close

EL VELİYY

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Kur’an’daki nüzul sırasına göre Allah’ın güzel isimlerini, El Esmau’l Husna’sını anlamaya çalışıyorduk. Geçen sohbetimizde El Muhyi ismini anlamaya çalışmıştık. Bu sohbetimizde ise hep beraber Allah’ın El Veliyy ismini anlamaya çalışacağız inşallah.

Allah velidir, dosttur. Kimin dostudur? -Ayet-i kerimede buyurduğu gibi “Allah mü’minlerin velisidir.”279 “Allah muttakilerin velisidir.”280

Allah iki sınıf insanın velisidir, dostudur; bunlardan biri mü’minler diğeri de muttakilerdir. Veliler zaten muttakidirler, muttakiler de velidir, veli adayıdır, özel manada veli olacak olanlardır.

Mü’min ismi, aynı zamanda Allah’ın isimlerindendir, dolayısıyla Allah mü’min’dir. Allah bir de ayet-i kerimede; “Allah takva ve mağfiret sahibidir”281 buyurmuştur. Demek ki Allah bir de takvalıymış!

Bu sohbetimizde mü’minin ve muttakinin kim olduğunu anlamaya çalışacağız inşallah. Öyle ki Allah’ın kimin velisi olduğunu, Allah’a velayetin, dostluğun nasıl kazanıldığını anlayabilelim. Allah kendisine veli, dost olmayanların şeytana dost olduğunu buyurmuştur.282 Bu yüzden ya, Allah’ın dostluğunu kazanır Allah’a dost oluruz ya da şeytanın dostluğunu kabul eder ve şeytana dost oluruz.

Herkes doğduğu andan itibaren zahiri olarak büyümeye başlar. Zahiri anlamda büyüdüğü gibi bir de manevi olarak büyür; yani büyümeye doğru bir yolculuk yapar. İnsan, buluğa erdiği andan itibaren nereye yolculuk yapacağını kendisi tercih eder. Bu durumda ya yolculuğunu Allah’a dostluğa ya da ondan gayrısına yapar. İnsanın yolculuğu Allah’a, Allah’a dostluğa değilse o halde kendisi nasıl bir isim verirse versin yolculuğu şeytana dostluğadır. Bu yüzden insan ya, Allah’ın hidayetini kabul edip Allah yoluna girer ve Allah’ı kendisine dost olarak seçip “benim velim Allah’tır” der ya da şeytana dost olur. Kulun bu şekilde iki tercihi olduğunu Allah ayetlerinde beyan etmiş ve tercihi kuluna bırakmıştır.

Mü’minlerle ilgili ayetlerin hepsini bu sohbetimizde okumamız mümkün değildir; ama mü’minlerle ilgili her ayeti okumak yerine Allah’ın Mü’min ismini anlatırken mü’minin kim olduğunu, Allah’ın kime mü’min dediğini hep beraber anlamaya çalışacağız inşallah.

Evet, Allah ayet-i kerimelerde “Allah mü’minlerin velisidir. Allah muttakilerin velisidir” buyurmuştu. Muttaki; korunan, kendisini, sevdiğini koruyan demektir. İnsan neyi severse onu korur, koruyabilmek için de aklını kullanmalıdır. Hiç kimse aklını kullanmadan kendisini koruyamaz. İnsan, aklını kullandığı için önce kendini anlamaya “ben kimim, nerden geldim, neden geldim, nereye gidiyorum, herkes nereye gidiyor” deyip kendisine varlık sorularını sormaya başlar. Sonra bunların cevabını bulur ve kendini, sevdiklerini hem imanı kaybetmekten hem de Allah’ın gazabından, azabından korumaya çalışır. Böylelikle hem dünyasını hem de ahiretini korur. İşte böyle olanlar muttakidir.

Kul kendini koruyacaksa o halde Allah’a karşı sorumluluğunu mutlaka yerine getirmelidir. Dolayısıyla takvalı insan; Allah’a karşı sorumluluğunu öğrenen, bilen ve bu sorumluluğunu bir elbise gibi giyip yerine getirendir; yani takva elbisesini giyendir. Allah, takva sahiplerinin velisi olduğu için böyle yapanların dostu olur, onları dostluğuna seçer.

Allah ayet-i kerimede “Allah takva ve mağfiret sahibidir” buyurmuştu. Peki, Allah’ın takva sahibi olması nasıldır?

Allah, takva sahibidir; yani sorumluluğunu kabul edip yerine getirendir. Bu yüzden kullarına herhangi bir konuda vaatte bulunmuşsa o va’dini mutlaka gerçekleştirir.

Allah’ın sorumluluğu; Allah’ın El Esmau’l Husna’sıdır, isimleridir. Mesela; Allah rahman olduğunu buyurmuştur, dolayısıyla Allah Rahman isminin tecellisinde takva sahibidir.

Daha iyi anlaşılması için izah edeyim.

Allah ayet-i kerimede; “Allah, rahmeti zatına yazdı”283 buyurur. Evet, Allah rahmetini tecelli ettirir ve onun rahmeti her şeyden geniştir.284 Dolayısıyla Allah Rahman, Rahim isimleriyle tecelli edip kullarına rahmet ederken onlara karşı rahmet sorumluluğunu yerine getirmiş olur. Bu, Allah’ın El Esmau’l Husna’sındaki takvasıdır. Aynı şekilde bütün isimleri için bu geçerlidir. Bu yüzden Allah hangi ismiyle tecelli ederse etsin ismiyle tecelli edince o isimdeki sorumluluğunu yerine getirmiş olur.

El Mü’min, Allah’ın ismidir, takva ve mağfiret de Allah’ın fiili; yani isimlerindeki tecellisidir. Dolayısıyla Allah “ben takva ve mağfiret sahibiyim” derken; “ben böyleyim, siz de halifelerim olarak böyle olun ve yeryüzünde beni temsil edin” deyip insanı takva sahibi olmaya, mü’min olmaya davet eder.

Allah’ı veli olarak kabul etmek; sorumluluğunu, velayetini Allah’a teslim etmek demektir. Nasıl ki bir çocuk okula kaydolduğunda “bunun velisi kimdir” yani “çocuktan sorumlu olan kimdir” deniliyorsa aynı şekilde Allah’ı veli olarak kabul etmek de sorumluluğunu Allah’a teslim edip “ya rabbi! Ben sana aidim, sen nasıl emredersen, nasıl istersen öyle yaparım, ben bilmiyorum, sen biliyorsun” deyip Allah’ın büyüklüğünü kabul etmektir.

Allah’ın büyüklüğünü kabul etmek; Allah’ın vahyini, peygamberine gönderdiğini peygamberin öğrettiği şekilde kabul edip öyle olmaya, öyle yapmaya çalışmaktır. Böyle yapmayanlar Allah’ı veli olarak kabul etmemiştir, dolayısıyla ne onlar Allah’ın velisi olur ne de Allah onlara veli olur, dost olur.

Biri, Allah’ı veli olarak kabul ediyorsa aynı şekilde Allah’a güvenmelidir. Hatta Allah’a olan güveninin kendine olan güveninden daha fazla olması gerekir. Bu da imanı gerektirir. İnsan ancak iman ederse Allah’ı kendisinden daha çok sever ve ona kendinden daha çok güvenir. Böyle olanlar Allah’ı veli olarak kabul etmiştir.

Kendi hayatındaki her türlü yetkiyi Allah’a teslim edemeyenler Allah’ı veli olarak kabul edememiş demektir. Bu nedenle böyleleri “Allah benim velim olsun, bana dost olsun” diyemez; çünkü Allah’ın birine dost olabilmesi için onun öncelikle velayetini Allah’a teslim etmesi, önce onun Allah’ın dostluğunu kabul etmesi gerekir. Yoksa “ya rabbi! Ben sana güvenmiyorum, kendi hayatım hakkındaki iyiliği, güzelliği, hayrı senden daha iyi biliyorum, bu yüzden sana teslim olmuyorum” diyenler Allah’ı veli olarak kabul edememiş, “Allah benim velim olsun” diyememiştir.

Veli olmak; Allah’ı bütün isimleriyle, El Esmau’l Husna’sıyla kabul etmek ve Allah’ın her bir isminin tecellisine razı olmaktır. Kul, rabbine iman edip onu sever ve vekil olarak kabul edip Allah’a güvenirse bu durumda Allah’ın her tecellisine, her muamelesine de razı olur; çünkü Allah’ın her muamelesinde mutlaka bir hayır vardır ve Allah ayet-i kerimede; “sizin hayır bildiklerinizde şer, şer bildiklerinizde hayır olabilir. Siz bilmezsiniz Allah bilir”285 buyurmuştur.

Tıpkı cennette derecelerin olması gibi velayetin de dereceleri vardır. Velayetin dereceleri cennetteki dereceler kadardır. Cennette bin derece vardır, dolayısıyla velayet de bin derecedir.

Velayetin bir de çeşitleri vardır. Bunlar; velayet-i amme, velayet-i has, bir de velayet-i hassul hass olmak üzere toplamda üç çeşittir.

Velayet-i amme; genel olarak İslam dairesinde olmaktır. Biri “ben İslam’ı kabul ediyorum” deyip İslam’ın dairesine girdiğinde genel manadaki veli olur. Allah ona artık bir veli olarak muamele eder; ama İslam’ı kabul ettikten sonra çabasını, gayretini göstermek yine kulun kendisine aittir. Her ne kadar Allah, kuluna her türlü dostluğuyla, velayetiyle muamele etse de mesele kulun bunu kabul edip etmeyişidir. Kul, İslam dairesine girip velayet-i ammede rabbini kabul ettikçe, rabbini sevip ona boyun büktükçe, Allah’ı veli olarak kabul edip hayatı yaşarken bir dost gibi, veli gibi davrandıkça manevi olarak ilerler ve velayetin bir üst çeşidine çıkar.

Velayet-i has; özel manada veli bir kul olmak demektir. Biri manevi olarak ilerleyip nefsin itminan mertebesine varınca artık velayet-i has çeşidinde özel manadaki veli olur. Kulun buraya gelebilmesi için nefsin mertebelerini bir bir geçip dördüncü mertebe olan itminan mertebesine, bir diğer adıyla nefs-i mutmaineye çıkması gerekir. Nefsin itminan mertebesi tam ortadaki mertebedir. Kul itminana ererse; yani gönlü, nefsi Allah ile mutmain olur, Allah’tan emin olursa, Allah’a güvenip onu vekil olarak kabul ederse o kişi artık özel manadaki veli olur.

Böyle bir velinin hali nasıldır?

İtminandaki bir veli her ne olursa olsun her konuda “Allah” der, “rabbim” der, “rabbim benden razı olsun yeter, rabbim en güzelini yapandır” der. Hayatı yaşarken Allah ona isimleriyle her muamele edişinde “bu olayda Allah bu ismiyle, bu güzelliğiyle tecelli etti” der ve bütün güzellikleri Allah’tan, bütün eksiklikleri, yanlışları da kendi nefsinden bilir. Böyle olunca “bütün güzellikler, hayırlar size Allah’tan, bütün kötülükler de kendi nefsinizdendir” ayeti onda tecelli etmiş olur. Böyle biri bu ayete ayetin kendisiyle iman etmiş ve mutmain olmuştur.

Manevi yolculuk elbette ki bu kadar değildir. İtminan mertebesinden sonra raziye, merziye ve safiye diğer bir adıyla nefs-i kâmile mertebesi gelir. Kul velayet-i has’ta ilerledikten sonra bir üst mertebe olan velayet-i hassul hassa çıkar.

Velayet-i hassul has; özelden de özel olan velayet anlamına gelir ve itminandan sonraki nefis mertebelerini içine alır. Allah velayetin hassul has çeşidine gelen kuluyla artık sırlarını paylaşır.

Nasıl ki nefsin yedi mertebesi varsa kalbin de yedi mertebesi vardır. Kul, velayet yolculuğunu sadece nefsinden değil aynı zamanda kalbinden yapar. Kişi her ne kadar iman ettiği gibi ilk adımda genel manadaki velayeti alsa da nefsin dördüncü mertebesinden sonraki yolculuğu ve özel velayeti kendi başına alamaz.

Kul, nefs-i emareden, levvameye sonrasında mülhimeye kadar kendi çabasıyla, gayretiyle tek başına gelebilir; ama mülhime makamından sonrasını tek başına yürüyemez. Mülhimeden itminana geçmek için mutlaka bu yolu yürümüş, Allah’ın bu sorumluluğu verdiği bir Mürşid-i kâmile ihtiyaç vardır. Allah’ın âdeti böyledir, her şeyi bir vesileyle yaratır. İtminan mertebesini de Mürşid-i kâmil vesilesiyle verir, ikram eder, kulunu bir Mürşid-i kâmil vesilesiyle taşıttırır ve ona yolculuk yaptırır.

Kulun yaptığı bu nefis ve kalp yolculuğunda onu taşıma görevi Mürşid-i kâmile aittir. Kula düşen; tabi olduğu mürşidi dinleyip kabul etmesi ve gönlünü ona açmasıdır. Mürşid-i kâmil bu yolculuğu dervişine sohbeti ve manevi nazarıyla yaptırır. Manevi nazar gönül bakışı demektir. Bu bakış mürşidin elindeki bir bakış değildir; çünkü bu, rabbani bir bakıştır. Tabi ki Mürşid-i kâmil bu bakışı sohbetiyle beraber yapar.

Peki, Mürşid-i kâmil bu manevi yolculuğu dervişine nasıl yaptırır?

Birinci derecede “kalp makamı” vardır, dolayısıyla Mürşid-i kâmil kendisine tabi olan vuslat yolcusunu önce kalbine yönlendirir. Bu yüzden derviş, mürşidi ona ebedi hayatı, vuslatı, velayeti için herhangi bir şey anlatırken onu can kulağıyla dinlemeli, gönlünü açıp mürşidinin söylediklerini anlamaya çalışmalıdır.

Mürşid-i kâmil önce dervişin kalbiyle ilgili sorunları düzeltir; ama bunun için derviş, mutlaka mürşidine teslim olmalı ve ona müsaade etmelidir. Derviş, mürşidine teslim olursa Mürşid-i kâmil onun kalbiyle ruhu arasındaki perdeyi kaldırır.

Kalpten hemen sonra “ruh makamı” gelir; yani yolculuk ruhun özünde devam eder. Ruh makamından sonra gelen makamın adı “sır makamı”dır. Sır makamından sonra “sırrın sırrı” gelir. Bu mertebeden sonra “hafa makamı” gelir. Hafa, gizli demektir. Hafadan sonra gelen mertebenin adı “ahfadır” yani gizlinin en gizlisi makamıdır. Bu makam aynı zamanda Allah’ın tecelli ettiği ve kulun arşının olduğu makamdır. Bundan sonra ise “nefs-i küll” gelir. Allah nefs-i küll mertebesine gelen kula bütünüyle, bütün esmasıyla tecelli eder. Unutmamak lazım ki dervişe bütün bu manevi yolculuğu yaptıran Mürşid-i kâmildir. Yoksa derviş bu mertebeleri kendi başına aşamaz.

Kalpteki bu yolculuğu Mürşid-i kâmil yaptırır, dedik. Dervişin yapması gereken şey; sadece mürşidini dinlemek, kabul etmek ve bu yolculuğu onunla beraber yapmaktır.

Aslında Mürşid-i kâmil kalp ve nefis yolculuğunu dervişlerine bir anda yaptırır; ama kul bunu muhafaza edecek durumda olmadığı için bu makamda duramaz, düşer. Sonra derviş o makamda durana kadar Mürşid-i kâmil bu yolculuğu ona yaptırmaya devam eder. Bizi kabul eden her bir kardeşimizin de bu yolculuğu hemen hemen gerçekleşmiştir. Mesele; kardeşimizin bu makamda durup manevi halini koruyabilmesidir.

Böyle manevi bir yolculuk olmazsa insan kendini, rabbini tanıyamaz ve hayatı anlayamaz. Kulun kendini, rabbini tanıması için gerçekleşen bu manevi yolculuk kulun kendi gönül arşına doğru yaptığı bir yolculuktur. Kulun manevi olarak arşa doğru yolculuğu olmazsa bu defa aşağı doğru bir yolculuğu olur.

Kulun hedefi Allah’ın rızası, dostluğu değilse meşgul olduğu, zikrettiği, peşinden koştuğu şey her ne olursa olsun yolculuğu onu şeytana dostluğa, dolayısıyla kaybetmeye; yani çer çöp olmaya götürür. Sonra kul bir de bakar ki hayatının sonuna gelmiş; ama hiçbir şey kazanamamıştır! Ne kendini bilmiş, anlamış, ne de Allah’a doğru bir yolculuk yapıp Allah’ın yakınlığını, velayetini kazanmıştır. Aksine Allah’a dost olması gerekirken şeytana dost, arkadaş olmuş, onunla beraber olmuştur. Asıl hedefinin Allah’ın rızası, dostluğu olması gerekirken kendine göre bir şeylerin peşinden koşmuş, Allah’ın ayet-i kerimede; “siz şimdi Allah’ın dostluğunu bırakıp şeytanı ve zürriyetini mi dost ediniyorsunuz? Bu sizin kendinize yaptığınız zulümdür. Bu ne kötü değişmedir”286 buyurduğu gibi kendine yazık etmiştir. Allah’ın dostluğunu bıraktığımızda geriye şeytanın dostluğundan başka bir şey kalmaz. Bu yüzden “Allah’ın velayetini, dostluğunu şeytanın dostluğuyla mı değiştiriyorsunuz” buyurdu Allah.

Mutlaka duymuşsunuzdur; tarikat, tasavvuf, mezhep, meşrep diye tabirler kullanılır. Tarikat genel anlamıyla yol demektir, özel anlamda ise Allah’a giden yol manasında kullanılır. Tarikat kelimesine genel itibariyle yol anlamında bakıldığında tarikatı; yani yolu olmayan hiç kimse yoktur; çünkü herkesin gittiği bir yol mutlaka vardır. İnsan hayatı nasıl yaşıyorsa manevi yolculuğunu da öyle yapar, aynı şekilde herkes bu yolculukta birbirine yol gösterir.

Evet, “manevi olarak yolculuk yapmayan hiç kimse yoktur” dedik. Peki, insan bu yolculuğu nasıl yapar?

İnsan ömrü akıp gider. İnsan da sabahtan akşama kadar yaşadıkları içerisinde bir yolculuk içindedir, sonra yepyeni bir güne uyanır. Bu yeni gün bembeyaz bir sayfa gibi insanın önüne gelir, insan da o gününe, kendisine sabahtan açılan o tertemiz sayfasına; amelini, niyetini, imanını yazar. Bu durum insanın ömrü boyunca devam eder. İşte, her insanın yaşadığı manevi yolculuk budur; yani insanın ömrü onun yolculuğu demektir. Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “dünyada bir yolcu gibi durun”287 buyurmuştur.

Biri yolcuysa o halde gittiği bir yol vardır. İşte tarikat; bir yolcu olan insanın manevi olarak yolculuğunu kendine, rabbine yapıp rabbinin rızasını, dostluğunu kazanma yolu demektir. Tabi ki bu tarikat, tasavvufu içine alıyor ve insanın nefsini tezkiye ediyorsa Allah’ın yoludur. Yoksa adı her ne olursa olsun nefsi tezkiye etmeyen tarikat Allah’ın yolu değildir.

“Herkesin hayatı yaşarken gittiği bir yol vardır” dedik. Bu durumda herkes yolunun Allah’a mı yoksa Allah’tan başka tarafa mı gittiğine, yolunun kendisini her geçen gün Allah’a biraz daha yaklaştırıp yaklaştırmadığına bakmalıdır.

Biri doğru yaptığında, güzel yaptığında Allah’a yakınlaşır ve Allah’a olan yakınlığı tadar. Aynı şekilde kul, rabbine dönüp “rabbim” dediğinde rabbinin bu yakınlığını tadar, rabbinden uzaklaştığında ise kendini kütük gibi hisseder. Allah’ın ayet-i kerimede; “insan kendi nefsi üzerinde şahittir (bunu biliyor)”288 buyurduğu gibi herkes kendi üzerinde bunu bilir. Bunu bilmeyen hiç kimse yoktur. O halde biri çabasını, gayretini sarf ettiği halde bir türlü Allah’a yakınlığı tadamıyorsa başka tarafa döndüğünü ve ters tarafa gittiğini anlamalıdır.

İşte, tarikat insanı ters tarafa gitmekten alıp onu rabbine döndürür ve ona Allah’a yakınlığını, muhabbetini tattırır, tattırmakla kalmaz bir de bunu öğretir; ama böyle olduğu halde biri özel anlamda tarikata, Allah yoluna girmeye kalktığında şeytan bin bir türlü vesvese üreterek ona “tarikata girersen dünyanı kaybedersin, şöyle zarar görürsün” der. “Peki, nereye gideyim” diye sorduğunda bu defa “gel ben sana yolu gösteririm, yeter ki sen tarikata girme” diye cevap verir. Tabi şeytan, Allah yoluna girmek isteyen birine “yola girme” derken onu kendi yoluna davet eder.

Evet, kulun rabbine yaptığı manevi yolculuğu anlatıyorduk, devam edelim.

Manevi yolculuk iki şekilde yapılır; bunlar muhabbetullah ve havfullah yoludur.

Muhabbetullah yolu Allah’a iman yoludur. İman sevmektir, dolayısıyla muhabbetullah yolu Allah’a duyulan aşk yolu demektir. Allah da mü’minlerin; yani bu muhabbete sahip olanların velisidir.

Havfullah yolu ise kendini koruma yolu, takva yoludur. Bu yolların her ikisi de insanı velayete taşır, veli yapar. Havfullah yolunun içinde yine muhabbetullah vardır; çünkü kul, havfullah yolunda rabbini sevdiği için onu kaybetmekten korkar. Hem muhabbetullah hem de havfullah yolunda olanlar velidir. Bu yüzden Allah mü’minlerin ve muttakilerin; yani takva sahiplerinin velisi olduğunu buyurmuştur. Demek ki tasavvuf, tarikat, muhabbetullah, havfullah yolu denilen bütün yolların hepsi aslında aynıymış, birmiş. Yol aslında Kur’an yolu, iman yolu, takva yoluymuş!

İnsan, takva veya muhabbetullah yolunu; yani, Allah’ı tercih etmezse bu durumda Allah’a değil şeytana veli olur. Böyle olmaması için mutlaka başlangıç itibariyle bakışımızı değiştirip düzeltmemiz gerekir; çünkü doğru bakmayanlar doğruyu göremez, anlayamazlar.

Peki, bakışımızın doğru olabilmesi için kime bakmamız gerekir?

Elbette ki Allah’a bakmamız gerekir. Allah bize neyi nasıl gösteriyorsa onu öyle görüp öyle anlamamız gerekir. Bunun için de bize gönderdiği peygamberini tanımamız ve onun bakışını kendi seviyemizden görüp anlamamız gerekir. Aynı şekilde Allah’ın vahyini, Allah’ın isimlerini, sıfatlarını anlamamız gerekir ki Allah ile, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’le bakabilelim. Bir mü’min, bir muttaki olarak, takva sahibi olarak; yani sorumluluğunu bilip yerine getirmeye çalışan biri olarak bakıp görebilelim, anlayabilelim.

Hal böyleyken genel olarak baktığımızda mü’minlerin birbirine olan bakışında mü’mince bir bakışa, peygamberi bir bakışa, rabbani bir bakışa sahip olmadığını görüyoruz. Her birimizde bu konuda birçok eksiklik vardır. Bu yüzden başlangıç itibariyle yapmamız gereken şey; bakışımızı düzeltmek, doğru bakıp, doğru anlamak ve doğru muamele edebilmektir. Tabi ki ilk önce kendimize doğru bakmamız gerekir.

Peki, Allah’a göre kendimize baktığımızda neyi görmemiz gerekir?

Kendimizi Allah’ın yeryüzündeki halifesi, âbdi olarak görmemiz ve hayatımızı yaşarken “ben, Allah’ın kudret eliyle yaratmış olduğu onun yeryüzündeki halifesiyim, kendisinden ruh nefhettiği, melekleri secde ettirdiği, bütün varlığı, mahlûkatı hizmetine verdiği velisiyim, veli olarak, dost olarak kabul ettiği âbdiyim. Allah’ın sevdiği kuluyum benim de sevmem gereken rabbim Allah’tır, veli olarak kabul edip kendisine itaat etmem gereken Allah’tır. Kendisine tabi olmam, uymam, kendisi gibi olmam gereken de onun nebileridir, resulleridir, dolayısıyla Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’dir” dememiz gerekir. Yani öncelikle kendimizi Allah’ın koyduğu yere koymamız ve bulunduğumuz yeri bilmemiz sonrasında ise bulunduğumuz yere layık bir şekilde düşünüp konuşmamız ve amel etmemiz gerekir.

Sadece kendimize yetmez diğer insanlara da kendimize baktığımız gibi bakmamız gerekir. Yanlışa düşen birini gördüğümüzde şeytana uyduğunu, tabi olduğunu, âbd olduğunu, dost olduğunu, bilerek veya bilmeyerek Allah’ı bırakıp şeytanı veli edindiğini ve böyle yaparken kendisine zulmettiğini bilelim. Bununla beraber Allah’ın onu da bir halife olarak, âbd olarak yarattığını unutmayalım.

Bize düşen; kardeşimize yardım etmek ve ona kim olduğunu hatırlatmak, tanıtmaktır; ama ne yazık ki özellikle mü’minler birbirine bakarken bu bakışla bakmıyorlar!

Aynı şekilde cemaatler de birbirine bakarken böyle bir bakışla bakmıyorlar. Bunun sebebi Allah’a göre değil de nefislerine, şeytana göre bakmalarıdır. Adları cemaat olabilir; ama bilelim ki böyle olanlar Allah’a ve resulüne itaat eden, Allah’ın resulüne tabi olan bir cemaat değildir.

Allah ayet-i kerimede Resulullah (s.a.v.) Efendimiz için; Ve mâ erselnâke illâ rahmeten lil âlemîn:289 “Biz seni ancak âlemlere rahmet olasın diye gönderdik (sen âlemlere rahmetsin)” buyurmuştur. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bin kişiye yahut bir âleme değil bütün âlemlere rahmettir. Eğer Resulullah (s.a.v.) Efendimiz âlemlere rahmetse o halde bize düşen de; âlemlere rahmet olmayı kabul etmektir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e tabi olmak böyledir. Bu yüzden gücümüzün yettiği kadarıyla âlemlere rahmet olmamız gerekir.

Bizim için ölçü, örnek her zaman için Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’dir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz biri yanlışa düştüğünde onu eleştirmez, küfürle itham etmez, aksine ona yardım ederdi. O öyle yapmışsa o halde en doğrusu, en güzeli budur. Bu durumda bizim de öyle yapmamız, öyle yapmayanları da Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e tabi olmaya ve doğru yapmaya davet etmemiz gerekir.

Onlara “sen birilerini veya cemaatlerden herhangi birini yerip eleştirir, küfürle itham ederken ne kazanıyorsun! Sen böyle yapınca kim kazanıyor! Sen insanları eleştirip çekiştirerek kimi sevindirmeye, kime yardım etmeye çalışıyorsun! Senin vazifen insanları cehenneme göndermek ya da birilerini küfürle itham etmek değil ki! Neden insanları küfürle itham ediyor ‘onların bu, şu yanlışları var’ diyorsun! Onların yanlışı var da senin hiç yanlışın yok mu! Yanlışı olmayan kimse var mıdır” dememiz gerekir.

Allah, Kıyamet günü kulunu hesaba çekerken günahlarını ve sevaplarını ayrı ayrı kefeye koyar. Kulun sevap kefesi günah kefesinden bir tık bile ağır gelse Allah onu iyilerden sayıp cennete gönderir; yani Allah yüzde elli bir iyi, yüzde kırk dokuz kötü olan kullarını iyilerden sayıp cennetine alıyor! Hal böyleyken insanları öyle beş, on hatayla ele alıp küfürle itham etmek yazık değil midir! Böyle bir tavır mü’mine yakışıyor mu!

Allah’ın, sevap kefesi bir tık fazla olan kulunu cennete göndermesi ahiretteki muamelesidir. Bir de kuluna dünyadayken hesap olarak muamelesi vardır. Bu muamele kulunun yaptığı bir iyiliğe, hayra karşılık ona en az on vermesidir; yani kul hayırlı bir şey yaptığında Allah o bir hayra karşılık kulun sevap defterine en az on yazar. Bu en az olanıdır; çünkü bir de bire yüz, bire yedi yüz yahut hesapsız verir. Kulun yaptığı bir günaha, kötülüğe, yanlışa karşılık da günah defterine sadece bir karşılık yazar. Bu durumda birinin amelinin on tanesinden sadece bir tanesi iyi, dokuz tanesi kötüyse Allah bire en az on verdiği için bu defa kişinin amelinin on tanesi iyilik, dokuz tanesi kötülük olmuş olur, dolayısıyla kul cennete gider. Bu yüzden biri dünyadayken dokuz defa kötülük yapıp sadece bir defa iyilik yapsa bile Allah onu iyilerden sayar. Bu da Allah’ın dünyada kuluna gördüğü hesaptır.

Allah bu hesapla bize bakışın nasıl olması gerektiğini öğretiyor. Hal böyleyken biri hakkında “bu doğrudur, bu yanlıştır, bu iyidir, bu kötüdür” dediğimizde koyduğumuz ölçü Allah’ın ölçüsüne uymuyorsa mü’min ve Müslüman değiliz, Allah’ı kabul etmiyoruz, nefsimizle, şeytanla bakıyor, insana düşmanlık yapıyoruz demektir!

Allah ayet-i kerimede; “sizin düşmanınız şeytandır”290 buyurmuştur. Bu yüzden tek düşmanımızın şeytan olduğunu bilmemiz gerekir; ama baktığımızda cemaatler birbirlerini kâfirlikle, münafıklıkla itham edip birbirine saldırıyor! Ne oluyor böyle! Allah “mü’minler kardeştir” demedi mi! Siz onların kalbini yarıp baktınız mı! Neden şeytana böyle dost oluyorsunuz, niye şeytan adına konuşuyorsunuz! Bu tavır Hz. İnsana yakışan bir tavır mıdır!

Evet, kimse kimsenin kalbini bilemez. Biri “ben mü’minim, Müslümanım” diyorsa onu mü’min olarak, kardeşimiz olarak kabul etmemiz gerekir.

Bununla ilgili sahabelerin yaşadığı bir kıssa anlatayım.

Müşriklerle yapılan savaşlardan birinde müşriğin biri sahabelerden kaçmaya çalışır. İki sahabe de müşriğin peşine düşer. Sonra adam kaçamayacağını anlayınca kelime-i şehadet getirir ve Müslüman olduğunu söyler; ama diğer sahabe adamın yalan söylediğini düşünüp onu öldürür.

Adamı öldüren sahabe Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in evlatlığı olan Hz. Zeyd (r.a.)’ın oğlu Usame’dir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e bu denli yakın olan biridir.

Adam kelime-i şehadet getirince diğer sahabe ona karışmamış; ama Usame adamı öldürmüştür. Bu yüzden kimin doğru yaptığından emin değildirler ve durumu Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e anlatarak kimin yanlış yaptığını ona sorarlar.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bunun üzerine Usame’ye;

- “Şimdi bir kul ‘rabbim Allah’tır’ dedi ve sen de onu öldürdün, öyle mi” diye sorar.

Usame de;

- “Ya Resulullah, adam kurtuluşu olmadığını anlayınca bize yalan söyledi, biz onu öldürmesek o bizi öldürecekti” der.

Bunun üzerine Resulullah (s.a.v.) Efendimiz;

- Hel şefekte kalbehu: “Sen onun kalbini açıp baktın mı?” “Adamın korkudan öyle söylediğini nerden biliyorsun? Şehadet getirdiğinde onu kabul etseydin”291 diye cevap verir.

Bu yüzden birini yahut herhangi bir cemaati küfürle itham edenlere “siz onların kalplerini açıp baktınız mı! Allah size böyle bir yetki vermiş mi! Neden böyle konuşuyorsunuz” diye sormak lazım. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “küfürle itham sözü boşa gitmez. Birine ‘kâfir’ dediğinizde o kişi kâfirse sözünüz ona gider; ama kâfir değilse sözünüz size geri döner, dolayısıyla o sözünüzle siz kâfir olursunuz”292 buyurur. Yani birine münafık dersen; ama o kişi münafık değilse sözün sana geri döner ve bu sözünle sen münafık olursun.

Bu durumda Allah’tan korkmak lazım. Neden bu kadar emin konuşuyorsun! Cemaatlere böyle saldırırken ne kazanıyorsun! Bu tavrından dolayı kazanan kimdir! Neyin peşindesin! Allah; “tefrika yapmayın, bozgunculuk yapmayın, arayı bozmayın. Mü’minler kardeştir, kardeş olmaktan başka hiçbir şey değildir. Öyleyse kardeşlerinizin arasını bulun”293 buyurmadı mı! Halbuki sen arayı bulmak şöyle dursun, arayı bozmaya çalışıyorsun! Bu durumda şeytana uymuş, Allah’ın emrini yok saymış olmuyor musun!

Devamlı söylüyoruz; “lâ ilâhe illallah Muhammed’un Resulullah diyenler kardeşimizdir.” İnsanları tefrika etmek, küfürle itham etmek çok tehlikeli bir şeydir. Şu anda Müslümanlar böylesine rezil rüsva olmuşsa, zelil olmuşsa, daha doğrusu Allah onları zelil halde bırakmışsa kardeş olamadıkları, birbirlerine kardeş olarak bakamadıkları içindir.

Genel olarak baktığımızda her iki taraf da mü’min Müslüman olduğu halde birbirlerine kâfir, münafık diye ithamlarda bulunuyorlar! Bu, bir mü’mine yakışıyor mu! Gerçekten merak ediyorum! Hangi hallerinden dolayı birbirlerine bu hükmü veriyorlar! Onlara “niçin falancaların kâfir olduğunu söylüyorsunuz” diye sorulduğunda “işte, onlar şöyle yanlış yaptılar” diye cevap veriyorlar! Ne yani yanlışları olamaz mı! Elbette ki herkes yanlışa düşebilir. Birine “yanlış yapıyorsun” demek başka “sen kâfirsin” demek başka şeydir.

Biri “lâ ilâhe illallah Muhammed’un resulullah” diyor ve Allah’ın hesabını yapıyorsa bu onun için yeterlidir. İlle de senin gibi düşünmesi, senin gibi yapması, senin mezhebinde, meşrebinde, tarikatında, partinde olması gerekmiyor! Kimse kimse gibi olmak zorunda değildir. Herkes Allah’ın vahyine, kitabına Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in uyduğu gibi uymakla yükümlüdür. Kâfir dediğin kişiyi önce kendinle kıyaslamamalı, onu Allah’a göre anlamaya çalışmalısın. Allah’ın o kul üzerinde bir muradı vardır. Allah onu da kulu olarak, Hz. İnsan olarak yaratmış ve kulluğu için ona gerekli aklı vermiştir. Hal böyleyken neden onunla Allah arasına giriyorsun! Allah’ın onu öyle kabul etmeyeceğini sana kim söyledi! İnsanları hesaba çekmek senin işin değil ki sen neden insanları böyle hesaba çekiyorsun! Hesaba çekmek Allah’a ait değil midir!

“Lâ ilâhe illallah Muhammed’un resulullah” diyenler kesinlikle bizim kardeşimizdir. Hiç birini ayırt etmeden, dışlamadan hepsini Mü’min ve Müslüman olarak kabul ediyoruz. Yolu, partisi, meşrebi ne olursa olsun hiç kimseyi hiçbir şekilde küfürle itham etmiyor, hepsini kardeş olarak kabul ediyoruz. Bunları kardeşlerimize karşı bakışımızın nasıl olması gerektiğini bilmeniz için anlatıyorum. Bu yüzden kardeşlerimiz bize uyacaksa bakışlarını düzeltmelidir. Öyle ki Allah’ın huzurunda mahcup olmasınlar, zor durumda kalmasınlar, hesaplarını verebilsinler, Allah’a yaklaşabilsinler ve yanlışlarını Allah ile aralarına koymasınlar.

Allah ayet-i kerimede “hep beraber Allah’ın ipine sımsıkı sarılın”294 buyurdu. Allah’ın ipi kitabıdır ve canlı Kur’an olan Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’dir. Biri Kur’an’ı ve Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i kabul etmişse ipe artık ne kadar sarıldığı bize ait değil kendisine aittir. Bize düşen; insanlara Allah’ın ipini gösterip Allah’ın vahyini ve peygamberinin hayatını ortaya koyarak “gelin, hep beraber Allah’ın ipine sarılalım” demektir. Birinin az, birinin çok sarılması yahut birinin hiç sarılamaması artık kendilerine ait olan bir durumdur.

Allah’ın ipine hiç sarılamayanların yardıma ihtiyacı var demektir. Bu yüzden onları küfürle itham etmek doğru değildir, aksine onlara yardım etmek gerekir.

Bunları söylerken herhangi bir cemaat hakkında konuşmuyoruz. Bize düşen; hakkı, hakikati olduğu gibi ortaya koymaktır. Cemaatlerin her birinin yaptığı bir güzellik mutlaka vardır, onlar da yaptıkları o güzellikten dolayı Allah’ın rahmetini umuyorlar. Eğer yaptıkları Allah içinse o halde Allah onlara rahmet eder.

Allah Kıyamet günü kulunu hesaba çekerken ona mutlaka konuşma hakkı verir ve kuluna “kulum seni dünyaya gönderip sana şöyle nimetler ihsan ettim, söyle bakayım, peki sen dünyada ne yaptın” diye sorar. Kul da Allah için yaptığı şeyleri saymaya başlar. Bu yüzden biri yaptığı herhangi bir güzellikten dolayı Kıyamet günü kazanacağını umuyorsa yahut gücü sadece o güzelliği yapmaya yetiyorsa bu durumda kimsenin onu eleştirip “sen yanlış yapıyorsun” demesi doğru değildir; çünkü hesabı gören Allah’tır. Bizim işimiz kulların hesabını görmek değildir. Zaten Allah da bize böyle bir hak, böyle bir yetki vermemiştir.

Yarın, Kıyamet günü hiç ummadığımız insanların cennete gideceğini, cennetlik olduğunu düşündüğümüz insanların da kaybettiklerini göreceğiz. Kaybetmelerinin sebebi Allah’a ters düşmeleridir.

Allah ayet-i kerimede; “Allah’ın rahmeti her şeyi kuşatmıştır (her şeyden geniştir)”295 buyurur. O zaman eleştirip çekiştirenlere; “bırak, Allah’ın kulları cennete gitsin, niye ille de onları cehenneme göndermeye çalışıyorsun! Yoksa Allah’ın rahmetini sen mi dağıtıyorsun” demek gerekir.

Evet, hep beraber Allah’ın El Veliyy ismini anlamaya çalışıyoruz. Kuru kuruya “işte Allah veliyydir” demek Allah’ın isimlerine iman etmek değildir. Eğer Allah’ın Veliyy ismi bizde tecelli ederse o zaman bu isme iman etmiş oluruz. Bunun için de hayata, insanlara bakarken bir veli gibi bakmamız gerekir. Cemaatlere, kişilere olan bakışımızın nasıl olması gerektiğini anlatırken aslında bir velinin bakışını anlatıyorum. Bu yüzden, hayatı yaşarken insanlara şeytanın baktığı gibi değil velinin baktığı gibi bakmamız lazım. İnsanlar bizim kardeşimizdir, her şeyden önce insan kardeşimizdir. Şeytanın bakışıyla bakarsak kardeşlerimizi kötü olarak görür, yanlışta görürüz; ama rabbani bir bakışla, rahmetle, rahmeten lil âleminle bakarsak kardeşlerimizde sadece güzellik görürüz.

Allah’ın velayetini kabul edip veli olabilmek için yanlışı görmeye odaklı bir bakışa değil; güzeli, güzelliği ve hayrı görmeye odaklı bir bakışa sahip olmak gerekir. Yoksa sağa sola saldırıp “şu yanlış yaptı, bu yanlış yaptı” demekle kimse veli olamaz.

Allah ayet-i kerimede; “size gelen bütün iyilikler (bütün güzellikler) Allah’tan, bütün kötülükler ise kendi nefsinizdendir”296 buyurmuştur. Bu durumda kendi nefsimizle baş başa kalırsak bizde kötülükten, yanlıştan başka bir şey kalmamış olur. Allah bize güzellik yapmayı, insanlara güzellikte bulunmayı ihsan ve ikram etmişse buna hamd edip şükretmemiz gerekir. Yoksa “falancalar yanlış yapıyor” deyip sağa sola saldırmak, insanları eleştirip kendini beğenmek hamd değildir, şükür değildir. Aksine adı ister cemaat, ister mezhep, ister tarikat, isterse de ırk olsun böyle yapmak taassuptur, kendini beğenmektir, asabiyettir, ırkçılıktır. Bunu yapanlar “cahiliye ölümüyle ölür”297 buyurdu Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; yani müşrik olarak ölür. Neden? -Çünkü daha dostunu, düşmanını seçememiş, şeytandan yana durmuş ve veliyy olan Allah’a değil de şeytana veli olmuştur!

Kendimize göre bakıp hüküm verebiliriz; ama verdiğimiz hüküm Allah’ın verdiği hükme uymazsa Allah’a ters düşmüş oluruz. Yazık değil mi! Hüsnü zanla durup güzel baktığımızda kimsenin hatasını, kusurunu göremeyiz ve bu bizim kendi güzelliğimiz olur; ama su-i zanla durup kötü bakarsak o zaman kötü duruma düşeriz, dolayısıyla Allah’a ters düşmüş oluruz.

Allah ayet-i kerimede “sizden bir cemaat başka bir cemaati çekiştirmesin. Gıybet yapmayın, insanı çekiştirmek ölmüş kardeşinin etini yemektir”298 buyurduğu halde insanları eleştirmeyi ibadet olarak yapanlar var. Üstüne üstlük bir de “ben böyle yaparak işi düzeltiyorum” diyorlar. Şeytani bir bakışla bakıp kardeşini cehenneme göndermeye çalışırken neyi düzeltiyorsun! Kim hatayı, yanlışı böyle düzeltmiş! İnsanları eleştirip sağa sola saldırarak bir düzeltme yöntemi var mıdır! Sen kime uyuyorsun da işi bu şekilde düzelttiğini zannediyorsun. Sen kime tabisin! Senin peygamberin böyle mi yaptı!

Herkes kendinden sorumludur, bu yüzden herkes önce kendi hesabını görüp “ben ne yapıyorum” demeli ve kendini düzeltmelidir. Önce düşüncesini, sonra bakışını, sonra konuşmasını, son olarak da amelini Allah’a göre düzeltmelidir. Aynı şekilde Allah’ı veli edinmeli ve şeytanın velayetini asla kabul etmemeli, ondan uzak durmalıdır. Bu yüzden dost olarak sadece Allah’ı bilmeli, düşman olarak da insanı değil şeytanı görmelidir.

İnsanı, hangi halde olursa olsun kardeşimiz olarak görmeliyiz. Bu, Firavun için de geçerlidir; çünkü Allah iki peygamberini Firavun’a gönderip onu Allah’ı sevmeye, Allah’a itaat etmeye, cennete, Hz. İnsan olmaya davet etmiştir.299 Yoksa “sen cehennemliksin” deyip ona küfretmemiş, hakaret etmemiştir. O halde bizim de yapmamız gereken şey hiç kimseyi cehennemle itham etmeden, kimseye hakaret etmeden sadece Allah’ın vahyiyle güzel olmaya, cennete davet etmektir.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “mü’min, mü’minin aynasıdır”300 buyurur. Bu yüzden biri birine baktığında gördüğü yine kendisidir. Birinde çirkinlik görüyorsa aslında kendi çirkinliğini, gönlündeki kiri, pisliği; yani kendini görmüştür. Eğer güzellik görüyorsa bu durumda gördüğü yine kendi güzelliğidir; çünkü ancak güzel olanlar güzel bakar ve güzelliği görebilir.

Bu, cemaatlere olan bakış için de geçerlidir. Cemaatlere bakarken de onların yanlışlarını değil güzelliklerini görmeye çalışmamız, birbirimizle kardeş olmamız, veli olmamız gerekir; çünkü Allah ayet-i kerimede “mü’minler birbirinin velisidir”301 buyurmuştur. Hal böyleyken birbirimize veli olamamış, dost olamamışsak mü’min olamamışız demektir. Bu yüzden her mü’mine, dolayısıyla her veliye lazım olan şey mü’mince bir bakıştır ve birbirini veli olarak kabul etmektir.

Evet, hep beraber Allah’ın El Veliyy ismini anlamaya çalışıyorduk. İsterseniz şimdi de El Veliyy ismiyle ilgili ayetleri öğrenelim. Öyle ki rabbimizi onun kendisini tanıttığı gibi tanıyabilelim inşallah.

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Allâhu velîyyullezîne âmenû: “Allah mü’minlerin velisidir.” O halde senin de veli olman; yani Allah’ın Veliyy isminin sen de tecelli etmesi gerekir. Allah, bu ayette velayetini gösterirken ne yaptığını beyan eder. Yuhricuhum minez zulumâti ilân nûr: “Allah, karanlıklardan nura çıkarır.” Batıldan hakka, küfürden imana çıkarır. Demek ki Allah velayetini, dostluğunu gösterirken insanı karanlıklardan nura çıkarıyormuş.

Vellezîne keferû evliyâuhumut tâgût: “Kâfirler de tağutun velisidirler.” Tağut; Allah’tan, haktan başka her şeydir ve şeytanın iğvası, verdiği her türlü vesvese demektir. Dolayısıyla kâfirler Allah’tan başka kimi dost, veli edinirse edinsin onların dostları tağuttur. Yuhricûnehum minen nûri ilâz zulumât: “Onları da nurdan karanlıklara çıkarır.”

Bu durumda ya Allah’a veli olur, mü’min oluruz, böylelikle Allah ile, Allah’ın vahyiyle, peygamberiyle karanlıktan nura çıkarız ya da tağuta; yani, Allah’tan başka şeylere dost oluruz. Tağuta dost olduğumuzda ise dost olarak seçtiğimiz her kim olursa olsun o bizi aydınlıktan, nurdan karanlığa sevk eder, dolayısıyla karanlığa çıkarır. Ulâike ashâbun nâr: “Onlar ateş arkadaşlarıdır.” Hum fîhâ hâlidûn:302 “(Onlar) Orada ebedi olarak kalırlar.”

Biri Allah ile beraber karanlıklardan nura çıkmazsa, Allah’ın vahyinin nuruyla aydınlanmaz ve Allah’ı veli olarak kabul etmezse kabul ettiği velilik, dostluk kime ait olursa olsun bu dostluğu onu nurdan karanlıklara çıkarır. Allah böylelerinin ebedi olarak cehennemde kaldığını buyurdu.

İnnehum len yugnû anke minallâhi şey’â: “Onlar Allah’tan (sana gelecek herhangi) bir şeyi senden savamazlar (uzaklaştıramazlar).” Allah sana bir bela, bir musibet verirse Allah’tan başka veli edindiklerin seni Allah’tan kurtaramaz. Ve innez zâlimîne ba’duhum evliyâu ba’d: “Zalimler birbirlerinin velileridir (dostlarıdır).” Zalimlere dost olanlar aynı şekilde onlardan olmuş olur. Vallâhu veliyyul muttakîn:303 “Allah muttakilerin velisidir.” Allah kendisine zulmedenlerin, başkalarını da zulme davet edenlerin değil Allah’a karşı sorumluğunu kabul edip gereğini yerine getirmeye çalışanların velisidir. Zalimler de birbirlerinin dostları, velileridir.

E lâ inne evlîyâallâhi lâ havfun aleyhim: “Dikkat edin (uyanın, gözünüzü açın, anlamaya çalışın)! Allah’ın evliyasına (velilerine) herhangi bir şekilde bir korku yoktur.” Ve lâ hum yahzenûn:304 “Onlar mahzun da olmazlar.” Allah’ın velilerine korkunun ve mahzuniyetin olmaması hem bu dünya hem de ahiret için geçerlidir.

Bu ayeti nasıl anlamalıyız?

Korkmak gelecekle, mahzun olmak da geçmişle ilgili bir durumdur. Allah’ın velisi mahzun olmaz; çünkü Allah’a öyle bir dönüşle dönmüş ki bu dönüşüyle bütün geçmişini silmiştir. Rabbinin ğafur ve ğaffar olduğuna, tevvab ve afuvv olduğuna iman ettiği için geçmişinden dolayı mahzun olmaz.

Aynı şekilde veli olan bir kul gelecekten de korkmaz, endişe etmez; çünkü Allah’ı canından, her şeyden çok sever! Seven, sevgilisinden hiç korkar mı? -Elbette ki korkmaz. Veli, Allah’ın mü’min olduğuna iman etmiştir. Allah onu sevdiği için Allah’ı sevdiğini bilir. Bu yüzden sevgisine, Allah’a olan imanına güvenir. Bundan dolayı geleceğinden korkmaz, endişe etmez.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “Allah bir kuluna iki korkuyu (dünya ve ahiret korkusunu birden) yaşatmaz” buyurmuştur. Birinin hem bu dünyada hem de ahirette korkması iki korkudur; ama Allah, kuluna iki korkuyu yaşatmayacağı için dünyada korkanlar ahirette korkmaz, dünyada korkmayanlar ise mutlaka ahirette korkar. Biri dünyada “ya rabbi! Yanlış yaptım, eksik yaptım” deyip mü’min olup olmamaktan, münafık durumuna düşüp düşmemekten korkup endişe eder ve rabbine boyun bükerse ahirette korkmaz, mahzun da olmaz; ama dünyadayken imanından korkmayan, pervasızca konuşan, rabbine güzel bir âbd olma gibi derdi olmayanlar ahirette mutlaka korkacak!

Her bir kul için ya dünyada ya da ahirette böyle bir korku vardır. Dünyada korkup mahzun olanlar ahirette korkmaz, mahzun olmaz. İşte bunlar veli kullardır. Dünyada böyle bir endişesi olmayanlar bilsin ki ahirette hem korku hem de mahzun olmak kendisini bekliyor!

Peki, kendilerine korku ve mahzun olmanın bulunmadığı veliler kimlerdir? Ayet devam ediyor. Ellezîne âmenû ve kânû yettekûn:305 “Onlar iman edenler ve muttaki olanlardır.” Evet, Allah’ın velileri iman edip muttaki olanlar; yani imanının sorumluluğunu yerine getirenlerdir.

Lehumul buşrâ fîl hayâtid dunyâ: “Onlara dünya hayatında müjdeler vardır.” Ve fîl âhırah: “Ahirette de (müjdeler vardır).” Lâ tebdîle li kelimâtillâh: “Allah’ın kelimelerinde (va’dinde) değişiklik olmaz.” Yani böyle söylediysem sözümü değiştirmem. Zâlike huvel fevzul azîm:306 “İşte en büyük kurtuluş (en büyük saadet, en büyük mutluluk) budur.” Allah’a veli olmak, iman edip takva sahibi olmak hem bu dünyada hem de ahirette müjdeyi almaktır.

Sahabeler, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bu ayeti tefsir ettiğinde; “ya Resulullah velilerin dünyada aldığı müjde nedir” diye sormuş, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz de cevap olarak “salih rüyadır”307 buyurmuştur.

Rüya, ru’yet; görülen şey demektir. Kişi bu müjdeyi ya uyurken alır ya da uyanıkken zikir, tefekkür sırasındaki müşahadesiyle alır; ama her ikisi de rüyadır, görmektir, ru’yettir. Allah bu müjdeyi bazen kulun kendisine verir bazen de başkasını vesile ederek ona verir. Allah bir kulunu böyle salih rüyayla müjdeler.

Nasıl?

Örnek vermek gerekirse; Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i göstererek onu müjdeler veya herhangi bir ismiyle tecelli edip onu müjdeler. Bazen de melekleriyle müjdeler. Yahut bir şey görmesi gerekmez, manevi hal içindeyken Allah ona hitap eder ve onu müjdeler.

Biz bunları söylerken İslam’ın özünü, Allah’ın muradını anlamamış, kendini bilmemiş, tanımamış birileri çıkıp “böyle bir görme yoktur, anlattığınız yanlıştır” diyebilir. Bazıları var ki kendine göre bir eksik, bir yanlış gördüğünde ya da bir şeyi anlamadığında onu bütünüyle siler, hatta bunu söyleyeni Müslüman olmaktan bile çıkarıp küfürle itham eder. Böylelerine vereceğimiz bir cevap vardır. O da; “sen körsen, benim ne suçum var! Sen görmüyorsun diye böyle bir şeyin olmaması mı gerekir ya da kendine karşı öyle bir bakışın var ki ‘böyle bir şey varsa önce benim görmem lazım’ mı diyorsun” cevabıdır.

Bir şeyin doğruluğunu Allah’ın kelamına, vahyine bakıp anlamak gerekir. Allah’ın kulu üzerindeki muradı ona âbd olmasıdır. Âbd olmak; sevmek, âşık olmak, yanmak demektir. Kul öyle bir aşkla, muhabbetle yanmalı ki onda aşktan başka bir şey kalmasın, bu aşkı ondaki benlik perdesini eritsin ve onu Allah ile muhatap etsin. İşte kul, âbd Allah aşkından dolayı benlik perdesi eriyen ve kendisinde bu aşktan başka bir şey kalmayandır! Yoksa böyle resmi bir şekilde kulluk yapıp gerçekten kul olanları taklit ederek “biz ibadetimizi yapalım Allah da bize cenneti versin” demekle kimse cennetin kokusunu bile alamaz! Önce insan olmanın kokusunu alıp insan olmak gerekir! Eğer Allah “onlara dünya ve ahiret hayatında müjdeler vardır” demişse böyle bir müjde vardır. Kimse bunu inkâr ederek bu gerçeği değiştiremez; çünkü “Allah’ın va’dinde (kelimelerinde) değişiklik bulamazsın” buyurdu Allah.

İnnallâhe lehu mulkus semâvâti vel ard: “Muhakkak ki göklerin ve yerin mülkü Allah’ındır.” Yuhyî ve yumît: “(O) Diriltir ve öldürür.” Dirilten de öldüren de odur. Ve mâ lekum min dûnillâhi min veliyyin ve lâ nasîr:308 “Sizin için Allah’tan başka ne bir veli ne de bir yardım eden vardır.” Sizin veliniz de size yardım edecek olan da Allah’tır.

Allah’ın bu ayette önce İnnallâhe lehu mulkus semâvâti vel ard: “Muhakkak ki göklerin ve yerin mülkü Allah’ındır” buyurmasının hikmeti nedir?

“Yerdekini istiyorsan Allah’a dost olup yerin sahibinden istemen gerekir. Göktekini; yani cenneti istiyorsan yine Allah’tan istemen gerekir; çünkü hepsi Allah’ındır.” Bu durumda Allah’a dostluğu kazanırsan yerdeki de gökteki de senindir.

Allah, insanı aklını kullanmaya davet eder. İman etmişsek o halde bilmemiz lazım ki bize istediklerimizi verecek olan Allah’tır. Allah bize bir şey ikram etmeyi isterse hiç kimse bu ikrama mani olamaz; ama ikram etmeyi istemezse bu defa bütün dünya birlik olup bize o ikramı vermeye çalışsa yine de veremez. İman etmişsek bunu böyle anlamamız gerekir. Bu yüzden Allah, insanı aklını kullanmaya davet eder.

E lem ta’lem ennellâhe lehu mulkus semâvâti vel ard: “Gerçekten göklerin ve yerin mülkü Allah’a aittir, siz bunu bilmiyor musunuz?” Ve mâ lekum min dûnillâhi min veliyyin ve lâ nasîr:309 “Allah’tan başka sizin için ne bir veli ne de bir yardımcı olmadığını (bilmiyor musunuz, bunu anlamadınız mı)?”

Nasir, yardım eden demektir. Oysaki işi yapan Allah’tır. Hal böyleyken Allah’ın “ben nasirim (senin yardımcınım)” buyurmasının hikmeti nedir?

Bunun hikmeti kulun da çabasını, gayretini göstermesidir. Allah nasir olduğunu söylemekle “kulum senin kıpırdaman lazım. Sen yapmak istediklerini yapmaya çalışırsan ben sana yardım ederim; ama isteğin için herhangi bir çaba göstermezsen onu sana vermem. Şayet yapmak istediğinde sana yardım ederim” buyurur.

Evet, Allah iman etmeye bir de takvalı olmaya davet edip “gerçekten göklerin ve yerin mülkünün Allah’a ait olduğunu biliyorsanız (anlamışsanız), o halde neden iman etmiyor, takvalı olmuyor, sorumluluğunuzu yerine getirmiyorsunuz! Neden Allah’ı veli olarak kabul etmiyorsunuz” diye kullarına soruyor.

İnne evlen nâsi bi ibrâhîme lellezînettebeûhu: “İbrahim’e yakın olanlar (İbrahim’in gerçek dostları) ona tabi olanlardır.” Müşrikler “Hz. İbrahim (a.s.) bizim babamızdır, biz onun dinindeniz, Hz. İbrahim Kâbe’yi bize miras bırakmıştır” diyorlardı. Allah da onlara “Hz. İbrahim’e yakın olanlar ona tabi olanlardır” buyurdu. Hâzan nebiyy: “Bir de bu nebidir (peygamberdir).” Allah bir de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in Hz. İbrahim’e yakın olduğunu söyledi. Vellezîne âmenû: “Ve (bir de bu peygamberime) iman edenlerdir.” Vallâhu veliyyul mu’minîn:310 “Allah mü’minlerin velisidir.”

Demek ki mü’minler peygamberlerin de velisi ve yakınıymış! Yoksa “işte, biz Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in soyundanız, biz dostuz, bizim dedemiz şeyhti, bizim sülâlemiz peygamber sülalesidir” demekle kimse kendini kandırmasın. Allah, peygamberine yakın olanların ona tabi olanlar olduğunu buyurdu.

Allah mü’minlerin velisidir. Allah’ın velisi olduğu insanlar iman edenler, peygamberler ve peygamberlerle beraber olanlar; yani sorumluluğunu kabul edip takva sahibi olanlardır. Gerisi sadece lafta yakınlık iddia eder. Zahiri olarak yakınlığın kimseyi veli yapmadığını, mü’min yapmadığını, cennetlik yapmadığını bu ayetten bilmemiz gerekir.

Bildiğiniz gibi Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in karikatürünü çizmişler, bir de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e hakaret içerikli bir film çekmişlerdir. Bunu yapanlar insan suretinde olan ve kendilerine insan diye baktığımız kimselerdir. Onlara insan denmez; çünkü Allah’ı ve peygamberi kabul etmeyenlere insan demek doğru değildir. Böyleleri insan olmayı kabul etmemiş, dolayısıyla beşer olarak kalmıştır. Bu, insanın kendi tercihidir. Nasıl ki bir eşeğe ille de “sen atsın” ya da bir taşa “sen kuşsun” denemezse aynı şekilde insan olmayı kabul etmeyen, “ben hayvan olmayı tercih etmişim” diyen birine de insan denmez. Böyleleri nefis halleri hangi hayvana benziyorsa o hayvan olmuşlardır.

Şu an ki genel duruma baktığımızda birileri sanki peygambere bir şey yapılabilirmiş gibi “bakın, peygamberiniz için neler yapıldı, haydi, peygamberinize sahip çıkın, tepkinizi gösterin” dedi. Mü’minler, Müslümanlar da bunun üzerine ayaklandı ve her yerde mitingler, protestolar düzenledi.

Mü’min, aklını kullanandır, zaten akılını kullanmazsa mü’min olmaz. Bununla ilgili olarak Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “mü’minin ferasetinden sakının; çünkü mü’min, Allah’ın nuruyla bakar”311 buyurmuştur. Yani mü’minin önce ferasetle ardından ise Allah’ın nuruyla bakması gerekir.

Bu konu hakkında bakışımızın nasıl olması gerektiğini izah edeyim.

Allah ayet-i kerimede; “bir fasık (münafık) size bir haber getirdiğinde onu beyan edin”312 buyurur. Yani öncelikle haberi getirenin bunu neden yaptığını anla, o haberi getirenden bunu sana söylemesindeki amacının ne olduğunu öğren. O sana bin türlü şey söylese bile sen mü’minsin, dolayısıyla ferasetinle bakıp onun bu haberi sana neden getirdiğini bilmen gerekir.

Peki, peygamberimizin karikatürünü çizenler, filmini çekenler bunu yaparken ne umdular?

Elbette ki Müslümanlar sokaklara dökülsün ve Müslümanlar arasında bir kaos meydana gelsin diye bunu yaptılar, öyle değil mi! Kardeşlerimiz de hemen sokaklara dökülüyor, bir de “tamam, tepkimizi koyduk, onlara gereken gözdağını verdik” diyorlar. İyi de onlar zaten bunu istiyordu. Sen onların planını gerçekleştirerek farkında olmadan onlara tabi oldun, onların amacına hizmet etmiş oldun!

Zaten teknolojik imkânlar geliştiği için her isteyen böyle bir şey hazırlayıp internette yayabilir. Her böyle yapılışında çıkıp sokaklara mı döküleceksin. Sen bu kadar küçük müsün! Bu iş bu kadar basit midir, onlara cevabı böyle mi veriyorsun! Hem onların istediğini yapıyor, onların amacına hizmet ediyorsun hem de “ben doğru yapıyorum, onlara cevaplarını veriyorum” diyorsun! Bu nasıl cevaptır böyle!

Birinin niyeti güzelse, düzgünse; ama aklı bu kadarına eriyorsa kendine göre tavrını bu şekilde göstermiş olabilir. Bunu kabul ediyoruz; çünkü her zaman için önemli olan niyettir. Böyle biri aklını kullanamamıştır; ama niyeti güzeldir. Kendince böyle yapması gerektiğini düşünmüş ve böyle de yapmıştır, sadece durduğu yer yanlıştır.

Görünüşe bakılırsa bu karikatür ve film meselesini tekrar tekrar ısıtıp önümüze getireceklerdir. Bu yüzden tavrımızın nasıl olması gerektiğini bilmemiz lazım. Böyle bir durumda yanlış yapmayalım, şeytana uymayalım, şeytana uyanlara hizmet etmeyelim diye bakışımızın doğru olması, doğru yapmamız gerekir.

Peki, bu durumda tavrımız nasıl olmalıdır?

Şayet bir tepki gösterilecekse bu tepkinin meydanlarda değil başka türlü gösterilmesi, bunlara halkın değil devletin başındakilerinin cevap vermesi gerekir. Bu durumda halkın yapması gereken şey sokaklara düşmek değil toplanıp “arkadaşlar hep beraber meclise yürüyoruz” deyip meclise yürümektir. Kardeşlerimizin tepkisinin böyle olması gerekir.

Halk meclise yürüyüp baştakilere “biz size oy verdik, eğer bize hakaret eden devlete gereken cevabı vermezseniz bundan sonra size oy vermeyeceğiz” demelidir. Öyle ki baştakiler ne kadar ciddi olduğumuzu anlasın; çünkü öncelikle devletin başındakiler Resulullah (s.a.v.) Efendimiz hakkında bu karikatürleri çıkaranlara destek veren devletlere karşı tavrını ortaya koymalıdır. Şayet devlet, peygambere hakaret edildiğinde gerekeni yapmazsa herhangi birkaç kişi çıkıp bunu yapamaz. Bunu herkes biliyor.

Bu yüzden onlara verilecek cevabın devlet seviyesinde olması gerekir. Yoksa hiç farkında olmadan onlara hizmet etmiş oluruz.

Allah okuduğumuz ayette “İbrahim’in dostu, velisi, yakını ona tabi olanlar, bu peygamber ve bu peygambere iman edenlerdir” buyurdu. Dolayısıyla Hz. İbrahim (a.s.) bizim peygamberimiz ve velimizdir. Aynı şekilde Hz. İsa (a.s.) ve Hz. Musa (a.s.) da kısacası bütün peygamberler bizim velimizdir, dostumuzdur. Yapmamız gereken şey onlara; “biz Hz. İsa (a.s.)’ı ve Hz. Musa (a.s.)’ı seviyoruz, siz ise böyle yapıyorsunuz” demektir. Öyle ki utansınlar!

Evet, mü’minin böyle bir durumda bile kendi güzelliğini göstermesi; yani onların kazdıkları kuyuya kendileri düşmesi, bununla beraber Müslümanlar için “bunlar barbardır, şiddetten yanadır” şeklinde çıkan sesleri kesmesi gerekir.

Mü’minin aşktan, muhabbetten, sevmekten yana olduğunu ortaya koyması, asıl barbarın kim olduğunu onlara göstermesi lazım. İlle de bir slogan atılacaksa o halde sloganın; “biz Hz. İsa (a.s.)’ı seviyoruz, o bizim peygamberimizdir; ama siz barbarsınız. Bizim peygamberimize hakaret ediyorsunuz, siz insan değilsiniz” olması gerekir.

Ben olsam tavrımı ortaya böyle koyardım. Öyle birkaç tane Yahudi, Hristiyan ya da müşrik benim gündemimi belirlememeli, istediği zaman kardeşlerimi sokağa döküp onlarla oynayamamalıdır. Bu iş bu kadar basit olmamalıdır!

Evet, Allah’ın El Veliyy ismiyle ilgili ayetleri hep beraber anlamaya çalışıyorduk, devam edelim.

Vallâhu a’lemu bi a’dâikum: “Allah sizin düşmanlarınızı biliyor.” Ve kefâ billâhi veliyyâ: “(Düşmanlarınıza karşı) Veli olarak Allah size kâfidir.” Ve kefâ billâhi nasîrâ:313 “Yardımcı olarak da Allah size kâfidir (yeterlidir).” Bu durumda onlardan korkmayın, endişe etmeyin.

Ve huvellezî yunezzilul gayse min ba’di mâ kanet: “(İnsanlar) Ümitlerini kestikten sonra yağmuru indiren odur.” Ve yenşuru rahmetehu: “Rahmetini yayan (odur).” Ve huvel velîyyul hamîd:314 “O velidir, hamiddir.” O sizin velinizdir, veli olan odur. Aynı şekilde hamda, övülmeye layık olan odur.

Lehum dârus selâmi inde rabbihim: “Rablerinin katında selam yurdu onlarındır.” Ve huve veliyyuhum: “Onların velisi odur (Allah’tır).” Neden dolayı? Bimâ kânû ya’melûn:315 “Yaptıklarından (kazandıklarından) dolayı.” Bütün yapacakları işlerde onlara veli olan Allah’tır, Allah onlara yardım eder.

İttebiû mâ unzile ileykum min rabbikum: “Rabbinizden size indirilmiş olana tabi olun.” Ve lâ tettebiû min dûnihî evliyâ’: “Ondan başka dostlara uymayın (ondan başkasını veli edinmeyin).” Kalîlen mâ tezekkerûn:316 “Ne de az düşünüyorsunuz.” Eğer Allah’ın bize indirdiğine tabi olmaz, dinimizi başka kitaplardan öğrenmeye çalışırsak bu durumda başkalarını veli edinmiş, onlara uymuş, böylelikle aklımızı kullanmamış ve düşünmemiş oluruz.

Ve enzir bihi: “Onunla (Kur’an ile) uyar.” Ellezîne yehâfûne en yuhşerû ilâ rabbihim: “Rablerinin huzurunda toplanmaktan korkanları uyar (Kur’an ile inzar et).” Leyse lehum min dûnihî veliyyun ve lâ şefî’: “O gün onlar için ne bir veli ne de bir şefaatçi vardır.” O gün veli de, şefaatçi de Allah’tır. Leallehum yettekûn:317 “(Bunu onlara böyle anlat) Belki (umulur ki) takva sahibi olurlar (sorumluluklarını yüklenirler).”

Emittehazû min dûnihî evliyâ’: “Yoksa onlar Allah’tan başka veliler mi edindiler?” Fallâhu huvel velîyy: “Oysaki veli olan Allah’tır.” Ve huve yuhyîl mevtâ: “Ölüleri dirilten odur.” Ve huve alâ kulli şey’in kadîr:318 “Ve o her şeye kadirdir.” Veli edinilmeye layıktır.

Ve iz kulnâ lil melâiketiscudû li âdem: “Hani biz bir zamanlar meleklere, ‘Âdem’e secde edin’ demiştik. Fe secedû illâ iblis: “Melekler secde ettiler iblis hariç (iblis secde etmedi). Kâne minel cinn: “İblis cinlerdendi.” Demek ki sanıldığının aksine iblis melek değil, cinlerdenmiş. Fe feseka an emri rabbihî: “(İblis) Rabbinin emrinin dışına çıktı. E fe tettehızûnehu ve zurriyyetehû evliyâ’: “Siz şimdi onu ve onun zürriyetini mi dost ediniyorsunuz (veli ediniyorsunuz)?” Min dûnî: “Allah’tan başka.” Allah’ı bırakıp iblisi ve zürriyetini mi dost ediniyorsunuz? Ve hum lekum aduvv: “Oysaki o sizin düşmanınızdır.” Bi'se liz zâlimîne bedelâ:319 “Bu, zalimler için (kendine zulmedenler için) ne kötü bir değişmedir!” Allah’ın dostluğunu şeytanın dostluğuyla değiştirmek ne kötüdür!

Ve men yudlilillâhu fe mâ lehu min velîyin min ba’dih: “Allah kimi delalette bırakırsa onun için ondan sonra bir veli yoktur (ona bir veli bulamazsın).” Hiç kimse ona yardım edemez. Ve terâz zâlimîne lemmâ raevul azâb: “Zalimleri görürsün ki onlar azabı gördükleri vakit.” Yekûlûne: “Derler ki.” Hel ilâ meraddin min sebîl:320 “Geriye dönmeye bir yol var mı?” O gün geldiğinde zalimlerin “geriye dönüp dost olarak Allah’ı kabul etmek gibi bir imkânımız var mı” dediklerini görürsün.

Ve mâ kâne lehum min evliyâe yensurûnehum min dûnillâh: “Onların Allah’tan başka ne velileri ne de kendilerine yardım edecek dostları (vardır).” Ancak Allah yardım eder. Ve men yudlilillâh: “Allah kimi delalette bırakırsa.” Fe mâ lehu min sebîl:321 “Artık ona herhangi bir yol yoktur.” Ona bir çıkış yolu, kurtuluş yolu yoktur.

Min verâihim cehennem: “Onların peşlerinde cehennem vardır.” Ve lâ yugnî anhum mâ kesebû şey’â: “Ne onların kazandıkları onları kurtarır.” Ve lâ mâttehazû min dûnillâhi evliyâ’: “Ne de Allah’tan başka edindikleri veliler (dostlar onları kurtarabilir).” Ve lehum azâbun azîm:322 “Onlar için azim bir azap vardır.” Allah’ın dostluğunu bırakıp başkalarını, başka şeyleri dost edinenleri o dostlar kurtaramaz.

Leyse bi emâniyyikum: “Ne sizin kuruntunuz.” Ve lâ emâniyyi ehlil kitâb: “Ne de o ehli kitabın o kuruntuları.” Yani kendi kendinize kuruntu yapıp “belki iyi haldeyiz” demeniz geçersizdir. Men ya’mel sûen yucze bihî: “Kim bir yanlış yaparsa onunla cezalanır.” Ve lâ yecid lehu min dûnillâhi veliyyen ve lâ nasîrâ:323 “Siz Allah’tan başka ne bir veli ne de bir yardımcı bulabilirsiniz.”

Fe emmâllezîne âmenû ve amilûs sâlihât: “(O Kıyamet günü) İman edip salih amel işleyenlere.” Fe yuveffîhim ucûrahum: “Onların ücretleri (yaptıkları amellerin karşılıkları) tam teslim edilir.” Onlara vefa gösterilir. Ve yezîduhum min fadlih: “Bir de (Allah) fazlından (ihsanından) fazlasını verecek (onu ziyadeleştirecek).” Ve emmâllezînestenkefû vestekberû: “Ancak o kibirlerine yediremeyip (Allah’a dost olmaya) çekinmiş olanlar.” Allah’a dostluktan uzaklaşmış olanlar (uzak duranlar). Fe yuazzibuhum azâben elîmâ: “Onlar da elim bir azapla cezalandırılacaklar.” Ve lâ yecidûne lehum min dûnillâhi veliyyen ve lâ nasîrâ:324 “Onlar için ne bir veli ne de bir yardımcı bulabilirsin (bulunmaz).”

Kul yâ eyyuhâllezîne hâdû: “De ki: Ey Yahudiler!” İn zeamtum ennekum evliyâu lillâhi min dûnin nâs: “Siz diğer insanların değil de sadece kendinizin Allah’ın velileri olduğunu iddia ediyorsunuz.” Fe temennevûl mevte in kuntum sâdikîn:325 “Eğer doğru söylüyorsanız (samimiyseniz) haydi (Allah’tan) ölümü isteyin bakalım.” Allah bu ayetin devamında Yahudiler için “onlar ölümü isteyemezler” başka bir ayette ise “her biri bin sene yaşamayı ister”326 buyurur.

Dikkat edilirse Yahudiler “Allah bizim velimizdir” derken “Allah bütün insanların velisidir, bu yüzden bizim de velimizdir” anlamında söylemiyorlar. Bunun yerine min dûnin nâs; yani “Allah insanlardan farklı olarak bir tek bizim dostumuzdur. Biz, Allah’ın dostlarıyız, peygamber çocuklarıyız” diyorlar. Allah da bunun üzerine Yahudilere “o halde eğer doğru söylüyorsanız ölümü isteyin” buyurdu. Böyle buyurmasının sebebi Allah dostlarının dünyaya karşı gönüllerinde bir meyil olmadığı için ölmekten çekinmemeleridir; çünkü ölüm Allah dostları için vuslattır, sevgiliye kavuşmadır. Bu yüzden Allah dostları ölmekten korkmaz, aksine ölümü Allah’a, sevgiliye kavuşmak için bir imkân olarak görür. Hâlbuki Yahudiler Allah’ın kendilerinin dostu olduğunu iddia etmelerine rağmen ölümü istemez, bin sene yaşamayı isterler.

Evet, Allah velidir. Bütün insanların velisidir. İnsan da ya, Allah’ın veliliğini kabul eder ya da kabul etmez. Allah’ın veliliğini kabul etmeyenler insanlığını kaybeder ve insan olmaktan çıkarlar. Yoksa Allah velayetini bütün insanlara zaten vermiştir. Bu yüzden Allah’ın velisi olmadığı hiçbir insan yoktur.

Vel mu’minûne vel mu’minâtu ba’duhum evlîyâu ba’d: “Mü’min erkekler ve mü’min kadınlar hepsi birbirlerinin velileridir.” Allah kadın ve erkek arasında ayrım yapmayıp ikisini birleştirdi ve bütün mü’minleri birbirine veli yaptı, dost yaptı! Bu durumda mü’minlere veli, dost olmayanlar mü’min değildir, mü’min olamamış demektir. Peki, birbirine dost olan bu velilerin halleri nedir? Ye’murûne bil ma’rûf: “Onlar ma’rufu emreder (tavsiye eder).” Emr; iş demektir, dolayısıyla birbirine veli olan mü’minlerin işi iyiliği, güzelliği emretmek, tavsiye etmektir. Ve yenhevne anil munker: “Kötülükten de alıkoymaya, men etmeye çalışırlar.” Onlar insanlara iyiliği emreder, kötülükten de alıkoymaya çalışırlar.

Ve yukîmûnes salât: “Namazı ikame ederler.” Ve yu’tûnez zekât: “Zekâtı verip temizlenirler.” Ve yutîûnallâhe ve resûleh: “Allah’a ve resulüne itaat ederler.” Ulâike se yerhamuhumullâh: “İşte Allah onlara rahmet edecek.” Allah onları rahmetinin içine alacak, rahmetiyle onlara muamele edecek. İnnallâhe azîzun hakîm:327 “Muhakkak ki Allah aziz ve hakimdir.” Onlar işin hikmetini öğrenmişler, bütün şerefin, Allah’a ait olduğuna iman etmişler ve şereflerini Allah’tan almışlardır. Allah da onları izzetlendirecek ve onlara hikmeti verecek (vermiştir).

Allah kadın, erkek ayırt etmeden “mü’minler birbirlerinin velisidir” buyurdu. Hepimiz, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in “insanlardan veli edinecek olsaydım (dost edinecek olsaydım) Ebubekir’i kendime veli (dost) seçerdim” buyurduğunu duymuşuzdur. Madem ki mü’minler birbirinin velisiyse o halde Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in böyle söylemesinin hikmeti nedir?

Genel manadaki veli ayrı, özel manadaki veli ayrıdır. Özel manadaki veli sadece Allah’tır ama genel manada Allah da, peygamber de, mü’minler de velidir, aynı zamanda birbirinin velisidir. Özel manada velinin Allah olması Allah’ı vekil olarak kabul etmek; yani sorumluluğunu Allah’a teslim etmektir.

Allah ayetlerinde “Allah mü’minlerin velisidir. Peygamber mü’minlerin velisidir. Mü’minler Allah’ın ve resulünün velisidir. Mü’minler birbirinin velisidir” buyurmuştur. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz de mü’minlerin velisidir. Bu yüzden elbette ki insan insana arkadaş olabilir, veli olabilir; ama özel manada veli edinmek başka bir şeydir, özel manadaki veli sadece Allah’tır. Geriye kalan bütün velayetler Allah içindir, Allah’tan dolayıdır. Eğer herhangi birini veya herhangi bir şeyi Allah’ı veli edinmiş gibi veli edinirsek Allah’a şirk koşmuş oluruz.

Allah’ı özel manada veli olarak kabul etmenin daha iyi anlaşılması için izah edeyim.

Sohbetimizin başında söylemiştim; bir çocuk okula kaydolduğunda çocuk için “velisi kimdir; yani çocuğun hayatından, maddi ve manevi bakımdan çocuktan sorumlu olan kimdir” denilir. Genel olarak çocukların okuldaki velisi anne, babalarıdır; çünkü çocuklarını bu yaşa kadar getirmişler, her türlü sorunlarıyla, hastalıklarıyla ilgilenmişler, çocukları için gerekli olan tüm maddi harcamayı yapmışlar ve okuma yaşı gelince de çocuklarını okula kaydetmişler; yani anne babaları olarak çocuklarının bütün sorumluluğunu üstlenmişlerdir. Hal böyleyken çocuk “ben velim olarak anne, babamı görmüyorum, benim velim başkasıdır” derse anne, babasına nankörlük yapmış, veli olarak seçtiği kişiyi de onlara karşı şirk koşmuş olmaz mı? -Elbette ki olur; ama bunun yerine “bana bakan, sorumluluğumu alan, benimle ilgilenen, üzerimde hakkı olan onlardır, bu yüzden velim de annem, babamdır. Sorumluluğum başka kimseye değil sadece onlara aittir” derse o zaman özel manada velayetini anne babasına vermiş, sorumluluğunu onlara teslim etmiş olur. Tabi ki bununla beraber okulda konuşacağı, beraber ders çalışacağı, oynayacağı arkadaşlar, dostlar da edinebilir. Bu, anne babaya karşı ihanet olmaz, nankörlük olmaz. Zahiri olarak anlaşılması için böyle örnek verdim.

Aynı şekilde bizi bu yaşımıza kadar büyüten, dünyevi ve ebedi hayatımızı kazanmamız için bize her türlü imkânı tanıyan; rezzak olarak bizi yediren, içiren, rahim olarak bize merhamet eden, hafiz olarak bizi koruyan, kerim olarak bize ikramda bulunan, rakib olarak her anda bizimle beraber olan Allah’tır. Bununla beraber Allah biz manevi olarak kazanalım, Allah’a âşık, veli bir kul, olalım, Hz. İnsan olalım, cennete gidelim diye bize her anda imkânlar vermiş, ona vasıl olup kemale ermemiz için bize tekrar tekrar vesileler yaratmıştır. Kısacası bu yaşımıza kadar Allah bütün sorumluluğumuzu almış ve her anda bize maddi ve manevi ikramlarda bulunmuştur.

Hal böyleyken Allah’ın bizim için yaptıklarını görmezden gelip sanki bütün bunları yapan Allah değil de başkalarıymış gibi yaşar ve özel manada velimiz olarak başkalarını görürsek “beni bugüne annem, babam getirdi” ya da “bana falancalar baktı, yardım etti” dersek bu durumda Allah'ın bizim için yaptıklarını başkalarına izafe etmiş ve velayetimizi başkasına vermiş oluruz. Böylelikle de Allah’a şirk koşmuş oluruz; ama insanların sadece bir vesile olduğunu, bütün isimleriyle tecelli edip kulları üzerinden bize ikramda, yardımda, rahmette bulunanın aslında Allah olduğunu bilsek ve bütün şükrümüzü, hamdımızı Allah’a yapsak o zaman özel manada veli olarak Allah’ı kabul etmiş ve sorumluluğumuzu Allah’a teslim etmiş oluruz. Böyle olunca Allah’ın hakkını takdir etmiş ve El Esmau’l Husna’yı başkalarına ait değil Allah’a ait kılmış oluruz. Böyle yaptığımız takdirde elbette ki hayatımızı yaşarken de birlikte dostluk kuracağımız arkadaşlarımız olabilir. Bu dostlar, Allah’ın ayet-i kerimede buyurduğu üzere resulüdür, mü’minlerdir. İşte, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in söylediği “insanlardan dost seçilseydi” hadisi genel manadaki velilik için değil izah ettiğim gibi özel manadaki velilik içindir.

Evet, Allah’ın El Veliyy ismini ayetlerde geçtiği şekilde anlamaya çalışıyorduk, devam edelim.

Ve men yetevellallâhe ve resûlehu vellezîne âmenû: “Her kim Allah’a, resulüne ve mü’minlere veli olursa (dost olursa).” Fe inne hizbellâh: “İşte, onlar Allah’ın taraftarlarıdır.” Allah’tan yana durmuş olanlardır. Humul gâlibûn:328 “Galip gelenler de onlardır.” Üstün gelenler mutlaka onlar olacak.

İnnemâ veliyyukumullâh: “Muhakkak ki sizin dostunuz Allah’tır.” Ve resûluhu: “Onun (Allah’ın) resulüdür.” Vellezîne âmenû: “Mü’minlerdir.” Ellezîne yukîmûnes salât: “Onlar ki namazı ikame edenlerdir.” Ve yu’tûnez zekât: “Zekâtı verenlerdir.” Ve hum râkıûn:329 “Boyun bükenlerdir.” Allah’a, Allah’ın emrine karşı boyun bükenlerdir.

Ve men yehdillâhu fe huvel muhted: “Allah kime hidayet vermişse o hidayete ermiştir.” Ve men yudlil fe len tecide lehum evliyâe min dûnih: “Her kim de delalette kalırsa ona ondan başka (Allah’tan başka) bir veli bulamazsın.” Ve nahşuruhum yevmel kıyâmeti alâ vucûhihim: “Onları Kıyamet günü yüzüstü haşrederiz.” Allah’ın hidayetiyle hidayeti bulamayıp delalette kalanları Kıyamet günü yüz üstü haşrederiz. Umyen ve bukmen ve summen: “Kör olarak ve dilsiz olarak ve sağır olarak (haşrederiz).” Me’vâhum cehennem: “Onların gideceği yer cehennemdir.” Kullemâ habet zidnâhum saîrâ:330 “Onların ateşleri dindikçe ateşlerini alevlendiririz.”

Niçin yüzüstü haşrolunurlar?

Çünkü ayakta yürüyemezler. Sürüngen hayvan olmuşlar, bu yüzden de sürüngen olarak haşrolurlar. Kör, sağır ve dilsiz olarak haşrolmalarının sebebi ise dünyadayken Allah’ın vahyine karşı kör, sağır ve dilsiz davranıp ayetleri görmezden ve anlamazlıktan gelmelerinden dolayıdır. Dilleri Allah’ın ayetlerini ikrar etmediği, konuşmadığı ve kalpleri de tasdik etmediği için bir de dilsiz olarak haşrolurlar.

Vellezîne keferû ba'duhum evliyâu ba'd: “Kâfirlerin bir kısmı bir kısmının velisidir (birbirlerinin velileridir, dostlarıdır).” İllâ tef'alûhu tekun fitnetun fîl ard: “Eğer siz bunu böyle bilmezseniz (böyle anlamazsanız) yeryüzünde fitne çıkar.” Ve fesâdun kebîr:331 “Bir de büyük bir fesat olur.” Siz mü’minler olarak birbirinize kardeş olmaz, dostluğunuzu kâfirlere yaparsanız onlarla beraber küfre girer, kâfir olursunuz. Bu, işin manevi tarafıdır. Bir de kâfirlerle dostluk kurmanın zahiri sonucu vardır. Yani “dünyadayken kâfirlerle dost olursanız aranıza fesat girer ve fitneye uğrarsınız; ayrılığa düşüp birbirinizden koparsınız” buyurdu Allah.

Hem dünyada hem son nefeste hem de Kıyamet günü melekler mü’minlerin velisidir. Bu yüzden mü’minlere derler ki: Nahnu evliyâukum fîl hayâtid dunyâ: “Dünya hayatında biz sizin veliniziz (sizin dostlarınızız).” Ve fîl âhirah: “Ahirette de (biz sizin dostlarınızız).” Ve lekum fîhâ mâ teştehî enfusukum: “Orada (ahirette, cennette) nefsinizin (canınızın) istediği her şey vardır.” Ve lekum fîhâ mâ teddeûn:332 “Orada istediğiniz (talep ettiğiniz) her ne olursa olsun vardır (derler).”

Ellezîne yettehızûnel kâfirîne evliyâe min dûnil mu’minîn: “Onlar ki mü’minleri bırakıp kâfirleri dostlar edinirler.” E yebtegûne indehumul izzeh: “Onların yanında (kâfirlerin yanında, kâfirlere dost olmakta) izzet mi (şeref mi) arıyorlar?” Fe innel izzete lillâhi cemîâ:333 “Muhakkak ki bütün izzet (bütün şeref) Allah’a aittir.”

Yâ eyyuhâllezîne âmenû: “Ey iman edenler (ey iman ettiğini iddia edenler)!” Lâ tettehızû âbâekum ve ihvânekum evliyâ’: “Babalarınız ve kardeşleriniz olsa bile onları veli edinmeyin.” Hangi şartlarda? İnistehabbûl kufre alâl îmân: “Eğer küfrü, imandan daha çok sevmişse.” Küfrü imana tercih edenler babanız, kardeşiniz olsa bile onları dost, veli edinmeyin. Ve men yetevellehum minkum: “Sizden her kim dönerse.” Yani onları dost edinirse. Fe ulâike humuz zâlimûn:334 “İşte onlar zalim olanlardır (kendilerine zulmedenlerdir).”

İnnallâhe leanel kâfirîn: “Muhakkak ki Allah, kâfirleri lanetlemiştir.” Ve eadde lehum saîrâ:335 “Onlara şiddetli bir ateş hazırlamıştır.”

Hâlidîne fîhâ ebedâ: “(Onlar) Orada ebedi olarak kalırlar.” Lâ yecidûne veliyyen ve lâ nasîrâ:336 “(Orada) Kendilerine ne bir veli ne de bir yardımcı bulabilirler.”

Yevme tukallebu vucûhuhum fîn nâr: “O gün yüzleri ateşe döndüğünde (çevrildiğinde).” Yekûlûne: “Derler ki.” Yâ leytenâ ata’nâllâh: “Ne olurdu (keşke) Allah’a itaat etseydik.” Ve ata’nâr resûl:337 “Ve onun resulüne itaat etseydik (derler).”

Ve kâlû rabbenâ: “Derler ki: Rabbimiz!” İnnâ ata’nâ sâdetenâ ve kuberâenâ: “Biz kendi büyüklerimize (beylerimize) itaat ettik (uyduk).” Fe edallûnâs sebîl:338 “İşte onlar bizi yolda delalete düşürdüler (cehennem yoluna saptırdılar).”

Rabbenâ âtihim dı’feyni minel azâb: “(Derler ki) Rabbimiz! Onlara azaptan iki kat ver.” Azabın iki katını ver. Vel’anhum la’nen kebîrâ:339 “Büyük bir lanetle onları lanetle.” Bunu kendi beylerinin, sadatlarının, büyüklerinin peşinden gidenler söylüyor! Sadat; önde gelen, bey manasındadır; ama aslında manevi büyük demektir. Kıyamet günü kendi büyüklerine uyanlar sadatları için Allah’tan iki kat azap isteyecekler.

Ferîkan hadâ: “Onlardan bir kısmı hidayete (doğru yola) erdi.” Ve ferîkan hakka aleyhimud dalâleh: “Onlardan bir kısmına da delalet hak oldu (delaleti hak ettiler).” İnnehumuttehazûş şeyâtîne evliyâ’: “Çünkü onlar şeytanı dost edindiler.” Min dûnillâh: “Allah’ı bırakarak.” Onlar Allah’ı bırakıp şeytanı veli edindiler (dost edindiler). Ve yahsebûne ennehum muhtedûn:340 “Bir de hidayette olduklarını hesap ettiler.” Allah’ı bırakıp şeytanı dost edinmiş ve kendi büyüklerine uymuşlar, üstüne bir de kendilerini doğru yolda zannediyorlar! Bu yüzden devamlı söylüyoruz; “itaat edilmesi, tabi olunması gereken Allah ve resulüdür.”

Kutibe aleyhi ennehu: “Onun (şeytanın) hakkında şöyle yazılmıştır.” Men tevellâhu: “Kim onu veli edinirse.” Kim şeytanı veli edinir, dost edinirse. Fe ennehu yudılluhu: “O onu delalete düşürür.” Ve yehdîhi ilâ azâbis saîr:341 “Onu alevli ateşin azabına götürür.”

Allah başka bir ayette “dinlerini oyun ve eğlence haline getirenleri dost edinmeyin”342 buyurmuştur. “Eğer iman etmişseniz dinini ciddiye almayanları dost edinmeyin. Aksi takdirde siz de onlar gibi olursunuz. Dostlarınız onlar yerine rabbini, dinini ciddiye alanlar olsun. Yoksa dinini basite alıp ‘biz büyüklerimizden böyle gördük, biz de böyle yapıyoruz’ diyenler dostlarınız olmasın. Bu iş bu kadar basit değildir” buyurdu Allah.

Sadakallahulazim.

Allah’ın isimlerini anlatırken sohbeti daha fazla uzatmayalım diye ayetleri yaklaşık bir buçuk saat anlatıyoruz. Normalde bir konuşmayı dinlerken azami anlama süresi bir saat kırk beş dakikadır. Bu dakikadan sonra sohbet dinlemek neredeyse imkânsız hale gelir. Bu yüzden ayetlerin hepsini süremiz kısıtlı olduğu için okuyamıyoruz. Yoksa Allah’ın El Veliyy ismiyle ilgili ayetler bu kadarla sınırlı değildir.

Daha iyi bir şekilde anlaşılsın diye Allah’ın isimlerini, ayetlerini böyle konularına göre ayırıp anlatıyoruz; ama herkesin Allah’ın kelamını konu konu, bölüm bölüm değil de baştan sona tekrar tekrar okuması gerekir; çünkü Allah, kitabını hayatın içine indirmiştir. Allah ayetlerini hayat yaşanırken indirmiş, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz de ayetleri sahabelere hayatın içinden takdim etmiştir. Bu yüzden her birimizin “acaba ayetleri hayatımızın içine nasıl almamız, hayatımızda nasıl yaşamamız lazım” deyip Kur’an’ı bu niyetle okuması gerekir.

Kur’an; okunan demektir. O halde okunursa Kur’an olur, okunmazsa Kur’an olmaz. Aynı şekilde Kur’an’ı okumazsak Kur’an bizim için okunan olmamış; yani Kur’an bizim Kur’an’ımız olmamış olur; ancak okuduğumuz takdirde Kur’an’ımız olur; yani okuduğumuz olur. Elbette ki istisnalar kaideyi bozmaz. Herkesin Kur’an okumaya gücü yetmeyebilir, aklı ermeyebilir; ama her bir mü’min gücü yettiği kadarıyla rabbini, rabbinin sözünü, rabbinin kendisine gönderdiği mesajı, mektubunu, Kur’an’ı anlamaya çalışmalıdır. Kul böyle yapar, rabbini bu şekilde ciddiye almaya başlarsa velayete adımını atmış, Allah’ın veliliğini kabul etmiş olur. Daha sonra ona düşen; çabasını, gayretini gösterip bir veli gibi durmaya çalışmaktır. Öyle ki bu hali onda makam olsun ve onu canlı Kur’an olmaya taşısın.

Biri velayet dairesine girse dahi manevi yolculuk devam ettiği için yürümeye, hayatı bir ayet gibi okuyup her anda rabbinin hesabını yapmaya devam etmelidir. Kul hangi makama gelirse gelsin hayatının her anında kuldur, bu asla değişmez. Bu yüzden kula düşen; Allah’ın kendisine vahyettiği kitabı, Kur’an’ı okuyup anlamaya çalışıp sonra bir veli olarak durmaya çalışmaktır. Aksi halde velayet dairesinde duramaz ve tepetaklak aşağıya düşer.

Bununla ilgili olarak size kardeşlerimizden bir hali paylaşayım.

Bazen gerçekten beni şaşırtan şeyler oluyor! Diyelim ki bizimle birlikte vuslat yolculuğu yapan bir kardeşimiz manevi olarak hiçbir sorun çıkarmıyor, gönlünü açıp verdiğimizi alıyor. Sonra öyle bir yere geliyor ki Allah onu velayetle müjdeliyor. Velayet onda makam olmasa da nihayetinde bu makamla müjdeleniyor. Normalde onun için fazla endişe etmek artık doğru değildir; çünkü rabbi onu velayetle, kendisine dost olmakla müjdelemiştir. Kendi adıma söyleyeyim, ben böyle bir kardeşimiz için endişe etmiyorum; ama bakıyorum ki endişe etmeme hususunda durum böyle değilmiş! Bu, benim gerçekten çok şaşırdığım bir durumdur. Bakıyorsun, velayetle müjdelenen biri bile kendini hiç beklenmedik bir yere indirebiliyor!

Neden?

Çünkü hiçbir sorun, sıkıntı olmadığı halde çok ufak, çok basit bir şey onu çıktığı makamından aşağı indiriyor! Hal böyle olunca ben de “Allah Allah, bu ne biçim iştir! Kardeşimiz kendine bu tavrı nasıl yakıştırdı! Bu kadar basit, bu kadar küçük bir şey onu nasıl aşağı indirdi böyle! Oysaki yolculuk esnasında hiç sorun, sıkıntı çıkarmadan buraya kadar gelmişti” diyorum ve bu kadar büyük bir nimete karşılık bu nimetin kıymetini nasıl takdir edemediğini gerçekten anlayamıyorum, anlamakta zorluk çekiyorum! Yani sonuçta veli olmakla müjdelendi. Allah onu veli olarak müjdeledi ve bu müjdeyi kendisi de bizatihi işitti, duydu. Artık çabasını, gayretini gösterip bu makamda durması varken bir de bakıyorum ki tepe taklak olmuş aşağılarda sürünüyor! Hatta imanla küfrün çizgisine gelmiş! Bu, gerçekten dehşet bir durumdur! İşte, bunu anlayamıyorum! Bunu nasıl becerdin böyle! O bulunduğun yerden nasıl böylesine aşağıya yuvarlandın, nasıl orayı terk edip bu en aşağıdaki yeri o makama tercih ettin! Bunu neye göre yaptın! Allah’ın ikramına böyle mi teşekkür edilir, böyle mi şükredilir!

Senin yanlış yapman, Allah’ı unutmuş, ciddiye almamış olman felaketin en büyüğü değildir; çünkü Allah affeder, mağfiret eder ve sana dönme imkânı verir. Peki, bir an için Allah’ın seni orada bıraktığını düşün! Allah seni düştüğün yerde, aşağıda bırakır ve sana unutulmuş muamelesi yapıp “sen saygısızsın” derse o zaman ne yapacaksın! Bir daha nasıl oraya çıkacaksın! İşte, buna gerçekten şaşırıyorum.

Kul kulluğunu, âbdliğini bilmelidir. Allah ayet-i kerimede; “biz size her istediğiniz sizindir diye bir vaatte mi bulunduk”343 buyurur. Bu ayet “sen ne istersen öyle yapacağım öyle mi! Ben sana böyle bir vaatte mi bulundum! Hayır, sana böyle bir va’dim olmadı. Sen kulsun, ben sana ebedi hayatını kazanacağın şekilde muamele eder ve ebedi hayatın için sana her türlü imkânı tanırım” manasına gelir. Bu yüzden kul hiçbir anda kul olduğunu, âbd olduğunu unutmamalı ve “sen benim rabbimsin, ben de senin aciz, sana muhtaç olan kulunum” deyip rabbine boyun bükmelidir. Yoksa “sen niye bunu böyle yaptın, niye şunu şöyle yapmadın” deyip kendine göre Allah’a kızmak, küsmek, darılmak, Allah’tan yüz çevirmek nasıl doğru olsun. Böyle bir tavır nasıl mü’mince bir tavır olsun, velinin tavrı olsun!

Allah bir kulunu velayetle müjdelediğinde kul o velayetine öyle bir sarılmalı, rabbine öyle bir boyun bükmeli ki isterse dünya yıkılsın yine de velayetine sarılıp onu bırakmamalıdır. Dünya yıkılsın, kıyamet kopsun, başına ne gelirse gelsin bir veli olarak rabbinden yüz çevirmemeli “sen bana bunu ikram ettin ya, artık gerisi beni ilgilendirmez, ne yaparsan sen bilirsin ya rabbi” demeli ve velayetin hakkını vermelidir. İşte, kula yakışan budur!

Evet, hep beraber Allah’ın El Veliyy ismini anlamaya, hayatı yaşarken nasıl bir veli gibi duracağımızı öğrenmeye çalıştık.

Allah hepimizi kendilerine hiçbir korkunun olmadığı, kendilerinin mahzun olmayacağı o veli kullarından eylesin inşallah. Allah hepimize velayet-i hassı ve velayet-i hassul hassı ikram eylesin inşallah! Allah bizi muttakilerden, mü’minlerden, velilerden eylesin inşallah!

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Âl-i İmrân /68 ↩
  2. Câsiye /19 ↩
  3. Muddessir /56 ↩
  4. Meryem /45, Nisâ /119, Kehf /50 ↩
  5. En’âm /12 ↩
  6. En’âm /147 ↩
  7. Bakara /216 ↩
  8. Kehf /50 ↩
  9. Buhari, Rikak 2; irmizi, Zühd, 25 ↩
  10. Kıyâmet /14 ↩
  11. Enbiyâ /107 ↩
  12. Fâtır /6, Yâsin /60, Zuhrûf /62, Bakara /168, 208 ↩
  13. Buhârî, Diyât, 2; Müslim, Îmân, l58-159 ↩
  14. Müslim, 1/319 ↩
  15. Şuarâ /183, A’râf /56, Hucurât /10 ↩
  16. Âl-i İmrân /103 ↩
  17. A’râf /156, Mu’min /7 ↩
  18. Nisâ /79 ↩
  19. Müslim, İmâre 57; Nesâî, Tahrim 27; İbn Mâce, Fiten 7; Ahmed bin Hanbel, 2/306, 488 ↩
  20. Hucurât /11-12 ↩
  21. Tâhâ /43-44 ↩
  22. Ebu Davud, Edeb, 49 ↩
  23. Tevbe /71 ↩
  24. Bakara /257 ↩
  25. Câsiye /19 ↩
  26. Yûnus /62 ↩
  27. Yûnus /63 ↩
  28. Yûnus /64 ↩
  29. Buhari, Tabir 5; Muvatta, Rüya 3, (2, 957); Ebu Davud, Edeb 96, (5017) Hadis No : 0952 Ravi: Ebu Hureyre ↩
  30. Tevbe /116 ↩
  31. Bakara /107 ↩
  32. Âl-i İmrân /68 ↩
  33. Tirmizi, Tefsiru’l-Kur’an, 16; Suyûtî, El Câmiu’s Sağir, 1, 24 ↩
  34. Hucurât /6 ↩
  35. Nisâ /45 ↩
  36. Şûrâ /28 ↩
  37. En’âm /127 ↩
  38. A’râf /3 ↩
  39. En’âm /51 ↩
  40. Şûrâ /9 ↩
  41. Kehf /50 ↩
  42. Şûrâ /44 ↩
  43. Şûrâ /46 ↩
  44. Câsiye /10 ↩
  45. Nisâ /123 ↩
  46. Nisâ /173 ↩
  47. Cuma /6-7 ↩
  48. Bakara /96 ↩
  49. Tevbe /71 ↩
  50. Mâide /56 ↩
  51. Mâide /55 ↩
  52. İsrâ /97 ↩
  53. Enfâl /73 ↩
  54. Fussilet /31 ↩
  55. Nisâ /139 ↩
  56. Tevbe /23 ↩
  57. Ahzâb /64 ↩
  58. Ahzâb /65 ↩
  59. Ahzâb /66 ↩
  60. Ahzâb /67 ↩
  61. Ahzâb /68 ↩
  62. A’râf /30 ↩
  63. Hacc /4 ↩
  64. Mâide /57 ↩
  65. Kalem /38 ↩