close

İŞTE BENİM YOLUM

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM

BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyai vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Allah ayet-i kerimede Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e hitaben; “de ki: İşte benim yolum (benim yolum budur, böyledir). Görmek üzere Allah’a davet ediyorum. Ben ve bana tabi olanlar böyleyiz. Allah subhandır ve ben müşriklerden değilim, de”61 buyurmuştur. Bu sohbette görmek üzere Allah’a davet edeceğiz inşallah.

Kardeşlerimizin hangi yolu gittiğimizi, yolumuzun ne olduğunu anlamaları gerekir. Onlara; “yolunuz hangi yoldur” diye sorulduğunda hangi yolda yürüdüklerini, hangi yola davet ettiklerini bu sohbetimizle bilecekler, anlayacaklar inşallah.

Hepimiz tasavvuf ve tarikat hakkında en azından genel olarak bir bilgiye sahibiz. Tasavvuf, ihsan yolu demektir; yani Allah’ı görüyormuşçasına ona âbd olma yoludur. Aynı zamanda ihlâs yoludur; yani Allah’a halis olarak kul olma, âbd olma yoludur. Hangi yol olursa olsun o yol haksa kaynağı mutlaka Kur’an’dır.

Bütün tarikatların ve meşreplerin kaynağı Kur’an’dır, hepsi yollarını Kur’an’dan çıkarıp ona göre yürümüşlerdir. Geçmişteki tarikat pirlerinin hepsi yürüdükleri yolu Kur’an’dan çıkarmıştır. Onlar “bu yol benim yolumdur” dememiş sonra gelenler yolu onlara izafe edip “falancanın yolu” demişlerdir.

Bize göre yolların o yolun pirlerinin adıyla anılması doğru değildir; çünkü yol, Allah’ın yoludur. Başkasının yolu gibi tabir edilince sanki Kur’an’da yokmuş, Allah öyle emretmemiş, resulü öyle yapmamış da sonra gelenler kendine göre bir yol çizmişler gibi anlaşılır. Bu yüzden bu tür adlandırmalar yanlıştır.

Mesela tarikatlar arasında Kadiriler ve Nakşîler vardır. Kadiriler sesli, Nakşîler ise sessiz zikir yapar. Kadiriler aşk, muhabbet yolunu benimser, Nakşîler ise haşyet yolunu tercih eder. Sonuçta iki yol da Allah’ın emridir ve bu yolun pirlerinin kendine göre gittiği yoldur.

Bir de vahdet-i vücut, vahdet-i şuhud meselesi vardır. Vahdet-i şuhudu benimseyenler; “bütün varlıkta Allah’ın tecellisini müşahede etmek gerekir” derler. Vahdet-i vücudu benimseyenler ise kendilerini de Allah’ın tecellisine, müşahedesine müdâhil ederler. Bunları geniş bir şekilde anlatmayacağım, kardeşlerimiz tarikat ve tasavvuf hakkında kısa bir bilgiye sahip olsunlar ki bizimle beraber yürürken nasıl bir yolda gittiklerini bilsinler diye bunları anlatıyorum.

Bununla beraber her velinin mutlaka bir meşrebi; yani kendi gönül âleminde gittiği bir yol vardır. Hiç kimse için bir velinin gittiği yol genel olamaz, böyle bir şey mümkün değildir. Bununla ilgili olarak Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “her gönülden Allah’a bir yol gider” buyurmuştur. Bu durumda herkesin bu yolculuğu kendi gönlünden yapması gerekir. Hiç kimse kimsenin yolundan yürüyemez, böyle bir şey mümkün değildir. Eğer yürüyorsa onunla aynı demektir. Oysaki Allah, insanları yaratırken kopya çekmemiştir. Tüm insanlar özel olarak yaratıldığı, fıtratları özel olduğu gibi yolları da ayrıdır, özeldir; yani herkes Allah’a giderken kendi gönlünden özel bir yol takip eder.

Mürşid-i kâmil de kendisiyle beraber olanların yolunu bildiği için onları gidecekleri yoldan Allah’ın vahyiyle taşıyıp götürür. Kendisine tabi olanlara onların gönlünden manevi bir yolculuk yaptırıp onları Allah’a vasıl eder. Bu yolculuğu yaptırırken de bunu Allah’ın vahyiyle, emriyle, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in sünnetiyle yapar.

Hiç kimseye ait bir yol yoktur. Yol, Allah’ın ve resulünün yoludur. Eğer yol, Allah’a gidiyorsa bu böyledir. Şimdiye kadar Allah’a vasıl olanlar vahiy ve sünnet yolundan; yani canlı Kur’an’ın yolundan vasıl olmuştur. Kimse kafasına göre bir yol üretmemiştir. Herkes kendi meşrebine, gönül âlemine, gönül yoluna göre yolu yürümüştür. Daha sonra gelenler de onları takip etmeye çalışmıştır; ama bu takip bize göre doğru bir şey değildir.

Herkesin Allah’a kendi gönlünden gitmesi, dayanağının Allah’ın vahyi ve Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in sünneti olması gerekir. Allah’a vuslat yolunda yürüyen bir kulun yolu giderken; “ben şeyhime, mürşidime, hocama uyuyorum” dememesi, aksine “Kur’an’a, Allah’ın vahyine uyuyorum” deyip yolu böyle yürümesi gerekir. Yoksa şeytan, yolda ona; “ya bu yol doğru değilse, ya ötekinin yolu daha doğruysa! Falancalar böyle yapıyordu, belki böyle daha kolaydı” dedirterek bin bir türlü vesvese verir. Kul, Allah’a vuslat yolunda yürürken yolun bir yerinde şeytan bunu ona söyler ve söyletir.

Allah ayet-i kerimede Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e; “de ki: İşte benim yolum budur, görmek üzere Allah’a davet ediyorum. Ben ve bana tabi olanlar böyleyiz” buyurur. Ona tabi olanlar onun yolunda yürüyenlerdir, onun varisleridir; yani Mürşid-i kâmillerdir. Onun yolunda yürümek isteyenler de Mürşid-i kâmillere tabi olur. Böylelikle yol onların da yolu olmuş olur; yani bu yolda gittikleri için yol onların da yoludur. Yoksa yolun onların olması bu yolun sahipleri olduğu, yolu kendilerinin ortaya çıkardığı manasına gelmez; çünkü yol Allah’ın yolu, Allah’ın resulüne öğrettiği yoldur, yolun sahibi olan da Allah’tır.

“Ve Allah subhandır de.” Yani yolu akılla anlamaya çalışma, bu yol ancak yürürken anlaşılır, sen de yolu ancak yürürken anlarsın; çünkü bu ilimle anlaşılan bir şey değildir. Allah subhandır; yani Allah’ın cemalini müşahede etmeyi baş gözüyle görmek olarak anlamaya çalışırsan “Allah subhandır, bundan münezzehtir” dememiş olur ve Allah’ı kendi seviyende görmüş olursun. Allah da “böyle anlama, Allah subhandır” buyurmuştur.

“Ve ben müşriklerden değilim de.”62 Bu tam bir tevhit, tam bir “lâ ilâhe illallah” deyiştir; yani bu yol tevhit yoludur. O halde tasavvuf yolu, ihsan yolu, tarikat yolu; tevhit yolu demek, bütün şirklerden kurtulmak demektir. İşte bu yol bizim yolumuzdur.

Bu durumda bize uyan kardeşlerimize; “hangi yoldasınız, hangi tarikatta, hangi tasavvuftasınız” diye sorulsa söylemeleri gereken şey; “bizim yolumuz Allah’ın resulüne vahyettiği yoldur; yani Muhammedi yoldur. Kitabımız herhangi bir velinin kitabı değil Allah’ın kitabıdır. Bizim için örnek de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’dir” olmalıdır.

Bu her bir mü’min için böyledir. Bu yüzden mürşidin arada durması doğru değildir. Mürşid önde yürür; ama araya girmez. Böyle anlaşılmazsa dervişler boş yere kendini oyalar ve kendini kandırır.

Allah her birimizi kendisine vasıl olmaya davet etmiştir. Yoksa “gittik falan mürşide tabi olduk. O bize yardım eder, şefaat eder” demek yanlıştır. Hatta bunun adına “şirk” denir. Allah senin için başkasından şefaat ummanı değil Hz. İnsan olmanı ister.

Mürşid-i kâmil; Allah’a kâmil manada âbd olan kul demektir. Mürşid-i kâmil ile beraber Allah’a âbd olmayı öğrenirsin. O, âbd olma yolunda sana yardım edip seni Allah’a taşır. Bu vazifeyi, yetkiyi ona Allah vermişse o halde o bunu Allah’ın emrettiği gibi yapar, Allah’ın vahyine uyar.

Hayali bir yolda yürümüyoruz, aksine Allah’ın vahyettiği yolda, Allah’ın yolunda yürüyoruz; çünkü yol, birilerinin yolu değil Allah’ın yoludur, Allah’a giden yoldur. Yol, Allah’ın yoluysa Allah’a gider.

Şimdiye kadar Allah’a vasıl olan veliler, Mürşid-i kâmiller Allah’ın yoluna uymuştur. Mürşid-i kâmillere tabi olanların da önce yolu anlamaları gerekir; çünkü anlamadan olmaz. Biri bu yolu anlamadan giderse şeytan onun ayağına çelmeyi takıp onu çukura yuvarlar; çünkü anlamadan gidilen yol kişiyi Allah’a vasıl etmez.

Bir de bir yol ki vahiy yolu değilse, o yolu Allah çizmemiş, göstermemişse o yola mutlaka bir nehrin akarken çerle çöple dolması gibi farklı fikirler, düşünceler karışır. Bu fikirlerin içinde doğru da yanlış da vardır ve bu yolda yürürken doğru ile yanlışı ayırt edemeyebiliriz sonra doğruyu alalım derken yanlışı alırız ve bu bize zarar verir. Böylelikle hiç farkında olmadan ahiretimizi kaybederiz. Bu yüzden yanlışa düşmememiz için yolu Allah’tan, vahyinden öğrenmemiz gerekir. İnşallah bu sohbetimizde bunu anlatacağız.

Allah ayet-i kerimede “Allah’ı unutup Allah’ın da kendilerini kendilerine unutturduğu kimseler gibi olmayın”63 buyurur. Allah bu ayette kendisini unutmamızı men etmiş “beni unutmayın, beni unutursanız ben de size kim olduğunuzu, nereye gideceğinizi, ne yapacağınızı, ne yapmanız gerektiğini unuttururum” buyurmuştur.

Demek ki Allah’ı unutanlar kendini de unutmuştur. Peki, Allah’ı unutmamak için ne yapmak gerekir?

Allah ayet-i kerimede buyurur; “de ki: İşte benim yolum. Basiret üzere, görmek üzere sizi Allah’a davet ediyorum. Ben ve bana tabi olanlar böyleyiz.” Eğer resulüme tabi olacaksan bu böyledir. “Ve Allah subhandır.” Yani “Allah’ı aklına göre anlamaya çalışma.”

Allah’ın zatı hakkında tefekkür edilmez. Allah kendini esmasıyla tanıtmıştır, senin de Allah’ı esmasıyla bilmen gerekir. Esma perdesini aralarsan Allah’ın zati müşahedesini hak edersin. Allah ayetin sonunda; “ve ben müşriklerden değilim de”64 buyurmuştur. Yani Allah’ı unuttuğunda, hatta görmediğinde, huzurunda olduğunu tatmadığında şirke düşersin. Bu durumda az veya çok, hepimiz küçük veya büyük şirke düşüyoruz demektir.

Peki, şirke düşmemek için Allah’ın huzurunda nasıl durmamız; yani rabbimizi nasıl tefekkür etmemiz gerekir?

Kul, rabbini tefekkür edince “beni yaratan rabbim” deyip tefekkür etmelidir. Peki, Allah kendini nasıl tanıtmıştır? -Allah ayet-i kerimelerde; “Allah her şeyi yaratandır”65 “Allah her şeye kâdirdir, her şeye gücü yetendir.”66 “Allah her şeyi görendir, herkesi, her şeyi işitendir.”67 “Allah her şeye şahittir.”68 “Allah her şeyi ilmiyle ihata edendir.”69 “Ne yana dönersen dön Allah’ın vechi oradadır.”70 “Nerde olursanız olun o Allah sizinle beraberdir.”71 “Allah size şah damarınızdan daha yakındır.”72 “Allah, insanları ihata etmiştir, çepeçevre kuşatmıştır.”73 “Allah dilemeden siz dileyemezsiniz”74 buyurmuştur. Öyleyse “beni yaratan rabbim” deyip rabbimizi tefekkür ettiğimizde ayetlerde Allah’ın kendini tanıttığı gibi tefekkür etmemiz gerekir.

Allah’ın, kuluna nasıl yakın olduğunu, kulun, Allah’ın yakınlığını düşünürken nasıl düşünmesi, nasıl tefekkür etmesi gerektiğini anlamamız için bütün bu ayetlere bu şekilde iman etmemiz gerekir. İman etmek sadece anlamak ya da inanmak değildir. Aynı zamanda bunu tatmaktır, yoksa imanı tatmamış oluruz.

Şimdi konumuzla ilgili ayetleri okuyalım. Öyle ki öğrendiklerimizi Allah’ın vahyinden öğrenmiş olalım, bir de öğrendiklerimiz Allah’a göre doğru bilgiler olsun ve rabbimizin bize olan yakınlığını ayetlerle anlamaya, tatmaya çalışalım. Böyle yaparsak; yani doğru bakar, doğru anlar, doğru düşünürsek Allah ile aramızdaki perdeler açılır inşallah.

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM

BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Ve lâ tekûnû kellezîne nesûllâh: “Allah’ı unutanlar gibi olmayın.” İnsanlardan bir kısmı Allah’ı unutur; ama siz, Allah’ı unutanlar gibi olmayın, Allah’ı unutmayın, öyle yapmayın. Fe ensâhum enfusehum: “(Eğer biri Allah’ı unutursa Allah da) Ona onu unutturur.” O, kendini unutmuş olur. Ulâike humul fâsikûn:75 “İşte onlar fasıklardır.” Demek ki Allah’ı unutanlar fasıkmış.

Allah’ı unutmamak için her anda onunla beraber olmak, onun yakınlığını tatmak gerekir. Öyle ki her anda bizimle beraber olduğunu, bizi, insanı ihata ettiğini, nerde olursak olalım bizimle beraber olduğunu, bize şah damarımızdan daha yakın olduğunu, o dilemeden bizim dileyemeyeceğimizi bilip bütün bu yakınlığa iman edip bunu tatmamız gerekir.

Kul hâzihî sebîlî: “De ki işte benim yolum (benim yolum budur).” Ed’û ilâllâhi alâ basîratin: “Ben görmek üzere Allah’a davet ediyorum.” Ene ve menittebeanî: “Ben ve bana tabi olanlar böyleyiz.” Ve subhânallâh: “Ve Allah subhandır.” Ve mâ ene minel muşrikîn:76 “Ve ben müşriklerden değilim (de).” Eğer böyle olmazsa şirke düşersin ve şirk ehli olursun.

Hem afaktaki, hem enfüsteki, hem de Allah’ın inzal ettiği ayetleri okuyarak şahit olmayı kazanmamız lazım. Peki, bu ayetlerle şahit olmayı nasıl kazanabiliriz?

Bütün varlığa Allah’ın isimlerinin tecellisi olarak bakarsak kazanırız; çünkü bütün varlık, Allah’ın isimlerinin tecellisidir. Neye bakarsak bakalım o, rabbini hamd ile tesbih eder ve Allah’ın emrettiği yerde durur. Mutlaka orada Allah’ın bir ismi tecelli etmiştir. Bu durumda neye bakarsak bakalım, Allah’ın bir ismini müşahede etmiş oluruz. Kendimize baktığımızda ise Allah’ın bütün isimlerini görmemiz ve bunları tatmamız gerekir. Böyle olursa tüm mahlûkatta Allah’ın isimlerini görürüz ve dolayısıyla Allah’ın isimlerine görerek, şahit olarak iman ederiz. Eşhedu enlâ ilâhe illallah: “Ben şahit oluyorum ki Allah’tan başka ilah yoktur” demek de zaten budur. Bu durumda şahit olmak için görmemiz; yani bütün varlıkta, insan üzerinde Allah’ın El Esmau’l Husna’sını görüp anlamamız, sevmemiz gerekir.

Evet, bizim yolumuz da bu yoldur. Kardeşlerimiz, Allah’a davet ederken Allah’ın vahyiyle, Allah’ın isimlerini müşahede etmeye, kendine, insana şahit olmaya, bütün mülkün, Allah’a ait olduğunu, her anda her işin Allah tarafından yapıldığını müşahede etmeye davet etmelidir; ama bunun olabilmesi için önce kendisinin buna şahit olması gerekir.

Allâhullezî halaka seb'a semâvât: “Allah gökleri yedi kat (yedi gök) olarak yaratmıştır.” Ve minel ardı mislehunne: “Yerde de mislini (yeri de yedi kat olarak yaratmıştır).” Yetenezzelul emru beynehunne: “Allah’ın emri onlar arasında (yerle gök arasında) inip çıkar.” Emir sürekli olarak yerle gök arasında inip çıkar. Allah, emrini hem gökten melekleriyle indirir hem de tecelli ederek indirir. Aynı şekilde yerde olanlar da yine Allah’ın katına çıkar. Hayır da olsa, şer de olsa, günah da olsa, sevap da olsa her şey hesabın görülmesi için huzura çıkar.

Li ta'lemû ennallâhe alâ kulli şey'in kadîr: “Allah’ın her şeye kadir olduğunu biliyor musun?” Allah soruyor; bilmez misin ki Allah her şeye kadirdir. Her şeyin Allah’ın emrinde ve hükmünde olduğunu bilmen lazım. Ve ennallâhe kad ehâta bi kulli şey'in ilmâ:77 “Allah ilmiyle her şeyi ihata etmiş, çepeçevre kuşatmıştır.” Her şey onun hükmünün, ilminin içindedir ve Allah her şeyi ilmiyle ihata etmiştir, o her şeye kadirdir.

Sebbeha lillâhi mâ fîs semâvâti vel ard: “Göklerde ve yerde her ne varsa hepsi rabbini tesbih eder.” Hepsi rabbinin emrettiği şekilde hareket edip onun emrettiği yerde durur; yani rabbinin emrine itaat eder. Ve huvel azîzul hakîm:78 “O, aziz ve hakimdir.” Bütün güç, kuvvet, kudret, şeref ona aittir.

Her şeyin Allah’ı tesbih etmesi hikmeti gereğidir; yani bunda Allah’ın bir muradı vardır. Her şeyin bir vazifesi vardır. Allah neyi nereye koymuşsa o orada Allah’ın emrinde, hükmünde durur; yani rabbini orada tesbih eder, rabbine orada itaat eder.

Lehu mulkus semâvâti vel ard, yuhyî ve yumît: “Göklerin ve yerin mülkü ona aittir. Dirilten de, öldüren de odur.” Göklerin ve yerin mülkiyeti, melikliği Allah’a aittir, mülk de, hüküm de onundur. Ve huve alâ kulli şey’in kadîr:79 “Ve o her şeye kadirdir.”

Huvel evvelu vel âhir: “Evvel de ahir de odur.” Vez zâhiru vel bâtın: “Zahir de batın da odur.” Yani görünen de görünmeyen de odur. Ve huve bi kulli şey’in alîm:80 “O, her şeyi her şeyle bilendir.” Allah’ın nuru her şeye tecelli etmiştir. Bu yüzden Allah her şeyle her şeyi bilir; yani bildiği bir şeyi dışarıdan değil onunla, hem de onun her zerresiyle bilir. Allah kendi yakınlığını anlatıyor. Allah zahir ve batındır; yani gördüğünüz de görmediğiniz de onun tecellisidir. Gördüğünüz tecelli, görülmeyen tecelliyi perdelemiştir.

Huvellezî halakas semâvâti vel arda fi sitteti eyyâm: “Allah gökleri ve yeri altı günde yarattı.” Summestevâ alâl arş: “Sonra arşa istiva etti (hükmünü arştan verdi).” Arş; bütün varlığı, bütün kâinatı, bütün galaksileri, bütün gökleri, kursiyi kaplamış durumdadır. Allah, emrini ve hükmünü oradan verip kâinatı idare eder. Ya’lemu mâ yelicu fîl ard: “(O) Yere giren (toprağa gömülen) her ne olursa onu bilir.” Ve mâ yahrucu minhâ:  “Oradan (yerden) çıkanı da bilir.” Yani Allah; yerden ne yeşereceğini, ne büyüyeceğini, ne çıkacağını, yerin neresinden su, neresinden maden çıkacağını bilir. Kısacası yerden çıkan her şeyi bilir.

Ve mâ yenzilu mines semâi: “Gökten her ne inerse onu bilir.” Ve mâ ya’rucu fîhâ: “Göğe çıkanı da bilir.” Ve huve meakum eyne mâ kuntum: “Nerede olursanız olun o sizinle beraberdir.” Vallâhu bi mâ ta’melûne basîr:81 “Allah yaptığınız her ameli, her şeyi görür.”

Allah’ın yakınlığını anlamak için bu kadar ayet okuduk. Baştan anlamaya çalıştık ki “nerde olursanız olun Allah sizinle beraberdir” ayetini yaşayabilelim. Evet devam ediyoruz.

Lehu mulkus semâvâti vel ard: “Göklerin ve yerin mülkiyeti (melikliği, malikliği) ona aittir.” Hiç kimseye ait bir şey yoktur. Ve ilâllâhi turceul umûr:82 “Bütün işler, Allah’a döndürülür.” Bütün işler, son emir, hüküm, Allah’a aittir. Sizin dönüşünüz onadır, aynı şekilde amellerinizin dönüşü de onadır. Bununla beraber son emir, son hüküm de yine onundur.

Ve lillâhil meşriku vel magrib: “Doğu da, batı da Allah’ındır.” Fe eynemâ tuvellû: “Şimdi siz nereye dönerseniz dönün (nereye yönelirseniz yönelin).” Fe semme vechullâh: “Allah’ın vechi oradadır.” Ne tarafa dönersen dön, nereye dönersen dön, Allah’ın vechiyle, cemaliyle, zatıyla karşı karşıyasın. İnnallâhe vâsiun alîm:83 “Allah’ın ilmi her şeyden geniştir (her şeyi ihata etmiştir).” Allah her şeyi ihata etmiştir.

Ve lekad halaknâl insâne ve na’lemu mâ tuvesvisu bihî nefsu: “And olsun ki insanı biz yarattık ve onun nefsinin ona ne vesveseler verdiğini biliriz.” Ve nahnu akrabu ileyhi min hablil verîd:84 “Ve biz ona şah damarından daha yakınız.” Şah damarı, can damarı demektir; yani ona onun canından daha yakınız.

Allah, bu hitabı Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e yapıyor; Ve iz kulnâ leke inne rabbeke ehâta bin nâs: “Hani biz sana şöyle vahyetmiştik; rabbin bütün insanları ihata etmiştir.” Allah insanı ihata etmiştir; yani kul, Allah’ın ihatası içindedir. Ve mâ cealnâr ru’yâlletî eraynâke illâ fitneten lin nâs: “Biz sana o gösterdiğimiz şeyleri insanlar için imtihan kıldık.” Veş şeceratel mel’ûnete fîl kur’ân: “Kur’an’da o lanet edilen ağacı da (insanlar için imtihan kıldık).” Ve nuhavvifuhum:  “Biz onları tehdit edip korkutuyoruz.” Fe mâ yezîduhum illâ tugyânen kebîrâ:85 “Ancak bu, onların sadece büyük tuğyanlarını arttırıyor.” Yani bu ayetler onların hakkı, hakikati anlamaları yerine sadece azgınlıklarını artıyor.

İnne hâzihî tezkiratun: “Muhakkak ki bu bir öğüttür, bir zikirdir.” Bu Kur’an temizlenme aracıdır, hatırlatmadır, öğüttür. Fe men şâettehaze ilâ rabbihî sebîlâ:86 “Artık kim istiyorsa rabbine varan bir yol tutsun.” Artık kim diliyorsa rabbine varan yolu tutsun, rabbinin yoluna girip ona varmak için yolu yürüsün.

Ve mâ teşâûne illâ en yeşâallâh: “Allah dilemeden siz dileyemezsiniz.” Dileyen, rabbine varan bir yol tutsun ve Allah dilemeden siz dileyemezsiniz; yani senin dilemen de Allah iledir. Kafana göre her şeyi dileyemez, isteyemezsin. Allah dilemene müsaade ederse, dilemeni isterse dileyebilirsin. İnnallâhe kâne alîmen hakîmâ:87 “Muhakkak ki Allah âlim ve hakimdir.” Allah her şeyi bilen, her şeyi bir hikmetle yapandır. Allah’ın bir şeyi seninle dilemesinde mutlaka bir muradı vardır.

Peki, Allah’ın muradı nedir?

Kulun, rabbine varan yolu tutmasıdır. Rabbi onu sürekli olarak kendisine varan yola, kendisine davet eder. Dilemesini buna göre yapar; ama kul ondan sürekli kaçar. Allah günde bin sefer onu davet eder, bin sefer onu kendi yoluna sevk edip yürütür; ama o kaçmaya devam eder ya da sadece üç beş sefer davetine icabet ederek adım atar, yürür; ama geri kalan davetlerin hepsinde icabet etmekten kaçmıştır. Allah’ın kuldaki daimi daveti, dilemesi, onu kendisine davet edişidir. Allah, kuluna rabbine varan yolu tutması için her anda hikmetle muamele eder.

Yudhilu men yeşâu fî rahmetih: “Kim, Allah’ın rahmetini dilerse Allah onu rahmetinin içine koyar.” Rahmetinin içine dâhil eder. Biri rahmete ermemişse, rabbine varan yolda yürümüyorsa rahmetten kaçmış, rahmeti dilememiş demektir. Kim rahmeti dilemez, rahmetten mahrum kalırsa, rabbine varan yolda yürümezse Vez zâlimîne eadde lehum azâben elîmâ:88 “(Allah) Zalimlere elim, iç yakan bir azap hazırlamıştır.” İç yakan bu azap pişmanlık azabıdır.

Bütün bu ayetlerden Allah’ın yakınlığını anlamamız gerekir. Aslında Allah bize bizden, şah damarımızdan daha yakındır. Bu yüzden ayet-i kerimelerde; “ne yana dönersen dön, Allah’ın vechi oradadır. Allah insanı ihata etmiş, çepeçevre kuşatmıştır. Allah dilemeden sen dileyemezsin”89 buyurmuştur. Allah bizim için sürekli olarak rahmetini diler; ama biz ondan kaçarız. Bütün bunları Allah söylemiştir.

Allah, kullarını görmek üzere kendine davet etmiştir. Görebilmek için önce bakmak gerekir. Elbette ki baş gözüyle değil gönül gözüyle, kalp gözüyle bakmamız; yani aklımızla irade ederek tefekkür edip bakmamız gerekir. Mesela bir an için hep beraber bu ayetler üzerinde tefekkür edip rabbimizin bize olan yakınlığını tatmaya çalışalım, o zaman Allah’ın bize bizden bile ne kadar yakın olduğunu, bizi nasıl ihata ettiğini anlarız.

Allah, onu unutmamamızı emrediyor. Bu yüzden ayet-i kerimede; “beni unutan kimseler gibi olmayın. O beni unutanlara ben de onları onlara unuttururum ve onlar fasıktır”90 buyuruyor. Allah’ı unutmayıp ayetlere iman etmek için tefekkür etmemiz gerekir. Tefekkür edersek görmeye çalışmış oluruz. Dolayısıyla bu bizim duamız olur. Allah da ayetlere imanın, ayetler üzerinde tefekkürün, görmeyi ve ayetleri anlamayı istemenin karşılığında manevi olarak kendisiyle aramızdaki perdeleri açar.

Allah her şeye kadirdir, her şeyi bilen, görendir ve her şeye şahit olandır. Allah ayet-i kerimede “nerede olursanız olun o sizinle beraberdir”91 buyurur. Bunu Allah söylüyor. Demek ki Allah şu anda her birimizle beraberdir. Bu hayali değildir; çünkü iman hayal olmaz.

Allah başka bir ayet-i kerimede; “ne yana dönersen dön, Allah’ın vechi oradadır”92 buyurmuştur. Neden? -Allah, insanı ihata etmiştir de ondan. Allah seni kaplamıştır. Hangi tarafa dönersen dön, rabbinle karşı karşıyasın, rabbinin nazarı, şehadeti altındasın; yani her anda rabbin sana nazar ediyor, sana bakıyor, seni görüyor. Sadece görüyor değil aynı zamanda seninledir ve seninle ilgileniyor. “Ne yana dönersen dön rabbinin vechi oradadır” demek; o senin rabbindir, seni yaratan, terkip eden, eğiten, büyüten, kemale erdirmeyi dileyen ve her anda bunun için sana muameleyi yapan odur, demektir.

“Allah dilemeden siz dileyemezsiniz.”93 O sizin için hayır diler. El Esmau’l Husna’sıyla “rahman ve rahim” olarak tecelli edip sizin için her anda en güzelini diler. Peki, nerden diler? -Sizden, gönül arşınızdan; yani insanın gönül arşından diler hem de en güzelini, en hayırlısını diler. “O size şah damarınızdan daha yakındır.”94 Yani Allah size sizden daha yakındır. Bu yakınlığı sadece zahiri olarak değildir. İç âleminize, hakikatinize tecelli eden de odur. Hakikatinizde o vardır, onun nuru, güzelliği, tecellisi vardır.

Allah subhan olduğunu söylemiş, resulüne “yolunu anlat” derken de “o, subhandır de”95 buyurmuştur; yani Allah’ı tefekkür ederken Allah’ın zatını değil tecellisini, isimlerinin nurunu tefekkür etmemiz, tefekkürü böyle anlamamız gerekir.

Bir gün, iki gün veya üç gün böyle bir tefekkür yaparsak bu ayetler bize her anda Allah ile beraber olmayı, Allah’ın yakınlığını kazandırır, bir an bile ondan ayrı olmadığımızı öğretir. Bu yüzden ayetlere iman etmemiz gerekir. Ayetlere bu şekilde iman etmezsek imanımız hakiki bir iman olmaz.

İmanımız hakiki bir iman olunca bütünüyle bütün varlığımızla Allah’a ait olduğumuzu, onun huzurunda olduğumuzu tadar ve neyle, kiminle muhatap olursak olalım, Allah ile muhatap olduğumuzu biliriz. Aynı şekilde bunun bizim için bir kazanma imkânı olduğunu, her şeyin onun kuvvetinde, kudretinde olduğunu bütün şiddetiyle anlar, tadarız. Böylelikle her anda rabbimizle muhatap olur, bir sorun, sıkıntı, musibetle karşılaştığımızda halimizi ona arz eder, üzerimizdeki musibetlerin giderilmesini ondan isteriz ve hiç kimseyi göremeyiz.

Kulunu muhatap alan, imtihana tabi tutan Allah’tır; yani ona kazanma imkânı veren odur. Biri imtihanı ona ağır geldiğinde “ya rabbi! Bunu hafiflet” diyebilir; ama imtihanı Hz. İbrahim (a.s.) gibi görürse durum değişir.

Hz. İbrahim (a.s.) ateşe atılırken Azrail (a.s.) gelip; “istersen Nemrud’un ruhunu alayım ki seni ateşe atmasın” der. Bunun üzerine Hz. İbrahim (a.s.); “rabbim beni görüyor mu, görüyor, biliyor mu, biliyor, gücü her şeye yetiyor mu, yetiyor. O halde onun benim için takdir ettiği benim duamdır. Ben onun takdirinin dışında bir şey istemem, bana yardım et demem” buyurur. Sadece Azrail’e değil ona yardım etmek için gelen her meleğe bu cevabı verir.

Neden?

Her anda rabbinin huzurunda olduğuna, rabbinin kendisiyle beraber olduğuna, onun gücünün her şeye yettiğine, kendisini çepeçevre kuşattığına, ona şah damarından daha yakın olduğuna iman ettiği ve bunu bildiği için bu cevabı verir.

Allah ayet-i kerimede “Allah, insanın nefsinin kendisine neler fısıldadığını bilir”96 buyurur. Bir yandan şeytan insana, bir yandan da nefsi kendi kendisine fısıldar. Allah bunu bilir; çünkü Allah ona ondan daha yakındır. Nefsi henüz ona bir şey söylemeden Allah, nefsinin ona ne söyleyeceğini bilir. Buna göre insana yardım edip onu kendine davet eder, ona imkân tanır. Allah hiçbir şeyi eksik bırakmaz.

Allah’a gitmeyenler ondan kaçanlardır, anlamaya tenezzül etmeyenlerdir. Dikkat edilirse “tenezzül etmeyen” diyorum. Aynı şekilde Allah’a gitmeyenler Allah’ı, Allah’ın ayetlerini düşünmeye, tefekkür etmeye değer bulmayanlardır. Bunlar, Allah’a gitmeyi değerli görmemiş, bunun için çaba, gayret sarf etmemiş; yani düşünme tenezzülünde bile bulunmamıştır. Biri üç gün boyunca bu okuduğum ayetleri dinler, tefekkür ederse Allah’ın huzurunda olduğunu tadar. Ne yana dönerse dönsün, rabbiyle olur ve kendi iç âlemine bakarken rabbinin kudretini görür.

İnsan, bedenini kendisine ait zanneder; ama bedeni kendisine ait değildir, ona emanettir, onun elbisesidir. İnsanın bütün organları çalışırken; “çalışayım mı, çalışmayayım mı” diye ona sormaz ya da insan, organlarına “çalış” veya “çalışma” diyemez. Kimsenin kendi organları üzerinde hiçbir gücü yoktur; ama Allah kullanma yetkisini kuluna vermiş; “haydi, organlarını kullan” demiştir.

İnsan bütün bunları düşünürken; “ben beni yaratan rabbimin huzurundayım” demelidir. Allah bunun için ayet-i kerimede; “nerde olursanız olun ister tek başınıza, ister başkalarıyla beraber olun, Allah’ın huzurunda olduğunuzu unutmayın”97 “De ki: namazım, kurbanım, hayatım ve ölümüm âlemlerin rabbi olan Allah içindir”98 buyurup emir vermiştir. Bunların olabilmesi için bu ayetlere iman etmek gerekir.

Ben sadece Allah’ın yakınlığını hatırlatan birkaç tane ayet söyledim. Öyle ki rabbimizin bize bizden bile ne kadar yakın olduğunu, bizimle nasıl muhatap olduğunu ve bizi nasıl da çepeçevre kuşattığını unutmayalım. Hepimiz mutlaka bu ayetleri dinlemiş ve okumuşuzdur; ama okumak yetmez, onları mutlaka anlamamız gerekir. Eğer anlamak istiyorsak ayetler üzerinde tefekkür etmemiz lazım; çünkü tefekkür etmeyene kadar bunların anlaşılması mümkün değildir.

Allah ayet-i kerimede “onlar Allah’ın ayetlerini tefekkür etmiyorlar mı, tedebbür etmiyorlar mı”99 buyurur. Tedebbür etmek; ayetlerin arkasındaki manaya bakmak demektir. Dabir; derinlemesine köküne bakmak demektir. Köküne bakmak demek ise; hikmetine, Allah’ın neyi murat ettiğine bakmak manasına gelir.

Allah, ayetleri için; “tefekkür et, anlamaya çalış ve buna iman et” demiştir. Öyleyse ayetlere iman etmemiz, iman ettiğimizi iddia ediyorsak bu durumda Allah’ın yakınlığını tatmamız gerekir. Tatmadan iman olur mu? -Tadılmamış iman, iman olmaz, sadece bilgi olur; yani ayetleri tadıyorsak bu bize iman olur, tatmıyorsak bu bizim için sadece kuru bir bilgi olur.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “işte benim yolum” deyip yolunu anlattıysa biz de aynı şekilde “işte bizim yolumuz; Allah’ın huzurunda olduğumuzu, Allah’ın her anda bizimle beraber olduğunu, bize şah damarımızdan daha yakın olduğunu, Allah dilemeden bizim dileyemeyeceğimizi, dolayısıyla bizimle dileyenin Allah olduğunu ve Allah’ın, rahmetiyle bize nasıl vahyedip bizim için hayrı dilediğini, nefsimizin bize neler fısıldadığını bildiğini ve buna göre bize kazanma imkânı tanıdığını bilip bunları tatma yoludur” diyoruz. Bizim yolumuz; Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in sahabesiyle beraber sırat-el mustakimde Allah’a yürüdüğü yoldur.

Bir kul bütün bunları tattığında Allah ile arasındaki perdeler açılmaz mı! Bunu tadan bir gönülde perde diye bir şey kalır mı! Bunları tadan bir gönülde perdenin ne işi vardır! Perdenin olabilmesi için manevi bir şeyin olması gerekir. Allah’ın seni ihata ettiğini, onun nurunun içinde olduğunu tattıktan sonra sende manevi bir şey mi kalır. Zaten Allah seni ihata etmiştir, bütünüyle onun nurunun içindesin, böyle bir durumda manevi bir şey kalabilir mi!

Allah’ın nuru denince neyi anlamamız gerektiğini kendi müşahedemle söyleyeyim;

O nurun bir zerresi hem görür, hem işitir, hem bilir, hem irade eder, hem de her türlü kudrete sahiptir. O nurun bir zerresi bütün esmaya bir anda sahiptir. Gözle görülemeyecek kadar küçük bir parça olsa bile bu böyledir. Allah’ın nurunu böyle anlamak gerekir.

Evet, bizimle beraber yolu gitmek isteyenler de bu sohbet vesilesiyle Allah’ın resulüne nasıl tabi olmaları, nasıl görmeleri, anlamaları gerektiğini ayetlerle anlamıştır inşallah.

Allah’ın vahyiyle Allah’a, Allah’ın huzurunda olmaya, Allah’ın huzurundaymış gibi hayatı yaşamaya davet ediyoruz. Allah’ın yakınlığına bu şekilde iman eder, tadarsak rabbimize âşık oluruz. Dolayısıyla onun sevgisini ister, sevdiği şeyi yapar, sevmediği şeyi yapmaz, sevdiği gibi olmaya çalışır, sevmediği hallerden de uzak dururuz.

Eğer Allah’ın bizi sevmesini istiyorsak yapmamız gereken şey; onun sevdiği gibi olmak, bunun için de Allah’ın kimleri sevdiğini bilmektir. Evet, Allah kimleri sevdiğini anlatır;

“Allah, mü’minleri sever.”100 Mü’minler Allah’a iman eder. “Allah muttakileri sever.”101 Muttaki kul, Allah’ın emrini, Allah’a karşı sorumluluğunu âbd olarak yerine getirmeye, Allah’ın sakındırdığı her şeyden sakınmaya çalışır. “Allah muhsinleri sever.”102 Allah güzel olanları, güzel yapanları sever. Muhsin bir kul güzel yapmaya, güzel olmaya çalışır. “Allah, kendi yolunda saf bağlayıp mücadele edenleri sever.”103 Allah kendisi için beraber olup yolunda hizmet edenleri sever; yani Allah, kendi yolunda sıkıntı çekenleri sever.

“Allah, dinine yardım edenleri sever.”104 “Allah ebrarı, iyi olanları, güzel olanları sever.”105 Allah; mukarrebunları, kendisine yakın olanları, kendi esmasıyla isimlenmiş olanları sever. Allah onların üzerinden kendi esmasını, dolayısıyla onları sever; yani Allah’ın nuruyla nur olanları sever. “Allah, salih amel işleyenleri sever.”106

Allah’ın sevdiklerini öğrendik, bir de sevmediklerini öğrenmemiz gerekir; çünkü Allah’ı seven bir kul, Allah’ın sevmediği şeylerden uzak durur. Peki, Allah kimleri sevmez?

“Allah münafıkları sevmez.” “Allah müşrikleri sevmez.” “Allah kâfirleri sevmez.”107 “Allah mücrimleri sevmez.”108 “Allah fasıkları sevmez.”109 “Allah facirleri sevmez.”110 “Allah, şeytana tabi olanları sevmez. Allah, şeytanlık yapanları sevmez.”111 “Kendisinden, kendi güzelliğinden, esmasından mahrum kalıp zulmette, karanlıkta kalanları sevmez.”112 Ben anlaşılması için ayetlerin sadece bir kısmını söyledim, kardeşlerimizin Allah’ın sevmediği her hali ayetlerle öğrenmesi ve o hallerden kaçınması gerekir. Öyle ki üzerlerinde Allah’ın razı olmadığı haller varsa atsınlar ve Allah’ın sevdiği kullar haline gelsinler.

İnsanın, Allah’ın vahyiyle yürümesi gerekir. Kul, Allah’ın vahyiyle yürürse Allah’ın neyi sevip sevmediğini bilir, dolayısıyla onları birbirinden ayırt eder. Allah’ın sevdiği şeyleri yapıp sevdiği gibi olmaya çalışır, sevmediği şeylerden de sakınıp sevmediği gibi olmaktan uzak durur.

Evet, bize tabi olan bütün kardeşlerimiz, aynı zamanda irşat vazifesi alan kardeşlerimiz için bu böyledir, böyle anlaşılması gerekir. Yolumuz; Allah’ın yolu, vahyinin yolu, resulünün yoludur. Bununla beraber görme, en yüksek makama davet etme, Allah ile beraber olma, Allah’ın yakınlığını tatma, Allah’ın cemalini müşahede etme, Allah’a dost olma yoludur.

Allah hakkındaki ilmi, bilgiyi başka kitaplardan almak doğru değildir; yani Allah’ın kitabı dururken hikâye dinlemek doğru değildir. Övülmesi gereken Allah’tır, dolayısıyla insanı övmek doğru değildir. Her şeyin bir sınırı vardır, hatta peygamberi bile övmenin bir sınırı vardır. O, Allah’ın kulu ve resulüdür. Peygamber de olsa bunun dışında herhangi bir vasıfla birini övmek şirk olur. O; Allah’ın kulu, resulü, kâmil insan, Hz. İnsan, canlı Kur’an’dır. Seni de yoluna davet edip; “gel sen de böyle ol” der. Bunun dışında bir övgüyle onu övemezsin. Bir de Allah’ın resulünü översen bu durumda onun gibi bir kul olmayı kabul etmişsin demektir, o halde ona uyman gerekir; çünkü Allah onu sana örnek olarak göndermiştir.113

Birinin, peygamberi insan olmaktan çıkarıp onu başka bir varlık gibi takdim etmesi küfürdür, şirktir. Kaldı ki bir de kendi şeyhini, mürşidini farklı bir şekilde överse acaba ne olur! Allah kudretini, isimlerinin hiçbir tanesini bir kula teslim etmez. Allah, kuluna bir vazife vermişse vazifesini yapsın diye gereken yardımı yapıp ona öğretir. Onun Allah’ın yardımıyla gerekeni öğrenmesi farklı Allah’ın sıfatlarının ona teslim edilmesi farklı şeydir. Bu yardımı ona yapan yine Allah’tır. Bu yüzden Allah’ın sıfatlarının ona atfedilmesi kesinlikle küfürdür.

Demek ki yolu yürürken Allah’ın ayetleriyle, resulüyle, resulünü örnek alarak, Allah’ın ayetleri üzerinde tefekkür edip ayetlere iman ederek; yani ayetleri tadarak yolu yürümek gerekiyormuş. Ayetler üzerinde tefekkür edip Allah’ın yakınlığını anlamaya, tatmaya çalışırsak bunu görürüz. Elbette ki Allah’ın ayetlerini okurken herkesin aynı şeyi anlaması mümkün değildir. Herkes onu bilgisine, hikmetine, gönül haline, nefsinin mertebesine göre anlar.

Kur’an, Allah’ın kitabıdır. Allah Kur’an’a; “Furkan”114 demiştir. Furkan, ayıran demektir; yani hakkı batıldan, doğruyu yanlıştan, imanı küfürden, doğru yolla yanlış yolu, mü’minle münafığı, imanla küfrü, saf imanla şirk karışmış imanı birbirinden ayıran demektir.

Arkadaşlar perdeler açılsın istiyorsa bu okuduğumuz ayetleri tefekkür edip Allah’ın huzurunda durmaları gerekir. Bu ayetleri bir daha hatırlatayım.

“Allah her şeyi ihata etmiştir, ilmiyle ihata etmiştir. Allah her şeyi görür, işitir, bilir. Nerde olursanız olun, Allah sizinle beraberdir. Ne yana dönerseniz dönün Allah’ın vechi, cemali ordadır. Allah size şah damarınızdan daha yakındır, size sizden daha yakındır. Allah, insanları ihata etmiştir, bununla beraber Allah subhandır.”

Allah’ı düşünürken, Allah’ın subhan olduğunu, aklımıza gelenin doğru olmadığını bilelim. Sadece anladığımız kadarıyla; “beni yaratan rabbim bana böylesine yakındır” dememiz ve Allah’ın zatı hakkında düşünmememiz gerekir; çünkü o subhandır, akıl buna ermez. Allah ancak perdeyi biraz aralarsa bu yakınlığı görür, anlarız. Allah görmek üzere davet ettiği için perde aralanınca ayetlere şahit olur ve hakiki bir imana sahip oluruz.

“Allah dilemeden siz dileyemezsiniz.”115 Allah senin iradene de hükmeder, iradende de hüküm onundur, ona aittir. Allah daha nasıl anlatsın! Yoksa sadece tasavvufu bazı özel insanlara ait bir durummuş gibi anlamak doğru değildir.

Allah her şeyi söylemiş ve herkesi davet etmiştir. Bütün kullarını da bunun için yaratmıştır; ama bir tercih edenler bir de tercih etmeyenler vardır. Daha doğrusu buna tenezzül edenler ve etmeyenler vardır. Allah’ın davetine tenezzül etmeyenler; Allah’ın yakınlığını tatmak, Allah ile beraber olmak, onun kudretini, cemalini, isimlerini müşahede etmek, kendini görmek, tanımak yerine dünyayı, nefsinin arzularını, isteklerini tercih edip onun peşinden gider. Allah’ı tercih etmeyenler Allah’ın davetine tenezzül edip icabet etmez; ama nefsinin, şeytanın davetine icabet eder; çünkü bu onun işine daha çok gelir.

İnsan, Allah’ın yeryüzündeki halifesiyse, yerde, gökte her ne varsa onun hizmetine verilmişse bu durumda Allah’ın insana yüklediği sorumluluğun ne kadar büyük olduğunu anlamak gerekir. Allah bir hadis-i kutside; “kâinatı insan için, insanı da kendim için yarattım”116 buyurur. Bu yüzden insanın sorumluluğu büyüktür.

Bilmemiz lazım ki “namazımızı kılıyoruz, orucumuzu tutuyoruz, cennete gideriz” demekle kimse cennete gitmez. Bunun için önce iman etmen; yani şahit olman, kelime-i şehadeti getirip “şahit oldum” demen gerekir. Neye şahit oldun, bir şeye şahit oldun mu? “İşte kelime-i şehadet getiriyorum; ama ne olduğunu bilmiyorum” demekle şahit olunmaz. Böyle bir şahitlik, mü’minlik, müslümanlık olmaz.

Evet, iman; bilmek demek değil tatmak demektir. Allah ile beraber olduğumuzu, Allah’ın bizi ihata ettiğini, bize bizden daha yakın olduğunu, bizimle beraber olduğunu, ne yana dönersek dönelim vechinin orda olduğunu, o dilemeden dileyemeyeceğimizi, dilememizin bile onun kudretinde, onun dilemesinin içinde olduğunu, bununla beraber bizdeki bütün özelliklerin, sıfatların Allah’a ait olduğunu, bunu kendinden bize verdiğini; yani görmemizin, işitmemizin, bilmemizin, irade etmemizin, sevmemizin ona ait olduğunu, merhamet, cömertlik, sabır, şükür, affetmek, güç, kuvvet, dilemek gibi özelliklerimizin hepsinin Allah’a ait isimler olduğunu, Allah’ın bize bunları halife olalım, onun yolunda kullanalım, ona ayna olalım diye verdiğini tefekkür edip onunla beraber olursak ayetler bizde açılır ve bunlara şahit oluruz inşallah.

Bu tefekkürü anladıktan sonra tanışmaya başlayacağız inşallah; ama bu tefekkürleri yapanlar anlayacak, dolayısıyla onlarla tanışacağız. Yoksa biri ayetler üzerinde tefekkür etmeye tenezzül etmezse onun için yapılacak bir şey olmaz. Allah’ı dinlemeyen biri beni mi dinler! Allah’ı dinlemeyenler zaten beni dinlemesin. Benim onlar için bir sözüm yoktur. Eğer şu ana kadar beni tanıdıysanız asla kendimden söz söylemediğimi, fikir beyan etmediğimi, öyle ki Allah’ın yolundan başka bütün yolların üstünü kapattığımı, Allah’a gitmeyen yolların çıkmaz sokak olduğunu, o yoldan hiçbir yere çıkılmayacağını söylediğimi bilirsiniz. Hem vallahi, hem billahi Allah’ın bizim için tayin etmediği yollardan huzurullaha, selamete asla çıkış yoktur.

Yol, Allah’ın yoludur. Her bir kul; yani Hz. İnsan, Allah ile muhataptır. Allah, kulunu kendine davet eder. Bu yüzden başka yerlere; yani gerçek olmayan sahte mürşidlere, şeyhlere takılmayalım. Başka yere takılanlar sonra o şeyhleriyle, mürşidleriyle, tabi olduklarıyla beraber pişman olurlar ve bu yükün altından kalkamazlar; çünkü bu durumda uyan da, uyulan da şirke düşmüştür. Niyeti saf, halis, düzgün olabilir; ama bu böyledir.

Bunun için Allah ayet-i kerimede “Allah size furkan vermiştir”117 buyurmuştur. Az önce bahsettiğim gibi Furkan; doğruyu yanlıştan, hakkı batıldan ayıran demektir. Eğer birinde Furkan yoksa bunu ayıramaz.

Elbette ki kimsenin ya da birilerinin yanlışını söylemek derdinde değiliz. Bizim derdimiz hakkı söylemektir. Hak budur, Allah böyle söylemiş, böyle buyurmuştur. Dileyen kabul edip iman eder, dileyen de iman etmez. Tercih insana aittir.

Allah hepimizi basiret üzere olan Allah’ın yolunda, resulünün yolunda yürüyenlerden eylesin. Allah bizi basiret yoluna davet edenlerden eylesin. Allah’ın Basir isminin tecellisine mazhar olanlardan eylesin. Allah bizi kendisine karşı basir olanlardan, cemalini müşahede ettirdiği kullarından eylesin. Kendi kendini, bütün varlıktaki hakikati, eşyanın hakikatini olduğu gibi müşahede eden kullarından eylesin. Allah bizi Allah’ı unutanlardan ve kendini kendisine unutturduğu kullarından eylemesin. Allah bizi müşriklerden eylemesin.

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Yûsuf /108 ↩
  2. İsra /43 ↩
  3. Haşr /19 ↩
  4. Yûsuf /108 ↩
  5. Zumer /62 ↩
  6. Mâide /40, Âli İmran/189, Bakara /148 ↩
  7. Lokmân /28 ↩
  8. Burûc /9 ↩
  9. Fussilet /54, Talak /12 ↩
  10. Bakara /115 ↩
  11. Hadîd /4 ↩
  12. Kaf /16 ↩
  13. İsra /60 ↩
  14. İnsan /30 ↩
  15. Haşr /19 ↩
  16. Yûsuf /108 ↩
  17. Talâk /12 ↩
  18. Hadîd /1 ↩
  19. Hadîd /2 ↩
  20. Hadîd /3 ↩
  21. Hadîd /4 ↩
  22. Hadîd /5 ↩
  23. Bakara /115 ↩
  24. Kaf /16 ↩
  25. İsra /60 ↩
  26. İnsân /29 ↩
  27. İnsân /30 ↩
  28. İnsan /31 ↩
  29. Bakara /115, Nisa /126, Fussilet /54, Enfâl /47, Tekvir /29 ↩
  30. Haşr /19 ↩
  31. Hadîd /4 ↩
  32. Bakara /115 ↩
  33. Tekvir /29 ↩
  34. Kaf /16 ↩
  35. Yûsuf /108 ↩
  36. Kaf /16 ↩
  37. Sebe /46 ↩
  38. En’âm /162 ↩
  39. Nisa /82, Muhammed /24 ↩
  40. Maide /54 ↩
  41. Âli İmran/76, Âli İmran/134 ↩
  42. Âli İmran/148, Bakara /195 ↩
  43. Saff /4 ↩
  44. Muhammed /7 ↩
  45. Âli İmran/148, Mutaffifin /22 ↩
  46. Maide /93, Meryem /96 ↩
  47. Hacc /38, Âli İmran/32, Rûm /45 ↩
  48. En’âm /124, Rûm /47 ↩
  49. Maide /108 ↩
  50. Sâd /28, Abese /42, Mutaffifin /7 ↩
  51. Bakara /168, Nûr /21 ↩
  52. Âli İmran/57 ↩
  53. Ahzab /21 ↩
  54. Furkân /1, Âli İmran/4 ↩
  55. Tekvir /29 ↩
  56. El-Menhec-Ul Kaviy, C.5, S.516; İlm-Ul Yakin, C.1, S.381. ↩
  57. Enfal /29 ↩