close

MİRAÇ

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM

BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyai vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Bu sohbetimizde miracı anlamaya çalışacağız inşallah.

Allah’ın, peygamberlerine ikram ettiği, ihsan ettiği herhangi bir nimetten ümmetine de bir pay vardır. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz miraca çıktığında ümmetine de miraç olsun diye Allah beş vakit namazı ihsan etmiştir. Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “namaz mü’minin miracıdır. Namazı olmayanın miracı olmaz, miracı olmayanın da namazı olmaz”287 buyurmuştur.

Namazı olmayanın miracının olmayacağını genel olarak biliyoruz; ama Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bir de miracı olmayanın namazı olmayacağını söylemiştir. Bu hadis Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in farklı zamanlarda söylediği iki ayrı hadis değil tek bir hadistir. Bu yüzden hadisin sadece bir parçasını alıp, kabul etmek, öbür parçasını ise kabul etmemek Allah ve resulü adına hüküm vermektir.

Namaz mü’min için nasıl miraç olur?

Mü’min namazını ikame ederken Allah’ın huzurundaymış gibi bir duruşla durursa bu onun miraca çıkma duası olur ki bu dua kemale erdiğinde Allah onun duasını kabul eder ve onu manevi olarak miraca kabul edip ona miracı tattırır.

Allah ayet-i kerimede peygamberleri ve onlarla beraber olanları anlatırken; “onlar Allah’a iman etmişti ve namazı ikame ediyorlardı. Sonra onların arkasından bir nesil geldi ki onlar namazı zayi ettiler, eksilttiler, namazdan zarar ettiler”288 buyurur.

Böyle olanlar namazın hangi bölümünden zarar ettiler?

Namazın miracını yok saydılar, içini boşalttılar, dolayısıyla zarar ettiler; yani “zahiri olarak kıyamda durup tekbir getirirsen sonra Fatiha’yı ve ardından başka bir sureyi okur sonra da rukûya ve secdeye gidersen namaz kılmış olursun” dediler. Namazı böyle anlayıp anlatınca içini boşaltmış oldular. Oysaki bütün ibadetlerin bir hikmeti, Allah’ın her bir ibadetten bir muradı vardır. Eğer Allah’ın bir ibadetteki muradı gerçekleşmezse o ibadet içi boş bir ibadet olur, dolayısıyla ondan bize sadece yorgunluk kâr kalır.

Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “öyle insanlar var ki namaz kılarlar, onlara sadece yorgunluk kâr kalır; oruç tutarlar, onlara sadece açlık kâr kalır”289 buyurmuştur. Eğer namazımız bize yorgunluktan başka bir şey getirmemiş, bizi miraca çıkarmamış, Allah’ın huzurunda durmayı bize tattırmamışsa namazımızın içini boşaltmışız ve namazı zayi etmişiz demektir. Bu durumda namazın içini doldurup tamamlamamız gerekir.

Bütün hadisler mutlaka Kur’an’ın ölçüsüne vurulmalıdır. Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “hadislerimi Kur’an’ın ölçüsüne vurun. Kur’an’a uyuyorsa onları alın, uymuyorsa atın; çünkü ben Kur’an’dan, vahiyden başka bir şey söylemem”4 buyurmuştur.

Hadislere Yahudilerin ve Hristiyanların ürettiği birçok şey karışmıştır. Daha doğrusu bilerek karıştırılmıştır. Özellikle miraçta Hz. Musa (a.s.) ve Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’le ilgili anlatılan bir uydurma hadis vardır, bu hadisi anlatanlar bunu Kur’an’ın ölçüsüne vurmadan olduğu gibi kabul etmiştir. Size o uydurma hadisi söyleyeyim;

“Resulullah (s.a.v.) Efendimiz miraçtayken Allah ona elli vakit namaz farz kılmış. Miraçtan geri dönmek üzereyken Hz. Musa (a.s.) ‘senin ümmetin bu farzları taşıyamaz, bu sorumluluğu yerine getiremez. Bu yüzden rabbine dön, bu vakitleri eksiltsin’ demiş. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz ‘tamam’ deyip Allah’ın huzuruna gitmiş, Allah da farzları on vakit eksiltip kırka indirmiş. Hz. Musa (a.s.) namazın kırk vakte düştüğünü öğrenince Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e tekrar ‘senin ümmetin zayıftır, bunu kaldıramaz, bir daha huzura çık, rabbin bu kırk vakti de eksiltsin’ demiş. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bir daha Allah’ın huzuruna çıkmış ve Allah farz vakitleri indirmiş. Namaz beş vakte ininceye kadar bu olay böyle tekrar etmiş.” Hemen hemen herkes bu hadisi bilir, hatta çoğu Müslüman da bu hadisi doğru kabul eder.

Oysaki böyle söylemek vahye terstir, vahye ters olan bir şeyi anlamaktır. Allah’ın bir konuda hüküm verdiğinde hükmünü asla değiştirmeyeceğini, hükmünü geri almayacağını bilmemiz gerekir.290 Allah bir defa hüküm verip; “ümmetin elli vakit namaz kılacak” demişse o elli vakit namaz kılınacak demektir. Ayrıca Resulullah (s.a.v.) Efendimiz için “Allah namaz vakitlerini düşürsün diye huzura gidip geldi” demek çok çirkin bir kelimedir. Allah bir şey emreder de resulü ona itiraz edip; “olmaz, biz yapamayız” der mi hiç! Böyle bir şey olur mu! Böyle düşünmek Allah’ın vahyine terstir.

Peki, Yahudiler neden bu uydurma hadisi ortaya atmışlardır?

Tek kelimeyle; “bakın, bizim peygamberimiz sizin peygamberinize akıl vermiş, ona öğretmiş, bu yüzden o daha öndedir” demek için böyle söylemişlerdir. Bu sözde hadisi kabul etmek için cahil olmak, Kur’an’dan habersiz olmak gerekir. Böyle bir şey düşünülemez. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bir hadis-i şerifinde; “eğer Musa ve İsa kardeşim benim zamanıma yetişmiş olsalardı bana iman etmekten, bana ümmet olmaktan başka çareleri olmazdı”291 buyurur. Ölçü budur. Yoksa onların Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e işi öğrettiğini zannetmek ya da bunu söylemek Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e saygısızlıktır ve edebe aykırıdır. Kaldı ki Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in Allah’ın emrini, hükmünü Hz. Musa (a.s.)’ın söylemesiyle geri almaya çalışması Allah’a karşı saygısızlıktır, edebe aykırıdır. Bu yüzden böyle bir şey yoktur.

Allah beş vakit namazı farz kılmıştır. Bu, mü’minler için zahmet olsun diye değil miraç olsun, nimet olsun diyedir. Mü’minlerin, iman edenlerin; “rabbim beni günde beş sefer miraca, huzuruna davet ediyor” deyip namaz nimetine sevinmesi gerekir. Namazı bir zahmet olarak, bir yük olarak gördükçe, nimet olarak görmedikçe hiçbir mü’minin namazı miraç olmaz. Eğer namaz bir nimetse, bir ikramsa bu durumda yük olarak görmemek aksine bu nimete şükretmek, sevinmek gerekir.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in ümmetine bir de Allah’ın cemalini müşahede etme nimeti vardır. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz miracı hem ruh hem de beden itibari ile yapmıştır. Ümmetinden layık olanlara da aynı şekilde ruhani bir miraç vardır. Bütün peygamberlerin bir miracı vardır, o peygamberlere iman edenlerin miracı da kendi peygamberlerininki gibidir. Bu ümmetin miracı ise Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in miracı gibidir. Mü’minler ruhani olarak bu miracı yapar; çünkü Allah’ın huzuruna çıkıp onun cemalini müşahede etmek ruha ait bir nimettir. Allah’ın, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i özel olarak bedeni ile beraber huzura kabul etmesi; Allah’ın her şeye gücünün yettiğini, dilediğinde her türlü mucizeyi yarattığını gösterir.

Mesela Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i sidret-ul müntehaya kadar Cebrail (a.s.) götürmüş sonra da “ben sadece buraya kadar gelebilirim, bir adım daha atarsam yanarım” demiştir; çünkü ondan öteye varlık yoktur. Orada varlık olmadığı halde Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in oraya bedeni ile gitmesi başka bir mucizedir. Bu, Allah’ın kudretidir. Ruh bütünü ile bedene hükmedince beden, ruhun hükmünü alır ve yok mesabesinde olur.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bundan öteye refref ile gitmiştir. Refref, aşk demektir. Orada sadece aşk vardır, dolayısıyla Resulullah (s.a.v.) Efendimiz oraya Allah’ın aşkıyla, muhabbetiyle gitmiştir. Allah’ın o aşkı, muhabbeti onu sarmış ve bizim anlayamayacağımız bir hızla onu huzura çıkarmıştır. Mü’minlerin manevi miraçları da böyledir. Onlar da sidret-ul müntehaya kadar giderler, refref de onları sidret-ul müntehadan öteye götürür.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e gelen miraç nimeti ümmeti için de geçerliyken miracı, Allah’ın cemalini müşahedeyi kabul etmeyen birçok âlimimiz vardır. Kabul etmemek mahrumiyettir, bu yüzden miraç nimetini kabul etmeyenler bu nimetten mahrum kalırlar. Biri bir nimeti yok sayarsa o nimeti istemek gibi bir duası da olmaz. Duası olmayınca Allah böyle bir nimeti asla ve asla ona ikram edip ihsan etmez, böylelikle o kendisini nimetten mahrum etmiş olur. Bu nimeti kabul etmeyenler sadece ilimle konuşup aklına göre hüküm verir. Aklı almadığı için de nimeti inkâr eder. Ayetleri okuduğumuzda Allah’ın böyle vahyettiğini hemen anlayacağız inşallah.

Bir şeyi aklımız kabul etmedi diye onu kabul etmez ve ona iman etmezsek gayba, vahye, Allah’ın haber verdiğine değil aklımıza iman etmiş, onu ilah edinmiş oluruz. Böyle şeylerden sakınmamız, Allah’ın söylediği her şeye iman etmemiz gerekir. Bize düşen; itiraz etmek değil onu anlamaya çalışmaktır.

Peki, Allah neden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i miraca çıkarmıştır?

Meleklerin en büyüğüne bile ikram etmediği bu nimeti yeryüzünde halife olarak yarattığı kuluna vermekle; insan kıymetini, değerini, şerefin, kâinatın göz bebeği olduğunu bilsin, Allah’ın bütün varlık içinde ona nasıl değer verdiğini anlasın diye bu miracı Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e yaşatmıştır.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz oradan sadece miraç nimetiyle değil başka müjdelerle de dönmüştür. Bununla ilgili olarak; “rabbim bana vaatte bulundu ki kim bana şirk koşmamak kaydıyla ‘lâ ilâhe illallah’ derse cennete girer”292 buyurmuştur.

Mü’minler yaptıkları yanlışın, günahın cezasını dünyada, son nefeste, kabirde, kıyamet yerinde, yine temizlenmezse cehennemin içinden; yani sırattan geçerken çekerler, sonunda cennete giderler; çünkü Allah, ‘lâ ilâhe illallah’ diyenlerin cennette gireceği va’dinde bulunmuştur. Tabi ki kelime-i tevhidi getirenler beraberinde peygamberini de kabul ederse cennete girer. Bu da ümmete başka bir müjdedir. Bunlarla birlikte bir de Bakara Suresi’nin son iki ayeti olan “amener resulü” dediğimiz 285 ve 286. ayetleri miraç nimetinde müjde olarak inmiştir.

İsterseniz şimdi, Allah’ın Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i miraca nasıl davet ettiğini, peygamberimizin orada neleri müşahede ettiğini ayetlerle anlamaya çalışalım.

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM

BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Bu ayet İsra Suresi’nin birinci ayetidir. İsra; yolculuk, özellikle gece yolculuğu demektir. Subhânellezî esrâ bi âbdihî leylen minel mescidil harâmi ilâl mescidil aksa: “Allah subhandır ki kulunu bir gecede Mescid-i Haram’dan Mescid-i Aksa’ya yürütendir.” Allah önce subhan olduğunu söyledi; yani ne beni ne de işimi herhangi bir mahlûkun işine benzetme. Bir benzetme yapmadan, subhan olduğumu unutmadan anlattıklarımı dinle. Dikkat edilirse resulünü ya da nebisini demedi âbdini, kulunu Mescid-i Aksa’ya yürütendir, dedi.

Peki, Allah neden özellikle âbdini buyurdu?

Çünkü Resulullah (s.a.v.) Efendimiz peygamber olarak değil âbd olarak bu nimeti kazanmıştır. Öyleyse Allah’a âbd olmuş bu âbdliği kazanmış herkese böyle bir nimet vardır, dolayısıyla Allah bütün kullarını miraçla müjdelemiştir.

Ellezî bâraknâ havlehu: “Onun (Mescid-i Aksa’nın) etrafını, çevresini mübarek kılmıştık.” Neden? -Çünkü oraya peygamberler gelmiş ve Allah orda nebilerine, resullerine vahyetmiştir. Allah, kulunu bir gece Mescid-i Haram’dan Mescid-i Aksa’ya yürüttü. Bu yol zahiri olarak bir aylık yoldur. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bu yolculuğunu anlatırken; “Cebrail (a.s), ata benzeyen bir binekle beraber geldi, bu bineğin yürüyüşü şimşek hızı gibiydi”293 buyurur. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in bindiği bu binek bir aylık yolu bir anda giden bir binektir. Bu arada Resulullah (s.a.v.) Efendimiz direkt oraya gitmemiş yolda bazı yerlere uğramıştır.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz miraca neden götürülmüştür?

Allah cevap veriyor; Li nuriyehu min âyâtinâ: “Ona ayetlerimizden göstermek için.” Ayet; Allah’ın kudretinin delili, isimlerinin tecellisi demektir. İsimlerimizin tecellisini, kudretimizi göstermek için onu miraca çıkardık, dedi Allah. İnnehu huves semîul basîr:294 Muhakkak ki o her şeyi işiten ve her şeyi görendir.

Allah miracı bir de Necm Suresi’nde anlatır.

Ven necmi izâ hevâ: “Battığı zaman yıldıza yemin olsun (and olsun).” Mâ dalle sâhıbukum ve mâ gavâ:295 “Sizin sahibiniz (bizim resulümüz, sizi cehennemden, Allah’ın gazabından koruyan sahibiniz) şaşırmamıştır, sapmamıştır.” Ne söylüyorsa o doğrudur; “bir gecede Mescid-i Haram’dan Mescid-i Aksa’ya gittim sonra da miraca çıktım” dediyse o doğru söylüyordur. Onu dinleyin; çünkü o sapmamıştır, şaşırmamıştır.

Ve mâ yentıku anil hevâ: “O, kendi hevasından konuşmaz.” Yani nefsi öyle istediği için konuşmaz. İn huve illâ vahyun yûhâ: “O, ancak kendisine vahyedileni söyler.” Allah ona neyi vahyetmiş, neyi öğretmişse onu söyler. Allemehu şedîdul kuvâ:296 “Ona bunu öğreten güç ve kuvvet sahibidir.”

Zû mirretin festevâ: “O, güç sahibi, kuvvet sahibi istiva etti (ihata etti, kapladı).” Ve huve bil ufukil a’lâ:297 “O e’âla (yüce) bir ufukta (tecelli etmiş, istiva etmiş, kaplamıştı).” Allah Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in, rabbinin cemalini nasıl müşahede ettiğini anlatır. Ufuk; gözünün alabildiği kadar tecelli ettiği, kendi gücü kadar müşahede yaptığı anlamına gelir.

Summe denâ fe tedellâ: “Sonra (o tecelli, Allah’ın istivası, kaplaması) yaklaştı ve ona doğru sarktı.” Onun bulunduğu yere tecelli etti. Fe kâne kâbe kavseyn: “İki yay kadar.” Yayın iki ucu kadar; yani iki karış mesafe kadar. Ev ednâ: “Ya da daha yakın.” Elbette ki bunun bir de manevi manası vardır. Fe evhâ ilâ âbdihî: “O, âbdine (kuluna) vahyetti.” Mâ evhâ:298“Her neyi vahyedecekse (ona vahyetti).” Allah tecelli etti ve kuluna vahyetti.

Bir kısım âlimlerimiz; “Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in orda gördüğü, Cebrail (a.s)’dı” dediler. Oysaki Allah ayette “kuluna” kelimesini kullanmıştır. Bu durumda onun Cebrail (a.s.) olduğunu söylersek Resulullah (s.a.v.) Efendimiz için Cebrail (a.s)’ın kulu demiş oluruz. Bu, küfür olmaz mı!

Evet, Allah vahyedeceğini, vahyetmek istediğini kuluna vahyetmiştir. Mâ kezebel fuâdu mâ reâ:299 “Onun kalbi gördüğünü yalanlamadı.” Yani öyle bir müşahede yaptı ki gördüğünü kalbi ayni ile tasdik etti. Kalbi, rabbinin tecellisini müşahede ettiğini bildi. Herhangi bir vesvese veya herhangi bir şüphe duymadı.

E fe tumârûnehu alâ mâ yerâ:300 “Siz şimdi onun gördüklerini tartışacak mısınız?” Allah bir de soruyor. Onun gördükleri üzerinde tartışacak mısınız? Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, Cebrail (a.s)’ı görseydi, Allah zaten Cebrail’i gördüğünü söylerdi. Bu durumda bunu tartışmaya da gerek kalmazdı. Allah bu ayetle Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in Allah’ın cemalini müşahede ettiğini söylemiş, bu konuda tartışanları da bu ayetle önceden uyarmıştır.

Ve lekad reâhu nezleten uhrâ:301 “Daha önceki bir inişte de onu görmüş (müşahede) etmişti.” Allah bundan önce de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e bu müşahedeyi yaptırmıştı. Ne zaman? -Daha önceki bir inişte; yani Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, Allah’ın isimlerinin tecellisini daha önceden de müşahede etmişti. İnde sidretil muntehâ:302 “(Varlığın olmadığı) Sidret-ul müntehanın yanında.” Cebrail (a.s)’ın; “buradan öteye bir adım atarsam yanarım” dediği yerde bu müşahedeyi önceden yapmıştı. İndehâ cennetul me’vâ:303 “Cennet-ul Me’vâ da oradadır.” Resulullah (s.a.v.) Efendimiz cennetleri anlatırken; “öyle bir cennet vardır ki orda sadece Allah’ın cemalinin müşahedesi vardır” buyurmuştur. Bu durumda Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in bahsettiği cennet Cennet-ul Me’vâ’dır.

İz yagşes sidrete mâ yagşâ:304 “Sidreyi (sidret-ul müntehayı) bürüyen bürümüştü.” “Yeğşa” bürümüştü manasına gelir. Bütün sidre, Allah’ın haşyetiyle bürünmüştü. Haşyet bir tek Allah’adır. Sidreyi bir melek bürüyebilir mi? -Elbette ki bürüyemez. Bu durumda Allah, Allah’ın isimlerinin nurunun tecellisi sidreyi bürümüştü, oraya tecelli etmişti. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz de müşahedeyi oradan yapmıştı.

Mâ zâgal basaru ve mâ tegâ: “Gözü kaymadı, şaşmadı (başka tarafa dönüp bakmadı).” Lekad reâ min âyâti rabbihil kubrâ:305 “Rabbinin en büyük ayetlerinden olanı gördü (müşahede etti).” “Ayet-el Kübra” büyük ayet, en büyük ayet demektir.

Rabbinin en büyük ayetlerinden olanı görüp müşahede etmesi ne demektir?

Allah’ın isimleri, Allah’ın isimlerinin tecellisi Allah’ın ayetleridir; yani o isim perdesinden Allah’ın cemalini müşahededir. Hem de en büyüklerinden; çünkü Allah en büyüğünü müşahede ettirdiğini söylemiştir. Allah; “en büyüğünü” dediyse bu durumda Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “Allah” isminin tecellisiyle karşı karşıya kalmıştır; çünkü bütün isimleri kendisinde toplayan “Allah” isminin tecellisidir.

Allah bu nimeti Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e ihsan etti. Peki, diğer kullara, mü’minlere nasıl ihsan eder?

Kul manevi olarak bir yolculuk yapıp Cennet-ul Me’vâ’ya varmayana kadar bu müşahedeyi yapamaz; çünkü gönlün Cennet-ul Me’vâ’ya, sidret-ul müntehaya varması gerekir. Biri bir Mürşid-i kâmile tabi olmakla yaptığı bu manevi yolculuğu kendi gönlünden yapar. Kulun gönlünde yedi kat gök, arş, kursi, sidret-ul münteha mevcuttur. Kul kendi gönlünde nerede ise aynı şekilde semada da oradadır; yani kendi gönlünde ikinci mertebede ise göğün de ikinci katındadır. Bu zahiri olarak da böyledir. Cennet, kulun yedi kat göğü geçmesinden sonra gelir.

Demek ki Cennet-ul Me’vâ, sidret-ul müntehanın yanındaymış. Kulun herhangi bir cennette yapacağı müşahede ile Cennet-ul Me’vâ’da yapacağı müşahede farklıdır; çünkü Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in yaptığı müşahede Cennet-ul Me’vâ’dadır. Kulun gönlü ne zaman oraya vardıysa Allah bu müşahedeyi ona yaptırır; çünkü o artık Allah’ın cemalini müşahede etme gücüne sahiptir. O artık nefsinden, varlığından, benliğinden soyunmuştur, böyle bir müşahedeyi kaldırabilecek vasıfta, temizliktedir.

İnsanın, Allah’ın cemalini müşahede edemeyeceğini söyleyenler bunları bilmediği için öyle söyler. Kul müşahedeyi zaten dünyada değil ruh itibariyle cennette yapar. Bu yolculuk manevi bir yolculuktur. Kulun oraya yürümesi gerekmez. Ruh itibariyle cennette olduğu için Allah ona oturduğu yerde perdeyi açar, o da oradan Allah’ın cemalini müşahede eder.

Allah’ın miraçta Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e ve onun nezdinden bütün Müslümanlara verdiği nimetlerden biri de Bakara Suresi’nin son iki ayetidir. Şimdi hep beraber bu ayetleri anlamaya çalışalım.

Âmener resûlu bimâ unzile ileyhi min rabbihî vel mu’minûn: “Allah’ın resulü rabbinden kendisine her ne indirildiyse ona iman etti. Mü’minler de (onun iman ettiği gibi iman ettiler).” Onun gibi iman edenler iman etmiştir. Kullun âmene billâh: “Hepsi (Allah’ın resulü ve mü’minler) Allah’a iman eder.” Ve melâiketihî: “Meleklerine (iman eder).” Ve kutubihî: “Kitaplarına (iman eder).” Ve rusulih: “Resullerine (iman eder).” Lâ nuferriku beyne ehadin min rusulih: “Onlar Allah’ın resulleri arasında fark gözetmezler.” Neden? -Çünkü bütün resuller Allah’ın ayetlerini okur, bu yüzden aralarında bir fark yoktur.

Ve kâlû semi’nâ ve ata’nâ: “Ve (o mü’minler) derler ki: İşittik ve itaat ettik.” Allah’ın resulü onlara Allah’ın ayetlerini okuduğunda “işittik ve itaat ettik” derler. İşittik ve anladık ya da işittik ve kabul ettik değil işittik ve itaat ettik, derler. Bu; gerekeni yaptık, yapıyoruz, yapacağız, itaat edeceğiz anlamına gelir. Ğufrâneke rabbenâ ve ileykel masîr:306 “Rabbimiz bizi mağfiret et, dönüş sanadır.” Mü’minler böyle söyler ve Allah’tan mağfiret dilerler. Dönüşün Allah’a olması ahirete imandır. O zaman ahiretin gereği ne ise, ahireti kazanmak için ne yapmak gerekiyorsa işittik ve itaat ettik dediğimizde gerekeni yapmak zorundayız.

Evet, dua devam eder. Allah, mü’minlerin nasıl dua etmesi gerektiğini anlatır. Lâ yukellifullâhu nefsen illâ vus’ahâ: “Hiçbir nefse kaldıramayacağı (yapamayacağı, çekemeyeceği) yükü yüklemeyiz.” Ona yüklediğimiz, yap dediğimiz her şey kolaydır, onun yapabileceği şeylerdir. Allah, kullarından zor bir şey istememiştir, istemez. Lehâ mâ kesebet: “Onun kazandığı onun lehinedir.” Kul güzellikten her ne kazanırsa bu onun lehinedir. Ve aleyhâ mektesebet: “Kötülükten de (yanlıştan da) her neyi kazanmışsa (bu da onun) aleyhinedir.”

Rabbenâ lâ tuâhıznâ in nesînâ ev ahta’nâ: “(Mü’minler derler ki) Rabbimiz! Hata işlediysek veya unuttuysak bizi sorumlu tutma.” Hatamızdan veya unuttuğumuzdan dolayı bizi hesaba çekme, sorumlu tutma. Rabbenâ ve lâ tahmil aleynâ ısran kemâ hameltehu alellezîne min kablinâ: “Rabbimiz! Bizden öncekilere (kavimlere) yüklediğin gibi bize de ağır sorumluluklar (taşıyamayacağımız sorumluluklar) yükleme.” Rabbenâ ve lâ tuhammilnâ mâ lâ tâkate lenâ bih: “Rabbimiz! Gücümüzün, takatimizin yetmediği herhangi bir yükü (sorumluluğu) bize yükleme.” Va’fu annâ: “Bizi affet.” Vagfir lenâ: “Bizi mağfiret et.” Verhamnâ: “Bize merhamet et.” Ente mevlânâ: “Sen bizim mevlamızsın (bize yardım edensin, bizim dostumuzsun, velimizsin).” Fensurnâ alel kavmil kâfirîn:307 “Kâfir kavme karşı bize yardım et.”

Evet, mü’minlerin böyle dua etmesi gerekir. Mü’minler Allah’a, meleklerine, kitaplarına, resullerine iman ederler ve resullerin arasında bir fark gözetmezler. Bununla beraber dua ederken bir tek kendilerine dua etmez, bütün insanlığı, bütün mü’minleri kardeşleri olarak bilir ve “bize” diye dua ederler ve asla unutmazlar ki dönüş Allah’adır. Demek ki kul böyle olursa miraca layık oluyormuş.

Herkes rabbini arıyor, bu bütün insanlar için böyledir. Biri, rabbini dünyada bulamazsa ebediyen bulamaz, sadece kendi kendini kandırır. Kulun, rabbini bulması için buna layık olması, bu liyakatta olması gerekir. İnsanın ruh tarafında öyle bir durması lazım ki zahiri olan bedenini, varlığını, nefsini ruha feda edip kurban etmeli, kurban ederse ruhta fena bulur, saf, Allah’ın nefhettiği ruh olur, Allah’ın nuru olur. Allah’ın cemalini müşahede edecek olan, Allah’ın kendinden nefhettiği ruhtur. Hiç kimseye bu hale gelmeden Allah’ın cemalini müşahede etmek nasip olmaz.

Bir kul; “ya rabbi! Ben seni, senin cemalini müşahede etmek istiyorum” derse ve gerçekten samimiyse bu onun duası olur. Bu durumda Allah ona cemalini müşahede etmeye layık olacak şekilde muamele eder. Kul ya, Allah’ın kendisine yaptığı muameleyi kabul edip gereğini yaparak her anda; “ben senin kulunum, sen de benim rabbimsin” der, rabbine boyun büker ve kazanır ya da itiraz edip; “ben bunu sevmedim, beğenmedim, bunu kabul edemem, niye şunu şöyle yaptın” der ve kaybeder.

Allah’ın cemalini müşahede etmek, veli olmak, Allah’a dost olmak bir hayal değildir. Şimdiye kadar Allah’ın sayısını bildiği kadar veli ve Mürşid-i kâmil gelmiştir. Allah bir kuluna velayeti teslim edeceği zaman ona cemalini müşahede ettirir. İstisnasız velayetin ölçüsü budur. Allah, kuluna bu müşahedeyi yaptırdığı zaman velayeti ona teslim eder. O artık, Allah’ın özel manadaki velisidir.

Bütün mü’minler, bütün muttakiler genel manadaki velidir, Allah’ın dostudur. Bir de özel manadaki veli vardır. Peki, özel manadaki veliler kimlerdir?

Allah onları; “Allah’a yakın olanlar, mukarrebun”308 olarak beyan eder. Mukarrebunlar, sabikun olanlardır; yani onlar hayırda müsabaka yapıp yarışanlar,309 derdi Allah’ın rızası, dostluğu olanlardır. Mukarrebunlar bunun için yarışır, koşarlar. Biri bu şekilde çabasını, gayretini sarf ettiğinde Allah’a yaklaşır ve ona yakın olur.

Allah ayet-i kerimede Vescud vakterib:28 “Secde et yaklaş” buyurmuştur. Secde, insanı Allah’a yaklaştırır. Peki, secde ne demektir? -Secde yokluk demek, “ben yokum, sen varsın” demektir. Aynı zamanda aşığın, maşuğuna sevgisini göstermesi, dolayısıyla kendisini yaratan rabbine en doruk noktada sevgisini göstererek başını yere koyup; “sen benim rabbimsin, ben de senin kulunum” demesidir.

Allah’a dost olmayı, Allah’ın cemalini müşahede etmeyi, Allah’a yakın olmayı, mukarrebundan, sabikundan olmayı isteyen birinin yapması gereken şey nedir?

Şimdiye kadar hiç kimse bunu kendi kendine kazanmamıştır. Kazananlar mutlaka bir Mürşid-i kâmille beraber bunu kazanmıştır. Allah’ın âdeti böyledir. Gerisi hayaldir, vehimdir, zandır. Kime uyar, tabi olursan en fazla onun gibi olursun.

İnsan, aklını kullanmayan bir varlıktır. Şeytana uymaya, tabi olmaya öyle bir meyillidir ki kendini kandırıp hiçbir şey kazanamayacağı yere gider. Böyle yaparak da gönlündeki boşluğu dolduracağını zanneder. Oysaki sadece hasreti, pişmanlığı, “keşke şöyle yapmasaydım” demesi artar.

İnsanın tabi olduğu mürşidin gerçek bir Mürşid-i kâmil olması; yani Allah’tan vazife almış olması, onu Allah’a taşımaya, miraca taşımaya yetkili olması gerekir. Bütün Mürşid-i kâmiller böyledir ve işi Allah ile, Allah’ın emriyle, vahyiyle yaparlar; çünkü bu yol zanla gidilmez. Vehimle, şeytanın verdiği vesveseyle hiç kimse bir şey kazanamaz. Bu yüzden Allah ayet-i kerimede “onlar sadece zanna uyarlar ve zan ilimden hiçbir şey değildir.”310 “İnsanlardan öylesi vardır ki ellerinde nurlu bir kitapları, bir hidayetçileri, bir ilimleri olmadığı halde Allah hakkında konuşurlar”311 buyurmuştur. Hidayetçi, Allah’ın hidayeti ile hidayete vesile olur. Allah’ın hidayeti Kur’an’dır, vahiydir. Hidayeti Allah’tan almayanlar hidayette olamazlar. Nitekim Allah ayet-i kerimede “Allah’ın hidayet vermedikleri hidayette olmaz, delalettedir. Hidayet, Allah’ın hidayetidir”312 buyurmuştur.

Hal böyleyken birçok insan irşattan habersiz bir şekilde kendisine gelenleri hikâyelerle kandırmaya çalışır. Daha doğrusu şeytan onları kandırmıştır. Onlar da şeytana uyar ve “babamız şeyhti, biz de burada kalıp işi büyüklerimize havale ediyoruz” deyip insanları kandırmaya çalışır. Bunlar yetmiyormuş gibi bir de her kafadan farklı farklı ses çıkar. Kimi “bence şöyledir” der, kimi de; “yok bence öyle değil, böyle yapmak daha güzel, daha doğrudur” der. Peki, ya Allah’a göre nasıldır!

Sen Allah’a iman etmedin mi! Allah’ın vahyine iman etmiyor musun! Allah bir şeyi eksik bırakır mı! Allah’ın söylemediği, anlatmadığı bir şey var mıdır! Allah yolu bilmeyecek; ama sen kendi zannınla bileceksin öyle mi! Hiç bundan daha büyük müşrik, daha büyük kâfir, daha büyük münafık var mıdır! Böyle yapmak insanların Allah’a gitmesine mani olmaktır, onlara zulmetmektir.

Bilmeyenler de onların yanına gidip “haydi, bana yardımcı ol, bana anlat” der. Neyi anlatsın! Zannını mı, şeytanın verdiği vesveseyi mi yoksa hikâye mi anlatsın! Mürşid-i kâmil olmayan birinin yanına gidip; “bana anlat, bana öğret” deyip onu dinleyenden daha eşek kimse var mıdır! Eşek bile onu dinlemez.

İnsan kendine yazık ediyor, zulmediyor. Unutmamak lazım ki Allah ayetinde; “Allah zalimleri sevmez. Allah böbürlenip kendini övenleri sevmez”313 buyurmuştur.

“Babam şeyhtir” deyip insanları davet edenlere; “sen vuslata erdin mi, Allah seni miraca kabul ederek kullarımı bana getir dedi mi, sana böyle bir vazife, bir emir, bir yetki verdi mi? Eğer vermediyse ne diye ‘gelin beni dinleyin’ diyor, Allah’ın emretmediği bir şeyi varmış gibi gösterip bizi kandırıyor, hem kendine hem de bize zulmediyorsun? Günah değil mi, yazık değil mi, ahiret bu kadar basit bir şey midir, hesap bu kadar kolay mıdır” diye sormak gerekir.

Allah ayet-i kerimede “herkesin kazandığı kendisinedir”314 buyurmuştur. Herkes ne kazandığına bakmalıdır. Bu yüzden bütün kardeşlerimize; “buraya geldiğinizde her gün Allah’a biraz daha yaklaşmıyorsanız, Allah’ı biraz daha sevmiyorsanız, Allah’ın güzelliği ile biraz daha güzelleşmiyorsanız kendinize hemen başka bir Mürşid-i kâmil arayın, yeriniz burası değildir, nerde kazanabiliyorsanız yeriniz orasıdır” diyoruz.

Mesele kalabalık yapmak değildir. Mesele; Hz. İnsan olmayı kazanmak, şahsiyet sahibi olmak, kul olmak, âbd olmaktır. Aynı şekilde Allah’a; “sen benim rabbimsin, ben de senin kulunum. Sen benden ne istiyorsan, neyi emrediyorsan, nasıl olmamı, nasıl yapmamı istiyorsan ben öyle yaparım. Ben senin kulunum, dolayısıyla senin istediğin gibi, sevdiğin gibi yapacağım ve senin sevdiğin, istediğin gibi olacağım” demektir. Şahsiyet sahibi budur! Yoksa kendi kendini kandırıp Allah’ın vahyini, kitabını yok sayarak; “haydi şöyle yapalım, büyüklerimiz böyle yapmış, falan veli böyle söylemiş, herhalde böyledir” diyenlerden, böyle düşünenlerden ve böyleleriyle beraber olanlardan daha ahmak kim olabilir!

İnsan, aklını sonuna kadar kullanmalıdır. Biri aklını kullandığında bulunduğu yerde kazandığını veya kaybettiğini rahatlıkla anlar. Eğer kaybediyorsa oradan hemen uzaklaşmalı, hem de o kendini mürşid zannedeni sıradan biri değil düşman gibi, mikrop gibi bilmeli ve onun yanından kaçmalıdır; çünkü böyleleri insanı Allah’tan uzaklaştırır ve insana hastalık bulaştırır. Aynı şekilde biri de gittiği mürşidin yanında kazanıyorsa onu da gıda gibi bilmelidir. Kazanmak için bütün çabasıyla, gayretiyle orada olmalıdır.

Bütün bunları söylerken ağzımdan çıkan her kelimeye hesap olduğunu biliyorum. Allah ayet-i kerimede “ey iman ettiğini iddia edenler! Yapamayacağınız şeyi neden söylersiniz? Bu, Allah’ın gazabına sebep olur”315 buyurmuştur. Bu yüzden biri bir şeyi yapamıyorsa ve buna rağmen “ben bu işi yaparım” derse kendini Allah’ın gazabına atmış olur. Ben bunları söylüyorsam hikâye anlatmıyorum, kulun miraç nimetini nasıl kazanacağını anlatıyorum ve bunun için gerekeni de yapıyorum. Eğer yapmadığım bir şeyi söylersem ve sizi olmayan bir şeye davet edersem bu Allah’ın gazabına sebep olur. Bu yüzden anlattıklarım öyle hayali şeyler değildir. Tercihini yapanlar kazanır ve bunun vehim olmadığını anlar, müşahede eder.

Allah’ın kendisine Mürşid-i kâmillik vazifesi vermediği halde kendisine gelenlere “biz size yardımcı oluruz, işi büyüklerimize havale ederiz, onlar zaten gerekeni yaparlar” diyenler cahildir; çünkü cahil olmasa böyle söyleyemezler, insanları kandıramaz, onlara kendilerinde olmayan bir şeyi varmış gibi gösteremezler. Bu, cahilin cesaretidir. Kendini ateşe atma, Allah’ın gazabına, bir günlük dünyanın hesabını yapıp, ebedi hayatını cehenneme çevirme cesaretidir. Böyle bir insanda hiç akıl olur mu?

Hep beraber çabamızı, gayretimizi sarf edip Allah’ın rızasını, dostluğunu, miracı, Allah’ın cemalini müşahede etmeyi kazanacağız inşallah. Kazanmamız gerekir; çünkü başka çaremiz yoktur. İnsan olarak böyle bir nimet önümüzdeyken bu nimeti alamazsak bize de yazıklar olsun!

Allah hepimize kâmil manada bir iman nasip eylesin, namazımızı miraç eylesin inşallah! Allah bizi razı olduğu, sevdiği kullarından eylesin, özel manadaki velayeti, veliliği bizlere ihsan etsin inşallah! Allah bizi ümmeti Muhammed’e, muttakilere, mü’minlere önder eylesin, imam eylesin, hidayetçi eylesin. Kıyamet günü huzura alırken bir dost gibi, bir sevgili gibi huzura alsın inşallah! Allah bizi Resulullah (s.a.v.) Efendimiz ile Kıyamet günü karşılaştığımızda “evet, ya Resulullah! Tıpkı senin yaptığın gibi yaptım, senin gibi olmaya çalıştım” diyenlerden eylesin. Allah bizi fitneye düşenlerden, şeytana uyanlardan, ona tabi olanlardan, âbd olanlardan, nefsinin hevasına âbd olanlardan eylemesin. Allah bizi müşriklerden eylemesin.

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. El-Âlûsî, C.8, Er-Râzî C.1, Bursevî C.12 ↩
  2. Meryem /58-59 ↩
  3. İbn Mace, Sıyam 21, İbn Hanbel 2 /373 ↩
  4. Âli İmran/9, Ra’d /31, Hac /47, Rûm /6 Zumer /20 ↩
  5. İbn Kesir, 1 /378 Âlûsi 3 /210 ↩
  6. İbni Huzeyme: 2653-2654 ↩
  7. Ahmed B. Hanbel, C.3 S. 148; Buhari, C. 4 S. 248; Müslim, C.1 S.145; Tirmizi C. 5 S. 301 ↩
  8. İsra /1 ↩
  9. Necm /1-2 ↩
  10. Necm /3-5 ↩
  11. Necm /6-7 ↩
  12. Necm /8-10 ↩
  13. Necm /11 ↩
  14. Necm /12 ↩
  15. Necm /13 ↩
  16. Necm /14 ↩
  17. Necm /15 ↩
  18. Necm /16 ↩
  19. Necm /17-18 ↩
  20. Bakara /285 ↩
  21. Bakara /286 ↩
  22. Vâkıa /11 ↩
  23. Vâkıa /10 ↩
  24. Yûnus /36 ↩
  25. Hac /8 ↩
  26. Araf /178, Kehf /17, Bakara /120 ↩
  27. Âli İmran/57, Şura /40, Lokmân /18, Nisa /36 ↩
  28. En’âm /164 ↩
  29. Saff /2-3 ↩