close

Allah Malik’tir

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM

BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Allah aklımızı sonuna kadar kullanalım diye bize vermiştir. Kullanılmayan bir akıl, akıl değildir. Öyle birilerinin peşine takılıp gitmek sürü mantığıdır; çünkü sürüdeki koyunlardan biri kendini bir yerden aşağıya atarsa diğer koyunların hepsi onun peşinden kendini aşağı atar. Bu; sürü mantığıdır, sürü olmaktır. Allah bizden aklımızı sonuna kadar kullanmamızı istiyor. Aklımızı kullanmak için doğrunun, yanlışın, hakkın, batılın, güzelin, çirkinin ne olduğunu anlayıp hayatımızı Allah’ın “güzel” dediği, “hak” dediği gibi yaşamaya çalışmamız lazım. Öyle ki kazanabilelim, aklımızı kullanmış olabilelim.

İster peygamber çocuğu olsun, ister şeyh veya veli çocuğu olsun ya da birinin evladı, eşi Allah dostu olsun bu fak etmez, o kim olursa olsun Allah birini huzuruna aldığında tek başınadır. O zaman hiç kimse kendini kandırıp; “işte ben falan peygamberin ümmetiyim, onun için ben üstünüm, ben kurtulurum, benim peygamberim, benim hocam, benim şeyhim bana şefaat eder” dememelidir; çünkü Allah herkesten kulluk istiyor, âbdiyet istiyor, Hz. İnsan olmasını istiyor. Allah’ın huzurunda hiç kimse kimseye yardım edemez; çünkü yardım, şefaat buradadır. Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, Hz. Fatıma (r.a.)’a; “kızım Fatıma! ‘Babam peygamberdir’ diye bana güvenmeyesin. Nefsini Allah’ın kudret elinden satın al. Yarın Kıyamet günü ben de sana yardım edemem, bunu böyle bilmiş olasın”169 buyurmuştur.

İsterseniz, nefsi Allah’ın kudret elinden satın almanın ne olduğunu kısaca izah edeyim;

Allah maliktir; mülkün sahibidir ve hiç kimseye ait hiç bir şey yoktur. Biri kendine malik değilse, Allah’a aitse, Allah’ın ona verdiği herhangi bir şeye de malik olamaz; çünkü daha kendisi bile kendisine ait değildir, kendisi de Allah’ın mülküdür. Sahip olduğunu zannettikleri de Allah’ın ona imtihan için emanet ettiği mülküdür. Kendisine ait bir şey yoktur!

Bir kulda Allah’ın Malik isminin tecelli etmesi gerekmez mi! Kul, Allah’ın yeryüzündeki halifesi ise onda Malik isminin tecelli etmesi lazım ki o da malik olabilsin.

Nasıl?

Kul, nefsini Allah’ın elinden satın alırsa nefsi onun olmuş olur. Bu, malı için de böyledir. Eğer kul malı Allah’tan satın alırsa o zaman mala da malik olur. Peki, malına nasıl malik olur? -Malını Allah’a sattığı nispette malik olur. Nitekim malını Allah’a satarsa onu ebedileştirmiş olur; çünkü Allah malı ona iade eder, dolayısıyla o da o mala malik olmuş olur.

Kulun nefsini satın alabilmesi için önce nefsini Allah’a satması gerekir. Neyin karşılığında? -Elbette ki cennet karşılığında, Allah’ın rızası ve dostluğu karşılığında satması gerekir. Kul, nefsini Allah’a satmadıkça kurtulamaz. Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz kızı Fatıma (r.a.)’a “nefsini Allah’ın kudret elinden satın al” buyurmuştur. Kul, nefsini Allah’a satarsa Allah da onu hakikisi ile değiştirip ona iade eder.

Nasıl?

Kul fani, beşeri olan nefsini Allah’a sattığında baki olanı alır. Allah zatıyla ve sıfatıyla ona tecelli edince nefsi bu sefer gerçekten onun olur; yani nefsini satın almış olur. Kul, kendi nefsini satmadan gerçek nefsi alamaz. Gerçek nefsi alamayınca da vehim olan nefisle kalır, onun için kurtuluş da olmaz. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bundan dolayı nefsi satın almak gerektiğini söylemiştir; ama bu öyle basit bir şey de değildir. Bunun için mutlaka çalışmak, koşmak gerekir. Hepsinden önce işi öğrenmek, bilmek gerekir. Bilmeden, anlamadan ne yapacağını bilemezsin. Neyi nasıl satıp, nasıl alacağını bilmiyorsan onu nasıl becereceksin!

Evet, bütün sahabe, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’le işi becermiş ve bunu yapmıştır. Allah ayet-i kerimede; “Allah, cennet karşılığında mü’minlerden mallarını ve canlarını satın almıştır”170 buyurur. Ebedi bir hayatı, ebedi bir saadeti hak edenler cennete gider. Bunun karşılığı; malı ve canı, Allah yolunda feda etmek, Allah’a satmaktır! Eğer malını ve canını Allah’a satar, verirsen o senin olur. Allah’a verdiğin her şey senindir. Neyi de veremeyip; “bu bana aittir” der ve ona sarılırsan onunla Allah’ın Malik ismine şirk koşmuş olursun. Bu, Allah’ın bütün isimleri için böyledir.

Allah’ı tanımadan, bilmeden, sıfatlarını, isimlerini, ef’alini anlamadan Allah’a iman olmaz.

Allah ayet-i kerimede; “onlar Allah’ın hakkını takdir edemediler”171 buyurur. Allah’ı tanımadan hakkını takdir etmemiz mümkün değildir. Bu yüzden önce Allah’ı tanımamız lazım, tanırsak takdir ederiz. Allah’ın hakkını takdir etmeyi becerince Allah’ın rızasını hak eder, bizim için takdir ettiği kıymeti, değeri, şerefi almış oluruz. Allah’ın hakkını takdir etmezsek şerefimizi, hakkımızı, hak ettiğimizi, bizim için takdir ettiğini Allah’tan nasıl alabiliriz!

Evet, hep beraber Allah’ın Fatiha’da geçen Vedud, Hamid, Rab, Rahman ve Rahim isimlerini kısaca anlamaya çalışmıştık. Şimdi de hep beraber Allah’ın Malik ismini Maliki Yevmiddin ayeti üzerinden kısaca anlamaya çalışacağız inşallah.

Allah maliki yevmiddindir; din gününün malikidir. Mahşerde bütün insanlar kıyamet yerinde olur ve Allah herkese; “bugün mülk kimindir” diye sorar. Hiç kimse buna cevap veremez, kimsenin konuşacak takati, gücü de yoktur. Cevabı Allah verir ve; “bugün mülk, vahid ve kahhar olan Allah’ındır”172 der. Vahid ve kahhar olan Allah!

Allah bugün mülk “kahhar olan Allah’ındır” ya da “ehad ve kahhar olan Allah’ındır” ya da “rahman ve kahhar olan Allah’ındır” demedi de neden “vahid ve kahhar olan Allah’ındır” buyurdu?

Vahid; isimlerinde tek olan, bütün Esmau’l Husna’nın kendisine ait olduğu zat demektir. Ehad; zatında bir olan, vahid ise; sıfatlarında, isimlerinde bir olan, tek olandır. Bugün mülk vahid ve kahhar olan Allah’ındır demek; o gün Allah’ın isimlerinden birine sahip çıkmaya kalkışıp, kendini ona ortak koşanları Allah kahredecek demektir. Yani “kim haddini bilmemiş, rabbine hangi isimde saygısızlık yapmışsa bugün onu kahretme, ona haddini bildirme günüdür” buyurur Allah.

Bu yüzden mü’min; hiçbir şeye kendini sahip görmeyen, elinde ne olursa olsun onu bir emanet olarak, ebedi hayatını kazanmak için bir imtihan olarak görendir. Bu emanete kendisi de dahildir; yani mü’minin kendini de kendisine ait görmeyip, Allah’a ait görmesi gerekir. Kendisi Allah’a aitse zaten ona ait bir şey olmaz. O zaman işe temelinden, özünden bakıp işi öyle halletmek gerekir. Mü’min “ben Allah’a aidim” dediğinde işi biter; yani nefsini Allah’a sattığında işi bitirir, dolayısıyla dünya ona hiçbir şekilde zarar veremez, o da dünyaya tenezzül etmez, edemez. Zaten o kendini Allah’a teslim etmiş, nefsini Allah’a satmış, “her konuda rabbim bilir” demiştir.

O gün kim, Allah’ın herhangi bir ismine sahip çıkmış “ben” demişse, “mal benimdir, istediğim gibi harcarım. Bu makam benimdir, ben bu makama tırnaklarımla kazıyıp gelmişim, istediğim gibi de yaparım. Bu çocuk benim çocuğumdur, bu hanım benim hanımımdır, onlara istediğim gibi muamele yaparım” demişse, hatta kendi üzerinde “bu vücut benim vücudumdur, ona istediğim gibi muamele yaparım. Bu gönül benim gönlümdür, istediğimi oraya alır, istediğimi oradan çıkarırım” demişse, her ne hakkında böyle düşünmüşse düşünsün “ben” dediğinde Allah’ın bir ismine sahip çıkmış, dolayısıyla kendini o isimde Allah’a şirk koşmuştur. Allah da onu kahreder. “Onlar Allah’ın hakkını takdir edemediler” demek budur.

Böyleleri Allah’ın hakkını Allah’a teslim edememiştir. Onlar dilleriyle “Allah” derler, “Allah maliktir, malik-ul mülktür” derler; ama Allah’ın onlara emanet olarak verdiklerini kendilerine ait görüp, kendilerini o malın üzerinde tasarruf sahibi zannederler. Sanki Allah onlardan bir hesap sormayacakmış, mülkünü bir imtihan olsun diye onlara teslim etmemiş gibi davranırlar. Malın sahibiymiş gibi davrandıkları için de Allah’ın Malik ismine kendilerini ve nefislerini şirk koşarlar.

Allah’ın verdiği hükmü kabul etmeyen biri Allah’ın bir ismini kabul etmemiş olur. Aynı şekilde biri de ayetlerden bir kısmına iman edip bir kısmına iman etmezse Allah ondan bu imanı da iman olarak kabul etmez. Allah ayet-i kerimede; “Allah şirkten başka bütün günahları dilediği kimse için affeder; ama şirki affetmez”173 buyurur. Şirkin karşılığı cehennemdir ve bu basit bir şey değildir.

Hiç kimse için “Lâ ilâhe illallah muhammedun resulullah” demeden cennet yoktur; ama bunu söyleyebilmek için önce şirkten kurtulmak gerekir. İllallah diyebilmek için önce “lâ ilâhe” demek gerekir ki peşinden “illallah” diyebilelim. Dilimizle “lâ ilâhe” dedikten sonra nefsimizi Allah’a şirk koşarsak “illallah” diyemeyiz. Bu yüzden Allah ayet-i kerimede; “onlar kendi nefislerine taparlar. Onlar nefislerinin hevasını Allah’a şirk koşarlar, imanlarına şirki karıştırırlar. Onlar Allah’a şirk koşmadan iman etmezler”174 buyurur.

Bütün ibadetlerimizin hepsi imanı kemale erdirmek, bize “lâ ilâhe illallah muhammedun resulullah” dedirtmek içindir. Amelimiz, ibadetimiz bize bunu söyletmediyse, hâlâ Allah’a şirk koşmaya devam ediyorsak amelimiz boşa gitmiş demektir, Allah da bizden bu ameli kabul etmez. Bu yüzden Allah’a şirk koşmamak için mutlaka nefsimizi temizlememiz gerekir. Nefsimizi kibirden, gururdan, riyadan, hasetten temizleyip, kendimizi büyük görmekten, üstün görmekten, âlim görmekten, akıllı görmekten kurtulmamız gerekir.

Benlik gütmenin birkaç çeşidi vardır, bunların hepsi şirktir. Bunlar; iblisin benliği, Firavunun benliği ve Karun’un benliğidir. Allah hepsini ayet-i kerimelerde bize ibret olsun diye bildirir. İblisin benliği Hz. Âdem için; “ben ondan hayırlıyım”175 demesidir. Yani biri kendisini başkasından hayırlı görürse iblise arkadaş olur; çünkü kimin daha hayırlı olduğunu bilen Allah’tır. Bu da ancak hesap görülünce anlaşılır. Bu nedenle kişinin sadece zahiri ameline bakılmaz, bir de ondaki niyete, ihlasa bakılır. Kimin daha hayırlı olduğunu Allah’tan başka hiç kimse bilmez, buna peygamberler de dâhildir.

Bu yüzden herhangi birine; “ben ondan daha hayırlıyım” dersek iblise arkadaş olmuş oluruz. Mü’min bunu söyleyip başkalarına karşı kibirlenmez, kendini Allah’ın huzurunda zor duruma düşürmez. Biri bunu söylemeye devam ediyorsa bunu ona söyleten nefsidir, benliğidir.

Evet, iblisin güttüğü benliği kısaca anladık. Şimdi de Firavun’un güttüğü benliği anlamaya çalışalım. Firavun’un bencilliği vardır; çünkü onun benliği bencilliğe dönüşmüştür. Firavun; “bu memleket bana ait değil mi, bu Nil Nehri bana ait değil mi”176 diyordu. İblis; “ben hayırlıyım” diyor, Firavun ise “Mısır ve Mısır’daki her şey bana aittir” diyor. Biri herhangi bir şeyi emanet olarak görmez, o şey için Allah’tan bağımsız olarak “bu bana aittir” derse o da Firavun’dur, Firavun’un arkadaşıdır.

İnsanın Allah’ın verdiklerini Allah’tan bir emanet olarak bilmesi yetmez, gereğini yerine getirmesi, emanete ihanet etmemesi gerekir. İnsan ister çocuğu, ister eşi, ister malı ister mevkisi olsun bu fark etmez, Allah’ın kendisine verdiği her şeyi emanet olarak görmelidir. Bu yüzden herhangi bir şey için Allah’tan bağımsız olarak “bu bana aittir” dediğimizde Firavunun arkadaşı olduk demektir. Allah bunları bize ibret olsun diye söylemiştir.

Bir de Allah’ın yerin dibine geçirdiği Karun’un benliği, bencilliği vardır. Peki, Karun’un bencilliği nasıldır?

Allah ayet-i kerimede; “Karun dedi ki; bu servet bana bendeki bir ilimden, meziyetten, akıldan dolayı verildi”177 buyurur. Karun’un benliği; “ben bu serveti aklımla, ilmimle kazandım” demesidir. Bu yüzden biri, Allah’ın kendisine ikram ettiği akıl, ilim ve anlama kabiliyetiyle kendini başkasından üstün görüp; “bu bana aittir” derse o da Karun’un arkadaşı olur, dolayısıyla Allah onu da yerin dibine batırır. Bu benliklerin hepsi insanı; iblis gibi, Firavun gibi, Karun gibi yoldan çıkarır ve azdırır.

Ben duygusu ayrı, bencillik ayrıdır. Mesela insanın kendi benliği vardır. Örnek vermek gerekirse Hz. İbrahim (a.s.); “ben rabbime gidiyorum”178 demiştir. Bu şekilde ben demek bencillik değildir; çünkü benlik başka, bencillik başkadır. Benlik iman etmek, şahit olmak içindir. Eşhedu enlâ ilâhe illallah: “Ben şahidim ki Allah’tan başka ilah yoktur” derken burada geçen “benlik” duygusu şehadet etmek içindir.

Benlik, Allah’a âbd olmak içindir. Ben senin âbdinim, “iyyâke na’budu” derken de “biz senin âbdiniz, yalnız sana âbd oluyoruz” demiş oluruz. Buradaki ben duygusu, benlik lazımdır, gereklidir. Yoksa benlik, birilerinin taklidi olarak “işte ben ‘ben’ demiyorum ‘biz’ diyorum” deyip kendince benlik gütmediğini iddia ettiği gibi değildir. İnsan “ben” desin, o benlik duygusunu hissetsin; ama o benliğiyle kul olsun, âbd olsun. Zaten ben duygusu bu yüzden vardır.

İnsanda yaratılışın gereği olarak benlik vardır; ama bencilliğin olmaması gerekir. Çünkü bu benlik olmazsa kul olamaz, rabbine gidemez, vasıl olamaz, müşahedeyi yapamaz, huzura kabul edilmezsin. Bu benliğin olması gerekir; ama bu benliği Allah’tan bilmen, Allah’ın nefhettiği ruh olarak anlaman gerekir. Bu benlik o hayali, vehmi, kötülüklerle dolu nefis değildir! Nitekim nefisle benlik bir araya gelince bencillik olur ve insan bencillik yapınca Firavun gibi, İblis gibi, Karun gibi olur, onlar gibi küfre girer. Allah onları biz de öyle yapmayalım diye bize ibret olarak göstermiştir.

Allah maliktir, malik-ul mülktür, mülkün sahibidir. Kimde nasıl bir nimet olursa olsun bu, Allah’ın ikramıdır; çünkü nimetlerin asıl sahibi Allah’tır. Allah maliktir, bununla beraber rahman ve rahimdir. Allah kime hangi mülkü, hangi nimeti vereceğini, bunun kulu için hayır mı yoksa şer mi olduğunu bir tek kendisi bilir. Allah maliktir, errahmanirrahimdir, maliki yevmiddindir; din gününe göre hesap yapan rahman ve rahimdir.

Allah birine nimeti, malı verince de alınca da ona ikramda bulunur, rahmetiyle muamele eder. Allah birinden nimeti alınca ona sabrı, Allah’a tevekkülü, ebedi hayatın nimetini ikram eder. Acaba Allah’ın malı verdiği kişi mi ikrama daha çok nail olmuş olur, yoksa malı aldığı mı? -Bunu da Allah bilir. Allah ne yaptığını, her bir kula nasıl muamele yapacağını bilir. Biri sağlıklıdır, öteki hastadır, biri sağlık nimetinden istifade eder, ötekinin sağlığı gitmiş, bu nimet elinden alınmıştır; ama o nimet elinden alınan kişi sabrederse ayet-i kerimede; “Allah sabredenleri sever. Allah sabredenlerle beraberdir”179 buyrulduğu gibi sabırla Allah’ın sevgisini, Allah’ın beraberliğini kazanır. Bu durumda acaba hangisi nimete daha çok ermiştir!

Nimetin varlığı da yokluğu da nimettir; çünkü bu, maliki yevmiddinin, kulu için din gününün hesabını yapanın, malik olan rahman ve rahimin ikramıdır, muamelesidir. Bunu anlamadan Allah’ı anlamak mümkün değildir. Allah’ın bu muamelesini anlamayınca da; “işte bunlar açtır, öteki toktur, Allah niye böyle yaptı” deriz. Bu şekilde bakıp, bunu böyle görürsek sadece o ana bakarız. Hâlbuki Allah ezele ve ebede bakıp hükmünü öyle verir. Böyle olunca Allah’ın hakkını takdir edemez, Allah’ı tanıyamayız. Tanımadığımız için de böyle konuşuruz. Allah’ı tanısaydık dilimiz tutulurdu, konuşamazdık. Bu yüzden rabbimizi tanırsak hiçbir şekilde ona itiraz etmez, onun emri karşısında gönlümüze ağırlık gelmez, “niye böyle yaptın” demez, diyemeyiz. Söyleyeceğimiz, söyleyebileceğimiz tek bir sözümüz olur.

Peki, bu söz nedir?

“Sen erhamer rahiminsin, sen ekrem-el ekreminsin. Sen âlemlerin rabbisin, her şeyi bilen sensin. Senin bize ikramın, bizim için takdir ettiğin bizim için sadece hayırdır, rahmettir, ikramdır” deriz.

Allah’ın her muamelesine böyle baktığımızda imanımız bir daha artar ve sürekli katlanır. Neye bakarsak bakalım, Allah’tan hangi muameleyi görürsek görelim her anda imanımız artmaya devam eder, yukarıdan yuvarlanan kartopu gibi sürekli büyür; ama doğru bakmaz, doğru anlamazsak iki adım ileri, üç adım geri gideriz ya da zannımızın etrafında döner dururuz. Böylelikle hiçbir şey alamayız. Kendi kendimize hüküm verir, rabbimizin işini bile beğenmeyiz ya da “ben bunu kaldıramam, ben buna dayanamam” deyip Allah’ın muamelesine karşılık feryat ederiz.

Allah’ın muamelesinin hayır olduğunu, saf rahmet olduğunu bilmeyip muamelelere itiraz edenlere söylenecek tek söz vardır o da; “sen Allah’ı böyle mi anladın! Hani ona ‘erhamerrahimin, rahman ve rahim, malik-ul mülk, maliki yevmiddin’ diyordun! Hani ‘o, benim rabbimdir, o veduddur, o beni seviyor’ diyordun! Böyle mi anladın! Hepsi yalan olmuş olmuyor mu!” sözüdür. Rabbimizi tanırsak onun takdirini de, kaderini de gücümüz nispetinde anlarız.

Evet, Allah’ın Malik ismini anlamaya çalışıyorduk.

Mala, mülke karşı iki türlü bakış vardır. Allah bunun için Hz. Âdem (a.s.)’ın çocuklarını örnek verir. Mala ve mülke bakarken ya, Habil gibi bakar ya da Kâbil gibi bakarsın. Allah’ın sana ikram ettiği mallar için; “hepsi Allah’ındır, bana emanettir” dersen o malın en güzelini Allah yolunda kurban edersin. Yok, “bunlar benimdir” dersen o zaman da en kötüsünü seçip Allah yolunda o kötüleri verirsin. Habil ile Kâbil’in mala olan bakışı böyledir. Allah bunları bize örnek ve ibret olsun diye anlatır.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz hadis-i şerifinde; İnne lillahi tis’un ve tis’ine ismen. Femen ehsahu fekad dahele cenneh: “Allah’ın doksan dokuz ismi vardır. Kim bunları ehsa ederse cennete dâhil olur”180 buyurmuştur. Âlimlerimiz bu hadisi çevirirken; “kim onları okursa, ezberlerse, sayarsa” demiştir. Oysaki ehsa etmek; saymak demek değildir. Saymak, ehsa etmenin içine girer; ama “ehsa” saymak anlamına gelmez. Çünkü isimleri ehsa etmek onu tahsil etmek demektir. Bir şeyi tahsil ettiğinde artık o senin üzerinde olmalıdır. Bir bilgi senin üzerinde açığa çıktıysa sen onu tahsil etmişsin demektir.

Allah’ın isimlerini tahsil etmek demek o isimlerle isimlenmek, o isimlerin senin üzerinde açığa çıkması demektir; yani Allah’ın Rahman ve Rahim ismini tahsil ettiğinde mahlûkata karşı rahman ve rahim olursun. Bu durumda Allah’ın doksan dokuz ismini tahsil eden biri cennete girmeyecek de kim cennete girecek!

Allah’ın doksan dokuz ismi vardır demek Allah’ın isimleri sadece doksan dokuz isimden ibarettir manasına gelmez. Allah’ın isimleri sonsuz ve sınırsızdır; ama bize gerekli olan doksan dokuz isimdir. Aynı şekilde binlerce nebi ve resul gelmiştir; ama Allah Kur’an-ı Kerim’de sadece yirmi sekiz tanesinin ismini söylemiştir; çünkü bize lazım olan onlardır. Bu yüzden binlercesinin ismini söylememiştir. Allah’ın isimleri, Esmau’l Husna’sı da işte böyledir.

Allah malik-ul mülktür, mülkün sahibidir, maliki yevmiddindir. Birinin gerçek manada herhangi bir şeye malik olabilmesi için onu yaratmış olması gerekir ki ona sahip olabilsin. Yoksa bir şey ki insana Allah’tan bir emanet olarak teslim edilmişse insan onun nasıl sahibi olabilir, nasıl onun maliki olur! Yine birinin bir mala malik olabilmesi için o malı verince de onun ona ait olması gerekir. Mal, mülk, dünya, ahiret, her şey Allah’ındır; ama Allah bir kula onu verdiğinde yine mülkünü mülküne vermiştir; çünkü insan da onun mülküdür. Bu yüzden onun mülkünden bir şey eksilmez; yani Allah birinden alıp ötekine verdiğinde ondan bir şey eksilmez; çünkü ikisi de Allah’ın mülküdür.

Allah bir imtihan olsun diye, kul bununla ebedi hayatını kazansın diye mülkünü böyle dolaştırıp, her birinin eline farklı farklı imkânlar, farklı farklı nimetler verir. Yoksa Allah mülkünü emanet olarak kuluna verdi diye mülk hiç kimseye hiçbir şekilde ait olmaz.

Bir de yanlış bir anlaşılmayı düzeltmek için söyleyeyim; mülkün kimseye ait olmaması demek mülkün elimizde olmaması gerektiği anlamına gelmez. Bu yüzden mülkü sahiplenmemeyi doğru anlamak gerekir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “mal, mü’minin elinde güzeldir”181 buyurmuştur. Çünkü ondan hem kendisi, hem insanlar istifade eder, hem de mü’min, Allah’ın kendisine ikram ettiği o malla ebedi hayatını kazanmaya çalışır. Bundan dolayı mal, mü’minin elinde güzeldir. Bu yüzden mülkün Allah’a ait olduğunu bilmek; “mü’minler fakir olsun, bir şeyleri olmasın” anlamına gelmez.

Allah ayet-i kerimede; “kimdir o Allah’ın nimetlerini, süsünü, güzel nimetleri mü’min kullarına yasaklayan”182 buyurur. Allah bunları zaten onlar için yaratmıştır. Kâfirler, mü’minlerin sayesinde bu nimetlere ererler. Mü’minler bu dünya hayatı bir imtihan olduğu için malı infak ederler; ama ahirette zaten tüm nimetler onlarındır, buyurdu Allah. Öyle nimeti mü’minlere haram kılmak doğru değildir.

Mesela; Resulullah (s.a.v.) Efendimiz anlatılırken karnına taş bağladığı söylenilir. Doğrudur, böyle olmuştur; ama her zaman böyle olmamıştır. Onlar döneminde darlık dönemi olduğu gibi bolluk dönemi de vardı.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “fakirlik, küfre yakındır, küfre eşittir”183 buyurmuştur. Çünkü insanın imanı kuvvetli değilse fakirlik, insanı imanından edip isyana sürükler. Açlıkla imtihan, yoklukla imtihan basit bir şey, kolay bir şey değildir. O zaman sonuna kadar bütün imkânları değerlendirerek çalışmak gerekir. Yoksa Allah’a iftira atıp; “işte benim rızkım bu kadardır” ya da “ben Allah’a tevekkül ediyorum” deyip çalışmamak doğru değildir. Herkes bütün imkânları sonuna kadar kullanarak çalışıp, kazanmalı hem kendisi Allah’ın nimetlerinden istifade etmeli, hem de ikram etmelidir. Alan el değil veren el olmaya çalışmalıdır.

Diyelim ki kul bütün çabasını, gayretini sarf edip, imkânları değerlendirdi; ama Allah’ın ayet-i kerimede; “Allah dilediği kimse için rızkı daraltır, dilediği kimse için rızkı genişletir, dilediğine de hesapsız verir”184 buyurduğu gibi Allah onun rızkını daralttıysa ya da ona vermediyse bu durumda o kul sabretmelidir. İşte kul o zaman “rızkım bu kadardır” diyebilir. Yoksa yapabileceği en ufak bir şey varken bunu söylerse Allah’a iftira atmış olur.

Hz. Ömer (r.a.); “eğer fakirlik bir insan olsaydı ya da bir varlık olsaydı kesinlikle onu öldürür, fakirliği ortadan kaldırırdım” buyurmuştur. Evet, fakirlik bir sorundur. Nasıl ki hastalık bir sorunsa ve hastalanınca doktora gidiyorsak bunun için de; yani daha rahat geçinmek, çocuklarımızı nimetlerden mahrum etmemek, Allah’ın bize verdiği aile emanetine ihanet etmemek için bütün çabamızı, gayretimizi sarf etmemiz gerekir. Bunun için Allah’ın hem nimetinden istifade etmemiz, hem de onu ikram edip kazanmamız gerekir.

Sahabe anlatır;

“Sahabe bağla, bahçeyle, deveyle uğraşır ya da kervanlarla gidip gelip ticaret yapardı. Allah “infak edin, sadaka verin”185 ayetini indirince sahabeler; ‘biz burada şu an boş boş oturuyoruz. Ne bahçe, ne bağ, ne de kervanla ticarete gitme zamanıdır. Madem öyle haydi, gidelim pazarda hamallık yapalım ve o kazandığımızı getirip sadaka verelim” dediler. Öyle de yaptılar; yani gidip pazar da hamallık yaparak kendi ihtiyaçları olmadığı için kazandıklarını getirip sadaka olarak verdiler.

Allah bizi zatına, sıfatlarına, Esmau’l Husna’sına iman edenlerden eylesin. Her bir ismine tek tek iman edenlerden eylesin. Allah bizi Malik ismine iman edenlerden eylesin. Kendisini mülke sahip görmeyenlerden eylesin. Varlığını, mülkü sahibine teslim edenlerden eylesin. Allah bizi Kıyamet günü “bugün mülk vahid ve kahhar olan Allah’ındır” hitabının altında ezilenlerden eylemesin.

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Müslim, İman 89, Hadis No: 351 ↩
  2. Tevbe /111 ↩
  3. Hac /74, En’âm /91, Zumer /67 ↩
  4. Mu’min /16 ↩
  5. Nisa/48,116 ↩
  6. Yusuf /106, Kasas /63 ↩
  7. Arâf/12, Sâd /76 ↩
  8. Zuhrûf /51 ↩
  9. Kasas /78 ↩
  10. Sâffât /99 ↩
  11. Ali İmrân /146, Bakara /153, 249, Enfâl /46 ↩
  12. Buhârî, Daavât 68; Müslim, Zikr 5, (2677); Tirmizî, Daavât 87, (3502) ↩
  13. Ahmed Bin Hanbel, Müsned, IV, 197, 202 ↩
  14. Arâf /32 ↩
  15. Beyhakî Şuab; Taberânî, El-Evsat ↩
  16. Bakara /212, 245, Ra’d /26, Nûr /38, İsra /30, Ali İmrân /37, Ankebût /62, Sebe /39 ↩
  17. Bakara /267, Tevbe /103, Hadid /18, Bakara /219 ↩