’ın izniyle inerler.” Meleklerin bu inişleri sürekli ve daimidir. Evet, melekler her bir insan için, Allah’ın vahyettiğini onların gönlüne indirmek için inerler ve bu süreklidir. Ne zaman ki insan, kovulmuş şeytandan Allah’a sığınmak şartıyla Allah’ın bir ayetini okumaya başladıysa melekler orada hazır olur; çünkü şeytan olursa melek olmaz. Melekler o vahyi, o kulun gönlüne, kalbine indirir.

Ve iz kâletil melâiketu yâ meryemu innallâhastafâk: “Melekler, Meryem’e dedi ki: Allah seni seçti.” Ve tahhareki: “Seni tertemiz kıldı.” Vestafâki alâ nisâil âlemin:273 “Seni âlemdeki kadınlar içinden seçti.” Kim söylüyor bunu? -Melekler söylüyor. Hz. İsa’nın annesi Hz. Meryem’e; “Allah seni seçti, seni tertemiz kıldı” deyip onu müjdeliyorlar. Evet, “Allah bir peygamberi babasız dünyaya getirmek üzere âlemlerdeki kadınlar içinden seni seçti” dediler. Hz. İsa’nın annesi peygamber değildir. Öyle değil mi; ama Allah yine de melekleri gönderip vahyini indiriyormuş. Onun için “Allah dilediği kullarına meleklerini gönderip vahyini yapar” dedi. Allah bütün kullarına vahyini yapar, melekleriyle bu vahyi yapar. Buna Firavun da, kâfirler de dâhildir.

Allah bir kâfire bu vahyi nasıl yapar?

İmana davet ederek yapar. Allah, kâfirleri çeşitli şekillerde musibete uğratır sonra kendine davet eder. Bu durumda onların icabet etmesi gerekmez mi? Musibete çarptırırken de onun gönlüne melekleriyle veya vasıtasız olarak vahyedip kendine davet eder. Öyle ki kulun hiçbir mazereti kalmaz ve “ben anlamadım” diyemez. Allah, vahyini ona gösterip; “kulum bak bu melek de şahittir. Bu vahyi yapan da bu melektir, onlar da orda şahit olarak bulunur; ama sen ciddiye almayıp ters tarafa döndün, kabul etmedin” der.

Men kâne aduvven lillâhi ve melâiketihî ve rusulihî ve cibrîle ve mîkâle: “Kim Allah’a, meleklere, Allah’ın resullerine düşman olursa Cebrail’e, Mikail’e düşman olursa.” Fe innallâhe aduvvun lil kâfirîn:274 “Allah da kâfirlerin düşmanıdır.” Böyle yapanlar, düşman olanlar kâfirdir. Allah da kâfirlerin düşmanıdır. Meleklere düşmanlık; güzelliği, hayrı, rahmeti, nuru sevmemek demektir. Biri bunları sevmiyorsa düşmandır. Allah’ın resullerini sevmemek küfürdür; çünkü sevmeyenler aslında resulü değil Allah’ın vahyini sevmiyor demektir. Cebrail’i sevmemek de aynı şekilde vahyi sevmemektir.

Kul yeteveffâkum melekul mevtillezî vukkile bikum: “Allah’ın sizin için muvekkel (vazifeli) kıldığı ölüm meleği canınızı alacak.” Sizi vefat ettirecek. Summe ilâ rabbikum turceûn:275 “Sonra rabbinize döndürülüp götürüleceksiniz.” Demek ki vazifeli melekler varmış; Allah her bir kula canını alması için melekleri, vazifeli kılıyormuş sonra Allah’a döndürülüp götürüleceksiniz, huzura götürüleceksiniz, dedi Allah.

İnnellezîne teveffâhumul melâiketu zâlimî enfusihim: “O nefislerine zulmedenlerin ruhlarını melekler alırken.” Kâlû fîme kuntum: “Onlara derler ki: Ne işteydiniz (bu sizin ne halinizdir, ne yapıyorsunuz)?” Kâlû kunnâ mustad’afîne fîl ard: “Onlar derler ki: Biz yeryüzünde zayıf kimseleriz, zulme uğramış kimseleriz.” Gücümüz yetmiyor; yani bizi kullanıyorlar. Kâlû e lem tekun ardullâhi vâsia: “Onlar derler ki: Allah’ın arzı geniş değil miydi?” Fe tuhâcirû fîhâ: “Hicret etseydiniz ya.” Kulluğunuzu nerde yapabiliyorduysanız oraya hicret etseydiniz ya. Fe ulâike me’vâhum cehennem: “Onların varacağı yer cehennemdir.” Ve sâet masîrâ:276 “O ne kötü yerdir.” Yani Allah mazeret kabul etmiyor. “Biz zulüm altındaydık, ezildik biz zayıf kimseleriz” deyip mazeret üretmemizi Allah kabul etmez. Nerde kulluğunu yapabileceksen ahiretini nerde kazanabiliyorsan oraya hicret et, dedi Allah.

Ve men azlemu mimmenifterâ alâllâhi kezib: “Allah’a yalan yere iftira atandan daha zalim kim vardır.” Ev kâle ûhıye ileyye: “Allah bana da vahyediyor diyenden (daha zalim kim vardır).” Ve lem yûha ileyhi şey’un: “Oysaki ona bir şey vayhedilmemiştir.” Ama Allah adına konuşup Allah’a iftira atar. Ve men kâle se unzilu misle mâ enzelallâh: “Ya da ben de Allah’ın indirdiği gibi indiririm.” Allah’ın söylediği gibi söylerim diyenden daha zalim kim vardır.

Biraz önce imanın şartlarını söyledim eğer biri; “işte Allah imanın şartlarına bir de kadere imanı koymuştur” derse bu, Allah’a iftira olur. “Yok, Allah söylememiş; ama ben de Allah’ın söylediği gibi söylüyorum, ben de bunu ilave ediyorum” derse aynı şekilde; “Allah’ın indirdiğini ben de indiririm, Allah öyle söylemiş ve ben de onun gibi söylerim. Benim ille de Allah’ın vahyini bilmem gerekmiyor. Onun için ne gerekirse ben söylerim, bir eksik varsa tamamlarım, orada fazlalık varsa çıkarırım” derse ondan daha zalim kim vardır; çünkü bunların her biri Allah’a iftira atmıştır.

Dinini Allah’ın kitabından, vahyinden öğrenmeyenler mutlaka birilerine tabi olmuş, birilerine uymuş, onu Allah’ın yerine koymuştur; çünkü o kişi Allah adına konuşmuştur. Oysaki âlimin ne demesi gerekirdi? -“Dinini, kulluğu Allah’ın kitabından öğren” demesi gerekirdi. Evet, yapılması gereken bir şey varsa Allah’ın kelamına bir şeyi ilave etmek ya da çıkarmak değil Allah’ın kitabını açıklamaktır.

Ve lev terâ iziz zâlimûne fî gamerâtil mevt: “Kendilerine bu şekilde zulmedenleri o ölüm sarhoşluğu halinde bir görsen.” Vel melâiketu bâsitû eydîhim: “Melekler onlara ellerini uzatır.” Ahricû enfusekum: “Canınızı teslim edin.” Nefsinizi çıkarın, ruhunuzu teslim edin, denilir? Böylelerinin nefsi ruhlarını kaplamıştır. El yevme tuczevne azâbel hû: “Bugün o aşağılayıcı azap sizin içindir.” O aşağılayıcı azapla azaplanacaksınız. Bimâ kuntum tekûlûne alâllâhi gayral hakk: “Hakkınız olmadığı halde Allah hakkında konuştuklarınızdan dolayı bu cezayı alacaksınız.” Ve kuntum an âyâtihi testekbirûn:277 “Ve siz Allah’ın ayetleri karşısında kibirlendiniz.” Ayetleri yetersiz gördünüz, eksik gördünüz veya fazla gördünüz, gereksiz gördünüz. Bu, Allah’ın ayetleri karşısında kibirlenmektir. Bu, meleklere iman etmemek demektir. Bu, şeytanları veli edinmektir.

Ve lev terâ iz yeteveffellezîne keferû: “Kâfirlerin canlarını aldığımız zaman onları görürsün ki.” Vel melâiketu yadrıbûne vucûhehum ve edbârahum: “Melekler onların o anda yüzlerine ve arkalarına vurur.” Ve zûkû azâbel harîk:278 “Onlara tadın cehennem azabını derler.” Bu hali yaşayanlar daha ölmemiştir, ölmeden önce meleklerle böyle bir hal yaşarlar. Melekler onları tokatlayıp onlara vuruyormuş.

Ellezîne teteveffâhumul melâiketu zâlimî enfusihim: “Melekler kendilerine zulmetmiş olanların canlarını aldıklarında.” Fe elkavûs seleme: “Onlara teslim olun” derler. Onlar da teslim olduğunda; Mâ kunnâ na’melu min sûin: “Onlar derler ki: Biz yanlış yapmıyorduk.” Biz bunu yanlış olsun diye yapmıyorduk; yani kötülük olsun diye değil, biz iyi niyetliydik, kalbimiz temizdi, yanlış yapmışız; ama kötü bir niyetimiz yoktu, derler. Belâ innallâhe alîmun bimâ kuntum ta’melûn:279 “Onlar derler ki: Allah neyi hangi niyetle hangi maksatla yaptığınızı en iyi bilendir.” Yani “benim niyetim temizdir” demekle olmuyor. Allah seni, senin ne niyetle yaptığını bilir.

Bir de cennetliklerin ruhlarını alan melekler vardır. Ellezîne teteveffâhumul melâiketu tayyibîn: “Allah’ın melekleri o tertemiz olanların ruhlarını (takva sahibi olanların ruhlarını) alırken.” Yekûlûne selâmun aleykum: “Melekler onlara derler ki: Selamun aleykum.” Allah’ın selamı üzerinize olsun. Udhulûl cennet: “Cennete girdiniz, cenneti hak ettiniz.” Cennet size mübarek olsun, cennete girin. Bimâ kuntum ta’melûn:280 “Yaptıklarınızdan dolayı (amellerinizin güzelliğinden dolayı cennet sizindir).” Melekler cennetliklerin ruhlarını alırken nezaketle alır.

Bu, Allah’ın Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e hitabıdır; İz tekûlu lil mu’minîne e len yekfiyekum en yumiddekum rabbukum bi selâseti âlâfin minel melâiketi munzelîn:281 “Sen o zaman mü’minlere rabbinizin size indirmiş olduğu üç bin melekle yardım etmesi size yetmez mi diyordun?” Demek ki Allah melekleri yardıma gönderiyormuş. Gerektiğinde Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e üç bin, beş bin melekle yardım ettiği gibi.

Ve kem min melekin fîs semâvât: “Göklerde nice melekler var ki.” Lâ tugnî şefâatuhum şey’en: “Onların şefaatleri bir işe yaramaz.” İllâ min ba’di en ye’zenallâhu limen yeşâ: “Ancak Allah’ın izin verdiği kimseye onlar şefaat edebilir (yardım edebilir).” Yani durup dururken melekleri yardıma çağırsan melekler yardıma gelmez. Allah onlara izin verince melekler yardım eder, edebilir. Ve yerdâ:282 “Ve razı olduklarına.” Bir de Allah razı olduklarına onları yardıma gönderir.

Huvellezî yusallî aleykum ve melâiketuhu: “Allah’ın, melekleri size salat ederler, size yardım ederler.” Li yuhricekum minez zulumâti ilân nûr: “Sizi karanlıklardan nura çıkarmak için sizi nura davet ederler.” Ve kâne bil mu’minîne rahîmâ:283 “Ve onlar (insanlara) mü’minlere karşı çok merhametlidirler.”

İnnallâhe ve melâiketehu yusallûne alân nebiyy: “Muhakkak ki Allah ve melekleri peygamberine salat ederler.” Yardım eder, destek olurlar. Yâ eyyuhâllezîne âmenû: “Ey iman edenler.” Sallû aleyhi ve sellimû teslîmâ:284 “Siz de ona tam bir teslimiyetle destek olun, yardım edin.” Onunla beraber onun vahyini taşıyın.

Vel meleku alâ ercâihâ: “Melekler arşın etrafındadırlar.” Ve yahmilu arşe rabbike fevkahum yevme izin semâniyye:285 “O gün (Kıyamet günü tekrar insanların dirildiği gün) arşı sekiz melek yüklenir.” Arş, Allah’ın hükmettiği yerdir. Bu, Allah hükmünü o sekiz melekle yapar, demektir.

Ta'rucul melâiketu ver rûhu ileyhi fî yevmin kâne mikdaruhu hamsîne elfe senetin:286 “Melekler ve ruh miktarı elli bin yıl süren bir gün için de ona çıkarlar.” Yani elli bin yıllık yolu onlar bir günde çıkar. Meleklerin böyle hızlı hareket etmeleri vardır.

Meleklerin bir de şahitlikleri vardır. Şehidallâhu ennehû lâ ilâhe illâ hu: “Allah şahittir ki; Allah’tan başka ilah yoktur.” İlah bir tek odur. Vel melâiketu: “Melekler de (aynı şekilde şehadet eder).” Ve ulûl ilmi kâimen bil kıst: “İlim sahipleri de (Allah’tan başka ilah olmadığına) adaletle hükmedip ondan başka ilah yoktur, derler.” Lâ ilâhe illâ huvel azîzul hakîm:287 “Ondan başka ilah yoktur, o aziz ve hâkimdir.” O ilim sahipleri de eğer adaletle hükmederlerse meleklerin söylediği gibi söyler ve Allah’tan başka ilah olmadığına, ilahın sadece Allah olduğuna şahitlik yaparlar. Demek ki bilmeden, ilim sahibi olmadan şehadet mümkün değildir.

Ve yevme teşakkakus semâu bil gamâm: “O gün gökyüzü beyaz bulutlar halinde yarılacak.” Ve nuzzilel melâiketu tenzîlâ:288 “Melekler de bölük bölük indirilecek.”

Ve câe rabbuke vel meleku saffen saffâ:289 “Ve rabbin tecelli edip melekler saf saf olduğu zaman.” Kıyamet yerinde melekler saf saf diziliyormuş; yani Kıyamet gününde de yine meleklerle beraberiz.

Lâ yahzunuhumul fezeul ekber: “O en büyük korku bile onları üzmez.” Ve tetelakkâhumul melâiketu: “Onlar meleklerle karşılaşır.” Melekler onları karşılar. Hâzâ yevmukumullezî kuntum tûadûn:290 “İşte size va’dedilen gün bu gündür (denir onlara).” Melekler onlara böyle derler. Melekler kıyamet yerindeki herkese Allah’ın va’dini hatırlatır.

Yevme yekûmur rûhu vel melâiketu saffâ: “O gün melekler ve ruh saf saf dizilir.” Lâ yetekellemûne illâ men ezine lehur Rahmân: “O gün Rahman’ın izin verdiğinden başkası konuşmaz, konuşamaz.” Ve kâle sevâbâ:291 (Rahman’ın izin verdikleri) Onlar da güzelliği söyler.” Doğruyu, hakkı söyler.

İnnellezîne keferû ve mâtû: “Kâfir olup kâfir olarak ölenler için.” Ve hum kuffâr: “Küfründe direnip öyle ölenler için.” Ulâike aleyhim la’netullâh: “Onlar için Allah’ın laneti vardır.” Vel melaike: “Meleklerin de (laneti onların üzerinedir).” Vennasi ecmein: “Bütün insanların da (laneti onların üzerinedir).” Melekler bir de lanetliyormuş demek ki.

Yâ eyyuhâllezîne âmenû: “Ey iman edenler (ey iman ettiğini iddia edenler).” Kû enfusekum ve ehlîkum nâran: “Kendinizi ve ehlinizi ateşten koruyun!” Vakûduhân nâsu vel hicâra: “Onun yakıtı insanlar ve taşlardır.” Kalbi taşlaşmış insanlar ve taşlardır. Çünkü onlar taştan farksızdır. Aleyhâ melâiketun gılâzun şidâd: “O cehennemde vazifeli olan melekler katı ve şiddetlidirler.” Lâ ya’sûnallâhe mâ emerahum: “Allah’ın kendilerine emrettiği karşısında asi olmazlar.” Yani gereğini yaparlar. Ve yef’alûne mâ yu’merûn:292 “Allah onlara her neyi emretmişse öyle yaparlar.” Ve ma cealnâ ashaben nâri illâ melâikeh:293 “Biz o cehhennem bekçilerini meleklerden kıldık.“ Cehennemde de aynı şekilde vazifeli görevli melekler vardır.

Evet, melek demek; güç, kuvvet, nur, güzellik, mü’mince, dostça, arkadaş demekti. Her anda her birimizle beraber sürekli melekler topluluğu bulunur. Aynı şekilde bizimle beraber mutlaka şeytan da vardır. Bir de arada bir arkadaşlarını da davet edip onlarla beraber bize sıkıntı vermeye, vesvese vermeye çalışırlar. Bize düşen; melekleri sevmek, melekler gibi yapmayı sevmek, meleklerin dostluğunu, meleklerin beraberliğini sevmektir.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bir hadisinde; “insanlardan bir grup, birkaç kişi Allah’ın evlerinden birinde beraber olur, Allah’ın ayetlerini ders edinmek, Allah’ın ayetlerini anlamak, Allah’ın zikrini yapmak, Allah Allah demek için bir araya gelirse melekler onları çepeçevre kuşatır. Melekler kanatlarını onların ayakları altına serer, Allah oraya sekinetini indirir. Allah oraya rahmetini indirir”294 buyurur.

Bunların her biri farklı farklı uzun hadislerdi, özetle söyledim. Bu, hepimizin elindeki bir şeydir. Evimiz Allah’ın evlerinden bir ev olursa o zaman Allah’ın evi oluyormuş. Evimizde Allah’ın ayetleri ders ediniliyor, Allah zikrediliyorsa oraya melekler dolar. Allah öyle bir ev için; “evim” dedi. Evimiz Allah’ın evi olsun, evimiz Allah’ın evi olsun ki biz de Allah’ın kulu, âbdi olalım. Allah o evi melekleriyle kuşatsın, melekler bizim için istiğfar etsin. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz hadislerin devamında; “böyle bir durum karşısında Allah yanında bulunan meleklere o kulunu över” buyurur. Böyle yapalım ki Allah bizi melekleri yanında övsün.

Allah’ın, melekleri yanında kulunu övmesi ne demektir?

Kulunu tanıtmaktır. Böyle bir durumda sıkıntıya düşen bir kul için Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bir hadisinde buyurur; “Allah bir kulu sevdiğinde Cebrail (a.s.)’ı çağırır ve ‘ben falan kulumu seviyorum’ der. Allah bir vahyini indireceği zaman bütün gök Allah’ın azametinden titremeye başlar. O anda bütün melekler, sarhoşça, kendini kaybedercesine secdeye kapanır. Cebrail (a.s.); ‘Allah’ın o emri arşa geldiğinde bütün melekler sarhoş halde hem de kendinden geçmiş halde, haşyet ve muhabbet halinde secdeye kapanır. Bu durumdan kendine ilk gelen benim’ der. -Onun için Cebrail’e meleklerin resulü dedim- Allah’ın o kulu sevdiğini ve herkesin de onu sevmesi emrini alır ilk önce melekler arasında hemen yayar, onlara tebliğ ederim -yani resullüğümü yaparım.- Allah bir kulu sevdiğinde ‘ben falan kulumu seviyorum sen de onu sev’ emriyle ilgili vahyini Cebrail (a.s.)’a yapar. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in anlattığı hadisin devamında Cebrail (a.s.) der ki; o emri alırım, alırken de o kulu hemen tanır, severim ve bütün meleklere Allah’ın bu kulu sevdiğini haber veririm. Bu haberden sonra bütün gök ehli onu sever. Artık bu emir bütün melekler arasında yayılır ve bütün melekler de o kulu sevmeye başlar. Cebrail (a.s.); sonra Allah’ın bu emrini alır ve yeryüzüne indiririm, der. Bu durumda kim meleklere ne kadar iman etmişse, ne kadar melekleşmişse, onun melekeleri ne kadar güçlüyse her birine Allah falan kulunu seviyor sen de sev vahyini o kadar indiririm, der.”

Cebrail (a.s.) Allah’tan aldığı bu emri dünyada ki bütün insanlara indirip bu şekilde vahyeder; ama biri Allah’ın sevdiği o kişiyi sadece meleklere imanı kadar sevebilir. Melekler o kulu hemen sevmişti. Biri de melekleştiği, şeytani tarafını silip oraya melekliği koyduğu kadar o kulu sevebilir.

Evet, onun için meleklere iman ediyor, onları seviyor ve arkadaş oluyoruz. Dostumuz şeytanlar değil melekler olsun. Sohbet ettiğimiz, bizimle beraber olan melekler olsun. Kul bir yanlış yaptığında melekler bundan sıkıntı duyar, güzel yaptığında buna sevinir; çünkü melekler kula; “arkadaşım” der. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz yine bir hadisinde; “bir kul, bir sıkıntıya düştüğünde onunla beraber olan, onu seven melekler -her şey karşılıklıdır o kul, melekleri ne kadar seviyorsa meleklerin sevgisine o kadar layık olmuş olur onlarda ona göre onu severler ve arkadaşı olurlar, arkadaşı sıkıntıya düşünce gerekeni de yaparlar- hemen telaşlanır hemen Allah’a müracaat ederler. ‘Ya rabbi! Arkadaşım sıkıntıdadır, dardadır, zordadır bana müsaade et ona yardım edeyim’ derler” buyurur. Ederler mi? -Evet, vallahi ederler. Hem de bizim anlayamayacağımız kadar ederler.

Evet, şeytanlar bizim ayaklarımızı kaydırmaya çalışırken melekler bize yardım eder. Onun için dostu düşmandan ayırmak, dostu düşmanı bilmek gerekir. Eğer biri dostunu, düşmanını, ayırt edemiyorsa bu akıllı biri olur mu, aklını kullanan biri olur mu? -Elbette ki olmaz. Aklımızı sonuna kadar kullanıp dostumuzu, düşmanımızı birbirinden ayıralım. Dostumuza dost gibi muamele edip onu sevelim, düşmanımıza da düşman gibi muamele edip onu da sevmeyelim. Düşmanımızı kovup evimize, gönlümüze almayalım. Gönül evimize de almayalım, gönlümüze girmelerine müsaade etmeyelim.

Aynı şekilde eğer insan kardeşimizden biri onun tuzağına düşmüş, hürriyetini kaybetmişse ona da yardım etmeye çalışalım. Elinden tutup kaldırmaya çalışalım. Mutlaka bunun için bir fedakârlık gerekir. Bu fedakârlığı da esirgemeyelim. Biraz sıkıntı yaşayalım, Allah için kullarına yardım ederken yaşadığımız her sıkıntı karşılığında alacağımız ödül; Allah’ın yakınlığı, Allah’ın rahmeti, Allah’ın sevgisi, Allah’ın dostluğudur. Onun dostluğu her türlü sıkıntıya değer.

Allah hepimizi meleklere kâmil manada iman edenlerden, kendi melekelerini şeytanlıktan temizleyip melek haline getirenlerden eylesin. Aklı melekelerini kâmil manada kullanıp aklını akli selim haline getiren kullarından eylesin. Allah bizi melekler gibi nurlandırsın, bizi nur eylesin, meleklerin secde ettiği varlık eylesin.

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Süyûti, ed-Dürrü'l-Mensur, 4/615; Zebidi, İthâfü's-Sâde, 7/288 ↩
  2. Zumer /75 ↩
  3. Şuara /89 ↩
  4. İnfitar /10-12 ↩
  5. Araf /37 ↩
  6. Enbiya /26-27 ↩
  7. Tahrim /6 ↩
  8. Fatır /1 ↩
  9. Hacc /75 ↩
  10. Zuhruf /19 ↩
  11. Zumer /75 ↩
  12. Nahl /2 ↩
  13. Bakara /98 ↩
  14. Necm /26 ↩
  15. Nisa /166 ↩
  16. Fecr /22 ↩
  17. Fussilet /30 ↩
  18. İsra /61 ↩
  19. Sad /72 ↩
  20. Kehf /50 ↩
  21. Zariyat /56 ↩
  22. Nesaî, İstiaze 48; Müsned, 5/178, 179 ↩
  23. Bakara /285 ↩
  24. Bakara /170 ↩
  25. Bakara /285 ↩
  26. Nisa /136 ↩
  27. En’am /148 ↩
  28. Nisa /79 ↩
  29. Bakara /177 ↩
  30. Nahl /49 ↩
  31. Buhari, Enbiya 19, Müslim , Fezail-üs-sahabe 199 ↩
  32. Fatır /1 ↩
  33. Hicr /29 ↩
  34. Hacc /75 ↩
  35. Secde /24 ↩
  36. Nahl /98 ↩
  37. Şura /5 ↩
  38. Nahl /2 ↩
  39. Fussilet /30 ↩
  40. Kaf /32 ↩
  41. Kadir /4 ↩
  42. Ali İmran /42 ↩
  43. Bakara /98 ↩
  44. Secde /11 ↩
  45. Nisa /97 ↩
  46. En’am /93 ↩
  47. Enfal /50 ↩
  48. Nahl /28 ↩
  49. Nahl /32 ↩
  50. Ali İmran /124 ↩
  51. Necm /26 ↩
  52. Ahzab /43 ↩
  53. Ahzab /56 ↩
  54. Hakka /17 ↩
  55. Mearic /4 ↩
  56. Ali İmran /18 ↩
  57. Furkan /25 ↩
  58. Fecr /22 ↩
  59. Enbiya /103 ↩
  60. Nebe /38 ↩
  61. Tahrim /6 ↩
  62. Muddesır /31 ↩
  63. Müslim, 2689 /25, 2699 /38 Ebu Davût, İlim, 3641 ↩