close

EL FETTAH

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Hep beraber Allah’ın El Esmau’l Husna’sını, güzel isimlerini öğrenmeye, rabbimizi kendini Kur’an’da tanıttığı gibi tanımaya çalışıyorduk. Bununla beraber Allah’ın yeryüzündeki halifesi olan insanı; yani kendimizi tanımaya, öğrenmeye çalışıyorduk. Geçen sohbetimizde Allah’ın El Âliyy ismini öğrenmiştik. Bu sohbetimizde ise El Fettah ismini ayetlerde geçtiği şekilde anlamaya çalışacağız inşallah.

Fettah ismi nüzul sırasına göre 70. esmadır. Fettah ismini öğrendiğimizde şimdiye kadar Allah’ın yetmiş tane ismini hep beraber anlamış olacağız inşallah.

Fettah; iki şeyi birbirinden ayıran, bir de açan demektir; yani rahmet, rızık, mağfiret ve af kapısını açan manasına gelir. Tabi sadece Fettah ismi değil genel olarak Allah’ın bütün isimleri açandır. Allah isimleriyle tecelli edip açar, açınca da isimleri tecelli eder. Allah Fettah ismiyle kulunun haline, durumuna, imanına, yürüdüğü yola, niyetine ve hedefine göre önünü açar.

Fettah isminin bir de ayıran manasına geldiğini söylemiştik. Allah ayırınca tecelli ettiğinin arasını açar.

Peki, Allah neyi ayırır?

Allah hakla batılın, imanla küfrün, mü’minle müşrikin arasını ayırır ve bunu vahyiyle yapar. Allah, vahyini indirerek küfürle imanın, hakla batılın arasını birbirinden ayırmış, açmıştır; yani artık küfür de, şirk de, iman da, hak da, batıl da bellidir. Bu yüzden Kur’an’ın bir adı da Furkan’dır. Zaten Furkan da ayıran manasına gelir ve haklıyla haksızı ayırır.

Allah Kıyamet günü için; “ayırım günü”24 buyurmuştur. İnsan bu ayrımı dünyadayken kabul etmese de Allah ahirette hükmünü verip kullarını birbirinden ayırır; yani Kıyamet günü, mü’minlerle kâfirlerin ve münafıkların birbirinden ayrıldığı gündür. Allah kıyamette bu ayırımı yapacak!

İsterseniz şimdi Allah’ın Fettah isminin geçtiği ayetleri anlamaya çalışalım. Öyle ki rabbimizi onun kendisini tanıttığı gibi tanıyabilelim inşallah.

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Huvel fettâhul alîm:25 “O (Allah) fettahtır, âlimdir”

E fe men şerahallâhu sadrahu lil islâm: “Allah kimin göğsünü İslam’a açmışsa (şerh etmişse).” Şerh; yarmak, açmak demektir. Fe huve alâ nûrin min rabbih: “O, rabbi katında bir nur üzeredir.” O, rabbiyle beraberdir ve bir nur üzeredir. Fe veylun lil kâsiyeti kulûbuhum min zikrillâh: “Yazıklar olsun (onlara veyl olsun ki) onların kalpleri Allah’ın zikrine karşı katılaşmıştır (kaskatı olmuştur).” Allah “kalpleri zikrine karşı katılaşanlara yazıklar olsun, veyl olsun” buyurdu. Ulâike fî dalâlin mubîn:26 “İşte, onlar apaçık delalettedirler.” Demek ki kalpleri Allah’ın zikrine karşı kaskatı kesilenler delaletteymiş.

Zikir hem Kur’an’dır hem de “Allah Allah” diye zikretmektir. Allah’ın bu ayette kastettiği zikir sadece Kur’an olsaydı o halde zikir yerine Kur’an veya vahiy diyebilirdi; ama özellikle zikir kelimesini kullandıysa o halde hem Kur’an’ı hem de “Allah Allah” diye zikretmeyi birden anlamak gerekir. Şayet bu manalardan herhangi birini alıp öteki manayı almazsak ayetin manasını eksik almış olur, dolayısıyla öteki manaya zulmetmiş ve onu gizlemiş oluruz.

Peki, Allah’ın zikrinden yüz çevirenler kimlerdir?

“Allah Allah” deyip Allah’ı zikretmeyenler Allah’ın zikrinden yüz çevirmiştir. Aynı şekilde hayatı yaşarken her ne olursa olsun her konuda “acaba rabbimin bu konudaki emri nedir, rabbim bu konuda neyi vahyetmiş” deyip işlerini Kur’an’a uygun yapmayanlar Allah’ın zikrinden yüz çevirmiştir. Aslında “Allah Allah” diye zikretmek de Kur’an’ı okumak da aynı şeydir; çünkü Kur’an Allah’ın zikri olduğu için biri “rabbimin bu konudaki emri, hükmü nedir” diye Kur’an’a baktığında Allah’ı hatırlar, böylelikle Allah’ı zikretmiş olur. Dolayısıyla bu iki zikri birlikte yapmış olur.

Aşkla ve muhabbetle “rabbimin bana bu konudaki vahyi, emri nedir, acaba nasıl yapsam rabbim benden razı olur ve beni sever” demeyenlerin Allah’ın zikrine karşı kalbi kaskatı kesilmiştir. Allah böyle olanların apaçık bir delalette olduğunu buyurdu. Zaten bunu görmemek mümkün değildir. Bir kör bile böyle birinin delalette olduğunu, Allah’ın zikrinden yüz çevirmiş, Allah’ın zikrine karşı kalbinin katılaşmış olduğunu görür.

“Allah kimin kalbini İslam’a açarsa o rabbi katında bir nur üzere değil midir!” Birinin kalbi İslam’a açılmışsa bu durumda o kişi nur üzeredir; yani gittiği yol nurludur, yolu Allah’ın vahyiyle aydınlıktır. Bu ayetin başlangıç itibariyle manasıdır. Bir de bu ayetin manevi bir boyutu vardır.

İslam bir bütündür. İslam’ın sadece zahiri tarafına bakıp manevi tarafını eksik bırakır, onu anlamazsak İslam’ın içini anlamamış oluruz. “Allah kimin göğsünü İslam’a şerh etmişse” buyurduğuna göre o halde Allah insanın kalbini manevi olarak da İslam’a açar demektir. Yoksa, Allah kelimeyi neden böyle kullansın! Göğsü İslam’a açılan biri rabbi katında bir nur üzere olur; yani Allah oradan kuluna vahyeder.

Bunun nasıl olduğunu izah edeyim.

Kul, Allah’ı zikrettikçe gönlü, kalbi Allah’ın zikriyle yumuşar, böylelikle Allah’ın aşkıyla, muhabbetiyle yanmaya başlar. Sonra kul öyle bir hal alır ki artık Allah’ın onun göğsünü şerh etme zamanı gelmiştir. Eğer kul, zikirle gönlü yumuşamadan önce böyle bir tecelliyle karşı karşıya kalırsa ölür, toz duman olur. Bu yüzden insanın zikirle bu tecelliyi alabilecek kıvama gelmesi gerekir ki Allah onun göğsünü İslam’a şerh ettiğinde toz duman olmasın. Yoksa kaskatı kesilmiş bir kalpte bu tecelli hâsıl olmaz, ancak Allah’ın zikriyle yumuşamış bir gönüle hâsıl olur.

Allah bu tecelliyi kulunun gönlüne bir anda yapar; ama kul o ana kadar Allah’ı zikretmiştir. Bu tecelli göğsün tam ortasına yapılır. Allah oraya tecelli edince kulun göğsünde tıpkı bir pencere açılır gibi orası birden toz duman olur. Toz duman olan şey kulun kendi varlığıdır, benliğidir.

Böyle bir kul, Allah’ın kendisine nefhettiği ruhun güzelliğini göğsünde müşahede eder. O anda kendisinin mi göğsünü gördüğünü yoksa göğsünün mü gözünü gördüğünü anlamaz. Aynı şekilde ruhunu mu yoksa rabbini mi müşahade ettiğini anlamaz. Müşahadesi birbirine karışıktır. Evet, aklı başına gelip bunları anlamaya çalışıncaya kadar ne olduğunu anlayamaz. Aklı başına geldiğinde ise anlamaya çalışır; ama anlarken de zorlanır. Bu durumda yapması gereken şey “Allah bana böyle bir tecelliyle tecelli etti, acaba bu ne demektir” diyerek bunu mürşidine sormaktır.

Bu tecelli Allah’ın o kulun göğsünü İslam’a şerh etmesi ve onu katında bir nur üzere kılmasıdır. Allah, böyle tecelli ettiği bir kulunu artık sırat-el mustakime koymuş ve onu nur üzerine kılmıştır. O kulun gittiği yol artık nurlu bir yoldur. Allah ona göğsünü İslam’a şerh ettiği yerden artık daimi olarak vahyeder. O kul artık hak üzerinde, rabbiyle, rabbinin nuruyla beraberdir. Allah hepimizin göğsünü İslam’a şerh eder inşallah.

Daha iyi anlaşılması için ayetin mealini bir daha okuyayım.

“Allah kimin göğsünü İslam’a açmışsa (şerh etmişse) o, rabbi katında bir nur üzeredir. Yazıklar olsun (onlara veyl olsun ki) onların kalpleri Allah’ın zikrine karşı katılaşmıştır (kaskatı olmuştur). Onlar apaçık delalettedirler.” Ayeti sadece böyle zahiri manasıyla anlarsak doğru anlamış olmayız.

E fe men şerahallâhu sadrahu lil islâm: “Allah’ın, sadrını (göğsünü) İslam’a açtığı kimse.” Fe huve alâ nûrin min rabbihi: “O, rabbi katında bir nur üzere olmaz mı” buyurdu Allah. Elbette ki bir nur üzeredir.

Allah’ın, bir kulun gönlünü İslam’a şerh etmesi ne demektir?

Allah zaten ayetin devamında bunu beyan etmiştir. İslam; Allah’a, Allah’ın vahyine, tecellisine, El Esmau’l Husnası’na, güzel isimlerine teslim olmaktır. Bu aynı zamanda imandır. Dolayısıyla Allah’ın bir kulunun göğsünü İslam’a şerh etmesi; kulun gönlünü Allah’a, Allah’ın vahyine, tecellisine, El Esmau’l Husnası’na, güzel isimlerine açması demektir. Allah’ın zikrinden yüz çeviren birinin kalbi kas katıdır. Böyle bir göğüs İslam’a şerh olmaz; yani İslam’a açılmaz. Aksine Allah’tan, Allah’a teslim olmaktan başka her şeye açılır.

Ayetler biraz uzun olduğu için kısa kısa açıklayacağım.

Ve lâ teşterû bi âyâtî semenen kalîlâ: “Ayetlerimizi az bir pahaya satmayın.” Ayetlerimi ucuza, üç kuruşa satmayın. Ayetlerimizi bir dünya menfaati elde etmeniz için ya da birilerinin sizi övüp “bu kişi âlimdir” demesi için satmayın; yani hakkı ve hakikati olduğu gibi ortaya koyun. Bundan korkmayın, endişe etmeyin. Ahireti dünyaya, dünyadakilerine tercih edin. Ve men lem yahkum bimâ enzelallâh: “Her kim ki Allah’ın indirdiği ile hükmetmezse.” Fe ulâike humul kâfirûn:27 “İşte kâfir olanlar onlardır.”

Allah’ın hükmü ile hükmetmeyenler kâfir olmuştur. Allah’ın hükmüyle hükmetmek; herhangi bir konu hakkında “Allah Kur’an’da böyle hükmetmiştir, o halde ben de öyle yaparım” diyerek Allah’ın hükmünü her işinde kabul edip uygulamaktır. Aynı zamanda insanın kendisine, ailesine, iş yerindekilere, kısacası bütün varlığa Allah’ın hükmüyle hükmetmesidir. Allah hayatı yaşarken kendi hükmüyle hükmetmeyenler için “kâfir” demiştir.

Ve men lem yahkum bimâ enzelallâh: “Kim, Allah’ın indirdiği ile hükmetmezse.” Fe ulâike humuz zâlimûn:28 “İşte onlar zalimlerin ta kendisidir.” Allah kendi hükmüyle hükmetmeyenler için önce “kâfirlerdir” sonra da “zalimlerdir” buyurdu. Demek ki Allah’ın hükmüyle hükmetmeyenler bir de zalimlermiş! Ve men lem yahkum bimâ enzelallâhu fe ulâike humul fâsıkûn:29 “Kim, Allah’ın indirdiği ile hükmetmezse onlar fasıkların ta kendileridir.”

O halde kâfir de, zalim de fasık da aynıdır. Bu vasfa sahip olmalarının sebebi Allah’ın hükmü ile hükmetmemiş olmalarıdır. Bu durumda bizim de Allah’ın hükmü ile mi hükmettiğimize yoksa Allah’ın hükmünü kabul etmeyip kendi hükmümüzle mi hükmettiğimize bakmamız gerekir.

Acaba genel olarak Allah’ın hükmüyle mi yoksa kendi hükmümüzle mi hükmediyoruz! Bu soruya verilecek cevap; yüzde doksan, Allah’ın hükmüyle değil kendi hükmümüzle hükmettiğimizdir. Hatta Allah’ın hükmünü bilmiyoruz, Allah’ın hükmünün ne olduğunu anlamaya, öğrenmeye bile tenezzül etmemiş, “bunları bilmek gereksizdir, zaten benim aklım, ilmim, geleneklerim var, ben kendim de hükmederim” demişizdir. Unutmayalım ki Allah “Allah’ın hükmü ile hükmetmeyenler kâfirlerdir, zalimlerdir, fasıklardır” buyurdu. Bunlar cehennemliktir. Allah onların cehennemlik olduğunu söylüyor! Allah’ı ciddiye almamak öyle basit bir şey değildir. Bu, Allah’ın kabul etmeyeceği bir şeydir. Bu yüzden artık kendi hükmümüzü, aklımızı, ilmimizi bir tarafa bırakıp Allah’ın hükmünü kabul etmemiz ve Allah’ın hükmüyle hükmetmemiz gerekir.

Allah bu ayette kendine yemin eder. Fe lâ ve rabbike lâ yu’minûn: “Rabbine yemin olsun ki (onlar) iman etmezler.” Hattâ yuhakkimûke fîmâ şecera beynehum: “Kendi aralarında çıkan sorunlardan dolayı (çarpık işlerinden dolayı) seni hakem edip.” Summe lâ yecidû fî enfusihim haracen mimmâ kadayt: “Sonra onlar senin verdiğin o hükümde nefislerinde (gönüllerinde, kalplerinde) hiçbir sıkıntı duymaksızın.” Ve yusellimû teslîmâ:30 “Tam bir teslimiyetle teslim olmadıkça (o hükmü kabul etmedikçe iman etmiş olmazlar).”

Allah’ın hükmünü kabul etmemek; Allah’ın sözünü kabul etmemek demektir. İster yararımıza isterse de zararımıza olsun herhangi bir konu hakkında Allah’ın o konudaki hükmünü gönlümüzde bir ağırlık duymaksızın ve hissetmeksizin tam bir teslimiyetle kabul etmezsek Allah’ın bu ayette “iman etmiş olmazsınız” dediği kişilerden oluruz. Hükmü kabul etsek ama gönlümüzde ağırlık duysak bile Allah’ın hükmünü kabul etmemişiz demektir. Bu yüzden Allah mü’min olduğumuzu söylemez.

Ve yekûlûne âmennâ billâh: “Bir de onlar derler ki: Biz, Allah’a iman ettik.” Ve birresul: “Ve resulle resule (iman ettik).” Dikkat edilirse Allah bu ayette “ve resule iman ettik” demedi bunun yerine Ve birresul: Ve resulle resule (iman ettik) buyurdu. Resulle resule iman etmek; onun gibi iman etmek, onunla, o olarak iman etmek demektir. Evet, “onlar bir de Allah’a iman ettik ve resulle resule iman ettik derler” buyurdu Allah. Ve ata’nâ: “Ve biz itaat edenleriz.” Allah’a ve resulüne iman ettik ve itaat ettik, derler. Summe yetevellâ ferîkun minhum min ba’di zâlik: “Sonra onlardan bir kısmı bunun arkasından yan çizer (itaat etmezler).” Ve mâ ulâike bil mu’minîn:31 “Bunlar mü’min değildir.”

Böyleleri iş lafa geldiğinde biz Allah’a ve resulüne iman edip itaat ettik, der; ama işlerine gelmediği zamanda Allah’ın hükmünü kabul etmez, Allah’a, resulüne itaat etmez; yani yan çizerler. Allah böyle olanların mü’min olmadığını buyurdu. Biz de bu ayete karşılık Sadakallahulazim: “Azim olan Allah doğruyu söylemiştir.” “Bunun dışında bir şey söyleyenler her ne söylerse söylesin yalan söylemiştir” diyoruz.

Allah, hükmü ve emri karşısında yan çizip “ben bunu kabul etmiyorum, bu hükümden daha iyisi vardır” diyen birinin mü’min olmadığını buyurdu. Bu ayeti böyle tekrar tekrar söylüyorum ki kimse kendini kandırmasın. Kendini yaratan Allah’ı kabul etmeyenler, Allah’ın verdiği hükmü kabul etmek yerine Allah’a “ben senden daha iyi biliyorum, senden daha güzel hüküm veriyorum, benim verdiğim hüküm seninkinden daha güzeldir” diyenler nasıl mü’min olsun! Allah onlara hiç mü’min der mi? -Elbette ki demez. Allah onları mü’min olarak kabul etmez.

Allah’ın hükmünün her yerde geçerli olması gerekir. Kur’an her bir insana tek tek inmiştir. Bu yüzden insan kendine, hanımına, çocuğuna, diğer insanlara Allah’ın hükmüyle muamele etmelidir. İnsanlara yaptığı muamelesinde Allah’ın hükmü geçmeyenler bilelim ki mü’min değildir; çünkü “onlar ‘biz, Allah’a ve resulüne iman ettik ve itaat ettik’ derler; ama sonra iş Allah’ın hükmüne gelince yan çizerler.”

Ve men yutıillâhe ve resûlehu ve yahşallâh: “Her kim de Allah’a ve resulüne itaat eder ve Allah’tan haşyet duyarsa (Allah’ın büyüklüğü, azameti ve emri karşısında huşu içinde olursa, saygılı, edepli olursa).” Ve yettakhi: “Ve takva sahibi olursa (bu sorumluluğu bilip gereğini yerine getirirse).” Fe ulâike humul fâizûn:32 “İşte kurtuluşa erenler (muradına erenler) bunlardır.”

Evet, hep beraber Allah’ın El Fettah ismini anlamaya çalışıyorduk.

Peki, Allah’ın Fettah isminin tecelli ettiği bir kul nasıl olur?

Allah fettahtır; gönülleri İslam’a, kendisine açandır. Aynı şekilde mağfiret kapısını, isimlerinin tecellisinin kapısını açandır. Dolayısıyla Allah’ın Fettah isminin kendisinde tecelli ettiği bir kul gönüllerin İslam’a açılmasına vesile olur; yani Allah, insanların gönül kapısını onunla açar.

Nasıl?

Fettah ismiyle tecelli ettiği kulunu vesile ederek gönülleri Allah’ın sevgisine, imana, teslim olmaya açar. Tabi, kulun gönülleri açabilmesi için önce onun gönlünün bunlara açılmış olması gerekir. Yoksa daha kendi gönlü Allah’ın, aşkına, muhabbetine, teslimiyete açılmayan biri başkasına nasıl yardım edebilir, gönülleri nasıl açabilir!

Biri gönlünün şerh olmasını, açılmasını istiyorsa bu durumda gönlü İslam’a açılanlarla beraber olmalı ve bu işi onlarla beraber yapmalıdır. Yoksa tek başına bunu başarması mümkün olmaz. Sadece kendini kandırmış olur. Gönülleri Allah’ın vahyine, hikmete, ilme, cennete, cennet olmaya açmak sevgiyle, aşkla, muhabbetle yapılır. Bütün bunlar yapılırken bir de sabırlı olmak gerekir. Bu yüzden gönülleri açmak bir de sabırla yapılır.

Bütün kapıların hepsi El Esmau’l Husna’nın, Fettah isminin kapısıdır. Allah bir ismiyle tecelli edeceği zaman o ismini önce Fettah ismiyle açar. Mesela; biri birine yardım ettiğinde o yardım edilen konu üzerinde Allah’ın Fettah ismi açılır; yani Allah’ın Fettah ismi orda tecelli eder. Örnek vermek gerekirse; biri birine rızık konusunda yardım ettiğinde o yardım edilen kişi üzerinde Allah’ın Rezzak isminin kapısı açılır. Bu durumda Allah’ın Fettah ismi, Rezzak ismiyle beraber tecelli etmiş olur. Yahut biri, bir kişinin affolması için araya girse ve onu yanlış yaptığı kişiye affettirse bu durumda Allah’ın Afuvv ismi Fettah ismiyle beraber açılmış olur. Araya giren kişi böylelikle Allah’ın Fettah isminin tecellisine mazhar olur, Allah’ın Fettah ismi onda tecelli eder.

Fettah isminin “açan” manasını hep beraber anlamaya çalıştık. Bir de sohbetimizin başında Fettah isminin “ayıran” manasına geldiğini söylemiştik. Şimdi de hep beraber Allah’ın Fettah isminin “ayıran” manasını ayetlerde geçtiği şekilde anlamaya çalışalım inşallah.

Kul yecmeu beynenâ rabbunâ: “De ki: Rabbimiz hepimizi bir araya toplayacak.” Summe yeftehu beynenâ bil hakk: “Sonra aramızda hak ile fethi yapacak (aramızı açacak).” Kimin doğru, kimin yanlış yaptığını, kimin hakta, kimin batılda olduğunu gösterecek ve aramızı ayırıp hükmünü verecek. Ve huvel fettâhul alîm:33 “Ve o fettahtır, âlimdir.” Allah fettahtır arayı ayırır; yani mü’minle kâfiri, cennetlikle cehennemliği birbirinden ayırır.

Evet, Allah fettahtır, âlimdir. Dolayısıyla kimin cennetlik, kimin cehennemlik, kimin hakta, kimin de batılda olduğunu bilir. Bu durumda Allah’ın Fettah ismi Âlim ismine göre tecelli eder.

Ve lekad saddaka aleyhim iblîsu zannehu: “And olsun ki iblis zannını doğru çıkardı (zannını tasdik etti).” İblis hangi konuda zannını doğru çıkarmıştır? Fettebeûhu: “Kendisine tabi olmanızda.” İblis, insanların kendisine tabi olmasında zannını doğru çıkardı. İllâ ferîkan minel mu’minîn:34 “Ancak mü’minlerden bir fırka (bir grup) hariç.” Gerisi hepsi iblise tabi oldu.

İblis huzurdan kovulurken; “ya rabbi! Bana Kıyamet gününe kadar (insanların tekrar dirileceği güne kadar) mühlet verirsen ben bunların secdeye layık olmadığını ispat ederim. Senin sırat-el mustakimin üzerinde oturacağım ve gelenlerin önlerinden, arkalarından, sağlarından, sollarından gelip bunların hepsini kendime bağlayacağım. Senin ihlâslı kulların müstesna (sana karşı samimi olanlar müstesna)”35 demişti. Allah da bunun üzerine iblisin bu zannını, bu sözünü doğru çıkardığını ve bir fırka hariç herkesin şeytana tabi olduğunu söyledi. “Mü’minlerden bir fırka müstesna, gerisi hepsi şeytana tabi oldu” buyurdu Allah. Bu gerçekten insanlık için dehşet verici bir durumdur.

Şeytana tabi olmayanlar; Allah’a karşı samimi, ihlaslı olup “benim derdim sensin ya rabbi” diyenlerdir. Sevmeyen birinin ihlaslı olması mümkün değildir. Sevmediğimiz bir şeyi istersek bu isteğimizde hiç ihlas, samimiyet olur mu? -Elbette ki olmaz. İstediğimiz kadar çaba, gayret sarf edelim istediğimiz şeyi sevmemişsek ihlaslı olamayız; ama sevdiğimiz bir şeyi istersek o zaman bu isteğimizde ihlaslı olmuş ve doğru söylemiş oluruz; çünkü ihlâs kelime manası olarak halis, saf demektir. Bu yüzden ihlaslı olmamız için saf, Allah’ı istememiz gerekir. Bunun için de Allah’ı sevip ona âşık olmamız gerekir. Sevmeden, âşık olmadan ihlâslı olamayız, böyle bir şey yoktur!

Biri nefsinin istekleri için gece gündüz ibadet etse isterse cennet için bile olsun Allah bu çabasından dolayı ona teşekkür etmez; çünkü Allah ayet-i kerimede; “Allah’ın rızasını (cemalini, vechini) isteyerek yaptığınız işlerden başka hiçbir işiniz şükrana (teşekküre) layık değildir”36 buyurmuştur. Bunu Allah söylüyor!

İhlâslı olmak taklidi bir imanı değil hakiki bir imanı gerektirir. Allah’a hakiki bir imanla iman eden birinin bu imanından cayıp küfre düşmesi hiçbir şekilde mümkün değildir; ama iman ederse küfre düşmez. Yoksa İslam’a girip İslam’ı kabul ederse değil; ancak iman eder, Allah ile mutmain olursa, Allah’tan emin olursa imanından cayıp küfre düşmesi mümkün olmaz.

Evet, ayet devam ediyor. Ve mâ kâne lehu aleyhim min sultân: “Hâlbuki onun (şeytanın) onlar üzerinde hiçbir hâkimiyeti (hiçbir gücü, hiçbir saltanatı) yoktu.” Allah, şeytana neden Kıyamete kadar müsaade ettiğini beyan ediyor. İllâ: “Ancak.” Li na’leme men yu’minu bil âhireh: “(İnsanlardan) Kimin ahirete iman ettiğini bilelim diye.” Kimin ahirete iman ettiğini görelim, siz de bilip göresiniz diye şeytana diriliş gününe kadar mühlet verdik.

Evet, Allah şeytana uyanların ahirete iman etmediğini buyurdu. Dikkat edilirse Allah şeytana tabi olanlar için “bana, resulüme veya Kur’an’a iman etmemişler” değil “ahirete iman etmemişler” buyurdu. Neden? -Çünkü ahirete iman etseydiler dünyayı ahiretlerine kurban ederlerdi; ama ahirete iman etmedikleri için dünyalarını ahiretlerine kurban edemiyorlar, güçleri buna yetmiyor. Ayetin manası böyledir.

Mimmen huve minhâ fî şek: “Kim ondan şüphe içindedir?” Ahirete iman edenler ile ahiret hakkında şüphe içinde olanları ayırt edelim diye buna müsaade ettik. Ve rabbuke alâ kulli şeyin hafîz:37 “Ve muhakkak ki senin rabbin her şey üzerinde gözetendir.” Bu ayetlerin hepsi birbirinin devamıdır.

Kulid’ûllezîne zeamtum min dûnillâh: “(Onlara) De ki: Allah’tan başka ilah saydıklarınızı istediğiniz kadar çağırın (onlara dua edin, yalvarın).” Lâ yemlikûne miskâle zerratin fîs semâvâti ve lâ fîl ard: “Onların göklerde ve yerde herhangi bir şeye miskali zerre (küçücük bir zerre) kadar bile güçleri yetmez.” Ve mâ lehum fîhimâ min şirk: “(Allah’ın) Hiçbir şekilde onlardan bir ortağı yoktur.” Ve mâ lehu minhum min zahîr:38 “Bir de onlardan herhangi bir yardımcısı yoktur.” Hiç kimse Allah’a şerik değildir, ortak değildir ve hiç kimse Allah’a yardım etmez, edemez. Allah da onlara yardım etmez.

Ve lâ tenfeuş şefâatu indehû illâ li men ezine lehu: “Onun huzurunda (Allah katında) onun izin verdiklerinden başka hiç kimsenin şefaati fayda vermez.” Hattâ izâ fuzzia an kulûbihim: “Ne zaman ki onların kalplerinden o dehşet giderildiğinde.” Kâlû mâzâ kâle rabbukum: “Derler ki: Rabbiniz ne dedi (ne söyledi)?” Kâlûl hakka ve huvel âliyyul kebîr:39 “Derler ki: (Rabbimiz) Hakkı söyledi ve o âliyydir, kebirdir.”

Kul men yerzukukum mines semâvâti vel ard: “De ki: Göklerden ve yerden kim size rızık veriyor?” Kulillâh: “De ki: Allah.” Ve innâ ev iyyâkum le alâ huden ev fî dalâlin mubîn:40 “(De ki: Hidayete erdiren Allah’tır) Ya biz hidayetteyiz veya apaçık delaletteyiz ya da siz (delalettesiniz).” Eğer biz hidayetteysek o halde siz delalettesiniz ya da siz hidayetteyseniz o zaman biz delaletteyiz. Yoksa hidayet ile delalet karışık olmaz.

Allah’ı, Allah’ın vahyini, hükmünü, peygamberini kabul edip ona itaat edenler iman etmiştir, hidayettedir. Kabul etmeyenler hidayette değil, delalettedir. Biraz Allah’ın dediği olsun biraz da başkalarının dediği gibi olsun böylece hepimiz hidayette olalım diye bir şey yoktur. Allah öyle söylemiyor. Allah “De ki: Ya biz hidayetteyiz, siz delalettesiniz ya da siz hidayetteyseniz biz delaletteyiz” buyuruyor. Bunun başka bir seçeneği yoktur.

Kul lâ tus’elûne ammâ ecremnâ: “De ki: Bizim yanlışlarımızdan (suçlarımızdan) dolayı siz sorumlu tutulmazsınız.” Ve lâ nus’elu ammâ ta’melûn:41 “Biz de sizin yaptıklarınızdan sorumlu değiliz.”

Kul yecmeu beynenâ rabbunâ: “De ki: Rabbimiz aramızı bir araya getirecek (bizi bir araya toplayacak).” Summe yeftehu beynenâ bil hakk: “Sonra aramızda hak ile (hükmünü) açacak.” Ve huvel fettâhul alîm:42 “O, fettah ve âlimdir.” Allah her şeyi bilendir ve bununla beraber mü’minle kâfiri, zalimle mazlumu, cennetlikle cehennemliği birbirinden ayırandır.

Bu ayette hitap Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’edir. Ve mâ erselnâke illâ kâffeten lin nâsi beşîran ve nezîran ve lâkinne ekseran nâsi lâ ya’lemûn:43 “Biz de seni insanlar içinde bütün insanlara bir müjdeci, bir uyarıcı olarak gönderdik; ama insanların çoğu bunu bilmez.”

İnnâ fetahnâ leke fethan mubînâ:44 “Sana apaçık bir fetih verdik.” Bu ayet, Allah’ın Fettah isminin kuldaki tecellisinin ayeti, beyanıdır. Allah bu fethi Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e vermiştir.

Peki, Allah bu fethi verince ne oldu?

Li yagfira lekallâhu mâ tekaddeme min zenbike ve mâ teahhar: “Allah senin geçmiş ve gelecek günahlarını mağfiret etmek için (sana fetih verdi).” Demek ki Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in gelecek günahları da mağfiret olmuş; çünkü Allah ona fetih vermiştir; ama bu fetih bildiğimiz fetih değil başka bir fetihtir. Ve yutimme ni’metehu aleyke: “Bir de senin üzerindeki nimetini tamamlamak için.” Seni nimetin tamamına erdirmek için Allah sana bu fethi verdi. Ve yehdiyeke sırâtan mustekîmâ:45 “Bir de seni sırat-el mustakime hidayet etsin diye (sana fetih verdi).”

Demek ki Allah fetih verdiği kulunun geçmiş ve gelecek günahlarını affediyormuş; çünkü o artık rabbi katında bir nur üzere olmuştur. Bununla beraber Allah onun üzerindeki nimetini tamamlamak ve onu sırat-el mustakime hidayet etmek için bunu yapmıştır. O da sırat-el mustakime hidayet olmuştur ve rabbi katında bir nur üzeredir.

Ve yansurakallâhu nasran azîzâ:46 “Allah aziz (şerefli) bir yardımla sana yardım etti (yardım etmiştir).” Allah’ın bu yardımı kuluna şeref vermek, şerefini teslim etmek içindir. Allah’ın muradı kulun üzerinde gerçekleştiği için Allah bu şerefi kuluna bahşeder ve bu şerefi alması için de ona yardım eder.

Bu durumda Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’le beraber olanlar ve Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’den sonra varisiyle beraber olanlar nasıl bir nimet kazanır?

Huvellezî enzeles sekînete fî kulûbil mu’minîn: “Bununla beraber o (Allah) mü’minlerin kalbine sekineti indirir.” Li yezdâdû îmânen mea îmânihim: “İmanlarına iman katıp artırsınlar diye.” Allah bir kulun gönlüne sekineti indirirse o imanına iman katmış, imanı artmış olur. Ve lillâhi cunûdus semâvâti vel ard: “Göklerin ve yerin orduları Allah’a aittir.” Ve kânallâhu alîmen hakîmâ:47 “Muhakkak ki Allah, âlim ve hakimdir.”

Allah bunu neden böyle yapar?

Li yudhilel mu’minîne vel mu’minâti cennâtin tecrî min tahtihâl enhâru hâlidîne fîhâ: “(Allah bunu) Mü’min erkekleri ve mü’min kadınları altlarından ırmaklar akan cennetlere ebedi olarak koymak için (böyle yapmıştır).” Ve yukeffira anhum seyyiâtihim: “Bir de onların günahlarını inkâr edip yok etmek için (bunu böyle yapmıştır).” Ve kâne zâlike indallâhi fevzen azîmâ:48 “İşte Allah katındaki büyük kurtuluş (murada ermek) budur.”

Ayet devam eder. Ve yuazzibel munâfikîne vel munâfikâti vel muşrikîne vel muşrikât: “Ve (Allah) münafık erkekler ve münafık kadınlara, müşrik erkekler ve müşrik kadınlara azap edecek.” Neden? Ez zânnîne billâhi zannes sev’: “Onlar Allah hakkında su-i zanda bulundukları için.” Allah hakkında kötü zanda bulundukları için Allah onlara azap edecek.

Peki, bir mü’min de Allah hakkında su-i zanda, kötü zanda bulunur mu?

Allah’ın isimlerine iman etmeyen biri Allah hakkında kötü zandan kurtulamaz. Çoğu zaman kardeşlerimiz de böyle bir zanna düşüyor. Örnek vermek gerekirse “Allah beni affetmez” diyen biri Allah’ın Ğafur ismini, Ğaffar ismini, Tevvab ismini, Afuvv ismini bir anda inkâr etmiş olur. Bu isimleri inkâr edince de Allah hakkında kötü zanda bulunmuş olur.

Aynı şekilde “Allah beni rızıklandırmaz, Allah beni zengin etmez, Allah bana merhamet etmez, ben Allah’a vasıl olamam” demek de Allah hakkında kötü zanda bulunmaktır. Allah kendisi hakkında kötü zanda bulunanların da münafık erkekler ve münafık kadınlar, müşrik erkekler ve müşrik kadınlar olduğunu buyurdu. Onlar Allah hakkında kötü zanda bulundukları için münafık ve müşrik olmuşlardır. Bu onların kötü zannıdır, bu kötü zanlarından dolayı da Allah onlara azap edecek. İman edenlere ise fetih verecek ve onların gönüllerini İslam’a açacak.

Aleyhim dâiratus sev’: “Onların bu kötü zanları (bu kötü halleri, düşünceleri) onların başına gelsin.” Ben buna layık değilim, dedi Allah. Ve gadiballâhu aleyhim: “Ve Allah onlara gazap etmiştir.” Allah hakkında su-i zanda bulunanlara Allah gazap etmiştir. Ve leanehum: “Ve onları lanetlemiştir.” Ve eadde lehum cehennem: “Onlara cehennemi hazırlamıştır.” Ve sâet masîrâ:49 “O ne kötü yerdir.”

Allah hakkında su-i zanda bulunmak işte bu kadar ağır bir şeydir! Bu yüzden bu kadar feryat edip “Esmau’l Husna’yı anlamamız, Allah’ın isimlerine iman etmemiz gerekir” diyoruz. Neden böyle feryat ettiğimi bu ayetten anlamanız lazım. Eğer Allah’ın isimlerini anlayıp onlara iman etmezsek Allah hakkında su-i zanda bulunuruz. Bu durumda ise ya münafık ya da müşrik oluruz. Bunun karşılığında da sadece Allah’ın gazabını lanetini, cehennemi kazanırız.

Yeminle söylüyorum, bin tane mü’min ve Müslümanı bir araya getirin içlerinden Allah hakkında su-i zanda bulunmayan iki kişi çıkaramazsınız. Bakın, yeminle söylüyorum! Ama Allah ğafur ve ğaffardır bu yüzden “kulum sen bu hali bana nasıl yakıştırıyorsun, sen bu sıfatı, bu ismi bana nasıl yakıştırıyorsun” deyip kulunu devamlı uyarır. Bu haliyle öbür tarafa gidenler Allah’a yemin ediyorum ki cehennemliktir. Allah’a yine yemin ediyorum ki bu haline devam edenlere Allah gazap eder, onları lanetler ve hiç kimse onları kurtaramaz. Allah’ın mühlet vermesine aldanmamak gerekir; çünkü her şeyin bir sonu vardır. En sonunda mühlet biter ve Allah “sen bunu yapmak istemiyorsun. Demek sen benden daha büyüksün öyle mi” der.

Bu halde birçok kardeşimiz vardır. Bunu söylemezsem sorumlu duruma düşerim. Bir kişi değil, beş kişi değil bu hali yaşayan; yani, Allah’a bu şekilde su-i zanda bulunup Allah’ın gazabını, lanetini hak etmiş birçok kardeşimiz vardır. Herkesin kendisini kontrol edip “acaba ben, beni yaratan rabbim hakkında su-i zanda bulunuyor muyum, onun isimlerinden herhangi birini inkâr ediyor muyum, yok sayıyor muyum” deyip kendine bakması gerekir. Allah şahidim olsun ki ben bunu olduğu gibi söylüyorum, ben Allah’ın söylediği gibi söylüyorum. Bu yüzden hiç kimse Kıyamet günü “ya rabbi! Biz kuluna güvendik; ama bu kulun bize söylemedi” diyemez, demesin de. Böyle bir sorumluluk kabul etmiyorum; çünkü burada her şeyi olduğu gibi söylüyorum. Özel olarak “ben Allah’a karşı su-i zanda bulunuyor muyum” diye merak eden varsa sorabilir, buradan cevap veririm.50

Ayet devam eder. Lekad radiyallâhu anil mu’minîn: “Muhakkak ki Allah mü’minlerden razı olmuştur.” Hangi mü’minlerden? İz yubâyiûneke tahteş şecerah: “O ağacın altında sana biat eden (mü’minlerden Allah razı olmuştur).”

Bu ağaca “Rıdvan Ağacı” denilir. Rıdvan Ağacı; rıza ağacı, Allah’ın rızasının ağacıdır. Sahabeler o ağacın altında Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e biat etmiştir.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz umreye gitmeye karar verdiğinde onunla beraber binlerce sahabe yola çıkmıştı; ama müşrikler onları şehre almak istememişti. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz de Hz. Osman (r.a.)’ı “savaş için gelmedik umre yapıp döneceğiz” demesi için elçi olarak müşriklere göndermişti. Zaten sahabeler silahsızdı, yanlarında bir tek kılıçları vardı. Hz. Osman elçi olarak Mekke’ye gidince Müşrikler Hz. Osman (r.a.)’ı bir süreliğine alıkoymuştu. Daha sonra Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e Hz. Osman (r.a.)’ın şehit edildiğine dair haber gelmişti. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bunun üzerine; “birlikte Mekke’ye gireceğiz. Ya biz onları öldüreceğiz ya da biz öleceğiz. Benimle ölmeye gelenler gelsin bana biat etsin”51 buyurmuştu.

Rıdvan Ağacı’nda yapılan bu biat ölümüne biatti ve oradaki bütün sahabeler eksiksiz olarak Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e biat etti. Sahabeler umre yapmak için Mekke’ye doğru yola çıkarken münafıklar; “bunlar ecellerine susamış, asla Mekke’den çıkamazlar. Mekkeliler bunların hepsini orada öldürür” deyip onlarla beraber gitmemişlerdi. Münafık ya, Allah’a güvenmemiş ya Allah’ı bilmiyor! Mekkeli müşriklerin sahabeleri öldüreceğini düşündükleri için hiçbir münafık onlarla birlikte gitmemişti. Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’le birlikte Mekke’ye giden sahabelerin içlerinde münafık yoktu. Rıdvan Ağacı’nda bütün sahabeler eksiksiz bir şekilde Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e ölümüne biat etti. Allah da “o ağacın altında sana biat edenlerden Allah razı olmuştur” buyurdu. Allah onlara merziye makamını bir anda ikram etti. Neye karşılık? -Tabi ki imanlarına, Allah yolunda canlarını vermelerine karşılık. Sahabelerde böyle bir iman vardı.

Fe alime mâ fî kulûbihim: “(Allah) Onların kalplerindekini bildi (biliyordu).” Fe enzeles sekînete aleyhim: “(Allah) Onların üzerine sekineti indirdi.” Neden? -Kalplerinde eksiklik, yanlışlık olmasına rağmen tam anlamıyla biat etsinler ve rızayı hak etsinler diye Allah sekinetini verip kalplerindekini tamamladı. Bunu onlara ikram etti ve nimetini tamamladı. Ve esâbehum fethan karîbâ:52 “Bir de onları yakın bir fetihle ödüllendirdi.” Bununla beraber fetih gerekir. Allah’ın hem onlardan razı olması hem de onlara fetih vermemesi olur mu? -Elbette ki olmaz. Zaten bu ayet sadece zahiri olarak Mekke’nin fethi şeklinde anlaşılmıştır. Evet, içinde zahiri olarak Mekke’nin fethi de vardır; ama Allah’ın genel itibariyle bahsettiği bu fetih manevi bir fetihtir.

Kezzebet kavmu nûhınil murselîn: “Nuh kavmi resullerini yalanladılar.” İz kâle lehum ahûhum nûhun e lâ tettekûn: “Kardeşleri Nuh onlara dedi ki: Siz (Allah’a karşı) takva sahibi olmayacak mısınız?” İnnî lekum resûlun emîn: “Muhakkak ki ben size (gönderilmiş) emin bir elçiyim (Allah’ın resulüyüm).” Fettekûllâhe ve atîûn: “Artık Allah’a karşı takva sahibi olun ve bana itaat edin.” Ve mâ es’elukum aleyhi min ecrin: “Ben sizden herhangi bir ücret istemiyorum.” İn ecriye illâ alâ rabbil âlemin: “Benim ecrim sadece âlemlerin rabbi olan Allah’a aittir.” Fettekûllâhe ve atîûn:53 “Artık Allah’a karşı takva sahibi olun ve bana itaat edin.”

Kavmi ona cevap verir. Kâlû e nu’minu leke: “Biz sana hiç iman eder miyiz?” Neden böyle söylüyorlar? Vettebeakel erzelûn:54 “Sana rezil olanlar tabi oluyor.” Hz. Nuh’a iman etmeyenler fakirlere, kölelere rezil diyor!

Kâle ve mâ ilmî bimâ kânû ya’melûn: “(Nuh) Dedi ki: Benim onların yaptıklarına dair bir ilmim (bir bilgim) olmaz.” Onların hesabı bana ait değildir. İn hısâbuhum illâ alâ rabbî: “Onların hesabı ancak benim rabbime aittir.” Lev teş’urûn: “Siz şuur etmeyecek misiniz?” Bunun şuuruna varsanız olmaz mı! Ben de sizin gibi bir kulum ve Allah’ın emrini tebliğ ediyorum. Ve mâ ene bi târidil mu’minîn: “Ben mü’minleri (iman edenleri) kovmaya memur değilim.” İn ene illâ nezîrun mubîn:55 “Ben sadece apaçık bir nezirim (bir uyarıcıyım).”

Kâlû le in lem tentehi yâ nûh: “Dediler ki: Ey Nuh! Eğer (bu davetten) vazgeçmezsen.” Le tekûnenne minel mercûmîn:56 “Muhakkak ki taşlanmış olanlardan olursun (seni taşlarız).”

Kâle rabbi inne kavmî kezzebûn: “(Nuh) Dedi ki: Rabbim! Kavmim beni yalanladı (bana yalancı dedi).” Feftah beynî ve beynehum fetha: “Benimle onların arasını (nasıl) fethedeceksen öyle fethet.” Ve neccinî ve men maiye minel mu’minîn:57 “Beni ve benimle beraber olan mü’minleri kurtar.” Hz. Nuh (a.s.) Allah’a dua edip “beni yalanlayanlarla aramızı fethet” diyor.

Fe enceynâhu ve men meahu: “Biz de onu ve onunla beraber olanları kurtardık.” Fîl fulkil meşhûn: “(Onu) Gemide taşıyarak (kurtardık).” Summe agraknâ ba’dul bâkîn:58 “Sonra geriye kalanları da boğduk.”

İnne fî zâlike le âyeteh: “Muhakkak ki bunda ayetler (ibretler) vardır.” Ve mâ kâne ekseruhum mu’minîn: “(Hal böyleyken) Onların çoğu iman etmedi.” Ve inne rabbeke le huvel azîzur rahîm:59 “Muhakkak ki senin rabbin aziz ve rahimdir.”

Kezzebet âdunil murselîn: “Ad kavmi de resullerini (peygamberlerini) yalanladı.” İz kâle lehum ahûhum hûdun e lâ tettekûn: “Onların kardeşleri Hud onlara şöyle söylemişti: Siz (Allah’a karşı) takva sahibi olmayacak mısınız?” İnnî lekum resûlun emîn: “Muhakkak ki ben size (gönderilmiş) emin bir resulüm.” Fettekullâhe ve atîûn: “Artık Allah’a karşı takva sahibi olun ve bana itaat edin. Ve mâ es’elukum aleyhi min ecrin in ecriye illâ alâ rabbil âlemin:60 “Ben buna karşılık sizden bir ücret istemiyorum. Benim ecrim sadece âlemlerin rabbi olan Allah’a aittir.”

Baktığımızda peygamberlerin hepsi kavimlerine “Allah’a karşı takva sahibi olun ve sorumluluğunuzu kabul edin; yani Hz. İnsan olmayı kabul edin” deyip aynı şeyi söylemişlerdir.

Âminû billâhi ve resûlihî: “Allah’a ve resulüne iman edin.” Ve enfikû mimmâ cealekum mustahlefîne fîhi: “Bir de (Allah’ın) tasarrufunu size bıraktığı şeylerden infak edin.” Fellezîne âmenû minkum ve enfekû: “İman edip infak edenleriniz için.” Lehum ecrun kebîr:61 “Onlar için kebir (büyük) bir mükâfat vardır.”

Ve mâ lekum: “Size ne oluyor?” Lâ tu’minûne billâh: “(Neden) Allah’a iman etmiyorsunuz?” Ver resûlu yed’ûkum li tu’minû bi rabbikum: “Oysaki (Allah’ın) resulü sizi rabbinize iman etmeniz için davet ediyor.” Ve kad ehaze mîsâkakum: “Bir de (Allah kendisine iman edeceksiniz diye) sizden kesin olarak misak (söz) almıştı.” İn kuntum mu’minîn:62 “Eğer siz mü’minseniz.” Siz mü’min değil misiniz! Eğer mü’minseniz o halde Allah’a verdiğiniz sözü yerine getirmeniz gerekmez mi!

Huvellezî yunezzilu alâ abdihî âyâtin beyyinât: “Kuluna (resulüne) apaçık ayetleri indiren odur.” Li yuhricekum minez zulumâti ilân nûr: “Sizi karanlıklardan nura çıkarsın diye.” Ve innallâhe bikum le raûfun rahîm:63 “Muhakkak ki Allah sizin için rauf ve rahimdir.”

Allah iman edenlere malı infak etmeyi emretmiştir. Münafıkları anlatırken de ısrarla onların dünya malını tercih ettiklerini beyan etmiştir. “Birinin münafık olup olmadığı nasıl anlaşılır” diye sorulsa infaka göre mukayese edilir ve “infak etmiyorsa münafıktır, ediyorsa münafık değildir” diye cevap verilir. İşte bu denli Allah, ayetlerinde münafık ve infak etmeyi hep birbirine karşılık olarak zikretmiştir.

Ve mâ lekum ellâ tunfikû fî sebîlillâhi ve lillâhi mîrâsus semâvâti vel ard:64 “Neden Allah yolunda infak etmiyorsunuz ki (neden harcamıyorsunuz ki)! Oysaki göklerin ve yerin mirası Allah’a aittir.” Men zellezî yukridullâhe kardan hasenen fe yudâifehu lehu ve lehû ecrun kerîm:65 “Kim, Allah’a güzel bir borç verirse (Allah) onu onun için katlar. Hem de onun için ayrıca (daha güzel) kerim bir mükâfat vardır.” Allah infakı kendisine borç verilmiş olarak kabul eder.

Allah, Kıyamet gününden bir sahne anlatır. Yevme terâl mu’minîne vel mu’minât: “O gün mü’min erkeklerle mü’min kadınları şöyle görürsün.” Yes’â nûruhum beyne eydîhim ve bi eymânihim: “(O mü’minleri) Önlerinden ve sağlarından nurlarının onları aydınlattığını görürsün.” Buşrâkumul yevme cennâtun tecrî min tahtihâl enhâru hâlidîne fîhâ: “O gün onlara verilecek olan müjde; altlarından ırmaklar akan cennetlerdir ve onlar orada ebedi olarak kalırlar.” Zâlike huvel fevzul azîm:66 “İşte, büyük kurtuluş (murada ermek) budur.”

Ayet devam eder. Yevme yekûlul munâfikûne vel munâfikâtu lillezîne âmenû: “O gün münafık erkeklerle münafık kadınlar iman etmiş olanlara derler ki:” Unzurûnâ naktebis min nûrikum: “(Durun) Bize de bakın (bize taraf dönün) nurunuzdan istifade edelim.” Sizin nurunuzda yürüyelim, derler. Kîlerciû verâekum fel temisû nûrâ: “Onlara denir ki: Geriye dönün de kendinize nur arayın.” Bu nuru kazanmak dünyada vardı. Fe duribe beynehum bi sûr: “(Allah) Onların arasına bir sur (bir perde) çeker.” Lehu bâbun: “Kapısı olan (bir sur).” Bâtınuhu fîhir rahmeh: “Onun iç tarafında rahmet vardır.” Ve zâhiruhu min kıbelihil azâb:67 “Onun dış tarafında da (dış yönünde de) azap vardır.” Bu kapının içinde rahmet, dışında da azap vardır.

Yunâdûnehum: “(Münafıklar) Onlara bağırıp şöyle derler.” Bu sefer onların arasına perde çekilmiştir. E lem nekun meakum: “Biz (dünyadayken) sizinle beraber değil miydik?” Demek ki beraber olmak insanı münafıklıktan kurtarmıyormuş. Kâlû belâ: “Derler ki: Evet.” Bizimle beraberdiniz. Dünyadayken mü’minlerle beraberdirler; ama kalpleri münafıktır, iman etmemişlerdir.

Zaten feryadımız bunun içindir. Mademki dergâha geliyorsunuz, o halde bizi dinleyin ki gerçekten beraber olmuş olalım. Sadece zahiri olarak değil manevi olarak da beraber olalım. Unutmayalım araya çekilen perdenin içinde rahmet, dışında ise azap vardır. Bu yüzden sadece dıştan beraber olmak yetmez. İçimizden de, içten de beraber olmak gerekir.

Evet, onlar münafıklara “siz de bizimle beraberdiniz” derler. Ve lâkinnekum fetentum enfusekum: “Ama sizin nefisleriniz sizi fitneye düşürdü.” Allah’ı dinlemeyip nefsinizin verdiği vesveseyi dinlediniz, dolayısıyla nefsiniz sizi fitneye düşürdü. Ve terabbastum vertebtum: “Siz gözettiniz, şüpheye düştünüz.” Yani baktınız, kontrol edip şüpheye düştünüz. Ve garratkumul emâniyyu hattâ câe emrullâh: “Sizin o kuruntularınız (emaniyeleriniz) Allah’ın emri gelinceye kadar sizi aldattı.” “Acaba şöyle midir, acaba böyle midir” diye kuruntularınız sizi aldattı. Ve garrakum billâhil garûr:68 “O mağrur olan (sizi gurura düşüren şeytan) sizi Allah ile aldattı.”

Şeytan, sizi Allah ile aldattı; yani size “ben yapmasam da bir şey olmaz. Yaptıklarım, benim için yeterlidir. Allah’ın rahmeti çoktur, o beni affeder” deyip sizi Allah’a güvendirmekle aldattı. İyi de sen münafıksın, Allah’a kafa tutuyor, itiraz ediyor, Allah’a “ben senden daha çok biliyorum, daha iyi biliyorum. Ben senden daha rahimim, senin yaptığını ben yapmazdım, ben olsaydım şöyle yapardım” diyorsun. Böyle yaparak kendini Allah’a şirk koşuyorsun. Buna rağmen şeytan sana “sen bu halinle kurtulursun” deyip seni Allah’ın rahmetine güvendiriyorsa seni Allah ile aldatmış demektir.

Fel yevme lâ yu’hazu minkum fidyeh: “Bugün sizden herhangi bir fidye kabul edilmez.” Münafıklardan, müşriklerden herhangi bir fidye kabul edilmez. Ve lâ minellezîne keferû: “Ne de kâfirlerden.” Me’vâkumun nâr: “Sizin yeriniz ateştir.” Gideceğiniz yer ateştir. Hiye mevlâkum: “O (ateş) sizin mevlanızdır.” Ve bi’sel masîr:69 “O ne kötü yerdir!”

Hiye mevlâkum: “Ateş sizin mevlanızdır (yardımcınızdır)” Mevla; yardım eden demektir. Bugün ateş size yardım eder; yani ateş sizi yola getirir ve hiçbir şey olmadığınızı size gösterir. Nefsinize de size de boyun büktürür.

E lem ye’ni lillezîne âmenû en tahşea kulûbuhum li zikrillâh ve mâ nezele minel hakk: “O iman edenlerin inen haktan dolayı Allah’ın zikrine kalplerinin ısınma zamanı (yumuşama zamanı) gelmedi mi?” Ve lâ yekûnû kellezîne ûtûl kitâbe min kabl: “Kendilerinden önce kitap verilenler gibi olmasınlar.” Fe tâle aleyhimul emedu fe kaset kulûbuhum: “Onların üzerinden uzun zaman geçti de onların kalpleri katılaştı.” Sizin de üzerinizden böyle uzun bir zaman mı geçti Allah’ın zikrine karşı kalbiniz böyle katılaştı! Allah’ın zikrine karşı kalbiniz ısınmıyor, yumuşamıyor, muhabbetle dolmuyor. Allah’ın vahyiyle sizin aranızda uzun bir zaman mı geçti! Siz de ehli kitap gibi mi oldunuz! Ve kesîrun minhum fâsikûn:70 “Onların çoğu fasıktır.”

İ’lemû ennellâhe yuhyil arda ba’de mevtihâ: “Şunu iyi bilin ki Allah yeryüzünü ölümünden sonra diriltir.” Kad beyyennâ lekumul âyât: “(Allah) Size ayetlerini böyle beyan eder.” Leallekum ta’kılûn:71 “Aklınızı kullanasınız diye.” Allah yeryüzünü ölümünden sonra yağmur rahmetini indirerek diriltir. Aynı şekilde sizin gönlünüze de rahmet ayetlerini indirip sizi diriltir. Eğer aklınızı kullanırsanız Allah’ın ayetleriyle dirilirsiniz. Bu yüzden size ayetlerimizi böyle açıklıyoruz, dedi Allah. Ölmüş kalp; münafığın, müşriğin kalbidir ve insan sadece Allah’ın vahyiyle dirilir.

Kalbimizin ölmesini istemiyor, Allah’ın vahyiyle dirilmeyi istiyorsak o halde gönlümüzü rabbimizin ayetlerine açmamız, ayetlere iman edip hayatımızı Allah’ın vahyine göre yaşamamız lazım. Nefis ve şeytan âbdiyetliğimizi Allah’a yapmamamız için bize sıkıntı verebilir; ama buna dönüp bakmayalım. Sadece rabbimize, onun bize ne vahyettiğine bakalım. “Allah yaptığımı beğenecek ya, o benden razı olacak ya gerisi benim için önemli değildir. Yeter ki rabbim ‘kulum sen güzel yaptın’ desin, ben her zorluğa katlanır, elimden geleni yaparım. Hatta rabbimin rızası uğruna yapacağım hiçbir şey benim için zor değildir. Ben onu muhabbetle, severek yaparım, sıkıntı bile duymam” diyelim, dememiz lazım.

Biri herhangi bir konuda zorluk çekiyor, zahmet çekiyor ve fedakârlık yapıyorsa bilelim ki Allah onu seviyor. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz buyurur; “Allah, rahatsızlığına rağmen abdestini alıp namaz kılmaya çalışan, hatta rahatsızlığı dolayısıyla ayakta namaz kılamadığı için oturarak namaz kılan bir kul için meleklerine; ‘peh peh şu kuluma bakın hele, nasıl da kendini zorluyor, bakın nasıl da benim için çabasını gayretini sarf ediyor’ der” buyurur.

Allah o kul ile iftihar eder, övünür. Elbette ki Allah “peh peh” demez; ama kul bunu kendi seviyesine göre anlamalıdır. Zaten Resulullah (s.a.v.) Efendimiz de Allah’ın, bu hali nasıl sevdiğini beyan etmek için böyle buyurmuştur. Tabi ki bu sadece ibadet için böyle değildir.

Hayatı yaşarken bize ağır gelen, zor gelen her ne varsa onu yaptığımızda rabbimize imanımızı ispatlamış oluruz. Diyelim ki birinin konuşmasından incindik; ama tartışmak yerine “ya rabbi senin için senin hatırına ona cevap vermiyorum” desek bu hareketimiz Allah’ın seveceği bir harekettir, imanımızı ortaya koyduğumuz bir tavırdır; çünkü bu yaptığımızı Allah için yapmış, karşımızdaki kişi bize yanlış yaptığı halde “senin için bunu yutuyorum ya rabbi” demişizdir.

Bir de bizi sözleriyle inciten o kula üstüne iyilik yapıp ikram etsek ne olur?

İşte o zaman karşılığını Allah’tan bekleyeceğimiz bir amel işlemiş oluruz. Allah da bundan dolayı bizim yanlışlarımız için “sen bir kul olarak yanlış yapanın hatasını görmüyor üstüne ona ikram ediyorsun da ben senin rabbin olarak bunu sana yapmaz mıyım, sen buna layıksın” der ve hem bizi affedip mağfiret eder, hem de üstüne bize ikram eder. Böyle yapmak yerine “o bir söyledi, ben iki söyleyeyim” dersek bu durumda nefsimizi Allah’ın önüne almış, Allah’ın rızasını gözetmemiş, rabbimizin hesabını yapmamış, imanımızı, Allah’a olan sevgimizi ortaya koyup ispatlayamamış oluruz. Elbette ki Allah imanımızı bilir. Bu yüzden imanımızı kendimize ispatlamamız gerekir.

Evet, hep beraber Allah’ın Fettah ismini ayetlerde geçtiği şekilde anlamaya, rabbimizi Fettah isminden tanımaya çalıştık.

Allah hepimizi vahyiyle diriltsin inşallah. Fettah ismiyle tecelli edip gönlümüzü açsın inşallah. Allah, apaçık fethi, feth-i mubini hepimize, her birimize tek tek ihsan etsin, ikram etsin inşallah! Gönlümüzü İslam’a açsın inşallah! Bizi muttakilere önder eylesin inşallah! Neslimizden gelenleri de muttakilere önder, imam eylesin inşallah! Gönülleri İslam’a açan muttakiler eylesin inşallah!

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Murselât /13, Nebe /17 ↩
  2. Sebe /26 ↩
  3. Zumer /22 ↩
  4. Mâide /44 ↩
  5. Mâide /45 ↩
  6. Mâide /47 ↩
  7. Nisâ /65 ↩
  8. Nûr /47 ↩
  9. Nûr /52 ↩
  10. Sebe /26 ↩
  11. Sebe /20 ↩
  12. A’râf /14-17, Sâd /82-83 ↩
  13. Leyl /19-20 ↩
  14. Sebe /21 ↩
  15. Sebe /22 ↩
  16. Sebe /23 ↩
  17. Sebe /24 ↩
  18. Sebe /25 ↩
  19. Sebe /26 ↩
  20. Sebe /28 ↩
  21. Fetih /1 ↩
  22. Fetih /2 ↩
  23. Fetih /3 ↩
  24. Fetih /4 ↩
  25. Fetih /5 ↩
  26. Fetih /6 ↩
  27. Sohbetleri dinleyen veya kitapları hazmederek okuyan kardeşlerimiz Allah hakkında su-i zanda bulunup bulunmadığı konusunda gerekli marifete sahip olur. Bu paragrafta anlatılan ise özel bir durumdur. Pir Muhammed Hüseyin (r.a.) Hazretleri bu sohbeti dergâh mescidinde yapmıştır. Pirimiz bu sözü o sırada sohbette bulunan ve kendisinde su-i zan halinin olup olmadığını bilmeyenlere söylemiş, soracakları takdirde ise manevi hallerine bakıp cevap vereceğini beyan etmiştir. Pir Muhammed Hüseyin (r.a.) Hazretleri, genelde kimseye özel olarak manevi halinin kötü olduğunu söylemez, karşı taraf incinmesin diye bunu sohbet esnasında isim vermeden yapar. Bu özel hadise istisnai durumlardan biridir. ↩
  28. Sire, 3:330; Taberî, 3:77; İbn Hişam, a.g.e., c. 3, s. 330. ↩
  29. Fetih /18 ↩
  30. Şuarâ /105-110 ↩
  31. Şuarâ /111 ↩
  32. Şuarâ /112-115 ↩
  33. Şuarâ /116 ↩
  34. Şuarâ /117-118 ↩
  35. Şuarâ /119-120 ↩
  36. Şuarâ /121-122 ↩
  37. Şuarâ /123-127 ↩
  38. Hadîd /7 ↩
  39. Hadîd /8 ↩
  40. Hadîd /9 ↩
  41. Hadîd /10 ↩
  42. Hadîd /11 ↩
  43. Hadîd /12 ↩
  44. Hadîd /13 ↩
  45. Hadîd /14 ↩
  46. Hadîd /15 ↩
  47. Hadîd /16 ↩
  48. Hadîd /17 ↩