Fatiha 2.Bölüm
EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM
BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.
Bismillahirrahmanirrahim. El hamdu lillâhi rabbil âlemîn. Er rahmânir rahîm. Mâliki yevmid dîn. İyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn. İhdinâs sırâtel mustakîm. Sırâtallezîne en’amte aleyhim. Gayril magdûbi aleyhim ve lâd dâllîn.
Allah’ın Fatiha’daki muradını, kulluğumuz için Fatiha’nın önemini anlatıyorduk, Fatiha’yı bir dua olarak nasıl anlamamız gerektiğini anlatmıştık, yine devam ediyoruz inşallah.
Kur’an, insanın hayat kitabıdır; yani insanın, hayatında yaşadığı her an mutlaka Allah’ın emriyle, hükmüyledir. İnsanın herhangi bir olay karşısında ne yapması gerektiği Kur’an’da mutlaka vardır. Bu yüzden Allah, Kur’an’ı birden bir kitap olarak indirmemiş, yirmi üç senede tedrici olarak, parça parça, bütün hayata yayarak indirmiştir.
Bütün varlığın merkezinde insan vardır. Bunu laf olsun diye ya da herhangi bir kitaptan okuduğum için değil Allah böyle öğrettiği için söylüyorum.
İnsanın hayatı Kur’an demektir. Allah, insanın kendi hayatını Kur’an’a göre yaşamasını istemiş, dolayısıyla fıtrat itibariyle de onu bir Kur’an olarak, bir kitap olarak yaratmıştır. Bütün Kur’an, insanda mevcuttur. Kur’an insanda mevcut olmazsa insanın Kur‘an’ı anlaması ve yaşaması mümkün olmaz. Allah, insanın gönlündekini, fıtratını, Kur’an’ı indirip insana hatırlatır; yani “senin için böyle bir hayat takdir etmişim, sen böylesin, sen canlı Kur’an’sın” der.
Kur’an’ın canlanıp, bir insanın suretine bürünmesi mümkün olsaydı suretine bürüneceği kişi Resulullah (s.a.v.) Efendimiz olurdu. Bu durumda Resulullah (s.a.v.) Efendimiz canlı Kur’an demektir. Eğer Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bir kitap olsaydı o kitap da Kur’an-ı Kerim olurdu. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz canlı Kur’an’dır ve bütün insanları da canlı Kur’an olmaya davet eder. Bütün insanların her biri tek tek böyledir. Allah bütün insanların Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i örnek alıp, canlı Kur’an olmasını ister ve canlı Kur’an olmaya davet ederek; “siz canlı Kur’an’sınız” der.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “Fatiha, Kur’an’ın özüdür, anasıdır”229 buyurmuştur. Ananın doğurma özelliği vardır, eğer Fatiha anaysa, doğuruyorsa bu durumda neyi doğurur? -Elbette ki Kur’an’ı doğurur. Fatiha, Kur’an’ın özetiyse o halde Fatiha açılsa Kur’an olur.
Fatiha Suresi tekrar edilen yedi ayettir. Bu durumda yedi ayetin tam ortasındaki dördüncü ayet, “iyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn” ayetiyle Allah, insana olması gerektiği hali, insanı ne için yarattığını hatırlatır. Allah bu ayetle insandan kendisine âbd olacağına, kendisini isteyeceğine, kendisinden isteyeceğine dair söz alır.
Kur’an’ın merkezinde insan vardır, Allah’a kulluk, âbdiyet, Allah’ı istemek, Allah’ı Allah’tan istemek, Allah’a âbd olmayı istemek, sırat-el mustakimi istemek vardır. Bir insan için “iyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn” ayetinden daha gerekli hiçbir şey yoktur; çünkü Allah bu ayette onun yaratılışının sebebini anlatır. Gerisinin hepsi yaratılışın sebebi içindir; yani teferruattır. Çünkü Allah, Kur’an’da bütün varlığı insanın hizmetine verdiğini, insanı da kendisi için yarattığını beyan etmiştir.
İnsan nasıl Allah için olur?
Eğer insan, Allah’a âbd olur, kul olur, âşık olur, iman eder, onu her şeyden çok sever, onu ister, onu ondan isterse âbd olur, dolayısıyla yaratılışının gayesine uygun olmuş, uygun olmayı kabul etmiş olur. Biri Allah’a âbd olmayı kabul etmezse, imanı, Allah’a âbd olması, Allah’a âbd olmayı istemesi yoksa ne yaparsa yapsın, fiili, ameli ne kadar düzgün olursa olsun onun ameli boşa gitmiştir, dolayısıyla o imanını da kaybetmiştir.
Evet, Allah cennetin de cehennemin de ebedi olduğunu va’d etmiştir.230 Bu, Allah’ın va’didir. Allah’a âbd olmayan birinin gideceği yer cehennemdir; çünkü Allah’ın kendisine bahşettiği nimeti, şerefi kabul etmemiş, edememiş ve bu nimeti, şerefi reddetmiştir. Allah’a kul olmayı kabul etmeyen, edemeyen, reddeden biri, rabbini kabul etmemiş, rabbinin rabliğini reddetmiş olur. Biri Allah’ı rabbi, kendisini de onun âbdi, kulu olarak kabul etmezse Allah onu neden kabul etsin!
Allah; hayvanları da, melekleri de, insanları da yaratmıştır. Melekler bütünüyle nurdandır. İbadetlerini de isteyerek, aşkla ve muhabbetle yaparlar. Hayvanların ise bir bedeni, bir de onları hayatta tutan canları vardır. Bu can, ruh değil onları canlı tutan buhardır; yani hayvanların canları buhardan ibarettir ve bu buhar, vücutlarının her zerresine yayılır.
Mesela; bir hayvanın kolunu iple bağlasanız bir müddet sonra o buhar, kolda hareket etmediği için kolu uyuşur; yani kalbi, kanla beraber kola o buharı da gönderir. O can denen buhar kesintiye uğrarsa bağlanan kola gidemediği için orası uyuşur ve hissedilmez olur. Bazıları bu cana “hayvani ruh” demişlerdir ama “ruh” demek doğru değildir; çünkü buna “can” denilir. Hayvanı hayatta tutan bu can; gıdalardan, gıdaların buharından meydana gelir.
Evet, aynı şekilde bu can insanda da vardır. İnsanı da canlı tutan bu candır; ama bu canın hakiki ruh ile irtibatı vardır. Yani insanın hem bedeni, hem hayvanlarınki gibi bir canı, hem de Allah’ın ona nefhettiği ruhu vardır. Biri, Allah’ın kendisine nefhettiği ruhu, o ruhla beraber Allah’ın kendisine bahşettiği şerefi kabul etmez, o ruhla âşıklığını yaşamaz, Allah’a âbd olmayı kabul etmezse; yani Allah’a iman etmeyi, âşık olmayı, Allah’ın kendisine nefhettiği ruhtan dolayı Allah’a yeryüzünde halife olmayı kabul etmez, bunu anlamaz, Allah’a halife olmaya çalışmazsa Allah’ın kendisine nefhettiği ruhu yok saymış olur.
Geriye ne kalır?
Geriye insanın bedeni, bir de onu hayatta tutan canı kalır. Bu yüzden biri bedenin arzuları, istekleri peşinden koşarsa hayvandan hiçbir farkı olmaz. Hayvanlar da onun gibi yer, içer, bilir; çünkü hayvanlar da her şeyi; Allah’ı, peygamberi, insanı bir de ne için yaratıldıklarını bilir ve hayvanların da bir zikri, bir tesbihi vardır. Bu durumda Allah’ın nefhettiği ruhu yok sayan biri hayvandan farksız olur. Hatta hayvandan daha aşağı olur; çünkü hayvanların da kendilerine ait bir kulluğu, bir şerefi vardır.
Evet, hayvanlar da Allah’ı bilir. Mesela Allah bununla ilgili olarak Kur’an’ı Kerim’de Hz. Süleyman (a.s.)’ın Hüdhüd kuşu ile ilgili kıssasını anlatmıştır;
Allah ayet-i kerimede; “(Hüdhüd dedi ki): Onlar (Allah’ı bırakıp) Güneş’e secde edip, Güneş’e tapıyorlardı”231 buyurur. Ataları öyle yaptığı için onlar da atalarının yolunu devam ettiriyordu. Onlar doğru yolu bulamamıştı. Hz. Süleyman (a.s.)’a bunu söyleyen bir kuştur. Bir kuş bu kadar bilgiye sahipse, hayvanlar bu kadar bilgiye sahipse bu durumda “hayvanlar Allah’ı bilmiyor” denilebilir mi, hayvanları küçümsemek doğru olur mu! Bu yüzden birinin Allah’a kulluğu bilmesi onu Hz. İnsan yapmaz, onu Allah’a yaklaştırmaz.
İnsanı, bilgisi kurtarmaz. Bu yüzden biri istediği kadar; “ben Allah’a âbd olmayı, Allah’ın âlemlerin rabbi olduğunu biliyorum, mülk Allah’ındır, beni yaratan Allah’tır” desin eğer Allah’a âbd olmadıysa, âbd olmaya çalışmadı, bunun için çabasını, gayretini sarf etmedi, yaratılışın gayesinin Allah’a âbdiyet olduğunu kabullenemediyse, bunun için çaba, gayret sarf edip bir âbd gibi, bir kul gibi yaşamadıysa kendisine nefhedilen ruhu dolayısıyla rabbini, Allah’ı kaybeder. Böylelikle sadece dünyaya, yemeye, içmeye, nefsinin arzularına, isteklerine bakar ve hayatını öyle yaşar; yani bilgisi ona bir fayda vermez. Sonuç olarak Allah’a kul olmayı kabul etmediği için kulluk şerefini, âbdiyet şerefini kaybeder, hayvan gibi olur ve hayvanların seviyesine düşer, hatta hayvandan daha aşağı olur. Zaten cehenneme gidenler de hayvan gibi olanlardır.
Peki, insanın şerefi, büyüklüğü ne ile ölçülür?
Tabi ki takvası, Allah’a yakınlığı, samimiyeti, Allah’a imanı, teslimiyeti, edebi, Allah’a olan kulluğu, âbdiyeti ile ölçülür.
Evet, Müslüman bir memlekette dünyaya gelmişiz. “Allah birdir, Hz. Muhammed (s.a.v.) onun resulüdür, Kur’an, Allah’ın kitabıdır” dendiğini hepimiz duymuşuz. Hepimiz böyle söylüyoruz, bunu biliyoruz; ama bunu bilmek Allah’ı bize rab, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i peygamber, Kur’an’ı da bize kitap yapmaz. Bunları bilmek bizi iman sahibi yapmaz. Çalışıp çaba, gayret sarf ederek imanı kazanmadıysak imanımız olmaz; çünkü emeğimizin sonucunda kazanmadığımız bir şey bize ait değildir. Sadece duymakla ya da “bu benim anamdan, babamdan miras kalmış” demekle iman sahibi olmayız. İman etmemiz için bir emek sarf etmemiz gerekir; yani imanımızın bize ait olması için o imanın çalışmamızın sonucu olması gerekir, yoksa o iman bize ait olmaz.
Bu yüzden biri iman etmek istiyorsa bir emek sarf etmeli, cehd etmeli, cihad etmeli, mücahede etmeli, içtihad etmelidir. İnsan bu içtihadı aklı ve ilmi ile yapar; yani iman etmek isteyen birinin “Allah böyle söylemiş ama bu sözünde ne demek istemiş, bunu neden söylemiş, Allah’ın bu söylediği benim ne işime yarar, yaparsam neyi kazanırım, yapmazsam neyi kaybederim” deyip aklı ile içtihad etmesi gerekir.
Allah, kuluna Furkanı, doğruyu yanlıştan ayırt etme kabiliyetini vermiştir. Bu yüzden kul, hayatının her anında karşılaştığı her şey için “hangisi doğru, hangisi yanlıştır” deyip bu Furkanını Allah’a göre kullanmalıdır; yani insan, Allah’ın doğru dediğine doğru deyip doğru yapmalı, yanlış dediğine de yanlış deyip ondan sakınmalı, kaçınmalıdır ki kendini Allah’a kul, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i kendine peygamber, Kur’an’ı da kendisine kitap olarak kabul etmiş olsun.
Yoksa insan bildiği gibi konuşup, işine geldiği gibi, topluma, insanlara ve çevresindekilere göre hareket edip yaşarsa Allah’a nasıl iman etmiş olsun! Böyle biri Allah’a, Allah’ın vahyine değil; topluma, âdetlere, insanların “şöyle” ya da “böyle” demesine iman etmiştir. Böyle birinin Allah ile bir bağı olabilir mi!
Bir hal, bir tavır ki Allah emrettiği, sevdiği, razı olduğu için yapılmıyorsa doğru da olsa, güzel de olsa Allah o hali, tavrı kabul etmez; çünkü Allah kendisi için yapılmayan hiçbir ameli kabul etmez. Biri yaptığı güzel davranışları toplum, halk öyle seviyor, herkes öyle beğeniyor diye yapıyorsa zaten toplumu, halkı, insanları Allah’a şirk koşmuştur.
Peki, yaptığımız her şeyi Allah’a ait kılmak için yapmamız gereken nedir?
Allah’a âbd olmayı kabul etmek ve âbd olmaktır; yani “iyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn” demektir. Biri Allah’a âbd olmak istiyorsa bu ayeti gece gündüz, her zerresi “iyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn” diyene kadar okusa yeridir; ama şunu da unutmamak gerekir; dilin böyle söylemesi ve kalbin de bunu tasdik etmesi yeterli değildir.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bir hadis-i şerifinde; “insanlar helak oldu, iman edenler müstesna, iman edenler de helak oldu, salih amel işleyenler müstesna, salih amel işleyenler de helak oldu, ihlâs sahibi olanlar müstesna. Onlar da büyük bir tehlike içindedir”232 buyurmuştur.
Biri iman etmişse, salih amel işliyorsa, bir de ihlas sahibiyse; yani yaptığını Allah için yapıyor, ibadetine, ameline şirki karıştırmıyorsa, ameli saf halisse, Allah içinse o kişi kurtuluşa ermiştir; ama Resulullah (s.a.v.) Efendimiz buna rağmen onun da büyük bir tehlike içinde olduğunu söyledi. Neden? -Çünkü imanını, amelini, ihlasını bilip bununla kibirlenir, büyüklenir, üstünlük taslarsa o da helak olur. Yani onu da diğer insanlara karşı büyüklenmek gibi bir tehlike bekliyor, bu yüzden onun da dikkatli olması gerekir.
Evet, “iyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn” dediğimizde kalbimizle beraber amellerimizin de bunu tasdik etmesi gerekir; yani Allah’a kul olduğumuzu, âbd olduğumuzu hiçbir anda unutmayıp, Allah nasıl seviyor, nasıl beğeniyorsa öyle yapmaya, öyle olmaya, öyle anlamaya, öyle düşünmeye çalışmamız gerekir. Yoksa kendi bildiğimizi yapar, işimize geldiği gibi düşünürsek Allah’ı yok saymış oluruz.
Ne diyoruz? İyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn:233 “Yalnız sana âbd oluyor ve yalnız seni istiyoruz (yalnız senden istiyoruz).” Peki, istediğimiz nedir? -Allah’tan isteğimiz ona âbd olmak ve sırat-el mustakimde olmaktır; çünkü iyyâke nestaîn kısmını bir önceki tarafa bağladığımızda “ya rabbi! Senden sana âbd olmayı istiyoruz” İhdinâs sırat-el mustakîm’e bağladığımızda da; “senden sırat-el mustakimde olmayı, sana gelmeyi istiyoruz” demiş oluruz.
Peki, iyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn ayetini Fatiha Suresi’nin hepsine bağladığımızda ortaya nasıl bir dua çıkar?
“Bütün âlemlerden sana hamd etmeyi, hiçbir konuda hiçbir şekilde sana itiraz etmemeyi istiyoruz. Bütün işlerini, bize yaptığın her muameleyi sevmeyi, övmeyi istiyoruz. Seni rahman ve rahim olarak bilmeyi, tanımayı, iman etmeyi istiyoruz. Bize ve bütün varlığa yaptığın her muamelenin rahmetinden olduğunu bilmek, buna iman etmek, bunu görmek ve tatmak istiyoruz. Seni din gününün sahibi olarak görmek, din gününe iman etmek istiyoruz. Ahirete iman etmek, ahirete göre bir hayat yaşamak, ahireti dünyadan daha çok sevmek istiyoruz. Sırat-el mustakimi istiyor, sırat-el mustakimde olmak istiyoruz. Sırat-el mustakimde hidayetçiyle beraber olmak, hidayetçinin bizi sırat-el mustakimde sana vasıl etmesini istiyoruz. Kendisine nimet verdiğin kullarla beraber olmak, nimet verdiğin kullarının kazandığını kazanmak istiyor, delalette kalanlardan olmak istemiyoruz; peygamberini yalanlayıp, yok sayarak peygamberini gönlünde öldürüp, gazaba uğrayanlardan olmak istemiyoruz. Peygamberini ilahlaştırıp, kendi hayatından çıkararak delalette kalanlardan da olmak istemiyoruz” diye bir dua ortaya çıkar.
Yoksa bunların haricinde; “ya rabbi senden şunları, bunları istiyorum” demek bu ayetle hiç alakası olmayan bir duadır. Allah senin rızkını zaten üzerine almıştır. Bu yüzden Allah ayet-i kerimede; “Allah her canlı varlığın (her kıpırdayan varlığın) rızkını üstüne almıştır”234 buyurur. Allah Fatiha Suresi’yle sana asıl neyi istemen gerektiğini öğretir. Başka bir ayet-i kerimede; “duanız olmasaydı rabbim size neden kıymet versin”235 buyurur. Bu nedenle kıymetini, değerini duandan; yani istemenden alırsın. Allah Fatiha Suresi’yle sana neyi istemen, nasıl istemen gerektiğini öğretir.
Neden tek ayet ve peş peşe gelir?
“iyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn” ayetindeki “vav (ve)” harfi iyyâke na’budu ile iyyâke nestaîn cümlesini birbirine bağlar; yani “iyyâke na’budu” ile “iyyâke nestaîn” kısımları aynı ayettir. Çünkü Allah’a layıkıyla âbd olabilmen için istemeyi böyle yapman gerekir. Allah’a layıkıyla, kâmil manada âbd olanlar Allah’tan böyle istemiştir. Biri böyle istemişse duayı doğru yapmış, Allah’a âbd olmuş, Hz. İnsan olmuş, Allah da ona kıymeti, değeri, şerefi vermiştir. Allah duasını böyle yapmayanlara bu şerefi ihsan etmez. Böylelikle Allah’ın kendilerine ikram ettiği şerefi ve değeri kaybederler; çünkü olması gereken dua Fatiha’dır, onlar ise dualarını kaybetmiştir.
“İyyâke nestaîn” demek “hepimiz istian ediyoruz” anlamına gelir. Peki, bu ne demektir?
İstian etmek sıradan bir isteme değildir. Mesela; Arapçada “seele” kelimesi de “istemek” ve “sormak” anlamına gelir; ama istian etmek; aşkla, muhabbetle, insanın bütün gönlüyle istemesi demektir. Biri Allah’a âbd olmayı, Allah’ı bilmeyi, tanımayı, Allah’a hamd etmeyi, ahirete iman etmeyi, ahireti sevmeyi, ahireti, sırat-el mustakimde olmayı, sırat-el mustakimde hidayetçiyle beraber Allah’a vasıl olmayı istiyorsa bunu sadece kendisi için değil aynı zamanda Allah’ın diğer kulları için de ister; çünkü iyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn diyerek; “ya rabbi senin bütün kulların buna muhtaçtır” demiştir.
Sırat “yol” anlamına gelir. Sırat-el mustakim de “istikamet üzere yol” demektir. Yol yürümek için, gidilmek içindir. Allah sana; “yola girip yalnız başına yürü” demez; çünkü hidayette, hidayet yolunda, istikamet yolunda, dosdoğru yolda, Allah’a giden yolda tek başına gidemezsin. Bir hidayetçinin seni götürmesi gerekir, onunla beraber yürümen gerekir. Aynı şekilde Allah’ın kendisine nimet verdiği kulların yolunu, o nimeti, gazaba uğramamayı, delalette kalmamayı istemen, bunu da aşkla, muhabbetle istemen gerekir. Bunları aşkla, muhabbetle istiyorsan Allah’a âbd olmuş, kul olmuş; yani âşık olmuş olursun.
İnsanın bütün gücü duasıdır. Bu yüzden insan gücünü nerde kullanırsa kazanabileceği de odur. Allah ayet-i kerimede; “Kıyamet günü herkesin peşinden koştuğu şeyi bulacağı günü neredeyse kendimden bile gizleyeceğim”236 buyurur. Neyi istiyorsan onun peşinden koşarsın. Allah bize “iyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn” ayetiyle nasıl istememiz gerektiğini öğretir; yani âbd olmayı öğretir. Âbd olan biri gerçek manada neyi istemesi gerektiğini bilir ve ister. Gerçek manada ne istediğini bilenler Allah’a âbd olur.
Kul bütün kâinatın, bütün varlığın, aynı zamanda Kur’an’ın tam ortasında, merkezindedir. Allah, kulunu ortaya koyup; “haydi dön, semah et, dön ki, bir âşık olarak, âbd olarak muhabbetle nasıl döndüğünü göreyim” der. Bütün kâinat, her şey insanın etrafında döner. Allah bütün varlığı onun etrafında döndürür; ama kulundan da kendisinin, aşkının, muhabbetinin etrafında dönmesini ister.
Yeryüzünde mü’min kalmazsa Allah kıyameti koparır; çünkü bütün varlığın etrafında semah ettiği varlık olmayınca kâinat çöker. Mü’min olarak yeryüzünde bir kişi bile kalsa bütün varlık onun etrafında semah etmeye devam eder; yani Allah bir imanlı insan için bütün kâinatı döndürmeye devam eder. Bu; o bir insan aşk ile, muhabbetle merkezde, ortada döndüğü içindir. Merkezde dönen olmayınca kâinat çöker ve kıyamet kopar. Bu, her bir insan için böyledir.
Bir genel kıyamet vardır bir de özel kıyamet vardır; bu özel kıyamet manevi kıyamettir. Biri gönül itibari ile Allah’ın etrafında dönmez, “iyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn” demez, aşk ile muhabbetle rabbini istemez, ahireti dünyaya tercih etmez, Allah’a hamd etmez, sırat-el mustakimde koşmaz, hidayetçiyle beraber Allah’a yürümez, cennete koşmak için çaba, gayret sarf etmezse onun manevi olarak kıyameti kopar ve o kişi manevi olarak çöker. Artık zahiri olarak diri olsa bile manevi olarak ölmüştür, gönlü, maneviyatı darmadağın olmuştur. Nasıl ki zahiri olarak kıyamet koptuğunda denizler kaynatılıyor, dağlar hallaç pamuğu gibi savruluyor, yıldızlar dökülüyorsa237 o kişi de aynen bu hale gelir ve onun gönül âleminin kıyameti kopar.
Kişinin bu manevi kıyameti yaşamasının bütün sebebi; “iyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn” diyememesi, bunun için bir çaba, gayret sarf etmemesi, sadece dışarıya, zahire takılıp işi zahirden ibaret zannetmesindendir. Allah, kulundan gönlünü istiyor. İnsan bir kâinattır! İnsanı değerli yapan, kıymetli yapan, şerefli yapan insanın âbdiyetidir, duasıdır.
Evet, Kur’an bir ayetle tefsir edilse bu; “iyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn” ayeti olur. Bir insan için Allah’a kul olmaktan, âbd olmaktan; yani Allah’a iman edip, Allah’ı sevmekten, onun rızasını kazanmak için çaba, gayret sarf etmekten daha büyük, daha değerli, daha şerefli hiçbir şey olmaz, olamaz.
Mesela iman ehli birine; “Allah’a olan imanından bir zerre artmasını mı, yoksa bütün kerametleri mi istiyorsun” diye sorulsa söyleyeceği söz; “bir zerre imanım, bir zerre muhabbetim, Allah’a olan âbdiyetim, kulluğum artsın”dır; çünkü Allah’ı seviyorsa, derdi Allah’ın rızasıysa, onun hesabını yapıyorsa zaten en büyük keramete sahiptir, sırat-el mustakim üzeredir. Onun tercih ettiği, edeceği; imanıdır, Allah’a olan muhabbetidir. Eğer biri bunu tercih edebiliyorsa imanı, Allah’a muhabbeti tatmıştır.
Örneğin bana; “bir zerre imanının artmasını mı, yoksa bütün kerametlerin sana verilmesini mi istiyorsun” diye sorulsa yeminle söylüyorum, gönlümden hiç bir şey geçirmeden bir zerre imanım artsın derim. Neden? -Çünkü bir zerre imanımın artması; Allah’ın beni bir zerre daha fazla sevmesi demektir. Ben rabbim beni sevsin istiyorum. Hal böyleyken kerameti ne yapayım, keramet ne işime yarar! Allah beni kendisine âbd olayım, kendisini seveyim diye yaratmıştır. Yaratılışın gayesine uygun olan sevmekse, imansa benim onu tercih etmem gerekmez mi!
Mesela bana; “sürekli Allah’a âbd olmaktan bahsediyorsunuz” denilebilir. Doğrudur, sürekli Allah’a âbd olmaktan bahsediyorum; çünkü yaratılışın gayesi budur, bundan başka bir şey yoktur. Geriye kalan her şey sadece Allah’a âbd olmak için lazımdır, gereklidir. İşin özü, Allah’ın bizden istediği budur; yani Allah’ın bizden istediği kulluktur, âbdiyettir.
Bütün hayatımızda bildiğimiz tek bir şey vardır o da; Allah’a âbd olmak, Allah’ı sevmek, Allah için sevmek, Allah’ın sevdiğini sevip, sevmediğini sevmemek, beğendiğini beğenip, beğenmediğini de beğenmemektir. Bu yüzden bizimle beraber olanlar Allah’ı, peygamberi, Kur’an’ı, ahireti sever, Allah için sever. Allah’ın rızasını kazanmayı, Allah’a dost olmayı, Allah’ın kendisini sevmesini sever. Aynı zamanda dertleri de budur. Bizde, bu dergâhta bundan başka bir şey yoktur. Burada sadece Allah’a âbd olmak, kul olmak, dost olmak vardır. Bizim bunlardan başka herhangi bir şekilde hiçbir kerametimiz de yoktur. Eğer biri bunları keramet olarak kabul ediyorsa işte keramet! Yok, eğer biri için bunlar kıymetli, değerli, önemli değilse, bunlardan başka bir şeye keramet diyorsa zaten böyle birini tanımıyor, ciddiye almıyor, onu muhatap olarak bile kabul etmiyorum.
Benim işim; Allah’a âbd olmaya, Allah’ı sevmeye, Allah’a âbd olmayı istemeye davet etmektir. Sadece davet değil isteyene bunu vermek, isteyenin nefsini tezkiye edip, temizleyip onu bu hale getirmek, ona “Allah” dedirtmektir. Bu yüzden veli denince, şeyh denince, Mürşid-i kâmil denince anlaşılması gereken tek şey de budur.
Aksi halde biri kalkıp; “işte bir şeyhe gittik yolda şöyle oldu, orda böyle keramet gördük” diyebilir; ama bil ki şeytan sana hile yapıp, seni oraya bağlıyor. Sen kendine bak! Gittiğin kişinin bin türlü kerameti olabilir; bu önemli değildir. Önemli olan; onun sana ne verdiği, senin ondan ne aldığındır! Sana ne vermiş, sen onu söyle! Sende ne var sen onu söyle! Eğer tabi olduğun mürşid sana iman vermiş, aşk vermiş, muhabbet vermişse, onunla Allah’ı sevmişsen, onunla Allah seni sevmişse hiç bundan daha büyük bir ikram, daha büyük bir keramet olur mu! Bizimle beraber olan bütün kardeşlerimizin hepsi Allah’ın bu ikramı onların üzerinden saçtığına şahittir. Sadece benim değil benimle beraber olan bütün kardeşlerimiz üzerinden Allah bu nuru saçar. Bunun sırrı; “iyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn” dememizdir.
Hiç kimse; “ben Allah’a layıkıyla âbd oldum” dememiştir, diyemez. Buna peygamberler de dâhildir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bile dua ederken; “ya rabbi! Sana layıkıyla âbd olamadım, seni layıkıyla tanıyamadım. Seni layıkıyla tesbih edemedim, sana layıkıyla hamd edemedim” dediyse kim; “ben Allah’a layıkıyla âbd olmuşum, kul olmuşum” diyebilir. Bu nasıl mümkün olabilir! Subhan olan seni yaratan rabbini nasıl tesbih edebilirsin, ona nasıl âbd olabilirsin! O ki subhandır, sen ise bütünüyle aciz, hatalı, kusurlu, muhtaçsın. Sen ona layıkıyla nasıl âbd olabilirsin!
Peki, Allah’ın senden istediği nedir?
Elbette ki çaba, gayret sarf etmendir; yani fiili olarak dua etmen, istemendir. Sen Allah’tan istediğinde Allah da sana ihsan eder, ikram eder. Allah senin duanı, fiili duanı sever; yani onun için çaba, gayret sarf etmeni sever. Sana kazandıran şey de budur. “Yalnız senin âbdiniz ve yalnız seni, sana âbd olmayı istiyoruz ya rabbi” deyip, bunun için çaba, gayret sarf ettiğinde Allah sana âbd olmayı ikram eder.
Allah hepimizi zatına layık âbd eylesin inşallah! Âbdiyeti bize tattırsın inşallah! Bizi âbdiyetimiz hakkında bir an bile gaflete düşürmesin inşallah! Doğru istemeyi nasip etsin! Kendisine âbd olmayı, kendisini istemeyi nasip etsin inşallah!
Allah hepinizden razı olsun.
