close

Fatiha 7.Bölüm

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM

BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Kovulmuş, taşlanmış şeytandan rahman ve rahim olan Allah’a sığınırız.

Geçen sohbetimizde Fatiha’yı okumaktan aynı zamanda Fatiha’nın bizi okumasından bahsetmiştik. Fatiha’yı okuyoruz, acaba Fatiha da bizi okuyor mu, okumuyor mu ya da Fatiha bizi okuduğunda tasdik ediyor mu, etmiyor mu, bize arkadaş, dost, veli oluyor mu, olmuyor mu? Bu konuyu biraz daha izah edelim ki iyice anlaşılsın.

Fatiha’yı okurken önce Fatiha’ya, Allah’ın ayetlerine iman etmemiz gerekir. Eğer iman etmezsek ne okumamız ne de onunla amel etmemiz bir işe yarar. Dolayısıyla önce hangi ayeti, hangi sureyi okursak okuyalım, mutlaka önce ona iman etmemiz, tasdik etmemiz, onun bizim için en güzel olduğunu kabul etmemiz lazım ki onu gönülden kabul edebilelim, tasdik edebilelim, sevebilelim, iman etmiş olabilelim.

“El hamdu lillâhi rabbil âlemîn” dediğimizde ne demiş oluruz?

Hamd, övme ve övülme âlemlerin rabbi olan Allah içindir. O hem zatı itibari ile övgüye layıktır hem de isimleri, fiilleri ile övgüye layıktır. “Kâinatta her ne ki varsa Allah’ı hamd ile tesbih eder”318 ayetinde Allah’ın buyurduğu gibi her şey Allah’ı över. Överken de öncelikle hal lisanı ile Allah’ı hamd ile tesbih eder.

Varlık, Allah’ı tesbih ederken ne der?

“Beni bu şekilde terkip edip, terbiye ederek yaratan âlemlerin rabbi olan Allah’tır. Dolayısıyla o, beni yaratmakla kudretini izhar etmiş, fiilini, işini ortaya koymuş ve bunu en güzel şekilde yapmıştır. Bundan dolayı Allah övgüye layıktır” der.

Bütün varlığın kendine ait bir zikri, bir tesbihi vardır. Bu zikri, tesbihi de bütün haliyle hamd ile tesbih etmektir, rabbini övmektir. Allah onu hangi vazife için yaratmışsa kemali ile onu muhabbetle yerine getirmektir. Bu, varlığın hamd ile tesbih etmesidir.

Diyelim ki biz bu ayeti böyle okuduk. O halde bütün kâinata, varlığa, öncelikle kendimize baktığımızda “ya rabbi! Ne güzel yaratmışsın! Hiçbir eksik bırakmamışsın” deyip rabbimizi övüp övmediğimize bakmamız lazım. Hem manevi tarafımızda hem de zahiri olarak önümüze gelen, başımıza gelen her ne olursa olsun; “ya rabbi! Güzel yapıyorsun, mutlaka bu senin rahmetinin eseridir. Her ne olursa olsun, bu benim için hayırlıdır, gereklidir, güzeldir. Öyle ki hiçbir şeyi eksik bırakmamışsın ya rabbi! Sen eksiklikten münezzehsin; çünkü sen subhansın, her işin kemalat üzeredir” diyorsak işte o zaman rabbimizi hamd ile tesbih etmiş oluruz.

Biz bu ayeti böyle okuduk, bir de onun bizi okuması gerekir. Peki, “el hamdu lillâhi rabbil âlemîn” ayeti bizi nasıl okur?

Allah’a olan hamdimizi, tesbihimizi üzerimizde görürse bizi okur. Allah’ı hamd ile tesbih edersek bu ayetin nuruyla nurlanmış, dirilmiş oluruz, bu ayet bizde dirilmiş olur. Dolayısıyla ayet bize, biz de ayete ayna oluruz. “El hamdu lillâhi rabbil âlemin” ayeti bize baktığında kendini görür, biz de bu ayete baktığımızda kendimizi görürüz. Bu durumda bu ayeti severiz, ayet de bizi sever ve ayetle dost oluruz. İşte ayete iman etmek, ayeti okumak, ayetin bizi okuması, okuyup tasdik etmesi böyledir. Eğer bu ayet üzerimizde tecelli etmemişse, bize baktığında kendini kemali ile görmüyorsa bu ayeti okuyamamış, ona iman etmemiş oluruz. Dolayısıyla ayet bizde dirilmemiş, biz bu ayete, bu ayet de bize ayna olmamış olur. Kur’an-ı Kerim’in her bir ayeti, her bir suresi böyledir.

Fatiha bütünüyle bizde dirilir, biz de bütünüyle Fatiha’yla dirilirsek, Fatiha’ya ayna olursak, Fatiha’da bize ayna olursa o zaman canlı Kur’an oluruz. Fatiha, Kur’an’ın anasıysa, özüyse bu durumda canlı Kur’an olmuş oluruz, dolayısıyla Kur’an’a dost oluruz, Kur’an da bize dost ve rehber olur. Aynı şekilde Kur’an bize hidayet kaynağı olmuş, nur olmuş, şefaatçi olmuş olur. Böyle değilse Fatiha ile, Kur’an ile tanışmamışız demektir. Fatiha bize baktığında kendini görmüyorsa, ona ayna olmamışsak bizi tanımaz; çünkü o ancak kendini tanır. Bize bakınca kendini görmesi lazım ki bizi tanısın. Ona ayna olamadıysak, kendi gönül aynamızı kirletmişsek, orada başka şeyler varsa Fatiha kendini bizde görmez, bizde bulmaz. Dolayısıyla bizimle ne bir alakası, ne bir yakınlığı, ne bir dostluğu, arkadaşlığı olur, ne şefaati olur, ne de bize nur olur. Bu, kul olarak bakıldığında böyledir.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “insan ile Kur’an ikiz gibidirler” buyurmuştur. İkiz gibi demek birbirinin aynısı demektir. İşte insan Fatiha’yı yaşar, Fatiha’yı hayatına geçirirse az önce anlattığım gibi Kur’an ile aynı olur, ikiz olur, yoksa Kur’an ile alakası olmaz.

İnsanın bir de ruhuyla, Allah’a halifeliğiyle ayna olma durumu vardır. Peki, bu nasıldır?

Fatiha’ya devam ediyoruz. Er rahmânir rahîm:319 “(Allah) Rahman ve rahimdir.” Bu ayet bize baktığında bizi nasıl okur? -Allah’ın Rahman ve Rahim ismi üzerimizde tecelli etmişse bu ayet bizi tanır, biz de bu ayeti tanımış olur, ayetle samimi, arkadaş, dost olmuş oluruz. Bu isimler üzerimizde tecelli etmezse bu ayetle tanışamayız. Bütün kâinatta, varlıkta var olan her şeye rahmet gözü ile bakıyorsak, mü’minlere karşı ayrıca özel olarak bir rahmetimiz varsa, iman edenleri cennete layık görüp, insanları Allah’ın rahmetine davet ediyorsak o zaman “Allah dilediğini rahmetin içine alır”320 ayetinde buyrulduğu gibi Allah bizi rahmetinin içine alır ve Allah’ın rahmeti, Rahim sıfatı bizim için ahirette de tecelli etmeye devam eder.

Bu durumda Allah’ın rahmetine davet etmek gerekir. Allah’ın rahmeti nerdeyse, Allah rahmetini nereye saçıp, tecelli ediyorsa insanları oraya davet etmek lazım. Öyle ki bu ayete ayna olalım, Allah’a halifeliğimizi bu isimle yerine getirmiş olalım.

Aynı şekilde Mâliki yevmid dîn:321 “(Allah) Din gününün sahibidir” diyoruz. Din; Allah’ın hükmü, emri demektir. Allah’ın emri ve hükmü her anda geçerli olduğuna göre Allah hayatımızın sahibi demektir. Rabbimizi her anda hayatımızın sahibi olarak kabul edip, onun emrettiği gibi yapmaya, yaşamaya çalışırsak, ebedi hayatın, Kıyamet gününün hesabını yapıp, hayatımızı ona göre yaşarsak bu ayeti okumuş oluruz. Dolayısıyla bu ayet de bizi okuyup, tasdik eder, kabul eder. Bir de bu ayetle dirilmiş oluruz, ayet de bizde dirilmiş olur. Öyle ki malik olarak, mülkün sahibi olarak, melik olarak, hüküm sahibi olarak Allah’ı bilir, görür ve tanırsak “mâliki yevmid dîn, meliki yevmid dîn” demiş oluruz. Aksi halde kendimizi bir şeylere sahip görürsek bu ayeti okuyamamış, tasdik etmemiş, ayet de bizi tasdik etmemiş olur.

Sonra İyyâke na’budu ve iyyâke nesta’în:322 “Yalnız sana âbd oluyoruz ve yalnız seni istiyoruz” diyoruz. Peki, bu ayet bize baktığında bizi nasıl okur?

Zahiri olsun, manevi olsun, vücudumuzun her zerresi Allah’ı isteyip; “Allah” diyorsa biz de her ne yaparsak yapalım, nerde olursak olalım, Allah’ın hesabını yapıp; “acaba rabbim benim bu işimden, tavrımdan, sözümden razı mıdır? Böyle yaparsam benden razı olur mu, beni sever mi, bana gazap eder mi, yoksa bana küser, darılır mı, böyle yapmakla rabbimi incitmiş olur muyum” dersek “iyyâke na’budu ve iyyâke nesta’în” ayeti bizi okumuş olur.

Böyle söylemiyorsak nefsimize ya da birilerine göre yaşayıp konuşuyor, hal tavır alıyorsak o zaman da bu ayeti tasdik etmemiş oluruz. Aynı şekilde bu ayet de bize baktığında bizi tasdik etmez, kabul etmez. Ayet bu hali bizde görmezse bizi kabul etmez; çünkü kendini bizde görmemiştir. Ayet bize bakınca kendini bizde görmelidir ki bizde canlansın, canlanmış olsun.

Sonrasında İhdinâs sırat-el mustakim:323 “Bizi sırat-el mustakime hidayet et (ya rabbi)” diyoruz. Allah ayet-i kerimede; “de ki: Rabbim sırat-el mustakim üzeredir”324 buyurur. Bir kul, hidayetçi ile beraber sırat-el mustakimde değilse rabbine giden yolu bulamaz. Tam tersine sırat-el mustakimde ise, Allah’a olan yakınlığı tadar. Sırat-el mustakime adım atar atmaz bu muhabbeti tadar, gönlü farklı bir hal alır, rabbini her şeye tercih etmeye başlar. Bu yüzden bizimle beraber olan, gerçekten beraber olmayı isteyen bütün kardeşlerimiz bunu tatmıştır.

Allah ayet-i kerimede; “onlar Allah’ın hidayet ettiği kimselerdir. Allah’ın hidayetine uy”325 buyurur. Biri sırat-el mustakimde hidayetçi ile beraber olmuş, hidayetçiye uymuşsa onunla beraber sırat-el mustakimde Allah’a gitmeyi, Allah’a vasıl olmayı, dost olmayı, rızasını kazanmayı kabul etmişse, Allah’ın rızasını her şeyin önüne ve üzerine almışsa “İhdinâs sırat-el mustakim” derken samimidir, doğru söylemiştir. Dolayısıyla ayet onu, o da ayeti tasdik eder. Bu, sırat-el mustakimde hidayetçi ile beraber olduğu içindir. Bunun tam tersi bir durumda ayet kendini onda görmez, onu kabul etmez, tasdik etmez ve onu yalanlar. Aynı şeklide o da ayete karşı yalancı duruma düşer.

Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “bu Kur’an Kıyamet günü sizin için ya şefaatçi ya da davacıdır”326 buyurur. Biri Kur’an’ı tasdik etmişse Kur’an ona şefaatçidir, tasdik etmemiş, yalanlamışsa ondan da davacıdır; çünkü Kur’an’ı bilip, tanıdığı halde Kur’an’ın aynalığını, nur oluşunu, kendisini Allah’a taşıyacağını, hidayete taşıyacağını inkâr edip reddetmiş, kabul etmemiştir. Dili ile istediği kadar Kur’an’ı okuyup “ben Kur’an’ı kabul ediyorum” desin gönlü tasdik etmemişse hiçbir zaman ona iman etmiş olmaz, onu tasdik etmiş olmaz.

Sıratellezine en’amte aleyhim:327 “O yol ki kendisine nimet verdiğin kulların yolu.” Bunu sana Allah söyletir; yani “böyle söylemen ve böyle yapman lazım” der. Biri, Allah’ın nimet verdiği kullar ile beraber olmuyor, onlarla beraber bu nimeti istemiyorsa, bu nimeti kazanmak için bir çaba, gayret sarf etmiyorsa bu ayeti inkâr etmiş, tasdik etmemiştir. Ayet de ona bakınca kendini onda görmez, dolayısıyla onu tasdik etmez. Ayet onu tasdik etmiyorsa onu inkâr eder ve; “bu yalancıdır” der.

Ğayril mağdûbi aleyhim ve led dâllîn:328 “(Ya rabbi)! Gazabına uğrayanların, delalette kalanların yoluna değil.” Bu ayet bize baktığında bizi Allah’ın gazabında, delalette görüyorsa; yani peygamberi hafife alıp onu yok sayan biri olarak görüyorsa, peygamberin bizim için sevdiği, beğendiği, yaşadığı hayatı örnek olarak kabul edip; “en güzeli budur” diyen birini görmüyorsa gazaba uğramışız demektir. “O, peygamberdi, biz onun gibi yapamayız, onun gibi bir hayat yaşayamayız. O, 1400 sene önceki hayattı, o zaman başkaydı, şimdi başkadır, şimdi 21. asırdayız” dersek bu defa da delalette kalmış oluruz.

Fatiha okunduğunda hepimiz “âmin” deriz. Fatiha’yı imam okuduğunda kendisi de, cemaat de “âmin” der. Melekler de âmin der. Âmin demek; kabul ettim, tasdik ettim, aynısından bende istiyorum demektir. Âmin demekle istediğini hem okuyan için hem de kendin için istemiş olursun. Bu sadece sözlü bir ifade değildir, âmin demenin aynı zamanda sorumluluğu vardır.

Fatiha’nın sonunda “âmin” demenin anlamı nedir?

Âmin demek; Allah’ın bu kulu bütün bunları isterken ben de ona destek olacağıma söz veriyorum demektir. Allah’a hamd etmeye, Allah’ın sıfatlarını üzerimde taşıyıp halife olacağıma, sırat-el mustakimde olacağıma, hidayetçi ile beraber Allah’ın kendisine nimet verdiği kullarla beraber olacağıma, ona yardım edeceğime, delaletten, Allah’ın gazabından kurtulmaya çalışırken ona yardım edeceğime söz veriyorum demektir. Kime söz veriyoruz? -Allah’a; çünkü Fatiha’nın sonunda onu tasdik ederek “âmin” diyoruz. Cemaat ile namaz kılıyorsak bütün cemaat için de bunu istemiş oluruz.

Bütün Kur’an-ı Kerim bize Allah’ı tanıtır; yani Allah, kitabında önce kendini, sonra kulu kula tanıtır. Kuldan ne istediğini, nasıl olması gerektiğini, kâmil manada nasıl bir âbd olunması, kendisini kâmil manada nasıl temsil etmesi, ona nasıl halife olunması gerektiğini öğretir. Kulun, Allah’a karşı sorumluluğunun, kulun kula karşı sorumluluğunun, kulun eşyaya, kâinata, varlığa karşı sorumluluğunun ne olduğunu ve nasıl kâmil insan, Hz. İnsan olunacağını öğretir. Bunu en açık manada Fatiha’da görürüz. Allah başlangıçta kendini, sonra kulu kula tanıtır, kula konumunu tanıtır. Sonra sırat-el mustakimi, Allah’ın kendisine nimet verdiği kulların yolunu tanıtır. Allah bir de gazapta ve delalette olunmaması gerektiğini anlatır. Aslında geriye hiçbir şey kalmamıştır.

Bu yüzden Fatiha, Kur’an’ın özüdür, anasıdır. Ana; doğuran demektir. Fatiha tecelli etse; yani doğursa ondan Kur’an doğar. Biri Fatiha’daki yedi ayeti kendi üzerinde yaşayıp onunla dirilse, Fatiha’ya ayna olsa, Fatiha onu okuyup tasdik etse o canlı Kur’an olur. Bu vasfa sahip olan canlı Kur’an kimdir? -Elbette ki Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’dir. Aynı şekilde her bir sahabe de gücü nispetinde öyle olmuştur ve bu kıyamete kadar da böyle devam eder.

Birileri Kur’an’a ayna olmaya, Kur’an ile dirilmeye, canlı Kur’an olmaya çalışır, birileri de işine geldiği gibi, nefsinin istediği gibi, daha doğrusu şeytanın peşinden sürüklediği gibi kendine göre bir yol seçer. Geriye kalan yolların hepsi çıkmaz yoldur ve her birinin başında bir şeytan durur.

Bununla ilgili bir hadis anlatayım;

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, sahabesi ile bir ağacın altında oturup sohbet ederken eline bir ağaç parçası alır ve kuma boydan boya bir çizgi çizer, sonra o çizginin etrafına bir sürü çizgi çizer. Sonra; “şu ortadaki yol benim ve sahabemin gittiği yoldur. Bu, sırat-el mustakimdir. Kim bu yoldan giderse ‘de ki: Rabbim sırat-el mustakim üzeredir’329 ayet-i kerimesi ile Allah’ı bulur, Allah’a vasıl olur; ama bu etraftakiler de yoldur. Bu yolların her birinin sonunda bir şeytan durur”330 buyurur. Sırat-el mustakim dışındaki yollardan gidenler de kendilerine göre bir yol gitmiş olurlar; ama varacakları yer şeytan olur, şeytana dost olmak olur.

Allah ayet-i kerimede; “Allah’tan daha güzel sözlü kim vardır”331 buyurur. Allah’ı dinlemeyeceksin, gidip başkalarını dinleyeceksin, sonra onu din olarak kabul edeceksin, böyle bir şey olabilir mi! Allah başka bir ayet-i kerimede; “Allah size nasihat ediyor”332 buyurmuştur. Nasihati Allah’tan daha güzel yapan var mıdır! “Falanca şöyle söylemiş, filanca şöyle söylemiş” demenin bir anlamı var mıdır! Böyle dersek; yani nasihati başkasından alırsak “Allah nasihati güzel yapmadı” demiş oluruz.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bir hadisinde buyurur; “Allah buyurdu ki; Fatiha’nın yarısı bana ait yarısı kuluma aittir. ‘Elhamdu lillâhi rabbil âlemin. Er rahmânir rahim. Mâliki yevmid dîn’ ayetleri Allah’a aittir. “İyyâke na’budu ve iyyâke nesta’în; yalnız sana âbd oluyorum ve yalnız seni istiyorum” ayeti kulun, Allah’a biat etmesidir, söz vermesidir, vaatte bulunmasıdır. Kul bunun karşılığında; ‘İhdinâs sırat-el mustakim. Sıratellezîne en’amte aleyhim. Ğayril mağdûbi aleyhim ve led dâllîn’ dediğinde Allah buyurur ki; kuluma istediği verildi”333.

Kulun, Allah’a olan bu biatından, bu va’dinden dolayı Allah da onun bu duasını kabul edip, kapıyı ona açar ve onu sırat-el mustakime hidayet eder. Gazaba uğramayacağını, delalette kalmayacağını ona taahhüt eder. Neyin karşılığında? -“İyyâke na’budu ve iyyâke nesta’în” demesinin karşılığında, Allah’a bu şekilde biat etmesinin, vaatte bulunmasının karşılığında Allah böyle yapar. Allah ayet-i kerimede; “va’dine Allah’tan daha sadık kim vardır”334 buyurur. Bu yüzden kul, Allah’a bu şekilde vaatte bulunmuşsa, bu şekilde ona biat etmişse Allah ona bunları ikram eder.

Biri bir Mürşid-i kâmile tabi olduğunda sırat-el mustakimde Allah’a vasıl olmak üzere ona biat eder. Fatiha’yı işte asıl o zaman okur, tasdik eder, tasdik etmeye başlar. Dolayısıyla Fatiha da onu tasdik etmeye başlar.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “ağzımızdan çıkan her kelimeye mutlaka hesap vardır” buyurmuştur. Bir de bu konuşan eğer Allah adına konuşuyorsa bu hesabın ağırlığını ona göre düşünmek lazım. Bu yüzden sözlerimin doğru anlaşılması gerekir; çünkü kelimeler anlamı karşıladığı için kelime yanlış olursa mana da yanlış olur.

Geçen gün “on kardeşimize, hatta daha fazla kardeşimize irşad vazifesi verilmiştir” demiş, kelimeyi böyle kullanmıştım. Bu kelime biri tarafından “on kardeşimize Mürşid-i kâmillik verildi” şeklinde yanlış yorumlanmış. Bu yüzden bunu düzeltme ihtiyacı duydum. Kelimeyi dikkatli kullanmamız gerekir. Bu, yanlış bir cümledir, ben böyle söylemedim; çünkü Mürşid-i kâmillik verilmez, alınır. Allah bunu ihsan eder, ikram eder. Benim kardeşlerimize verildiğini söylediğim vazife irşad vazifesidir. Ben kardeşlerimizi bu göreve layık görmüş; “o, bu işi yapar” demişim, aynı zamanda ona kefil olmuşum. Allah da bu nimeti ona ikram etmiştir. Kardeşimizin sonrasında işi yapması gerekir; ama işe başlarken önce asaleten değil vekâleten başlar. Önce ona öğretildiği gibi yapmaya çalışır ve bu işi yapabileceğini ortaya koyar. Dolayısıyla o makama layık olduğunu ortaya koymuş olur. Sonra Allah ve resulü onu o makama layık görür ve bu nimeti ona ikram eder. İşte o zaman ona Mürşid-i kâmil denir.

Yoksa bir kardeşimize irşad vazifesi verilse o da hiçbir şey yapmasa bu durumda Mürşid-i kâmil olmuş olur mu? -Elbette ki olmaz. Evet, ona vazife verilmiştir, o ise o vazifeye layık olmadığını ortaya koymuştur. Böyle birine Mürşid-i kâmil denir mi! Buna rağmen o da; “haydi gelin bana uyun” desin, böyle bir şey olmaz! Sen elinden geleni yaptıktan sonra Allah perdeyi açıp sana; “kullarımı geldiğin yoldan bana getir” hitabını yapmalıdır ki vazifeyi almış olasın. Bedava bir şey yoktur. Bununla beraber senin söylemen de yetmez, bunu benim bilmem gerekir. İşi veren bensem bunu tasdik etmem lazım. Yanlış anlaşılmasın diye bunu izah etme gereği duydum.

Bütün ameller değerini imandan, imanın kemalatından alır. Peki, imanın şartları nedir?

İmanın şartlarını öğrenmek istiyorsak ayete ve hadise bakmamız lazım. Allah Bakara Suresi’nde imanı anlatır; Âmener resûlu bimâ unzile ileyhi min rabbihî vel mu’minûn: “Peygamber iman etti, onunla beraber olanlar da kendisine indirilene iman etti” Nasıl iman ettiler? - Öyle rastgele kendi zanlarına göre iman etmediler, resulün iman ettiği gibi iman ettiler. Önce resul iman etti, sonra onunla beraber olanlar da Allah’ın resulü gibi iman etti. Neye iman ettiler? -Rabbinden resule indirilene iman ettiler. Sonra Kullun âmene billâh: “Hepsi Allah’a iman etti.” Ve melâiketih: “Meleklerine (iman etti).” Ve kutubih: “Kitaplarına (iman etti).” Ve rusülih: “Resüllerine (iman etti).” Lâ nuferriku beyne ehadin min rusulih:335 “Hiçbir resulün arasını da ayırmadan (iman ettiler).” Hepsini Allah’ın resulü olarak kabul edip, aralarını ayırmadan bir tuttular.

Peki, senin de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz gibi iman edebilmen için nasıl bir iman ile iman etmen gerekir ki Allah senin imanını da resulünün imanı gibi kabul etsin?

Önce Allah’a iman etmen gerekir. Allah’a iman; Allah’ı her şeyden çok sevmek demektir. Sonra meleklere iman etmen gerekir. Meleklere nasıl iman etmeliyiz?

“Melekler vardır” demekle meleklere iman olmaz, bu yeterli değildir. Melekler; Allah’ın vazifeli kıldığı, Allah’ın kendisiyle iş gördüğü nurdan varlıklardır. Allah ayet-i kerimede, “önünüzden ve arkanızdan sizi meleklerle koruruz”336 buyurur. Üzerimizde hayrı, günahı yazan kirâmen kâtibin melekleri ve ölüm meleği vardır. Aynı şekilde savaş esnasında Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e beş bin melekle yardım eden melekler vardır. Meleklerin insan için dua etmesi, istiğfar etmesi, yardım etmesi vardır; ama bütün bunların hepsi Allah’ın emriyledir. Demek ki meleklere iman; Allah’ın emrine, takdirine, yardımına, Allah’ın, kulundan yana olmasına imanmış. Meleklere iman derken; Allah’a, Allah’ın emrine, hükmüne, takdirine imanı anlamak gerekir.

Ve kutubihî: “Kitaplara (iman).” Allah’ın indirdiği bütün kitaplar onun kelamıdır, ayetidir. Allah’ın bir sözünün ötekinden üstün olması söz konusu değildir. Allah ayet-i kerimede; “Nuh’a, İbrahim’e, İsa’ya, Musa’ya neyi vahyettiysek onu sana da vahyediyoruz”337 buyurmuştur. Bu yüzden Allah’ın vahyi, emri değişmez.

Biri çıkıp; “işte İslam dini en yüce dindir, bizim dinimiz en büyük dindir” derse bu kelime küfür bir kelime olur. Böyle söyleyenler dinin ne olduğunu bilmiyor, anlamamıştır. Bütün peygamberler İslam’ın peygamberidir, gelmiş olan bütün dinler de İslam dinidir. İnsanlar daha sonra dinlerini, kitaplarını tahrif edip, o dini Allah’ın dini olmaktan çıkarmışlardır. Onların inancı tahrif olduğu için İslam değildir, yoksa “bu din diğerlerinden yüksektir” dersen manevi ırkçılık yapmış olursun. “Allah diğerlerine noksan din gönderdi, bize kâmil din gönderdi” ya da “Allah bize torpil yaptı” demiş olursun. Bu durumda diğer peygamberleri, diğer dinleri, diğer kitapları küçümsemiş olursun. Bu yüzden bizim dinimiz en büyük dindir demenin küfür olduğunu söyledim.

Kitaplara imandan sonra “ve rusulih” Allah’ın resullerine iman gelir. Resullere iman ederken “Lâ nuferriku beyne ehadin min rusulih” ayetinde olduğu gibi aralarında hiçbir fark gözetmeden, bir fark koymadan resullere iman etmemiz gerekir. Nasıl ki peygamberlerin arasına fark koymuyorsak Allah’ın dinlerinin, ayetlerinin, kitaplarının arasına da fark koymamamız lazım. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “bu kitapta bütün kitaplar mevcuttur” buyurur. Dolayısıyla daha önce indirilmiş olan kitaplardan herhangi birini küçümsersek Kur’an’daki ayetleri küçümsemiş oluruz.

Mesela ayet-i kerimede; “biz İsrailoğullarına şunu şöyle yap diye vahyettik”338 buyrulur. Bu ayet Tevrat’tan alınma bir ayettir, öyle değil mi! Eğer diğer kitaplara iman etmiyoruz dersek içlerinde Allah’ın vahyi de olduğu için sözümüz o tahrif olmayan vahyi de kapsamış olur. Bu yüzden ne söylediğimizi bilmemiz gerekir. Aynı şekilde bakışımız da doğru olmalıdır. Kur’an’dan önce gelen diğer kitaplar tahrif olduğu için, Allah’ın kitabı olmaktan çıktığı, çıkarıldığı için batıl olmuştur. Biz de şimdi Kur’an’ı, Allah’ın ayetlerini, Allah’ın vahyettiği gibi hikmeti ile beraber anlamazsak Kur’an’ı tahrif etmiş olmuyor muyuz! Bu din de İslam olmaktan çıkmıyor mu!

Bu dinin kitabı Kur’an olduğu halde biz Kur’an’ı bilmiyorsak, hatta yedi ayetlik Fatiha’yı günde kırk sefer okumamıza rağmen “Allah bize neyi öğretiyor” deyip, merak edip anlamına bile bakmıyorsak bizim için bu dinin kitabı yok demektir. Kitapsız din olur mu, bu nasıl İslam’dır!

Fatiha, Kur’an’ın özüyse, Kur’an’ın anasıysa bu durumda hiç kimse “ben kitabı bilmiyorum” diyemez. Fatiha’yı anladıysan, ona iman edip yaşadıysan, Fatiha’ya ayna olduysan, Fatiha seni okuyup, tasdik ettiyse, canlı Fatiha olduysan canlı Kur’an olmuşsun, Kur’an’ı okumuşsun, bütünüyle de öğrenmişsin demektir.

Kur’an’ı bir de tafsili olarak bilmen gerekir; yani Kur’an’ın açıklamalı bir şekilde parça parça olarak üzerinde tecelli etmesi gerekir; ama önce bütünü görmen, anlaman, tatman, yaşaman lazım. Önce bütünün seni görmesi ve birbirinizle tanışmanız lazım. Bunun için de sana lazım olan şey; yedi ayetlik, yedi cümlelik Fatiha’yı öğrenmektir. Bu yüzden hiç kimse; “ben Kur’an’ı bilmiyorum, benim buna gücüm yetmez, ben âlim değilim” diyemez.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “insanlar iki kısımdır; biri cahiller, öteki de iman edenlerdir” buyurmuştur. Dikkat edilirse Resulullah (s.a.v.) Efendimiz cahiller ve âlimler demedi. Cahiller ve iman edenler buyurdu. İman edenler âlimdir.

“Ben iman ettim” demekle iman edilmiş olmaz. İman edebilmek için Allah’ı her şey den çok sevmek gerekir. Allah’ı seven onun sözünü de sever. Biri sevdiğinden bir söz işitmek için onun bir sözüne, bir kelamına bin can feda eder.

Sen “iyyâke na’budu ve iyyâke nesta’în” derken bunu Allah’a söylersin, daha doğrusu Allah bunu sana söyletir. Tabiri caizse Allah seni karşısına alıp; “bana beni sevdiğini söyle, bana âşık olduğunu, beni her şeyden çok sevdiğini söyle, benim istediğim sensin de” der. Kul; “bunu söyleyemiyorum, bunu söylemeyi beceremiyorum, bunu söylesem yalan olur ya rabbi” derse bunun karşılığında alacağı cevap nedir?

“Olsun sen yine de söyle, yalan da olsa sen söyle, ben bunu sana veririm. Sen bir başlangıç yap, ben bu hali, bu âbdiyeti sana ikram eder, ihsan ederim. Kendisine nimet verdiğim, bu hali verdiğim kullarım ile beraber olursan bunu sana ihsan eder, ikram ederim. Sen söyledin ya, sen istedin ya, ben sana bunu veririm” der. Bunun için Allah ayet-i kerimede; “insanın duası olmasaydı rabbin insana neden kıymet versin”339 buyurur. Dua budur, istek budur!

Biri; “yok, ben bunu söyleyemem, söylemek istemiyorum” derse ona kul denir mi! Sen Allah’ı sevilmeye layık görmüyor musun? Allah’ı peşinden koşulmaya, rızasını, sevgisini kazanmak için çaba, gayret sarf edilmeye layık görmüyor musun? Sana ait neyin var, ne var sende? Neyin varsa hepsi Allah’ın değil midir? Allah’a ait olan bir şeyi neden ona teslim edemiyorsun? Yoksa onu kendine ait mi zannediyorsun? Neyin karşılığında onu aldın? Hem Allah’a ait olanı Allah’a teslim edemeyeceksin, hem de haktan hukuktan bahsedeceksin, böyle olmaz.

Allah bizi kendisine nimet verdiği kullarla beraber olanlardan eylesin. Fatiha’da günde kırk sefer sırat-el mustakime hidayet olmayı istediğini söyleyip de böyle bir çabası, gayreti bulunmayanlardan, kendisine nimet verilen kullarla beraber olmayanlardan eylemesin. Allah bizi Fatiha’yı hayatına taşıyan, canlı Fatiha olan kullarından eylesin inşallah.

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Haşr /1, Saff /1, Teğabun /1, Cuma /1, İsra /44, Nûr /41 ↩
  2. Fatiha /2 ↩
  3. İnsan /31, Şûrâ /8 ↩
  4. Fatiha /3 ↩
  5. Fatiha /4 ↩
  6. Fatiha /5 ↩
  7. Hûd /56 ↩
  8. En’âm /90 ↩
  9. Feyzü’l Kadir, 4 /535 ↩
  10. Fatiha /6 ↩
  11. Fatiha /7 ↩
  12. Hûd/56 ↩
  13. İbn Mâce, Mukaddime:11; Hâkim, Müstedrek, 2 /317; Dârimî, Mukaddime 23 ↩
  14. Nisa/87, 122 ↩
  15. Nûr /17, Nahl /90 ↩
  16. Müslim, Salat 38; Muvatta, Salat 39 ↩
  17. Tevbe /111 ↩
  18. Bakara /285 ↩
  19. Ra’d /11 ↩
  20. Şûrâ /13 ↩
  21. İsra /4 ↩
  22. Furkân /77 ↩