Allah Rahim’dir
EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM
BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.
Hep beraber Allah’ın isimlerini anlamaya çalışıyorduk. Allah’ın isimlerini anlamak; Allah’ı, Allah’ın kendini tanıttığı gibi tanımaya çalışmak demektir. Bu yüzden Allah’ı tanımaya çalışırken Fatiha’daki isimlerle tanımaya başladık; ama Fatiha’daki isimleri anlamaya çalışmadan önce temel olan, öz olan, anlaşılması gereken, yaratılışın sebebi olan ismi; yani Allah’ın sevmesiyle ilgili olan Vedud ismini anlamaya çalıştık. Vedud isminin; seven, sevilmeyi isteyen, sevilmeye layık olan anlamına geldiğini söyledik. Sonra nüzul sırasına göre Fatiha’daki isimlere başladık.
Fatiha tam olarak inmiş olan ilk suredir. Alak Suresi’nin ilk beş ayeti ilk inen ayetlerdir; ama tam olarak inen ilk sure Fatiha Suresi’dir. Bu yüzden işe Fatiha Suresi’yle başladık. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “Fatiha ümmül kitaptır (kitapların anasıdır), Kur’an’ın özetidir, özüdür”130 buyurur. Kur’an’ın anlaşılması için önce Fatiha’nın anlaşılması gerekir. Biri Fatiha’yı öz olarak bilir, öğrenirse Kur’an’ı özetle anlamış olur. Bunun için biz de Allah’ı isimlerinden tanımaya çalışırken Fatiha’yla, Allah’ın Fatiha’daki isimleriyle tanımaya başladık ve önce onları kısaca öğrenelim, dedik.
El hamdu lillâhi rabbil âlemin:131 “Hamd, âlemlerin rabbi olan Allah’a aittir.” Rabbimizi Fatiha’daki isimleriyle tanımaya çalışırken ilk önce bu ayette geçen, Hamid ismini, devamında Rab ismini, sonra da “er rahmânir rahîm”132 ayetinde geçen Rahman ismini anlamaya çalışmıştık. Şimdi biraz da Rahim ismini anlamaya çalışacağız inşallah.
Rahman ismi için Allah’ın zat ismi demiştik. Rahman ismi Allah’a hastır, Allah’a aittir. Allah zatında rahmandır. Âlimlerimiz, Allah’ın Rahman isminin bütün mahlûkata rahmet eden manasına geldiğini, Rahim isminin ise sadece mü’minlere özel olarak ahirette tecelli eden isim olduğunu söylemiştir; ama âlimlerimizin Rahman ve Rahim isimleri için verdikleri bu mana ayetlere göre doğru değildir; çünkü Allah, kâfirlere de, iman etmeyenlere de rahmet ettiğini kitabında beyan etmiştir. Allah, kâfirlere mühlet verip, kendisine dönme imkânı tanır. Bununla ilgili olarak ayet-i kerimede; “eğer Allah, insanların (kâfirlerin) yaptığına hemen karşılık verseydi onlara hemen azabı indirirdi; ama Allah rahmeti ile onlara mühlet tanır133 buyurur. Demek ki Allah’ın rahmeti, Rahim ismi sadece mü’minleri değil aynı zamanda bütün mahlûkatı sarmış durumdadır. Allah’ın Rahman ve rahim ismi böyledir.
Peki, Rahman ve Rahim ismi ne demektir?
Rahman ismi; zatında rahman olan, Rahim ismi ise; sıfatlarında, fiillerinde rahim olan anlamına gelir. Allah’ın Rahim ismi, Rahman isminden tecelli eder. Rahmanın rahmeti ortaya çıktığında Allah’ın rahmeti, rahmaniyeti ortaya çıkmış olur. Rahman bir iş yaptığında bu, onun rahmeti; yani Rahim isminin tecellisi olur. Allah’ın Rahman ismi hiçbir kula verilmez; ama Rahim ismi verilebilir. Mesela Allah bu isimle Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e hitap edip; “rauf ve rahim”134 demiştir.
Şimdi de Allah’ın Rahim ismini Kur’an’ı Kerim’de hangi isimlerle beraber zikrettiğini anlamaya çalışalım inşallah.
Huvel azîzur rahîm:135 “O (Allah) aziz ve rahimdir.” Aziz; bütün şeref, güç ve kuvvet kendisine ait olandır. Allah aziz ve rahimdir; yani kullarına rahmetle muamele ederken onlardan bir beklentisi yoktur. Allah rahmetle muamele ettiğinde; “kulum bana bir şeref versin, bana bir ikramda bulunsun” diye değil karşılık beklemeden rahmet eder. Allah karşılıksız olarak rahimdir; ama bu ismiyle kullarına da tecelli etmiştir, hem de zatı ve sıfatıyla tecelli etmiştir. Rahim ismi kulda olduğu için kul da rahmet eder; yani kul da insanlara, mahlûkata karşı rahim olur; ama kulun rahim oluşu, rahmetle muamele edişi mutlaka bir beklentiyi beraberinde getirir.
Kulun en öndeki beklentisi; “Allah da bana rahmet etsindir.” Yani biri etrafına rahmetle muamele ettiğinde bunun karşılığını mutlaka ister. Bu yüzden Allah’ın Rahim ismiyle kuldaki Rahim isminin tecellisi birbirinden ayrılır. Allah bundan dolayı Rahim ismini zikrederken; “o, aziz ve rahimdir” buyurmuştur. Yani “ben bu rahmeti senin yaptığın gibi yapmam, benim rahim oluşumla sana tecelli ettiğim Rahim ismim arasında bu ayrımı yap. Rahmet ediyorsam ihtiyacım olduğu ya da bir şey beklediğim için değil ben zatımda rahman olduğum için rahmetimle muamele ediyorum; çünkü ben azizim” buyurur. “O aziz ve rahimdir” ayeti bu manaya gelir.
Allah, Rahim ismini bir de en çok “gafûrun rahîm”136 şeklinde zikretmiştir. Allah ğafur ve rahimdir. Allah önce ğafurdur, sonra da rahmeti tecelli eder; yani Rahim ismi Allah’ın mağfiretinden dolayı tecelli eder. Mağfiret; kulun günahını silip, hiç günah işlememiş gibi ona muamelede bulunmaktır. Bu yüzden bir kul Allah’tan önce mağfiret dilemelidir; çünkü mağfireti dilerse rahmeti hak eder ve ğafur olan Allah rahmeti ile ona muamele ederek onu mağfiret eder. Allah’ın, kulunu mağfiret etmesi onun rahmetinin sonucudur.
Allah, Rahim ismini bir de “raûfun rahîm”137 diye beyan etmiştir. Allah, kuluna rahmet eder. Kul, Allah’ın rahmetini hak edince de Allah ona rauf, yumuşak, nezaketli olarak muamele eder.
Allah ayet-i kerimede; “rabbin rahîm”138 buyurmuştur. Allah, kullarını terbiye ederken rahim olarak terbiye eder. Onlara karşı rahimdir, onlara zorluk dilemez, kolaylık diler. Allah, kulundan her neyi istemiş, onlara her neyi emretmişse kullarının terbiye olması, temizlenmesi, Hz. İnsan olması için mutlaka rahim olarak emretmiştir.
Allah ayet-i kerimede; “Allah berrur rahimdir”139 buyurur. Berr; iyilik yapan manasındadır. Bütün iyilikler Allah’a aittir ve Allah bu iyilikleri rahmetinden dolayı ikram eder. Allah tevvabur rahimdir.140 Allah tövbeleri rahmetinden ötürü kabul eder. Bu şekilde birkaç ayet daha vardır.
Mesela Resulullah (s.a.v.) Efendimiz Allah’ın rahmetiyle ilgili olarak bir hadis-i şerifinde; “hiç kimse kendi ameli ile cennete giremez; ancak Allah’ın rahmeti bir kula tecelli ederse bu müstesna” buyurur.
Bunun üzerine sahabeler; “ya Resulullah, ya sen” diye sorar, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz ise; “ben de amelimle cennete giremem, ancak Allah’ın rahmeti ile girerim” diye cevap verir.141
Yani hiç kimse ameli ile Allah’ın rahmeti olmadan cennete giremez. Cennete ancak Allah’ın rahmeti ile girilir. O zaman amelimize güvenmek yerine Allah’ın rahmetine güvenmemiz gerekir; ama Allah’ın rahmeti de öyle rastgele ya da torpil olarak gelmez. Allah ayet-i kerimede; “Allah rahmetini hak edene tahsis eder”142 buyurur. Başka ayette de; “Allah dileyeni, dilediğini rahmetinin içine koyar”143 buyurmuştur. Yani biri cennete gitmişse Allah’ın rahmetinin içine girmiştir. Bunu Allah söylüyor.
Allah’ın rahmeti olmadan kurtuluş yoksa o zaman bu rahmetin nasıl kazanılacağına bakmamız gerekir. Bu, amelin bir işe yaramadığı anlamına gelmez. Amellerimizin bize Allah’ın rahmetini kazandırması, bizi Allah’ın rahmetinin içine koyması, bizi raufur rahim yapması lazım.
Allah, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz için “o, rauf ve rahimdir”144 dediyse bunu onun mahlûkata olan muamelesinden, halinden dolayı söylemiştir; çünkü Resulullah (s.a.v.) Efendimiz müşriklerden her türlü sıkıntıyı, işkenceyi ve hakareti gördüğü halde onlara karşı bile rahmetle muamele etmiştir.
Allah’ın bir isminin senin üzerinde isim olabilmesi için o ismin seni kaplaması gerekir; yani bir sefer rahmetle muamele edince rahim olmuş olmazsın, sadece bir işi rahim olarak yapmış olursun; ama mahlûkata karşı sürekli rahim olarak muamele edersen işte o zaman rahim olursun ve bu, Allah’a açılan vuslat kapın olur. Allah bu isim üzerinden seni sever, dolayısıyla bu ismin nuru Allah’ın sana tecelli ettiği diğer isimleri de kaplar, nurlandırır. Böylelikle onlar da senin üzerinden yavaş yavaş açığa çıkmaya, kendini göstermeye başlar. Bu yüzden diğer isimlerin senin üzerinde açılabilmesi için bir ismin senin üzerinde kemale ermesi gerekir.
Her bir kulun üzerinde açılan bir isim vardır; yani Allah’ın tecelli ettiği doksan dokuz isminden bir tanesi kulun üzerinde en öndedir. Kul, Allah’a doğru yürüyüp kulluğunu yapmaya, güzel yapmaya çalışırken o isim onun üzerinde kemale ermeye başlar; yani önce kulda olan baştaki isim kemale erer. Mesela biri Hz. Eyüp (a.s.) gibi sabırlı bir kulsa sabır onun üzerinde açığa çıkmaya başlar ve sabırlı biri olur.
Allah, peygamberleri överken onların üzerinde açığa çıkan kendi ismini övmüştür. Mesela Hz. Eyüp (a.s.) için “o sabırlı bir kuldu”145 Hz. İbrahim (a.s.) için “o, halimdi”146 Hz. Nuh (a.s.) için “o, şükreden bir kuldu”147 buyurmuştur; yani her peygamberin üzerinde bir isim açığa çıkmış, Allah o ismi ile o peygamber üzerinden kendini tanıtmıştır. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in üzerinde ise Allah’ın bütün isimleri açığa çıkmıştır; ama en öndeki ismi Rahim ismidir. Bu yüzden Allah onun için “rauf ve rahim“ buyurmuştur.
İnsan sadece Allah’ın rahmeti ile kurtulup cennete girebiliyorsa bu durumda Allah’ın rahmetine nasıl dahil olacağımıza bakmamız lazım. Allah ayet-i kerimede; “Allah, kullarına azap etmez”148 “Allah, insanlara karşı rauf ve rahimdir”149 “ğafur ve rahimdir”150 “tevvab ve rahimdir”151 buyurur. Peki, Allah insana azap etmiyorsa cehennemin sebebi nedir? -Evet, herkes azabını beraberinde götürür. Eğer rahmeti hak etmediysek cennete varamayız. Demek ki cehennemin sebebi; Allah’ın bize zulmetmesi değil kendi azabımızı bu dünyada toplayıp beraberimizde oraya götürmemizdir.
Allah ayet-i kerimede; “genişliği gökle yer kadar olan cennete koşun”152 buyurur. Bu yüzden cennete doğru koşmak gerekir. Koşanlar cennete varır, varamayanlar da cehenneme yuvarlanır. Bunun için insana bir süre tanınmıştır; yani insanın cennete koşarken bir hayat süresi vardır. İnsanın hayatı ne kadarsa süresi de o kadardır. Biri bu süre zarfında cennete varamadıysa cehenneme yuvarlanır.
Birinin cennete gitmesinin sebebi Allah’ın rahmetini kazanmasıysa o zaman biri Allah’ın kullarına, mahlûkata, elbette ki önce kendine karşı ne kadar merhametli, rahim olursa Allah’ın rahmetini de o kadar hak etmiş olur.
Cennete ilk giden kişi Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’dir; çünkü Resulullah (s.a.v.) Efendimiz âlemlere rahmettir. Bu yüzden Allah ayet-i kerimede Resulullah (s.a.v.) Efendimiz için; “seni âlemlere rahmet olasın diye gönderdim”153 buyurmuştur. Bir insan, bırakın âlemlere rahmet olmayı kendi kendine rahmet olmadı, daha kendi kendini bile kurtaramadıysa Allah’ın Rahim isminden mahrum kaldığı içindir. Böyle biri kendine merhamet etmemiştir.
Evet, Allah Rahim ismiyle herkese tecelli etmiştir. Bize de düşen; Allah’ın bu ismini kullanmaktır. Allah’ın Rahim ismini kullanan bir kul birine merhamet ettiğinde eğer o merhameti fiile dönüşürse ondaki merhamet o merhamet ettiği kulun gönlüne yansır ve bu ona ilaç olur, ilaç olmalıdır; yani kul, merhamet ettiği kişinin sorununa, sıkıntısına derman olduysa ona merhamet etmiştir. Yoksa kuru kuruya “acıdım” demek merhamet değildir. Merhamet; karşındaki kişinin sıkıntısını çözmek için gerekeni yapmaya çalışmak, elinden geleni yaptıktan sonra da ona dua etmektir.
Peki, kul bu merhametinin karşılığında neyi kazanır?
O kula yaptığı merhamet kadar Allah’tan rahmet kazanır. Diyelim ki yüz kula merhamet ettiyse yüz kula yaptığı merhamet kadar Allah’tan onun gönlüne o rahmet tecellisi tecelli eder, dolayısıyla gönlündeki rahmet katlanır. O, Allah’ın kullarına, mahlûkata rahmetle muamele ettikçe de gönlündeki rahmet katlanmaya devam eder. Böylelikle rahim biri olur. Merhamet etmenin karşılığı işte budur; yani rahmetin karşılığı rahmettir. Aynı şekilde sevmenin karşılığı sevmek, affetmenin karşılığı da affetmektir.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bunu beyan ederken; “kim bir kardeşine merhamet edip onun bir sıkıntısını giderirse Allah da dünyada ve ahirette onun sıkıntısını giderir. Kim Allah’ın bir kuluna ikramda bulunursa Allah da ona ikramda bulunur. Kim bir kardeşinin hatasını, günahını perdelerse, setrederse Allah da onun günahını setreder, perdeler, örter. Kardeşini affederse Allah da onu affeder”154 buyurmuştur. Yani sen Allah’ın sana verdiği sıfatlarıyla, isimleriyle kullarına nasıl bir muamelede bulunursan Allah’tan da öyle bir muameleyi hak etmiş olursun. Bu yüzden herkes nimetini de azabını da beraberinde öteki âleme götürür. Bunun için Allah ayet-i kerimede; “Allah’ın kullarına azap etmesi mümkün değildir (böyle bir şey düşünülemez)”155 “Allah rahmeti zatına yazmıştır”156 “Allah’ın rahmeti her şeyi kuşatmıştır (ihata etmiştir)”157 buyurur. Bu durumda Allah’ın zulmetmesi nasıl düşünülebilir!
Öyleyse azap nedir?
Azap, Arapça’da mahrum kalmak anlamına gelen “izb” kökünden türetilmiş bir sözcüktür. Yani biri mahrum kalınca azap görür, kendi kendine azap eder. Peki, kulun neyden mahrum kalması ona azap olur? -Elbette ki kul; Allah’tan, Allah’ın isimlerinden, Esmau’l Husna’dan mahrum kalınca kendine azap etmiş olur ve bu onun için en büyük azap olur. Bu nedenle azap; mahrumiyettir, mahrum kalmaktır.
Mesela; biri yemek yemezse acıkır. Yemekten mahrum kaldığı için de aç kalması ona zahiri olarak azap olur. Bu manevi olarak da böyledir. Kim Allah’tan, Allah’ın isimlerinden, sıfatlarından, Esmau’l Husna’sından mahrum kalırsa bu da ona azap olur, cehennem olur.
Rahmet yoksa zulüm vardır. Biri rahmetini kaybettiyse önce kendine, sonra etrafındakilere zulmeder. Mesela birinde Allah’ın Ekrem ismi, Kerim ismi yoksa o kişi cimri olur, malını bile yiyemez, harcayamaz, dolayısıyla kendine, etrafındakilere azap eder. Yani Allah’ın isminin tecelli etmediği bir kul o isme göre azap görür. Kıyamet günü Allah’ın kurduğu o mizanın, terazinin de herhalde buna göre olması gerekir.
Peki, günah ve sevap denince neyi anlamamız gerekir?
Kul, Allah’ın isimlerini ortaya koyup, bu isimleri hayatında ne kadar yaşadığına bakmalıdır. Eğer Allah’ın bir ismini yüzde elliden fazla yaşamışsa o isim onda ağır basar ve kul o ismin hesabından kurtulur; ama Allah’ın kendisine tanıdığı imkânlar karşısında yüzde ellisinden azını kullanmış, gerekeni yapmamışsa o isimde kaybeder. Allah’ın bütün isimleri böyledir ve hesap da Allah’ın isimlerini üzerimizde yüzde elliden fazla gösterip göstermediğimiz şeklindedir. O halde sevap ve günah denilince de Allah’ın isimlerini üzerimizde göstermek veya göstermemek olarak anlamamız gerekir.
Allah ayet-i kerimede; İnnallâhe serîul hisâb: 158 “Muhakkak ki Allah hesabı anında (seri olarak) görendir” buyurur. O halde ister namaz, ister oruç, ister bir iyilikte bulunmak olsun, isterse de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in; “bir saatlik tefekkür bir yıllık ibadetten eftaldir”159 hadisinde buyurduğu gibi bir saat tefekkür etmek olsun, ibadetimiz her ne olursa olsun o fark etmez, yaptığımızın karşılığını hemen almamız gerekir. Almadıysak bir sorun vardır.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “ben Cebrail kardeşimle miraca çıkarken gökten bir şeylerin indiğini, bir şeylerin de çıktığını gördüm, bunun üzerine merak edip Cebrail kardeşime; bu nedir, diye sordum. Cebrail (a.s.) da; ‘Bu çıkanlar, kulların amelleri, inenler de Allah’ın o amellere verdiği karşılıktır’ diye cevap verdi, buyurur.
Allah amellerin karşılığını kulun gönlüne hemen indirir. Kul, Allah’ın bir ismiyle güzel bir şey yaparsa Allah da onun bu yaptığını kabul ederse kul karşılığında o ismin tecellisini mutlaka alır. Mesela kul birine rahmet edip, rahmetle muamele ederse Allah rahmetini onun gönlüne hemen indirir, dolayısıyla gönlündeki rahmet katlanır ve o ismin nuru onun üzerinde tecelli etmeye başlar; yani kul, Allah’ın o güzel ismiyle güzel olmaya başlar.
Allah ayet-i kerimede; “Allah hayatı ve ölümü yarattı ki hanginiz daha güzel yaparsınız diye”160 buyurur. Güzel yapmak; Allah’ın güzel isimleriyle güzel yapmaktır, Allah’ın o güzel isimlerinin nurunu alarak onunla kemale erip Hz. İnsan olmaktır.
Allah’ın kullara ikram ettiği en büyük rahmet; Allah’ın, kulunu sevmesi, onu ciddiye alıp muhatap alması, ona peygamber göndererek ona vahyetmesidir. Bu; Allah’ın, kulunu kendine davetidir. Kul önce kendi kendine davet edilir; yani kulun kendini anlayıp tanıması, Allah’ın yeryüzündeki halifesi olduğunu bilmesi gerekir.
Halifelik, halifesi olunan zata uymakla olur. Halifesi olduğumuz zat Allah’tır, ona uyabilmek için de onun vasfında olmamız, onun vasfını, isimlerini taşımamız gerekir. Onun vasfında olmak; haşa onun seviyesinde olmak değildir. Onun vasfında olmak; Allah’ın kendinden ikram ettiği Esmau’l Husna’yı üzerimizde göstermek ve bütün işi Allah’ın bu isimleriyle yapabilme özelliğinde olmamız demektir.
Yoksa biri İslam’ı sadece bir takım emirlerden ibaret zannedip; “işte namazını kıl, evinde otur” derse, kendi kendine sanki bir şey biliyormuş gibi İslam’ı anlatırsa ya da işi anlamış gibi gözünü kapatıp başını kuma gömerse Kıyamet günü Allah perdeyi açtığında hiç ummadığı bir dehşetle karşı karşıya gelir. Allah ona; “kulum bir benim seni ne için, ne olasın diye yarattığıma bak, bir de senin ne yaptığına bak! Ben sana nasıl yapman gerektiğini nasıl öğretmişim; ama sen ise bak ne anlamış, ne yapmışsın” demez mi? İşte bu, insanın kendi kendine yaptığı en büyük zulümdür.
En büyük nimet; vahiydir. Kendimizi vahiy nimetinden mahrum bırakmamamız gerekir. Bu yüzden “bütün arkadaşlar buraya gelsin de rabbimizin buyruğunu, muradının ne olduğunu hep beraber anlayalım” diye bu kadar feryat ediyoruz. Yoksa böyle uzaktan bakıp; “işte ben bunu biliyorum” demekle iş olmaz. Allah bunu böyle kabul etmez.
Kur’an’ı her dinlediğinde, okuduğunda rabbini dinler, rabbine teveccüh edersin. Bunun karşılığında Allah senin imanını artırır, seni kendine yaklaştırır.161 Bunu Allah söylüyor. Allah’a yaklaşmadan onu nasıl sevebilirsin! Allah’ı dinlemeden neyi dinlemiş, neyi anlamış olabilirsin! Böyle bir şey mümkün değildir. Kim dini nasıl anlatırsa anlatsın, eğer anlattığını Allah’tan anlatmadı, Allah ile anlatmadı, Allah’ın anlattığını anlatmadıysa hem kendine, hem kendisini dinleyenlere, hem de kendisine uyanlara yazık etmiş, onları alıp toprağa, çamura gömmüş olur. Bunu ne adına yaparsa yapsın, o fark etmez bu, zulümdür.
Bu dinin peygamberi ve kitabı var mı, var! Allah’ın resulü bu dini kitabıyla anlattı mı, anlattı! Sahabe bununla terbiye oldu mu, oldu! Sahabeler Allah’ın kitabından başka bir şey biliyorlar mıydı, bilmiyorlardı! Allah’ın beyan ettiği gibi Allah onlardan razı oldu mu, oldu! Onlar da Allah’tan razı oldu mu, oldu! En büyük nimeti Kur’an’la kazandılar mı, kazandılar! Gökteki yıldızlar gibi oldular mı, oldular! Peki, siz belanızı mı arıyorsunuz! Neden bu kadar kitap getirip milletin önüne koyuyor; ”haydi ille de bunları okuyun” diyorsunuz! Allah ve resulü bilmiyor da siz mi biliyorsunuz, öyle mi! Allah ve resulü dini anlatamadı da, siz mi anlatıyorsunuz! Biri oradan çıkıp; “mezhep böyledir” diyor, öteki çıkıp; “hayır, mezhep şöyledir” diyor, başkası da çıkıp; “yok, tarikat böyledir” diyor. Böyle olur mu, ayıp denen bir şey vardır! İnsan, rabbinden biraz utanır. Eğer doğru değilse söyleyin!
Bu yüzden biri, Allah’a, Allah’ın dinine, Allah’ın rızasına, dostluğuna, yakınlığına, cennete davet ediyorsa bu daveti Allah’ın kitabıyla, Allah ile yapmalıdır. Yani “falan âlim, falan hoca, falan hacı, falan şeyh böyle söyledi” deyip insanları davet etmek doğru değildir, nasıl doğru olsun! Niye, bunlar Allah’ın ortağı mıdır, hiç böyle bir saçmalık olabilir mi? İşte şirk budur! Allah’ın ne söylediğini, resulünün ne yaptığını önemsemiyorsun sonra o âlim dediğin, şeyh dediğin kişileri ve onların kitaplarını getirip Allah’ın, peygamberin önüne koyuyorsun! Bundan daha büyük bir şirk nasıl olsun! Allah’ın kitabı dururken “şu kitabı oku” demek Kur’an’a şirk değil midir? Eğer değilse o zaman şirk nedir! Yarın Allah’ın huzuruna çıktığımızda Allah bize hesap soracak! Ağzımızdan çıkan her kelimeye, gönlümüzden geçirdiğimiz her niyete hesap vardır. Öyleyse senin niyetin nedir! Sen neyin peşindesin, ne yapmaya çalışıyorsun!
Bu yüzden hiç kimse “bizim yolumuz böyledir” diyemez; çünkü bir tane yol vardır, o da; sırat-el mustakim yoludur; yani Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in sahabesiyle, Kur’an ile gittikleri yoldur. Diğer yolların hepsinin sonunda bir şeytan durur, o yolların hepsi şeytanın kurduğu tuzaklardır.
Her bir kul, Allah ile teke tek muhataptır. Allah, kulundan Hz. İnsan, canlı Kur’an olmasını istemiş, önüne de örnek olarak Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i ve peygamberleri koyup; “işte onlar gibi ol” demiştir. Hepsi bu kadar! Biri Resulullah (s.a.v.) Efendimiz gibi, bir peygamber gibi yapıyorsa örnek alınır, onun gibi yapılır; ama biri birini örnek alırken o örnek alınan kişi bütün gönlü, bütün zerresi ile Allah’ın resulüne ve kitabına uymalıdır. Örnek alınan kişinin üzerinde Allah’ın isimlerinin tecelli etmesi; yani o kişinin rahim olması gerekir. Eğer örnek alınan kişi rahim değilse işi yapamaz; çünkü Allah’ın Rahim isminin üzerinde tecelli etmediği biri daha kendisinde rahmet yokken başkasına nasıl faydalı olabilir, nasıl rahmet olabilir! Bu yüzden kul haddini bilmeli ve uyanlar da rahim olan birine uymalıdır.
Bütün mahlûkat, bütün varlık, Allah’ın rahmetiyle muhataptır. Allah’ın rahmetinden nasibini alır. Allah bütün varlığa rahmetiyle muamele eder. “Allah’ın rahmeti her şeyi kuşatmıştır”162 demek bu demektir. Rahmeti alan varlık kendisine rahmet edeni sever. Bu kaçınılmazdır ve herkes için böyledir; yani biri birinden bir iyilik görse mutlaka onu sever. Bu da onun elinde olan bir şey değildir. Allah onun gönlünden o rahmet edene rahmeti ile tecelli eder, rahmet oraya akseder. Rahmet edenin de bunun karşılığını alması gerekir.
Bütün iyilikler, bütün rahmetler bize Allah’tansa o halde her zerremizle rabbimizi sevmemiz lazım. Rahmet, sevmenin vesilesidir, sonucudur. İman sevmektir. Bu yüzden Allah ayet-i kerimede; “kim imanı inkâr ederse onun ameli boşa gider.”163 “Allah size imanı sevdirdi; küfrü, çirkinliği, fasıklığı ve isyanı da kötü gösterdi, ikrah ettirdi”164 buyurur. İman; Allah’ı, Allah’ı seveni, iman edenleri, iman edenlerin imanını sevmektir. Kulun da önce kendi imanını sevmesi gerekir. Allah bunu kula sevdirmiştir; yani Allah imanı sevmeyi kula vermiştir. Kulun bunu örtmesi küfür olur. O zaman fıtrat itibari ile Allah imanı vermiş ve sevdirmiştir. İnsan, olmayan şeyi nasıl sevsin! Allah bunu vermiş ki sevdiriyor.
Peki, imanımızın üstünü küfürle örtersek ne olur?
Allah’a olan sevgimizi kaybeder, dolayısıyla insanların imanını da inkâr etmiş oluruz. Allah ayet-i kerimede; “kim imanı inkâr ederse ameli boşa gitmiştir”165 buyurur. Bu ayet Yahudi ve Hristiyan’ın tahrip olmuş, deforme olmuş imanı için inmiştir; yani Allah bu ayetle Yahudi ve Hristiyan’ı müşriklerden ayırıp onların müşrikler gibi olmadığını, arada farkın olduğunu söylemiştir.
Eğer biri de bir mü’minin imanını inkâr edip yok sayarsa; yani imanından dolayı onu sevmez, ondan nefret ederse ona rahmet edemez. Zaten rahmet edemediği için onun imanını inkâr etmiştir. Böyle bir durumda imanı inkâr edenin ameli boşa gider, böylelikle o kaybeder. Allah da onun yaptığı ameli kabul etmez; çünkü onun imanı yoktur.
Biri mü’mini sevmiyorsa mü'minin imanını sevmiyordur ve onun ameli boşa gitmiştir; çünkü imanını kaybetmiş, imanının üstünü örtmüştür. Hâlbuki sevse ne yapardı? -Sevse rahmet ederdi. Bu nedenle birbirimize merhamet edemiyorsak birbirimizin imanını sevmediğimiz, imanımızı kaybettiğimiz içindir; yani hepsi birbirine bağlı, birbiri ile bağlantılıdır.
Birbirine merhamet edenler birbirini sever. Merhamet, rahmet aynı zamanda sevgiyi, sevmeyi, sevilmeyi getirir. Allah, iman edenlerin bir ve beraber olmasını söylemiştir. Bunun için ayet-i kerimede; “Allah, kendi yolunda bir ve beraber kale gibi saf bağlayanları sever”166 buyurmuştur. Allah kendi yolunda hizmet ederken kale gibi saf bağlamamız gerektiğini söylediği halde öyleleri var ki darmadağın olmuş bir haldedir. Eğer dağılıyorsak birbirimizi, birbirimizin imanını sevemediğimiz içindir; yani imanımız olmadığı için, imanımız bizi hareketlendirmediği içindir.
İnsanı birbirine, insanı Allah’a bağlayan; imandır, sevmektir. Bütün kâinat, bütün varlık, Allah’ın sevgisiyle varlıkta durur. Kelimeyi belki böyle kullanmak doğru olmayabilir, tabir-i caizse; bütün kâinat, Allah’ın cezbetmesiyle varlıkta durur.
Dünya yörüngesinden çıksa; yani Güneş’in etrafında dönmekten vazgeçse mutlaka bir yere çarpıp darmadağın olur; ama Güneş’in cazibesine kapılmış bir halde Allah onu Güneş’e cezbetmiştir. Dünya, Güneş’in Ay da Dünya’nın etrafında döner. Güneş’in de bütün galaksinin de etrafında döndüğü bir şey vardır. Atomun içindeki çekirdekte de o cezbetme hali olmazsa çevresindeki elektronlar çekirdeğin etrafında dönmez.
Her şey birbirinin etrafında dönüyor. Bu yüzden biri Kâbe’ye gittiğinde Kâbe’nin etrafında döner. Allah, insana neyin etrafında dönmesi gerektiğini gösterir. İnsanın Allah’ın evinin etrafında dönmesi temsilidir; yani insanlar Beytullah’ın etrafında dönerken aslında Allah’ın, Allah’ın rızasının etrafında döner.
Kul, Allah’ın etrafında nasıl döner, nasıl dönmelidir?
Kul; Allah’ın Esmau’l Husna’sının, rahmetinin, sevgisinin, Rahman’ın, Rahim’in, Kerim’in, Tevvab’ın etrafında dönüp onu istemelidir. Allah’ı, isimlerini isteyip, alabilmesi için etrafına o isimle muamele etmeli, o isimle Allah’ın kullarına gerekeni yapmalıdır. Allah’ı istemek böyledir. Kâbe’nin etrafında temsili olarak dönüş budur, böyledir ve hayat da bundan ibarettir.
Allah seni kendine cezbetmemişse Allah’a gidemez, Allah’a yakın olamazsın. Allah’ın cezbetmesi; Esmau’l Husna’ya, Allah’ın isimlerine cezbolmak, Allah’ın isimlerini istemek ve o isimlere bürünmeyi istemek demektir. İnsan ancak o zaman Hz. İnsan olur, Allah’a halife olur. Yoksa söylediği sadece lafta kalır.
Mesela; bizi yirmi yıldır tanıyan, bizimle beraber birebir yürümeye çalışan kardeşlerimiz vardır. Eğer Allah’ın bir ismi bile üzerimizde görünmüyorsa çıkıp; “Allah’ın şu ismi senin üzerinde yoktur” desinler. Örnek olmak Allah’ın isimlerini üzerinde göstermekledir. Allah’ın Rahim ismini, Âfuv ismini, Kerim ismini üzerimizde görmeyen var mıdır? Allah’ın bütün isimleri için bu böyledir. Yoksa nasıl örnek olabilirim! Anlatarak mı? -Tabi ki hayır. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz sadece anlatarak örnek olmamıştır; çünkü örneklik anlatmak, bilgiyi nakletmekle değil bilgiyi ortaya koymak, üzerinde göstermekle olur. Yoksa rabbini nasıl tanıyacaksın! Hiç nefsinin pis haliyle Allah’ı tanıyabilir misin!
Peygamber senin için örnekse bu durumda onun gibi olmaya çalışman gerekir. Allah’ın ismini sevebilmen için önce o ismi görmen lazım. Peki, bu isimleri kimin üzerinde göreceksin? -Elbette ki Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in üzerinde göreceksin. Eğer Resulullah (s.a.v.) Efendimiz zahiri olarak yoksa bu durumda varisinin üzerinde bu isimleri görmen gerekir; çünkü şükrü bilmen ayrı, o ismin üzerinde tecelli ettiği bir kulu görmen ayrı bir şeydir. Bu yüzden Allah’ın isimlerini bir kulda görüp o isme şahit olman lazım; çünkü Allah’ın isimleri gönülden gönüle akar.
Allah’ın isimleri Mürşid-i kâmilin gönlünden tecelli eder. Mesela; Allah’ın Şekur ismini Mürşid-i kâmilin üzerinden sevdiğinde; “ben de bu ismi istiyorum” dersin ve bu senin duan olur, sonra şükürlü olmaya başlarsın. Aslında bu, o ismin nuru senin gönlüne aktığı içindir, yoksa kendi kendine olan bir şey değildir. Bir süre sonra nerden aldığını sen bile anlamadan şükür sahibi olduğunu görürsün. Sen nasıl olduğunu bilmezsin; ama Mürşid-i kâmil nasıl olduğunu bilir; çünkü bunu yapan odur. Öyleyse Mürşid-i kâmile tabi olmadan insan nasıl Hz. İnsan olabilir! Bu kendini kandırmak değil de nedir! İnsanlar sanki bir Mürşid-i kâmilin olduğu dergâha gidip orda sadece bilgi öğretiliyormuş gibi düşünebilir, bu düşünce yanlıştır; çünkü bu sadece bir bilgi değildir. Allah’ın isminin sadece bilgisi sana yeter mi! Bu, bilgiye hakarettir. Allah böyle öğretmez; çünkü Allah öğretirken bir de öğrettiğini kuluna verir.
Peki, Allah bunu kiminle yapar?
Elbette ki resulüyle yapar. Bu, kıyamete kadar böyledir. İsteyen kabul eder ve Allah’ın isimlerini alır, isteyen de kabul etmez, böylelikle Allah’tan, Allah’ın isimlerinden mahrum kalır. Azabın mahrum kalmak olduğunu söylemiştim. Dolayısıyla Allah’tan mahrum kalması resulle birlikte olmayı kabul etmeyen biri için azap olur. Yalnız bu tercihi kulun kendisi yapmıştır.
Bütün nebilerin, resullerin bir cezbetmesi vardır. Bu, istisnasız böyledir. Aynı şekilde cezbetme özelliği Mürşid-i kâmillerde de vardır. Mesela; cezbetme özelliği insanın şahsında var olan bir durum olsaydı kişinin Mürşid-i kâmil olmadan önce de cezbetmesi gerekirdi; ama cezbedemiyordu, kimse de onu tanımıyor, bilmiyordu. O halde bu cezbetme özelliği Mürşid-i kâmil olunduktan sonra gelen bir özelliktir.
Cezbetmek; çekmek demektir. Mürşid-i kâmilde cezbeden, çeken; Allah’ın isimleridir, Allah’ın ondaki tecellisinin açığa çıkmasıdır. Biri bir Mürşid-i kâmile cezb olduğunda aslında kendine cezbolur; çünkü o cezbolduğu mürşidde kendi hakikatini tatmış ve bu hakikat onu çekmiştir, dolayısıyla cezbolduğu kişi o Mürşid-i kâmil değil kendi hakikatidir, hakikat-i muhammediyedir.
Bütün güzellikler, Esmau’l Husna insanda mevcuttur. Biri de bir Mürşid-i kâmille beraber olduğunda aslında kendini hatırlar. Kontrolsüz olarak ona cezbolur; yani hakikati, kendini ona çeker. Birileri de oradan çıkıp; “işte bu sevgi yalandır, yanlıştır, böyle bir sevgi doğru değildir” diyebilir. Böyle diyenler doğru bakamadığı, anlayamadığı, trene baktıkları gibi baktıkları için böyle söyler. Böyle baktıkları sürece de bir şey anlayamazlar.
Şu anda, Allah’ın Fatiha Suresi’nde geçen isimlerini kısaca anlamaya çalışıyoruz. Allah’ın isimlerini öğrenmeye çalışırken dikkat etmemiz gereken bir husus daha vardır; isimleri öğrenmeye çalışırken mutlak teşbih ve mutlak tenzih yanlıştır. “Allah’ı hayal ederek anlarız” demek mutlak teşbihtir, “Allah’ı hiçbir şekilde anlayamayız” demek de mutlak tenzihtir. Bu ikisi de yanlıştır.
Bir örnek vermek gerekirse; Allah, Hz. Musa (a.s.)’a bir ağaçtan hitap etmişti. Bu yüzden ağaca “Allah” demek teşbihtir, bu küfürdür. Bu yüzden mutlak teşbih yanlıştır. Ağaçtan gelen hitap Allah’a aittir; ama ağaç mahlûktur. Bu yüzden ağaca; “Allah” diyemezsin; ama ondan gelen hitap Allah’a aittir. Bu yüzden “Allah hiçbir şekilde kuluyla konuşmaz” da diyemezsin; çünkü bu da mutlak tenzihtir. Doğrusu; “Allah o ağaçtan hitap etmiştir” demektir. Yani Allah’ı esmasından, isimlerinden tanımaya çalışırken mutlak teşbih de mutlak tenzih de yapmamak Allah’ın vahyinde kendini tanıttığı gibi onu dengede tanımaya çalışmak gerekir.
Allah’ın isimlerini, El Esmau’l Husna’yı kendi üzerimizden tanıyacağız. Mesela biri; “Allah zatıyla, sıfatıyla bana tecelli etti” deyip, böyle bir müşahedeyi yaptığında Hallac-ı Mansur gibi kalkıp “enel hak” derse bu yanlış olur, böyle olmaz, bunu söyleyemezsin. Neden? -Senin peygamberin böyle söylemedi de ondan. Sen ondan daha mı ileri geçtin ki bu kelimeyi kullanıyorsun! Böyle sarhoşça kelime kullanılmaz. Bu yanlıştır, edebe aykırıdır, terbiyesizliktir.
Evet, insan kendi üzerinden Allah’ın isimlerini bilip, tanıyıp, sonsuz bir deryadan bir damla olarak onu anlamalıdır. Yoksa “ben Allah’ın ismini bildim” demekle onu anlayamazsın. Sen kim, Allah’ın ismini bilmek kim! Sendeki o bir damla rahmetten Allah’ın sonsuz rahmetini anlamaya çalışırsan nasıl anlarsın! Zaten bunu anlarsan Allah’ı ihata ettin demektir. Böyle bir şey olur mu! Böyle bir şey olmaz. Allah’ı ancak sana tecelli ettiği kadarıyla anlarsın; yani Allah’ın rahmeti sende ne kadar tecelli etmişse onu ancak o kadar anlayabilirsin.
Bu yüzden “Allah anlaşılmaz” deyip mutlak tenzih yapmak yanlıştır; çünkü böyle olursa o zaman hiçbir şey anlayamazsın. Allah’ı zahire indirip; “işte biz Allah’ı anladık, tanıdık” deyip mutlak teşbih yaparsak bu da küfür olur. Bu, mutlak küfürdür. Allah böyle bir saygısızlığı, böyle bir terbiyesizliği kabul etmez.
Rabbimize karşı edepli olmalıyız. Esmau’l Husna’yı anladığımız kadarıyla “ben rabbimi aklımla, ilmimle, Allah’ın bana ikramıyla, tecellisiyle ancak bu kadar tanıdım” dememiz gerekir; ama yine de kendimize göre tanırız. Allah’ı Sadece kendini bize tanıttığı kadarıyla tanırız. Yoksa; “ben onu tanıdım” dediğimizde “benim aklım, iradem, hayalim, Allah’ı ihata etti” demiş oluruz ki bu, Allah’ın senden daha küçük olduğu manasına gelir. Bundan daha saygısızca bir kelime var mıdır! Niye bunu böyle söylüyorum? -Böyle yapanlar var da ondan.
Allah’ı anlatacaksak Allah kendini nasıl tanıtmışsa öyle anlatacağız. Bir yerde yanlış bir anlaşılma varsa onu düzeltmemiz gerekir. İnsanın Allah’ı anlatmasından daha büyük bir tehlike yoktur. Uygun olmayan bir kelime kullanır, yanlış bir şey söylerse bundan sorumlu olur; çünkü Allah’ı anlatıyor. Bu yüzden Allah ayet-i kerimede; “haydi, bilginiz olan konuda konuştunuz, siz bilginiz olmayan konuda bile konuştunuz, siz Allah hakkında bile konuştunuz. Bir bilgiye sahip olmadan Allah hakkında konuştunuz”167 buyurur. Yani “buna nasıl cesaret ettiniz, nasıl cüret ettiniz.” Bu yüzden Allah hakkında, Allah’ın isimleri hakkında bilgi sahibi olmadan konuşursak bu bir felaket olur. Böyle yaparsak kendimizi ateşe atmış oluruz.
“Kitapta okudum böyle yazmıştı, takvim yaprağında böyle yazmıştı, falan zat böyle söylemişti” demekle Allah tanınmaz, böyle bir şey yoktur! Biri bir Mürşid-i kâmile tabi olmuşsa onu dinlemeli, Allah’ı ondan öğrenmelidir. Yoksa onun söylediği dışında bir şey söylüyorsa, söyleyecekse mürşidini kabul etmemiş, inkâr etmiş, reddetmiş olur. Bu bir kelime olsa bile böyledir!
Allah beni huzura aldığında “beni nasıl tanıttın” diye beni hesaba çeker. Benim işim; Allah’ı tanıtmaktır, zaten başka bir şey bilmiyorum ki! Bütün yaptığım zaten budur, onu tanıtmaya çalışıyorum.
Belki rabbimizi tanımadığımız için böyle darmadağın olmuşuz, kendi gönlümüzde dağılmışız. Kimse ne istediğini, ne istemesi gerektiğini bilmiyor. Neyi istememiz gerektiğini bilseydik istediğimizi mutlaka alırdık; ama ne istediğimizi bilmiyoruz. İşin ilginç tarafı; bizimle beraber olan kardeşlerimizin bir kısmı hariç gerisi de ne istediğini bilmiyor. Üstelik bir de bazı kardeşlerimiz yanlış anlaşılması için birbirine yardım ediyor. Sanki özel olarak karşıdaki yanlış anlasın diye çaba, gayret sarf ediyor. Biz de bu durumda “nerde yanlış yaptık” diye kendimizi hesaba çekiyoruz.
Eğer burada biz konuşuyorsak arkadaşların birbirlerini değil bizi dinlemesi gerekir. Elbette ki birbirlerinden istifade etmeleri lazım; ama önce bizi dinlemelidirler. Sözümün böyle bir parçasını, yarısını alıp; “biz anladık” demeye gerek var mıdır! Ya da “işte biz gidiyoruz, bize perde açılmazsa artık gelmeyiz” demek ne demek!
Mesele; Allah’a âbd olmak değil midir? Bizimle beraber olduysanız, rabbinizi zikredip sevdiyseniz, secde edip dua ettiyseniz kazanmışsınız. Perdelerin açılması gerektiğini söylememin nedeni; biraz çaba, gayret sarf edip gönlünüzü biraz daha bizimle beraber tutun ki Allah perdeyi açsın, böylelikle gönlünüz mutmain olsun, doğru yaptığınızı, güzel yaptığınızı, doğru yolda olduğunuzu bilin diyedir. Yoksa illa perdeler açılacak diye bir şey yoktur; çünkü perdelerin açılması kul olmanın şartı değildir! Perdeyi açar veya açmaz, bu, Allah’ın bileceği bir şeydir. Sana düşen; kul olmayı, Allah’a âbd olmayı kabul etmektir.
Benim işim; Allah’a âbd olmayı öğretmektir. Mürşid-i kâmil; Allah’a âbd olandır. Bununla beraber sen Allah’a âbd olmak mı istiyorsun? Nasıl ki herhangi bir işi gidip ustasından öğreniyorsan Allah’a âbd olma işini de Allah’a âbd olan birinden öğrenmen gerekir. Bu yüzden sana düşen; beni dinlemek, Allah’a benimle beraber âbd olmaya çalışmaktır.
Allah ayet-i kerimede; “içlerinden ayetlerimize iman edip, sabredenleri resul olarak, imam olarak seçtik”168 buyurur. Allah resulleri seçerken ayetlere iman edip sabretmeyi şart koşmuştur; çünkü resul sabretmezse işi yapamaz, beceremez. Mesela Ben-i İsrail’e yüzlerce resul gelmiştir. Hatta onlar bu resullerden bir gecede kırk, elli, yüz kişiyi şehit etmişlerdir.
Allah’ın insanı resul olarak seçmesi, bir peygamber varisi olarak seçmesi Allah’ın bir ikramıdır. Bu padişah koltuğu veya bir mevki, makam koltuğu değildir. Bu, kulluktur, Allah’a âbdiyettir. Allah kendisine âbd olanlara; “sen bu işi beceriyorsun, haydi bu işi öğret” der. Sen Allah’a âbd olursan sana böyle bir şeref verir. Orda “ben” diyemezsin, “ben kazandım” diyemezsin, “ben ötekinden daha üstünüm” diyemezsin. Onunla herhangi bir kula üstünlük taslayamazsın. Böyle bir şey yoktur! Allah seni hesaba çekerken kulluğundan hesaba çektiği gibi bir de resul olma işinden seni hesaba çeker. Bu durumda hesabın ikiye katlanır, dolayısıyla kazanma imkânın da ikiye katlanır.
Haddimizi bilip; rabbimize boyun bükerek “ben senin kulunum, benim derdim sensin, senin rızandır” dememiz gerekir. Bunu söylemeyen zaten kulluğu beceremez, yoksa resulluğu düşünürken öyle mevki makam sahibi olarak düşünmeyelim. Öyle mevki, makam falan yok!
En yüksek makam; kulluk makamıdır.
Bu makama en layık olan Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’dir. Biz de ona uyduğumuz, onun gibi yaptığımız kadarıyla ona yakın oluruz, kulluğa da yakın oluruz. Eğer birileri bizi dinliyorsa, bizimle beraberse, bizimle beraber Allah’a kul olmaya, âbd olmaya çalışıyorsa, Allah onları bize emanet etmişse bu durumda yanlış yaptığımızda hesabını mutlaka bize sorar.
Sohbet ederken gereken her şeyi söylüyorum; ama sohbet bittikten sonra kardeşlerimizden bazıları peşimden gelip; “benim manevi durumum nedir” diye soruyor. Peki, ben gece gündüz neyi anlatıyorum! Yani ille de sana; “yanlış yapıyorsun” mu diyeyim? Böyle bir şey olur mu! Bundan utanıyor, hayâ ediyorum, kimseye direkt söyleyemiyorum. Bu yüzden sohbet sırasında “bu hal sende varsa yanlıştır” “bu hal sende varsa doğrudur” diyorum. Herhangi bir kardeşimiz benimle birebir muhatap olunca ise ona hatasını söylemeye utanıyor, hayâ ediyorum. Rabbim bunu biliyor.
Bazıları da; “ben her şeyi yaptım; ama Allah bana vermedi, Allah bana haksızlık yapıyor” demeye cesaret edemediği için bu su-i zanını “işte, onun söylediğini yaptık; ama bir şey olmadı” diye benim için söylüyor. Ne demek bir şey olmadı! Ne olmasını istiyorsun! Allah’a kulluğunun karşılığında, “Allah” demen karşılığında sana neyi vermemi istiyorsun! Allah demişsen, onu istemişsen zaten kazanmışsın. Benim isteğim de; senin Allah’ın rızasını kazanman, Hz. İnsan olman, üzerinde Allah’ın isimlerinin tecelli etmesi, Allah’a halife olmandır.
Benim hakkımda söylenenleri ben idare ederim; ama “Allah bana zulmetmiş” diye Allah hakkında su-i zanda bulunanlar var. Subhanallah! Bunu kabul etmemi kimse benden bekleyemez. Hiç kimse “ben çalıştım, çabaladım, gayret sarf ettim; ama Allah bana vermedi” diyemez. Eğer ben önümdekini Allah’ın gazabından koruyamıyorsam bu işi yapamadım, beceremiyorum demektir. Bütün çabam da bundan dolayıdır.
Bütün çabama rağmen ısrarla kendini ateşe atanlar da var. Biri Allah’a davet ediyorsa cayır cayır yanan bir evden, bir yangın yerinden birini çıkarmaya çalışıyor demektir. Zaten davet budur. Cehenneme gideni tutmak, onu cennete çekmeye çalışmaktır. Kişi bunu bilmeyebilir. Farz et ki bir ev yanıyor, ev sahibi de uyuduğu için yangından haberi yok. Gidip onu uyandırınca “niye beni uyandırıyorsun” deyip sana kızabilir; çünkü yangından haberi yoktur ama yangını gören biri o kişinin uyuduğu için yangından haberi olmadığını, bu yüzden bir şey olmaz dediğini bilir ve uykudaki ne söylerse söylesin onu hoş görür, onu tutup çıkarmaya çalışır; çünkü yapılacak başka bir şey yoktur. İşte, Mürşid-i kâmil budur.
Eğer kardeşlerimiz Allah’ın onlara ikram ettiği nimeti, değişikliği, Allah’a yakınlığını kendi üzerlerinde tatmıyorlarsa nimeti görmedikleri içindir. Üstüne üstlük bir de sanki ona hak ettiğini biz vermemişiz, ona zulmetmişiz gibi düşünür, bu konuda ileri geri konuşur, yetmez, Allah hakkında bir de su-i zanda bulunur. Bu durumda ben ondan şikâyetçi olursam acaba ne olur! Öyle ya! Ben de; “ya rabbi! Senin kulların bak böyle yapıyor” dersem acaba onun durumu ne olur!
Allah bizi nankörlerden eylemesin. Allah bizi kendi kendine hainlik yapanlardan eylemesin. Allah bizi Allah’a, resulüne hainlik yapanlardan eylemesin. Allah bizi kendisine zulmedenlerden, zalimlerden eylemesin. Allah bizi ahdine vefa gösterenlerden, Allah’a verdiği sözde sadık olanlardan eylesin. Allah bizi kendisine yakın olanlardan, sevdiklerinden eylesin. Allah bizi kendisine yeryüzünde halife olanlardan eylesin. Esmasının, isimlerinin üzerinde tecelli ettiği Hz. İnsan olanlardan eylesin.
Allah hepinizden razı olsun.
