EL MUBİN
EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.
Allah’ın yeryüzündeki halifesi olan insanın, Allah’ın isimleriyle nasıl isimlenmesi gerektiğini; yani, Allah’ın güzelliğinin kulu üzerinde nasıl tecelli etmesi gerektiğini ve kulun, Allah ile nasıl güzelleşeceğini anlatmaya çalışıyoruz. Unutmamamız lazım ki Allah’tan başka güzellik yoktur, olmaz da!
Nüzul sırasına göre El Esmau’l Husna’yı ders edinirken geçen sohbetimizde Ez Zahir ve El Batın isimlerini anlamaya çalışmıştık. Bu sohbetimizde ise Allah’ın El Mubin ismini ayetlerde geçtiği şekilde anlamaya, öğrenmeye çalışacağız inşallah.
Yevme izin yuveffîhimullâhu dînehumul hakk: “O gün (Kıyamet günü) Allah’ın hak olan dinine göre kim neyi hak etmişse ona tastamam ödenir.” Ve ya’lemûne ennallâhe huvel hakkul mubîn:49 “(O gün herkes) Allah’ın hak olduğunu, mubin olduğunu (apaçık olduğunu görecek) bilecek.” Allah Kıyamet günü gelmeden önce bunu bize haber veriyor.
Mubin, apaçık olan demektir. Allah mubindir, apaçık olandır. Bir şey her ne kadar apaçık ortada olsa bile insan gözünü açıp bakmadıkça onu göremez, anlayamaz. Bu yüzden insanın o apaçık olan şeyi görebilmesi için mutlaka gözünü açıp bakması; yani görmeyi istemesi gerekir.
Allah da El Esmau’l Husna’sıyla, isimleriyle apaçık ortadadır; yani mubindir. Allah her şeye tecelli etmiştir ve istisnasız her şey Allah’ın tecellisiyle vardır, dolayısıyla her ne ki yaratılmış, her ne ki açığa çıkmışsa bilelim ki üzerinde Allah’ın güzelliğini gösterir ve o, Allah’ın isimlerinin tecellisidir.
Allah mubin olandır, güzelliğiyle apaçık olandır, her bir ismiyle apaçık görünendir, ortada olandır.
Peki, iman sahibi bir kul, Allah’ın isimleri üzerinden Allah’ın apaçık olduğunu nasıl anlamalıdır?
Allah rahman ve rahimdir. İman sahibi her bir kul mutlaka Allah’ın kendisine rahmetle muamele ettiğini görmeli ve bunu tatmalı, böylelikle Allah’ın Rahman ismi üzerinden Allah’ı sevmelidir. Aynı şekilde Allah kerimdir, rezzaktır. Kul, Allah’ın kendisine rızık verdiğini ve ikram ettiğini görmeli, bunu tatmalıdır. Kul bunu tadınca “benim rabbim kerimdir, rezzaktır, vehhabtır. Hayırdan, nimetten yana bana gelen her şeyi rabbim bana ikram etmiştir” der. Böyle söylediğinde ise Allah’ın Kerim ismini, Rezzak ismini, Vehhab ismini görmüş olur. Bununla beraber Allah’ın kendisine rahmetiyle muamele ettiğini görünce “Allah âlemlerin, her birimizin rabbidir, terbiye edenidir ve o rahmandır, bize rahmetle muamele edendir” der.
Kul her ayet ve hadis öğrenişinde Allah’ın, kulunu nasıl terbiye ettiğini görmeli, bilmeli ve bunu tatmalıdır. Kul buna bakmaz, gözünü kapatırsa Allah’ın isimleriyle mubin olduğunu göremez, anlayamaz, tadamaz, böylelikle apaçık ortada olanı görmemiş olur; çünkü gözünü kapatmıştır.
Allah ayet-i kerimede “onların kalpleri var onunla fehmetmezler (anlamazlar), gözleri var onunla görmezler, kulakları var onunla işitmezler”50 “başlardaki gözler kör olmaz; lâkin gönüldeki gözler kör olur”51 buyurmuştur. Gözünü kör eden yine insanın kendisidir. İnsan gözünü kapatıyor, görmek, anlamak, Allah’ın vahyini işitmek istemiyor, böyle yaparak da kendi kendine zulmediyor ve kendini karanlıkta bırakıyor!
Evet, Allah mubindir; yani gizlisi, saklısı olmayandır ve hiçbir şeyi kulundan gizlemeyendir. Allah kendini kulundan gizlemez. Aynı şekilde kulundan doğruyu, hakkı, hakikati, batılı, yanlışı, karanlığı gizlemez ve bunu apaçık ortaya koyar. Kul kendi tercihiyle ya bakar ve bunu görür ya da gözünü kapatıp “ben görmedim, anlamadım” der. İnsan için bu ikisinden başka bir seçenek yoktur.
Allah mubindir, bununla beraber Allah’ın kitabı da mubindir, apaçıktır. Ayetleri okurken bunu detaylı olarak anlayacağız inşallah.
Allah, Kur’an’a “kur’ânin mubîn”52 demiştir. Allah’ın, Kur’an’daki emirleri, hükümleri, kuluna öğretmek istedikleri mubindir, apaçıktır. Allah hiçbir şeyi kulundan gizlemez; çünkü gizlemesi kula zulüm olur. Kul anlamadığı bir dini nasıl yaşayacak, anlamadığı, tanımadığı bir rabbi nasıl sevecek, onunla nasıl terbiye olacak, nasıl ona halife olup isimlerini, güzelliğini kendi üzerinde gösterecek? -Gösteremez ve Allah’a nasıl kul olması gerektiğini de anlayamaz. Allah, kitabını indirdiyse herkes vahyini okusun, anlasın ve hayatı nasıl yaşaması gerektiğini bilsin diyedir. Hal böyleyken Allah’ın ayetlerinin apaçık olmaması insanlar için zulüm olur. Bu yüzden “Allah’ın kitabı Kur’an mubindir” buyurdu Allah.
Evet, Allah’ın kitabı, vahyi mubindir. Aynı şekilde iman da küfür de mubindir; yani iman da, küfür de, şirk de, nifak da, münafıklık da apaçık ortadadır. Allah her birini beyan edip ortaya koymuştur. Bu yüzden hak da batıl da, doğru da yanlış da mubindir, apaçık ortadadır. Aynı şekilde zulumat da nur da; yani karanlık da aydınlık da apaçık ortadadır.
Bununla beraber ahiretteki hesap mubindir, apaçık ortadadır, dolayısıyla hiç kimse “ben hesabımı bilmiyorum” diyemez; çünkü hesap mubindir, apaçıktır. Herkes kendi hesabını görmeye çalıştığında mutlaka hesabını görür ve gideceği yeri bilir.
Bütün mesele; hesabımız görülmeden ve kitabımız elimize verilmeden önce kitabımızı elimize alıp hesabımızı görmektir.
Hesabımızı neye göre görmemiz gerekir?
Elbette ki mizana göre. Mizan; terazi demektir. Allah ayet-i kerimede “Allah mizanı bir de demiri indirdi”53 buyurmuştur. Bu mizan, Allah’ın kitabı Kur’an’dır. Bununla ilgili olarak Allah ayet-i kerimelerde “o gün kimin tartısı ağır gelirse o gerçekten kurtulmuş, en büyük saadete ermiştir. Kimin de tartısı hafif gelirse o da hüsrana uğramış, kaybetmiştir.54 Kıyamet günü onlar için (müşrik, kâfir ve münafık için) mizan (tartı) tutmayız”55 buyurmuştur. Allah onların kitabını ellerine vermez sadece mü’minlerin ve “ben mü’minim” deyip mü’min olduğunu zannedenlerin eline kitaplarını verir ve onlar için mizan tutar. Gerisine ise hesap yoktur. Onlar direkt cehenneme giderler; çünkü Allah, yaptıklarına karşılık onlara dünyadayken ikram etmiştir, dolayısıyla ahirette gidecekleri yer cehennemdir. Bu sebeple mizan sadece “ben mü’minim, Müslümanım” diyenler için kurulur.
Bu mizan, Allah’ın kitabı Kur’an’dır. Bizim de imanımızı, amelimizi, ahlakımızı Kur’an’ın ölçüsüne vurmamız gerekir. İmanımız, amelimiz Kur’an’a ne kadar uyuyorsa o kadar kazanmışız demektir.
Arkadaşlar burayı doğru anlar ve unutmazlarsa her zaman için hesaplarını önlerinde tutmuş; yani ahiretten dünyaya bakmış, hesaplarını her anda burada görmüş olurlar.
Allah her bir insan için bir ömür takdir etmiştir, bu ömür insanın hayat filmidir. Kul her ne yaparsa yapsın melekler onu yazar, sadece yaptıklarını değil niyetini, onu neden yaptığını da yazar. Aynı şekilde o nedenin arkasındaki gayesini, amacını, imanını da yazar. Tabi, bu film dünyada seyrettiğimiz filmlere benzemez.
Daha önce söylemiştim; Allah’ın Kıyamet günü mü’minlerin eline verdiği kitap bizim düşündüğümüz şekilde bir kitap değildir. Allah, kulları anlasın diye misal veriyor. Yoksa bu çok farklı bir şeydir ve zannettiğimiz gibi bir şey değildir. Aynı şekilde mizan da zannettiğimiz gibi bir terazi değildir. Bu mizan; güzelliğin, çirkinliğin, kötülüğün, iyiliğin tartıldığı bir terazidir.
Allah ayet-i kerimede “al kitabını oku! Bugün hesap görücü olarak sen kendine yetersin (hükmünü de kendin ver)”56 buyurmuştur. Kaybedenler Kıyamet günü artık her şeyi görür, bilir, böylelikle kendilerine zulmettiklerini, mubin olan, ortada olan hakka, hakikate gözlerini kapattıklarını anlarlar. Bu yüzden hükümlerini verirken de “evet, biz kendimize zulmettik” derler.
Kul, Kıyamet günü eline verilen kitabına bakınca hayatını dünyadaki filmler gibi parça parça, kare kare seyretmez, aksine bütün hayatını bir anda baştan sona seyreder. Kul kitabına her bakışında hayatının başı da sonu da her şeyiyle bir anda gözünün önünde olur; yani filminin başı ve sonu yoktur. Kulun seyrettiği bu film kendi yaşadığı hayattır.
Herkes kendi hayatının filminin başrolündedir, isterse peygamberle beraber olsun yine başrolde o vardır; çünkü eline aldığı kitap onun kendi kitabı, filmi kendi hayat filmidir. Kitap sadece okunur; ama film böyle değildir. Film hem görülür hem de duyulur. İşte, Kıyamet günkü kitap kulun bütün hayatını hem görerek hem de dinleyerek izlediği bir kitaptır.
İnsan, henüz dünyadayken hayatını önüne koyup hayatına bakmalı ve filmini burada seyretmelidir. Allah ona bir yol çizmiştir. Allah kulunu ne zaman, nerede dünyaya göndermiş ve kimlerle beraber etmişse filmi de ona göredir. Ona düşen; peygamberler gibi yapmaktır. Bu yüzden insan bir peygamberle beraberse bile onun gibi yapmaya çalışmalı ve onun ahlakına bürünmelidir. Yoksa ne içinde bulunduğu cemaati, ne tarikatı ne de partisi onu kurtarabilir; çünkü yaşadığı ve Kıyamet günü kitabında seyredeceği hayat onun özel hayatının filmi olacak. Hiç kimse de onun yükünü yüklenmez ve onun kitabından bir şey çıkarıp bir şey ilave edemez!
Henüz dünyadayken hayatımızı önümüze koyup hayat filmimizi izlersek ahiretimizi, hesabımızı önümüze almış, ahiretimizi ciddiye almış, böylelikle ahiretimizi dünyanın önüne koymuş oluruz. Bununla beraber rabbimizi, rabbimizin hesabını, kitabını, peygamberini ciddiye almış, aynı şekilde hayatı da imtihan olarak ciddiye almış oluruz.
İmtihan, kazanma imkânı demektir. İster nimet, isterse de musibet olsun muhatap olduğumuz her şey bizim için bir kazanma imkânıdır.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “mü’minin haline şaşılır. Ona bir nimet geldiğinde şükredip gereğini yerine getirir, kazanır. Bir musibet geldiğinde ise sabredip gereğini yapar ve yine kazanır”57 buyurmuştur. Mü’minin hayatının her anı kazançtır, ister nimet ister musibet içinde olsun mü’min imtihanı her anda kazanır. İşte, ebedi hayatımızın hesabını yapmak, kitabımızı önümüze koymak böyledir.
Her günümüzü bu kitabın bir sayfası olarak düşünelim. Hayatımızın sayfasına, gününe neyi yazdırırsak huzura gönderdiğimiz ve Kıyamet günü bulacağımız odur. Yoksa “işte şunu yaptık, belki cennete gideriz” deyip kendi kendimizi kandırırsak yarın son nefeste başımızdan aşağı kaynar sular dökülür; çünkü kulluk sadece belirli zamanlarda değil her anda yapılması gereken bir âbdiyettir.
Dediğim gibi; hesap mubindir, apaçıktır. Yeter ki hesabımızı görmek isteyelim, görmeyi istersek hesabımızın apaçık bir şekilde önümüzde olduğunu bilir, bunu anlarız.
Bu yüzden kulun her gün akşam olduğunda yaşadığı o gününü mutlaka önüne koyup tefekkür etmesi ve “bugün ne kazandım, bugünkü sayfama neler yazdırdım! Bugün, Allah’ın huzuruna ne gönderdim! Huzura beni mahcup edecek, utandıracak şeyler mi yazdırıp gönderdim yoksa yüzümü nurlandıracak, bana şeref verecek, Allah’ın güzelliğinden güzellik verecek, rabbimi razı edecek şeyler mi huzura gönderdim” deyip kendini hesaba çekmesi gerekir.
Kulun, sayfalarına yazdırdıkları arasında utandığı, huzura layık olmayan bir şey varsa onu kitabından silmelidir. İnsanın bugün böyle bir imkânı vardır; ama yarın, Kıyamet günü böyle bir imkânı olmaz.
Kul kitabından huzura layık olmayan amellerini nasıl silebilir?
Biri “ya rabbi! Tövbe ettim, istiğfar ediyorum. Beni affet, mağfiret et, bana rahmetinle muamele et, pişman oldum, tövbe ettim” dediğinde Allah, kulunun kitabından o amelini siler. Yoksa hiçbir şey yapmamış gibi yanlışını kabul etmeyip yaptığını sanki sıradan bir şeymiş gibi kabul ederse defterinde yarın hiç sevmeyeceği ve “keşke bu olmasaydı” diyeceği çok şey bulur.
Ne olursa olsun şeytana asla taviz vermemek gerekir; çünkü Allah ayet-i kerimede şeytan için “o sizin mubin olan düşmanınızdır”58 buyurmuştur. Dikkat edilirse Allah şeytanın da mubin olduğunu, apaçık olduğunu buyurdu. Evet, şeytan apaçıktır; yani siz bunu görüyor, biliyorsunuz. Allah bize hitap edip “şeytanın düşmanınız olduğunu biliyorsunuz” dediyse o halde biliyoruz demektir. “Yaratan (yarattığını) bilmez mi.”59 Ama “yok, ben bilmiyorum, görmüyorum, anlamıyorum” diyorsak bu durumda apaçık olana gözümüzü, gönlümüzü kapatmışız, anlamak istememişiz, anlamak işimize gelmiyor demektir.
Unutmamamız gerekir ki başımıza ne gelirse gelsin onda bizim için mutlaka bir imtihan; yani kazanma imkânı vardır. En büyük sıkıntıyı, musibeti yaşayan peygamberlerdir. Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “en büyük sıkıntıyı, musibeti ben, peygamberler bir de bize yakın olanlar yaşar”60 buyurmuştur. Neden? -Elbette ki en büyük olmaları için. En büyük olsunlar diye en büyük musibeti onlar yaşamıştır.
En büyük musibet, en büyük kazanma imkânı demektir. Yoksa “namazımızı kılıp orucumuzu tutuyoruz, imkânımız olursa hacca gider, zekât da verir, böylelikle cennete gideriz” dersek sadece kendi kendimizi kandırmış oluruz.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz yine başka bir hadis-i şerifinde “Allah bir kulunu bir makama layık gördüğünde onu sıkıntılarla, belalarla, musibetlerle, hastalıklarla imtihana tabi tutar ki kul o makama gelebilsin”61 buyurmuştur.
Allah’ın, bir kulunu bir makama layık görmesi ne demektir?
Kul “ya rabbi! Ben senin rızanı, cenneti istiyorum” deyip gönül duasını yapar, bununla beraber fiili duasıyla da gereken çaba, gayreti göstermeye çalışır; ama bu duası, gayreti istediği makama gelmesine yetmezse Allah, kulunu o makama çekmek için onu bu şekilde imtihanlara tabi tutar; yani ona kazanma imkânı tanır.
Bu yüzden kul neyle karşı karşıya gelirse gelsin mutlaka “rabbim beni bir imtihana tabi tutmuş, o halde rabbimin buradaki muradı acaba nedir, rabbim benden ne istiyor” deyip bakması gerekir. Kulun karşı karşıya kaldığı sıkıntıyı, musibeti, belayı ve buna sebep olanı değil öncelikle “rabbim benden ne istiyor, nasıl yaparsam rabbim benden razı olur, nasıl yaparsam rabbim sever” deyip rabbini görmesi ve böyle bakması gerekir.
Biri böyle bakıp sonrasında Allah’ın razı olduğu, sevdiği gibi yaptıysa kuldur, Allah’ın âbdidir, Allah’ı sevendir, Allah’ın hesabını yapandır, Allah’ın sevgisini de, rızasını da hak edendir; ama böyle bakmaz sıkıntıya, musibete sebep olanı görürse bu defa sebebin sahibini yok sayar, dolayısıyla o musibete sebep olana karşı tavır alır ve o da onun gibi davranır, böylelikle kaybeder.
“Tercih sana aittir, ya, Allah’ın hesabını yapar kazanırsın ya da nefsine ve şeytana göre hareket eder, kaybedersin. Eğer kaybettiysen bil ki şeytana uydun, şeytanın sana vesvese olarak verdiğini Allah’ın vahyine tercih ettin ve rabbini razı etmektense nefsini razı etmeyi tercih ettin.” Bu herkes için bütün hayatı boyunca böyledir.
Allah, kazanmamız için peygamberini örnek olarak önümüze koymuş ve “işte, onun gibi yapın, o sizin için en güzel örnektir”62 buyurmuştur. O halde neyle karşı karşıya gelirsek gelelim “acaba Resulullah (s.a.v.) Efendimiz böyle ya da buna benzer bir durumla karşı karşıya geldiğinde ne yapmış, nasıl yapmış, nasıl konuşmuştur” dememiz gerekir; çünkü Resulullah (s.a.v.) Efendimizi kendimize örnek almamız lazım ki ona tabi olmuş, Allah’ın vahyine, kitabına iman etmiş, rabbimizi ciddiye alıp onu dinlemiş olalım. Böyle yaparsak “rabbim benden ne istiyor, nasıl yapmamı istiyor, ne yaparsam, nasıl yaparsam rabbim benden razı olur, rabbimin sevgisini kazanırım” demiş ve gerekeni yapmış oluruz.
Yoksa rabbimizi, bize vahyettiği Kur’an’ı, peygamberini yok saymış oluruz. Bu durumda nasıl mü’min olabiliriz! Bu nasıl Müslüman olmaktır! Kendi kendimize “ben mü’minim, müslümanım” diyebiliriz; ama Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in yaptığı, Allah’ın sevdiği gibi yapmıyorsak sadece ismimiz böyledir. Allah böyle bir durumda bizi mü’min olarak, Müslüman olarak kabul eder mi? -Elbette ki etmez.
Bizim kendimizi nasıl gördüğümüz yahut başkalarının bizi nasıl gördüğü geçerli değildir. Geçerli olan, Allah’ın verdiği hükümdür. Bu yüzden “ben, Allah katında nasıl biriyim, Allah’ın kitabına göre mü’min miyim, Müslüman mıyım, Allah’ın resulüne göre iman etmiş miyim etmemiş miyim, Allah’a Resulullah (s.a.v.) Efendimiz gibi teslim olmuş muyum olmamış mıyım, Allah’a onun gibi itaat ediyor muyum etmiyor muyum” deyip kendimize bakmamız gerekir. Yoksa kendi kendimizi kandırmış oluruz.
Evet, kitabımızı önümüze koymamız; yani kendi hayat filmimizi seyretmemiz lazım. Filmimizi seyretmekten, filmimizle karşı karşıya kalmaktan korkmayalım, endişe etmeyelim; çünkü şu anda onu düzeltme imkânımız vardır. Şeytan “yeter ki kendisiyle meşgul olmasın” deyip filmimizi seyrettirmemek için kendi filmimiz yerine bize her türlü filmi seyrettirebilir ve bizi her şeyle meşgul ettirebilir; ama biz ona bakmayalım ve gönlümüzü rabbimize çevirip henüz imkânımız varken kendi hayat filmimizi seyredelim.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “bahtiyar o kimsedir ki kendi günahını görmekten başkasının günahını göremez. Bedbaht da (kaybeden de) o kimsedir ki başkasının günahını görmekten kendi günahını göremez” buyurmuştur. Yani bahtiyar o kimsedir ki kendi hayat filmini seyredip hatasını, yanlışını, küfrünü, şirkini, nifakını görür ve onu temizleyip düzeltir. Bedbaht da o kimsedir ki kendi filmini seyretmez, kendi kitabına bakmaz, kendini Allah’ın ölçüsüne vurmaz, bunun yerine başkasının filmini seyreder ve “falan kişi, falan cemaat, falan tarikat, falan parti şöyle yaptı” deyip başkasının filminden söz eder, başkasının filmini anlatır. Allah, böylelerine “sana ne! Sen onların hesabından sorulmazsın”63 der. Aynı şekilde “sen iyi olursan kimsenin yaptığı yanlış sana zarar vermez”64 buyurur. Evet, iyi olursan kötülerin kötülüğü sana zarar vermez; ama Allah yolunda değilsen bu defa herkes güzel yapsa da sana bir faydası olmaz.
Sen kitabınla, hayatının filmiyle huzura gidiyorsun. Hal böyleyken kitabında seni utandıracak, mahcup edecek bir şey varsa onu silmen gerekmez mi! Yapacağın şey iki kelimedir. Rabbine dönüp “tövbe ya rabbi! İstiğfar ediyorum ya rabbi! Sen afuvvsun, sen ğafursun, sen ğaffarsın, sen tevvabsın ya rabbi! Sen af dileyeni affedersin, mağfiret dileyeni mağfiret edersin, tövbe edenin tövbesini kabul edersin. Ben de senden af diliyorum, beni affet, mağfiret et, ya rabbi!” demektir. Rabbimiz kendini böyle tanıttı. Rabbimiz bizi affetmeseydi, mağfiret etmeseydi, tövbemizi kabul etmeseydi, bizden o hayat kitabımızdaki sayfaları temizlememizi istemezdi. Allah, böyle yapın buyurduysa o halde bizi affedecek demektir. Bu yüzden acaba “Allah bizi affeder mi” gibi bir düşünceye kapılmayalım ve tövbemizi yapıp hayat kitabımıza rabbimizin razı olacağı şeyler yazdıralım.
Hayat filmimize bakıp yanlışlarımız için tövbe etmez, Allah’tan af ve mağfiret dilemezsek Allah’ın bu isimleri üzerimizde tecelli etmemiş olur, dolayısıyla rabbimizi tanımamış, rabbimizin güzelliğini, afuvv oluşunu, ğafur oluşunu, ğaffar oluşunu, tevvab oluşunu anlamamış, bu isimlere iman etmemiş, bu imanı tatmamış oluruz. Tatmayınca da bu güzellikler bizim üzerimizde tecelli etmez. Tecelli etmeyince de kimseyi affedemeyiz; çünkü Allah’ın affına, mağfiretine, hilmine, güzel ve yumuşak davranmasına iman etmemiş ve bu güzelliği tatmamışızdır. Tatsaydık Allah’ın bu güzellikleri üzerimizde tecelli ederdi. Tecelli etmiyorsa o halde bir sorun vardır. Bu sorun; kitabımızı önümüze koyup gönlümüzü temizlemememiz, tövbemizi, istiğfarımızı gerektiği gibi yapmamamızdır.
Kitabımız sürekli önümüzde olursa her andaki derdimiz “acaba hayat filmime rabbimin razı olacağı, seveceği ne yazdırabilirim” olur. Böyle bir derdimiz olursa her anda Allah’ın huzurunda durur, bir an bile rabbimizi unutmayız. Bu da bizim için daimi zikir olur, dolayısıyla her an Allah’ın huzurundaymış gibi bir hayat yaşarız.
Allah ayet-i kerimede “size tek bir nasihatim var; ister tek başınıza, ister başkalarıyla beraber olun Allah’ın huzurunda olduğunuzu unutmayın”65 buyurmuştur. İşte, kitabı, hayatı, önünde olanlar her anda huzurdadırlar ve huzurda olduklarını asla unutmazlar.
Allah neden size nasihatlerim var değil de “tek bir nasihatim var” buyurdu?
Çünkü bu tek nasihat bizim için yeterlidir. Allah’ın huzurunda durursak gereğini yapar, böylelikle kazanırız. Bunu Allah söylüyor. Bu yüzden her gün akşam olduğunda “bugün hayat kitabıma hangi sayfayı ilave ettim” deyip kitabımıza bakmamız, aynı şekilde “hayat filmimde kesilmesi gereken hangi kareler var” deyip onları tövbeyle, istiğfarla kesmemiz gerekir. Bununla beraber Allah’ın, kazanmamız için önümüze imtihan olarak sunduğu imkânların hangilerini kazanamamışsak, onlara da bakıp sonraki gün Allah bize o imkânları bir daha sunduğunda “bu defa gerekeni yapacağım ya rabbi” dememiz ve kazanmaya çalışmamız gerekir.
Evet, hep beraber Allah’ın El Mubin ismini anlamaya çalışıyoruz. İsterseniz şimdi de Allah’ın Mubin ismini ayetlerle beraber anlamaya çalışalım. Öyle ki rabbimizi onun kendisini tanıttığı gibi tanımış olabilelim inşallah.
EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
Ve yubeyyinullâhu lekumul âyât: “Allah size ayetlerini beyan ediyor (açıklıyor).” Vallâhu alîmun hakîm:66 “Muhakkak ki Allah âlim ve hakimdir.” Allah her şeyi bilendir, her şeyi bir hikmetle yaratandır. Her şeyde, her ayette bir muradı olandır ve mutlaka bir şey öğretendir.
İnnellezîne yuhibbûne en teşîal fâhışetu fillezîne âmenû: “O kimseler ki (yeryüzünde) iman edenler arasında fuhşiyatın yayılmasını isterler.” Lehum azâbun elîm: “Onlar için elim bir azap vardır.” Fid dunyâ vel âhırah: “Hem dünyada hem ahirette (elim bir azap vardır).” Vallâhu ya’lemu ve entum lâ ta’lemûn:67 “Allah biliyor; ama siz bilmezsiniz.” Allah bunu size öğretiyor.
İnsanlar arasında fuhşiyatın, kötü ve çirkin sözün yayılmasını isteyenler için hem dünyada hem de ahirette iç yakan elim bir azap vardır. Allah biliyor; ama siz bilmezsiniz, buyurdu Allah.
Ve lev lâ fadlullâhi aleykum ve rahmetuhû: “Allah’ın rahmeti, fazileti (lütfu) sizin üzerinizde olmasaydı (haliniz ne olurdu)!” Allah tövbenizi, istiğfarınızı kabul etmeseydi haliniz ne olurdu! Ve ennallâhe raûfun rahîm:68 “Muhakkak ki Allah (kullarına karşı) rauf ve rahimdir.”
Yâ eyyuhâllezîne âmenû lâ tettebiû hutuvâtiş şeytân: “Ey iman edenler (iman ettiğini iddia edenler)! Şeytanın adımlarına tabi olmayın (şeytana uymayın).” Birileri çirkin bir söz, kötü bir söz söylediğinde siz de şeytana uyup onun gibi konuşmayın, herhangi bir dedikodunun yayılmasına müsaade etmeyin. Ve men yettebi’ hutuvâtiş şeytân: “Her kim ki şeytanın adımlarına uyarsa (şeytana tabi olursa).” Fe innehu ye’muru bil fahşâi vel munker: “Muhakkak ki o (şeytan) fuhşiyatı ve kötülüğü (çirkinliği) emreder (tavsiye eder).” Kime? - Kendisine uyana kötülüğü ve çirkinliği emreder. O halde yalan, yanlış, çirkin sözler konuşanların, fuhşiyatın yayılmasını isteyenlerin, başkaları hakkında dedikodu yapanların, iftira atanların, su-i zanda bulunanların böyle yaparak şeytana uyduklarını bilmesi gerekir.
Ve lev lâ fadlullâhi aleykum ve rahmetuhu: “Allah’ın rahmeti ve lütfu sizin üzerinizde olmasaydı!” Mâ zekâ minkum min ehadin ebeda: “Sizden hiç kimse ebediyen temize çıkamazdı.” Çünkü hepiniz böyle bir yanlışa düşüyorsunuz; ama Allah sizi temizliyor. Demek ki temizlenmenin şartı, Allah’a dönüp tövbe ve istiğfar etmekmiş! Ve lâkinnallâhe yuzekkî men yeşâ’: “Ama Allah dilediğini (temizlenmeyi dileyenleri) temizler.” Allah tövbe ve istiğfar edenleri temizler. Vallâhu semî’un alîm:69 “Muhakkak ki Allah her şeyi işiten ve bilendir.” Allah duayı, istiğfar edeni işitendir.
İnnellezîne yermûnel muhsanâtil ğâfilâtil mu’minât: “O kimseler ki temiz (namuslu) kadınlara iftira ederler.” Başkaları öyle söyledi diye gözleriyle görmedikleri halde onlar hakkında ileri geri konuşup onlara zina iftirasında bulunurlar. Luinû fid dunyâ vel âhırah: “(Onlar) Hem dünyada hem de ahirette lanetlenmiştir.” Ve lehum azâbun azîm:70 “Onlar için azim bir azap vardır.”
Herkes ne konuştuğuna bakmalıdır. Öyle birileri konuştu diye onlar gibi konuşup sonra da “ben falancaya uydum” dersen bu seni masum yapmaz. Belki falanca şeytana uyuyor! Sen niye ona uyuyorsun! Bunun hesabını veremezsin! “İşte falancalar falan kadın hakkında böyle söyledi” diyorsun! Peki, sen onu baş gözünle gördün mü? -Görmedin. Görsen bile yine de söyleyemezsin; çünkü sözünün doğruluğu için dört tane şahidinin olması gerekir. Dört şahit yerine üç şahidin bile olsa böyle bir şey iddia ettiğinizden her birinize seksen sopa vurulur. Bununla beraber şahitliğiniz de bir daha kabul edilmez; çünkü Allah “onların şahitliğini de ebediyen kabul etmeyin, onlar fasıktır (yalancıdır)”71 buyurmuştur.
Evet, Allah “böyle şeyler konuşmayın, mü’minlerin arasında böyle sözler yayılmasın, kim böyle yaparsa hem dünyada hem de ahirette rezil rüsva olur, Allah’ın lanetine uğrar” buyurdu.
Yevme teşhedu aleyhim elsinetuhum: “O gün (Kıyamet günü) onların dilleri şahitlik yapar.” Ve eydîhim ve erculuhum bimâ kânû ya’melûn:72 “Onların hem elleri hem ayakları her neyi yapmışlarsa.” Dilleri ve diğer uzuvları Kıyamet günü aleyhlerinde şahitlik yapacak.
Yevmeizin yuveffîhimullâhu dînehumul hakk: “O gün Allah’ın hak olan dinine göre (her neyi kazanmışsa) ona tastamam ödenir. Kendisine göre değil Allah’ın hak olan dinine göre her ne kazanmışsa kendisine tastamam ödenir. Ve ye’lemûne ennallâhe huvel hakkul mubîn:73 “Ve (o gün) artık Allah’ın hak ve mubin olduğunu (apaçık olduğunu anlamıştır) bilmiştir.”
Allah mubindir, Allah göze ve gönüle mubindir; yani Allah, göz önünde açıktır. Kul zahiri olarak her neye bakarsa baksın Allah’ın Zahir isminin tecellisini müşahede eder. Aynı şekilde manevi olarak gönlüyle, aklıyla, iradesiyle baktığında Allah’ın Batın ismini müşahede eder; çünkü Allah gönle Batın ismiyle mubindir. Bu yüzden Allah Hakkul mubîn: “Allah mubin (apaçık) olan haktır” buyurdu.
Hakkın tersi, zıddı; batıldır, zandır, vehimdir, vesvesedir. Bir şey hak değilse o halde batıldır, zandır, vesvesedir. Allah ayet-i kerimede “zan, ilimden hiçbir şeydir”74 buyurur. Yani hakka bakmayan, hakikati görmeyen, Allah ile bakıp Allah ile görmeyen biri batılda, zanda, vehimde kalmıştır, bu zannı da ona hiçbir fayda vermez. O, hayatı yaşamamış, tabiri caizse sadece bir rüya gibi yaşamıştır.
Bu yüzden Allah ile, mubin olan hak ile olmayanlar batılla beraberdir, dolayısıyla hayal dünyasında yaşar ve bir hayalin peşinde koşarlar. Sonra bir anda ölüm onlara gelir ve Allah onlara “artık gel, senin hayatın bu kadardır, sana takdir ettiğim ömür tamamlandı” der, böylelikle bir rüya gibi yaşadıkları hayatlarından uyanırlar. Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bir hadis-i şerifinde “insanlar uykudadır, ölünce uyanırlar”75 buyurmuştur. Çünkü Allah onlara gel demiş, onlar da artık uyanmıştır.
Evet, dediğim gibi; böyleleri uykuya dalmış, rüya görmüş, bir hayalin, bir vehmin ve bir zannın peşinden koşmuştur. Batılın, vehmin, zannın peşinden koştuklarını ise peşinden koştuklarının hak olmadığını gördüklerinde anlarlar.
Ölüm bize gelip bizi uyandırmadan hakkın peşinden koşmadığımızı anlayalım, o gün gelmeden bunu görelim ki Kıyamet günü iş işten geçmesin. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “ölmeden evvel ölün.”76 Yani dirilin, uyanın, kalkmanız, uyanmanız, kendinize gelmeniz ve hakkı görmeniz gerekir, buyurdu.
Allah ile olanlar mubin olan hak ile beraber olanlardır. İnsan; hak olan, mubin olan Allah ile beraber olmadıkça uykudadır, ölü mesabesindedir, hayatı da vehim olarak, zan olarak yaşar.
Allah bir de resulleri için “mubin” buyurdu. Allah’ın resulleri de, resullerin Kıyamete kadar gelecek olan varisleri de mubindir; yani apaçık ortadadır. Kim için? -Elbette ki bakan için, görmek, anlamak isteyenler için apaçık ortadadır. Yoksa biri gözünü kapatıp kör ve sağır davranırsa zaten göremez, işitemez.
Bel metta’tu hâulâi ve âbâehum: “Ben onların atalarını ve onları nimetlendirdim (nimetlendireceğim).” Hattâ câehumul hak: “Onlara hak gelene kadar.” Allah onlara hakkı kimin getireceğini beyan ediyor. Ve resûlun mubîn:77 “Ve mubin olan (apaçık olan) resullerimiz (onlara hakkı getirene kadar).” Resullerimiz onlara ayetlerimizi getirip, okuyup anlatana kadar onları nimetlendireceğim. Sonra ise gerekeni yaparım; yani ayetleri anlamayana kadar sorun yoktur. Bununla beraber Allah’ın hiç kimseyi ona hakkı anlatmadan, öğretmeden öbür tarafa almadığını bilmemiz lazım; çünkü Allah öğrenmesi, kazanması ve Hz. İnsan olması için insanı dünyaya göndermiştir, hal böyleyken insana bu imkânı tanımaz mı!
Ennâ lehumuz zikrâ ve kad câehum resûlun mubîn:78 “Nerde onlar için öğüt almak (nerde onlar için ibret almak)! Oysaki onlara mubin olan resul gelmişti.” Yani apaçık resullerimiz gelip onlara hakkın ne olduğunu beyan etmişti.
Allah bu hitabı Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e yapıyor. Fe tevekkel alâllâh: “Öyleyse Allah’a tevekkül et.” Sen, Allah’a güven, Allah’a tevekkül et. İnneke alel hakkil mubîn:79 “Muhakkak ki sen apaçık hak üzeresin.” Sen mubin olan hak üzeresin.
Ve etîullâhe ve etîur resûl: “Allah’a itaat edin ve resulüne itaat edin.” Vahzerû: “Bir de sakının (kendinizi muhafaza edin).” Yani kendinizi Allah’a ve resulüne itaatsizlikten muhafaza edin, koruyun. Allah’a ve resulüne itaatsizlikten sakının. Fe in tevelleytum fe’lemû ennemâ alâ resûlinal belâğul mubîn:80 “Yüz çevirirseniz resulümüze düşen; tebliği mubin olarak yapmaktır.” Resulümüze düşen; tebliği, hakkı ve Allah’ın hükmünü apaçık ortaya koymaktır.
Ve kâlellezîne eşrakû lev şâallâhu mâ abednâ min dûnihî min şey’: “(Allah’a) Şirk koşanlar dediler ki: Allah dileseydi ondan başkasına âbd olmazdık.” Allah dileseydi başkasına kul olmazdık, Allah’a hiçbir şeyi şirk koşmazdık. Nahnu ve lâ âbâunâ: “Biz de atalarımız da.” Allah dileseydi biz de, büyüklerimiz de, bizden önce gelenler de Allah’a şirk koşmazdık. Bu, müşriklerin kadere olan imanıdır. Müşrikler kadere böyle iman etmişlerdi! Ve lâ harramnâ min dûnihî min şey’: “Bir de ondan başka (onun emri dışında) herhangi bir şeyi haram kılmazdık.” Allah dilediği için böyle yaptık dediler. O halde Allah’ın haram kılmadığı bir şeyin haram olduğunu söyleyen biri müşrikler gibi iman etmiş; yani müşrik olmuştur. Kezâlike fe alellezîne min kablihim: “Onlardan öncekiler de böyle yapmıştı.” Onlardan öncekiler de müşrik olup kâfir olmuşlardı. Fe hel alâr rusuli illâl belâğul mubîn:81 “Resullere düşen; apaçık (mubin) bir tebliğ değil midir?”
Allah’ın resulüne düşen; Allah’ın emirlerini, hükmünü, imanı, haramı, helali apaçık ortaya koymaktır. Allah’ın hükmü dışında herhangi bir şey için helal ya da haram diye ölçü koyan biri müşriktir; çünkü müşrikler böyle yaptıkları için ve “bu benim elimde olan bir şey değil Allah böyle istemiş, Allah dilemeseydi biz de atalarımız da Allah’a şirk koşmazdık” dedikleri için müşrik olmuştur. Böyle söylemek insanın iradesini yok saymaktır! Allah madem her şeyi dilemişse ve senin tercihin de bir işe yaramıyorsa o halde peygambere, Allah’ın kitabına ne gerek vardır! Allah neden sana peygamberini göndersin! Neden kitabını vahyedip “şu doğrudur, şu yanlıştır, böyle yaparsan cennetlik, şöyle yaparsan cehennemlik olursun” desin! Bu yüzden unutmamak gerekir ki herkes tercihini kendisi yapar ve kim ne kazanmışsa onu kendisi kazanmıştır.
Fe in tevellev: “Eğer dönerlerse (yüz çevirirlerse).” Yani senden yüz çevirip “o da benim gibidir” derlerse. Fe innemâ aleykel belâğul mubîn:82 “Sana düşen sadece mubin (apaçık) bir tebliğdir.” Sana düşen; Allah’ın ayetlerini apaçık okuyup tebliğini yapmaktır.
Ve in tukezzibû: “Eğer yalan sayarsanız.” Size tebliğ edileni yalan sayarsanız. Fe kad kezzebe umemun min kablikum: “Sizden önceki ümmetler de yalan saymışlardı.” Onlar da yalan sayıp müşrik olmuşlardı. Eğer siz de size tebliğ edileni yalan sayarsanız onlar gibi müşrik olursunuz. Ve mâ alâr resûli illâl belâğul mubîn:83 “Resule düşen sadece apaçık (mubin) bir tebliğdir.” Allah’ın ayetlerini tebliğ etmektir.
Fe firrû ilallâh: “Allah’a firar edin (Allah’a koşun).” İnnî lekum minhu nezîrun mubîn:84 “Muhakkak ki ben size Allah’tan gelen apaçık (mubin olan) nezirim (uyarıcıyım).” Ben inzar ediciyim. Hakkı, hakikati gözünüzün, gönlünüzün önüne koyucuyum. Benim işim budur! Bu yüzden size yapacağım tavsiye; Allah’a firar edip koşmanızdır.
Demek ki Allah’ın resulleri bir de mubin olan nezirmiş, uyarıcıymış, ikaz ediciymiş; yani inzar edici, insanın gözünün, gönlünün önüne hakikati koyucuymuş!
Ve lâ tec’alû meallâhi ilâhen âhar: “Allah’tan başka ilah edinmeyin (uydurmayın).” İnnî lekum minhu nezîrun mubîn:85 “Muhakkak ki ben size apaçık (mubin olan) nezirim (uyarıcıyım).”
Ve kul innî enen nezîrul mubîn:86 “De ki: Muhakkak ki ben sizin için apaçık uyarıcıyım.” Kim? -Tabi ki Resulullah (s.a.v.) Efendimiz. Dolayısıyla Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in Kıyamete kadar gelecek olan bütün varisleri apaçık uyarıcıdır.
Allah bir de Kur’an için mubin demiştir.
Ve mâ tekûnu fî şe’n: “Hiçbir iş yoktur ki siz onu yaptığınızda.” Ve mâ tetlû minhu min kur’ân: “Kur’an’dan her ne okursanız okuyun.” Ve lâ ta’melûne min amel: “Hangi işi yaparsanız yapın (o işi yaptığınız anda).” İllâ kunnâ aleykum şuhûda: “Muhakkak ki biz sizin üzerinize şahidiz.” Biz sizinle beraber sizin üzerinizde şahidiz. Ben her anda senin şahidinim, buyurdu Allah. İz tufîdûne fîhi ve mâ ya’zubu an rabbik: “Unutmayın ki siz (o işe) dalıp gitmişken hiçbir şey rabbinizden gizlenmez.” Hiçbir şey nazarımdan gizlenmez, saklanmaz; yani nazarımdan kaçamazsınız. Min miskâli zerretin fil erdı ve lâ fis semâi ve lâ esğere min zâlike ve lâ ekbere illâ fî kitâbin mubîn:87 “İsterse o bir zerre olsun. (O zerre) Gökte yahut yerde olsun, isterse ondan (o zerreden) daha küçük ya da daha büyük olsun (biz onu görür, biliriz ve onu defterinize yazar, mizanınıza koyarız, bunu bilin) o, mubin olan kitaptadır.” Senin kitabın aynı zamanda Levh-i Mahfuz’da mevcuttur. Bu ayette Allah’ın beyan ettiği mubin olan kitap Levh-i Mahfuz’dur.
Ve mâ allemnâhuş şi’re ve mâ yenbeğî lehu, in huve illâ zikr: “Biz ona (peygambere) şiir öğretmedik, zaten bu ona yakışmazdı. O ancak bir zikirdir.” O size ancak Allah’ın hatırlatmasıdır, Allah’ın size öğüdüdür, nasihatidir. Ve kur’ânun mubîn:88 “Ve apaçık Kur’an’dır.” Kur’an mubindir, zikri mubindir, kendisi mubindir.
Yâ eyyuhân nâsu kad câekum burhânun min rabbikum: “Ey insanlar! Size rabbinizden burhan gelmiştir.” Size rabbinizden peygamber gelmiştir, peygamberle beraber Allah’ın vahyi gelmiştir. Ve enzelnâ ileykum nûran mubînâ:89 “Bir de sizin üzerinize apaçık (mubin olan) nuru indirdik.” Allah’ın kitabı aynı zamanda apaçık olan nurdur.
Tilke âyâtul kitâbil mubîn:90 “(Allah’ın) Kitabının ayetleri mubindir (apaçıktır, ortadadır).” Yani onda anlaşılmayan hiçbir şey yoktur.
Lekad mennallâhu alâl mu’minîn: “Gerçekten (and olsun ki) Allah’ın mü’minler üzerinde lütfu (ikramı büyük olmuştur).” Allah mü’minlere ikramda, lütufta bulunmuştur. Allah’ın lütfu, ikramı ne zaman büyük olmuştur? İz bease fîhim resûlen min enfusihim: “Kendilerinden bir resul göndermekle (onlara büyük bir lütufta bulunduk).” Yetlû aleyhim âyâtihî: “Onlara onun ayetlerini okuyor.” Ve yuzekkîhim: “Onları temizliyor.” Ve yuallimuhumul kitâb: “Ve onlara kitabı talim ediyor.” Vel hikmeh: “Ve hikmeti (talim ediyor).” Yani onlara Allah’ın muradını öğretiyor, talim ediyor. Ve in kânû min kablu le fî delâlin mubîn:91 “Oysaki onlar bundan önce apaçık (mubin olan) bir delaletteydiler.” Onlar Allah’ın resulü ile karşı karşıya gelmeyene kadar, Allah’ın resulü onlara Allah’ın ayetlerini okumayana, nefislerini tezkiye etmeyene kadar, onlara bilmediklerini, hikmeti, kitabı öğretmeyene kadar onlar apaçık bir delaletteydiler. Allah’ın onlar diyerek kastettiği mü’minlerdir. Dolayısıyla Allah mü’minlere kendilerinden bir resul göndererek onlara büyük bir lütüfta, ikramda bulunmuştur.
Yâ eyyuhâllezîne âmenudhulû fîs silmi kâffeh: “Ey iman edenler (iman ettiğini iddia edenler, gerçekten iman etmişseniz) hep beraber (toptan) barışa girin.” Silm; Müslüman olmak, teslim olmak, barışmak ve barışta olmak demektir. Hep beraber barışın, bir ve beraber olun, Müslüman olun, buyurdu Allah. Ve lâ tettebiû hutuvâtiş şeytân: “Şeytanın adımlarına tabi olmayın (şeytana uymayın)”. Bu durumda barışta değilseniz şeytana, şeytanın adımlarına tabi olmuş ve şeytana uymuşsunuz demektir. İnnehû lekum aduvvun mubîn:92 “O sizin mubin olan düşmanınızdır.” Dikkat edilirse Allah ayete Yâ eyyuhellezîne âmenu: “Eğer gerçekten iman ettiyseniz” diye başladı. Yani imanınız varsa şeytanın sizin apaçık düşmanınız olduğunu görürsünüz, bunu görmemeniz mümkün değildir. Şayet şeytanın size düşman olduğunu görmüyorsanız ve hep beraber barışa girmiyor, kardeş olamıyor, selamette olamıyorsanız o halde iman etmemişsiniz ve şeytana tabi olmuş, onu adım adım izliyorsunuz, buyurdu.
Kim kardeşliğe, birliğe, berberliğe davet ediyorsa onu sonuna kadar destekliyor, övüyor, seviyoruz. Bununla beraber ayrılığa davet edip mü’minler arasında tefrika yapanları ve “sadece ben Müslümanım, benim dışımdakiler Müslüman değildir” diyenleri yahut “sadece benim cemaatim doğrudur” deyip “lâ ilâhe illallah Muhammed’un resulullah diyenler benim kardeşimdir” demeyenleri reddediyor, kabul etmiyoruz; yani şeytana tabi olmayı reddediyoruz. Çünkü böyle söyleyenler şeytana uymuştur. Bu yüzden biz böyle bir şeyi kabul edemeyiz.
Devamlı söylüyoruz; “lâ ilâhe illallah Muhammed’un resulullah” diyenler kardeşimizdir, bunu söyleyen herkesi kardeşimiz olarak kabul ediyoruz. Başkaları bizi kabul etmeyebilir, bu bizi değil onları ilgilendirir. Birileri biz ”lâ ilâhe illallah Muhammed’un Resulullah” dediğimiz halde bizi kabul etmiyorsa dönüp hayat kitaplarına neyi yazdırdıklarına baksın. Biz hayat kitabımıza kardeşlerimiz arasında tefrika çıkarmayı yazdıramayız.
Halekal insâne min nutfeh: “Biz insanı nutfeden (spermden) yarattık.” Fe izâ huve hasîmun mubîn:93 “Bir de bakarsın ki bize apaçık bir hasım (bir düşman) kesilmiş.” İnsan kendi yaratılışına bakmadan Allah’a hasım kesiliyor!
Peki, insan bu düşmanlığı nasıl yapıyor?
İnsan bu düşmanlığı Allah’ın ayetlerine itiraz ederek ve Allah’ın resulünü kabul etmeyip beğenmeyerek yapıyor. Allah “doğru şudur, güzel şudur” buyurduğu halde insan “hayır, bana göre böyle değil” diyor; yani kendi yaratılışına, iki damla pis sudan yaratıldığına bakmadan rabbine hasım kesiliyor!
İnnel kâfirîne kânû lekum aduvven mubînâ:94 “Muhakkak ki kâfirler sizin için apaçık düşmandır.” Karanlık, nurun tersidir, zıddıdır, batıl da hakkın zıddıdır. Hak ile batıl bir arada olmaz. Bu nedenle düşmanına güvenme; çünkü batılda olan biri hakkın dostu olmaz, o kişi hakka düşmandır. Düşmanlığını ne kadar gizlerse gizlesin, senin mü’min olarak onun apaçık, mubin bir düşman olduğunu görmen gerekir, gör ki küfrü sana bulaşmasın, dikkat et, dedi Allah.
Allah bir de şirkin mu’bin olduğunu buyuruyor.
Unzur keyfe yefterûne alâllâhil kezib: “Bak! Nasıl da Allah’a yalanla iftira atıyorlar?” Bak şunlara! Allah adına nasıl da iftira uyduruyorlar! Kim Allah’a iftira atar, Allah’a yalan söz isnat ederse. Ve kefâ bihî ismen mubînâ:95 “Apaçık günah olarak bu ona kâfidir.” Bu ona kaybetmesi için yeterlidir, dedi Allah. Neyi? -Rabbini kaybetmesi için yeterlidir.
İnsan, Allah’a nasıl iftira atar?
Biri, Allah’ın söylemediği bir konu hakkında “Allah böyle söyledi” derse, Allah’ın haram kılmadığı bir şey için haram der, Allah’ın hak demediği bir şey için de “hak budur, doğru budur” derse aynı şekilde Allah “ebedi hayatınızı, cenneti böyle yaparsanız kazanırsınız” dediği halde o “yok, böyle olursa da kazanırsınız” derse Allah’a iftira atmış olur.
Allah, “namaz kılanlar, oruç tutanlar cennete gider” demedi, ayet-i kerimede “Allah mü’minlerden cennet karşılığında mallarını ve canlarını satın almıştır”96 buyurdu. Allah cenneti mü’mine satıyor. Bu yüzden cennete gitmek için önce iman etmen gerekir. Tabi, sadece iman etmen yetmez, bir de bu imanını ispatlaman, bunun için de malını ve canını Allah yolunda vermen gerekir. İşte, böyle yaparsan cenneti satın alırsın. Yoksa Allah cenneti namaz, oruç, hac karşılığında sana satmıyor, hayatını ve malını Allah yolunda sarf etmen karşılığında satıyor.
Allah’ın vahyi mubin olarak, apaçık olarak ortada olduğu halde birileri kalkıp Allah’ın vahyi dışında bir şey söylerse Allah’a iftira atmıştır. Bu da onlara rablerini, ebedi hayatlarını kaybetmeleri için günah olarak yeter, buyurdu Allah.
Neden?
Çünkü başkalarının da öyle anlamalarına sebep olmuş, böylelikle onların da günahına girmişlerdir. Bu, Allah’a iftira atanlara günah olarak yeter. Bu, insana kaybetmesi için yeterli olan günahtır hem de apaçık bir günahtır. Kimler için? -Elbette ki Allah’ın kelamını bilenler, okuyanlar, rablerini dinleyenler ve peygamberini tanıyanlar için böyledir. Yoksa biri bilmiyor, görmüyor, “ben anlamadım” diyorsa o zaten hakikate gözünü kapatmıştır.
Ve minen nâsi men ya’budullâhe alâ harf: “İnsanlardan bir kısmı var ki uçurumun kenarında Allah’a kulluk yapar.” Fe in esâbehû hayr: “Ona bir hayır isabet ettiğinde.” İtmeenne bihî: “Onunla mutmain olur (onunla sevinir).” Ve in esâbethu fitneh: “Ve ona bir fitne (bir imtihan) isabet ettiğinde.” Yani imtihana tabi tutulduğunda. İnkalebe alâ vechihi: “Yüz üstü geri döner.” Allah’tan yüz çevirir. Hasired dunyâ vel âhırah: “(Bu) Dünya ve ahirette hüsrana uğramıştır.” Zâlike huvel husrânul mubîn:97 “İşte apaçık olan hüsran budur.”
Rabbimiz bize bir ikramda bulunduğunda seviniyor, şükrediyor, mutmain oluyorsak; ama bir sıkıntı, musibet, hastalık, dedikodu, iftira geldiğinde Allah’tan yüz çeviriyorsak bilelim ki hem dünyada hem de ahirette apaçık hüsrandayız; çünkü iman bu değildir. Allah böylelerine “sen uçurumun kenarında kulluk yapıyorsun” buyurdu. Yani “sana nimet gelirken uçurumun kenarında duyuruyorsun, dikkat et musibet geldiğinde uçurumdan aşağı düşersin” buyurdu Allah.
İnnâ fetehnâ leke fethan mubînâ:98 “Muhakkak ki biz sana mubin olan bir fetih verdik.” Demek ki Allah’ın fethi apaçıkmış! Bu fetih, gönül fethidir. Allah’ın aşkı, muhabbeti o gönlü fethetmiştir, dolayısıyla o gönül artık Allah’a aittir. Allah bu fethi, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e ihsan etmiş, ikram etmiştir sonra ona tabi olanlara bunu ihsan eder, ikram eder ve bu fetih apaçıktır, mubin fetihtir.
Allah bir de Miraç Gecesi’nde Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in Allah’ın cemalini, tecellisini müşahedesini beyan eder.
Ve lekad reâhu bil ufukil mubîn:99 “And olsun ki o onu apaçık (mubin) olan ufukta gördü.” Bazı âlimlerimiz bu ayeti tefsir ederken “Resulullah (s.a.v.) Efendimiz ufukta Cebrail (a.s.)’ı gördü” demiştir. Hâlbuki Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, Cebrail (a.s.)’ı evde de Hira Mağrası’nda da görmüştür. Öyle değil mi! Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in Cebrail (a.s.)’ı görmediği yer var mıdır! Aynı şekilde Resulullah (s.a.v.) Efendimiz miraca çıkarken de yine Cebrail (a.s.)’ı görmüştü. O halde Allah’ın bu ayette kastettiği Cebrail (a.s.) değildir.
Peki, “and olsun ki o onu apaçık (mubin) olan ufukta gördü” ayetinin hikmeti nedir?
Ufuk, gözün gördüğü son nokta demektir. Bu göz baş gözü değildir, bu müşahedeyi yapan gönül gözüdür. Bu yüzden ayet; Resulullah (s.a.v.) Efendimizin bütün gönlünü Allah’ın tecellisi apaçık kaplamıştı manasına gelir. Ayeti böyle anlamamız gerekir.
Evet, hep beraber Allah’ın El Mubin ismini ayetlerde geçtiği şekilde öğrenmeye, Allah’ın bütün isimleriyle apaçık olduğunu, bununla beraber Kur’an’ın, Allah’ın resulünün, imanın, hesabın, şirkin, küfrün, şeytanın apaçık olduğunu anlamaya çalıştık.
Allah hepimizi El Mubin ismine, mubin oluşuna iman edenlerden eylesin inşallah! Allah, Zahir isminin tecellisiyle zuhur etmiştir. Bizi de bu zuhuruna iman edenlerden, müşahede edenlerden eylesin inşallah! Aynı şekilde Allah, Batın ismiyle her şeyin batınına tecelli etmiştir. Hepimize bu tecelliyi de nasip etsin, ihsan etsin inşallah!
Allah hepinizden razı olsun.
