ER RAUF
EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.
Allah’ın isimlerini öğrenmek; rabbimizi tanımak, anlamak ve ona iman etmek demektir. İmanımız; bilgimiz, marifetimiz kadar; yani, Allah’ı tanıdığımız kadarıyladır. Eğer bilgi ve marifet yoksa iman da olmaz. Allah’ı bir ismiyle bilen birinin imanı ile elli tane ismiyle bilen birinin imanı faklı, Allah’ın doksan dokuz ismini bilen birinin imanı ise daha farklıdır.
Allah bize kullanalım diye akıl vermiştir. Allah ayet-i kerimede; “aklını kullanmayan topluluğun üzerine pisliği dökeriz”578 buyurur. Bu, onlar aklını kullanmadı diye pisliğe boğulur demektir. Aklımızı kullandığımızda böyle olduğunu görür ve anlarız. Aynı şekilde Allah başka bir ayet-i kerimede; “canlıların en kötüsü, aklını kullanmayan sağır ve dilsizlerdir (insanlardır)”579 buyurur.
Peki, aklı kullanmak ne demektir, aklımızı nasıl kullanabiliriz?
Aklı kullanmak; dünyayı anlamak veya işi bilmek, meslek öğrenmek, okul okumak demek değildir. Aklı kullanmak; yaratılışı, yaratılışın hikmetini, Allah’ın muradını, dünyaya neye geldiğimizi, ne yapmamız gerektiğini ve Allah’ın bizden ne istediğini, aynı şekilde bunun gereğini yerine getirip ebedi hayatını kazanmak demektir.
Biri aklını kullanmayıp anlamadıysa iman etmesi, Allah’ın isimleriyle isimlenmesi; yani imanını ahlaka dönüştürmesi mümkün değildir. Olmayan şeyi nasıl ahlaka dönüştürecek! Çünkü ahlaka dönüşecek olan şey imandır.
Kâmil iman; Allah’ın El Esmau’l Husna’sına iman etmek demektir. Sadece Esmau’l Husna’yı okuyup, ezberleyerek “ben anladım, iman ettim” demek iman olmaz; çünkü iman, anlamak, inanmak ya da bilmek değildir. İman etmek sevmek demektir; yani “Allah rahimdir, rahmandır” denildiğinde onun rahmetini sevmemiz gerekir. Tabi, severken kendi bilgimize göre değil Allah’a göre sevmemiz gerekir.
Allah’ın rahmetini seversek Allah’ın bize rahmetle muamele etmesini de severiz ve bu rahmeti sevdiğimiz için biz de insanlara karşı rahim oluruz. Allah ayet-i kerimede Resulullah (s.a.v.) Efendimiz için “o, rauf ve rahimdir”580 buyurur. Bu durumda eğer Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e tabi olduğumuzu iddia ediyorsak bizim de rauf ve rahim olmamız gerekir. Bunları rabbimizin isimlerine iman etmenin ne kadar önemli olduğunu anlayalım diye söyledim.
Evet, bu sohbetimizde hep beraber Allah’ın Rauf ismini anlamaya çalışacağız inşallah.
Rauf; ref etmek, yüceltmek için raufça muamele etmek demektir. Bu nedenle rauf olarak muamele etmeyi karşıdakini ref etmek, yüceltmek için yapmak gerekir. Bu, rauf olmanın şartıdır.
Allah’ın rauf olması; kulunu alayi iliyine taşımak için ona rauf olarak yumuşak muamele etmek, cezayı hak ettiğinde cezasını geciktirmek, suçunu, günahını, yanlışını affetmek, mağfiret etmek, yetmez bir de kulunu yüceltmek için imtihana tabi tutup ona imkân tanımak demektir.
Mesela; Allah bize bir musibet, bela, sıkıntı, yokluk ve hastalık verince bunları azap olarak görüp hemen feryat eder ve “ya rabbi! Bunu başımızdan kaldır, bir an önce selamette olalım” deriz. Oysaki bu sıkıntının için de Allah’ın rahmeti vardır ve Allah bu imtihanlarla bizlere rauf ve rahim olarak muamele etmiştir.
Peki, Allah neden böyle yapar?
Kul gaflete dalıp rabbini, kendini, hayatı ve ne yapması gerektiğini unuttuğunda Allah ona bu şekilde musibet ve sıkıntı vererek onu gaflet uykusundan uyandırır. Tabiri caizse onu sallayıp “uyan, senin gittiğin yol, yol değil, yaptığın iş, iş değil, kendine gel bu halin hal değil” der. Allah, kulu uyansın diye her halükârda onu musibetle, hastalıkla, yoklukla sallar; ama kul bu sallanışı ninni zannederse o zaman uyanmaz, aksine uyumaya devam eder.
Oysaki kul yaşadığı her sıkıntıda olayda “acaba rahman ve rahim olan rabbim benden ne istiyor, neden bana böyle muamele etti, ben nerde yanlış, eksik yaptım, rabbim neden böyle yaptı, neden bunu benden esirgedi” deyip kendine gelmeli ve uyanmalıdır. Bu yüzden yaşadığı her sıkıntıda “Allahume lebbeyk! Buyur ya rabbi, emret ya rabbi! Bir yanlış mı yaptım, bir suç mu işledim, bir günah mı işledim, bir yerde eksik mi yaptım, öyleyse ben hazırım” deyip eksiğinin nereden kaynaklandığına bakması ve orayı düzeltmesi gerekir; çünkü Allah rauf ve rahimdir, ona rıfk ile rauf ve rahim olarak muamele etmiştir. Bu onun rahmetidir. Allah, o uyansın, kendine gelsin, aklını başına alsın, aklını kullansın diye onu uyarmış, ikaz etmiştir.
Aynı şekilde kulun da rauf ve rahim olması böylelikle kendisine, ev halkına, ehline, kardeşlerine, komşusuna, mü’min kardeşlerine, bütün insanlığa, kısacası bütün mahlûkata rauf ve rahim olarak muamele etmesi gerekir. Rauf olarak muamele etmek; karşıdakinin iyiliğini, güzel olmasını, ref olmasını, yücelmesini istemek demektir. Bununla beraber muameleyi yaparken onu incitmemektir; çünkü rauf olarak yapılan bir muamele ceza değil kişi uyansın diyedir. Nasıl ki uyuyan birini dövmüyor sadece yavaşça sallayıp “Günaydın haydi, sabah oldu, eğer kalkmaz, uykuda kalırsan zarar edersin” diyorsak aynen bunun gibi ona manevi olarak muamele etmektir.
Allah’a, hakka davet edenlerin davet ettiği kimseler uykudadır. Zaten biri uykuda değil de uyanıksa zaten davete icabet etmiştir. Birini uykudan uyandırdığımızda “neden beni uyandırdın, neden uykumu, rahatımı bozdun” diye kızabilir. Böyle bir durumda uyandıranın rauf ve rahim olması gerekir. Rauf ve rahim olmazsa adam yataktayken “neden böyle konuştun” diye adamı dövmeye kalkışır.
Uykudan uyanan biri ne yaparsa yapsın, ne söylerse söylesin ona karşı rauf ve rahim olmak gerekir. Bu vasıf sadece Allah’a davet edenler için ağır gelmez ama başkalarına ağır gelir; yani uyanan kişinin haline tahammül edip sabretmek, o tavrına karşı rauf ve rahim olmak Allah’a davet edenlerin haricindeki insanlara ağır gelir; çünkü bu taklitle olacak bir şey değildir. Davet eden kişide Allah’ın Rauf isminin tecelli etmiş olması gerekir ki o kişi bu daveti yapabilsin yoksa yapamaz. Bu yüzden bilmek yetmez mutlaka iman etmek gerekir.
Şimdi de hep beraber Allah’ın Rauf ismiyle ilgili ayetleri anlamaya çalışalım. Öyle ki rabbimizi onun kendini tanıttığı gibi tanıyalım inşallah.
EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
Ve lev lâ fadlullâhi aleykum: “Allah’ın fazlı üzerinizde olmasaydı.” Ve rahmetuhu: “Ve onun rahmeti (sizin üzerinizde olmasaydı haliniz ne olurdu)!” Ve ennallâhe raûfun rahîm:581 “Muhakkak ki Allah, rauf ve rahimdir.” Allah okuduğumuz bu ayetten önceki ayetlerde; dedikodu yapanlara, bir laf duyduğunda sanki gerçekmiş gibi ve kendisi de bunu biliyormuş gibi o sözü alıp taşıyanlara, mü’minlerin arasında kötü kelimelerin, kötü sözlerin, yanlışlıkların, kötülüklerin yayılmasını isteyenlere uyarıda, ikaz da bulunur.
Allah’ın fazlı ve rahmeti üzerinizde olmasaydı haliniz ne olurdu demek siz gazabı hak ettiniz ama Allah rauf ve rahimdir demektir. Yani Allah yine de size güzellikle muamelede, yumuşak bir şekilde muamelede bulundu ve kaybetmemeniz, aksine kazanmanız için size gazap etmedi, size bir daha imkân tanıdı; çünkü o rahimdir. Demek ki Allah’ın Rauf ismi onun rahmetinden dolayıymış.
Evet, Allah, kullarına rahmet eder. Bunun için de kullarına karşı rauftur, muameleyi de ona göre rauf olarak yapar.
Allah daha sonra gelen mü’minleri anlatır. Vellezîne câû min ba’dihim: “Onlar ki onlardan sonra geldiler.” Yekûlûne rabbenâgfir lenâ: “Derler ki: Rabbimiz! Bizi mağfiret et.” Ve li ihvâninâ: “Kardeşlerimizi de (mağfiret et).” Ellezîne sebekûnâ bil îmân: “Onlar ki imanla bizi (daha önce) gelip geçtiler.” Onlar ki imanda müsabaka yaptılar, bizi geçtiler, onları da mağfiret et. Ve lâ tec’al fî kulûbinâ ğilla: “(İmanda bizi geçen geçmişteki kardeşlerimiz için) Kalplerimizde bir kin (bir nefret, bir ağırlık) bırakma.” Lillezîne âmenû: “Onlar ki iman etmişler.” Rabbenâ inneke raûfun rahîm:582 “Rabbimiz! Sen rauf ve rahimsin.” Bize rahmetinle, rauf olarak muamele et.
Allah bize nasıl dua etmemizi ve geçmişteki kardeşlerimiz için nasıl bir gönül hali içinde olmamız gerektiğini anlatıyor. O mü’minler ki hem kendilerine, hem de kendinden önce gelip imanda kendilerini geçmiş olan mü’minler için “kalbimizde onlara karşı bir ğil, bir ağırlık, bir kin, bir nefret bırakma (ya rabbi). Kalbimizde onlara karşı en ufak bir sıkıntı duymayalım” deyip dua ederler. Allah duayı böyle öğretip mü’mini böyle tarif ettiği ve böylelerine rauf ve rahim olarak muamele edeceğini söylediği halde birileri de kalkıp geçmişteki insanları, sahabeyi veya herhangi birilerini yerer, kötüler, onlara düşmanlık yaparsa acaba halleri ne olur!
Birileri bir şey öğrenmişse onu mutlaka bir yerden öğrenmiştir; çünkü insan doğuştan itibaren öğrenen bir varlıktır. Çocuk doğduğunda önce annesinden süt emmeyi öğrenir; yani henüz aklını, gözünü, kulağını bile kullanamazken ağzını kullanır. Allah’ın fıtrat itibarıyla kendisine verdiği özelliklerin hepsini daha sonra öğrenir.
Aynı şekilde insan dinini öğrenmişse o dini mutlaka bir yerden öğrenmiştir. Kendisine Allah’ın kitabı dışında bir takım şeyler din diye takdim edilmişse bu yine onun dini olur; ama Allah’ın dini olmaz. Mesela; bazıları insanlara, mü’minlere ya da geçmişteki insanlara küfretmeyi iman olarak, ibadet olarak zannetmiş, öyle inanmıştır. Bu da onun dinidir; ama bu din Allah’ın dini değildir. Allah’ın dinine iman edenler “bizden önce imanda bizi geçmiş olan kardeşlerimizi mağfiret et, onlara karşı kalbimizde en ufak bir ağırlık bırakma ya rabbi” derler.
Peki, kalplerinde ağırlık kalırsa ne olur? -Allah’ın Rauf ve Rahim isminden mahrum kalırlar.
Ve kezâlike cealnâkum ummeten vasata: “İşte biz sizi böyle orta yolda (yürüyen) bir ümmet kıldık.” Orta yoldaki ümmet demek Allah’ın ayetleri ile tam ortada duran, herhangi bir tarafa sapmayan, kaymayan, tam ortada; yani sırat-el mustakimde duran ümmet demektir. Bunu neden böyle yaptık? Li tekûnû şuhedâe alen nâs: “Siz bütün insanlara (bütün insanlığa) şahit olasınız diye.” İnsanlar için, bütün insanlık için örnek olasınız diye böyle yaptık. Ve yekûner resûlu aleykum şehîdâ: “(Allah’ın) Resulü de sizin için şahit olsun (size örnek olsun diye).”
Allah’ın resulü bize örnek olmazsa biz de insanlara örnek olamayız. Bunu Allah söylüyor; yani uydurma bir dinle, uydurma bir imanla, uydurma bir davetle, uydurma bir tebliğle din olmaz, sırat-el mustakim olmaz; çünkü buna şahit lazım. Bu şahit de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’dir. Biri onu örnek almaz, onun davet ettiği, anlattığı, iman ettiği gibi iman etmez, davet etmezse kendine Allah’ın dini haricinde bir din uydurmuştur, bu onun uydurma dinidir. Yoksa Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in yaşadığı din değildir, Allah’ın, ayet-i kerimelerde buyurduğu gibi “atalarından öğrendiği dindir, atalarının dinidir.”583
Allah, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’den Medine’ye hicret ettiğinde kıblesini değiştirmesini; yani Kudüs’e dönmesini emretmiş, daha sonra bir daha kıbleyi değiştirmiştir. Elbette ki bunun hikmetleri vardır. Allah neden böyle yaptığını beyan eder.
Ve mâ cealnâl kıbletelletî kunte aleyhâ illâ lina’leme men yettebiur resûle mimmen yenkalibu alâ akibeyh: “Senin yöneldiğin yeri (Mescid-i Haram’ı) biz ancak kimin (Allah’a) resule tabi olduğunu, kimin de topukları üzerinde geri döneceğini ayırt etmek için kıble yaptık.” Sadece kimin Allah’ın resulüne tabi olduğunu bilelim diye bunu görelim, sizde bunu anlayın diye kıble yaptık. Bir de ökçeleri (topukları) üzerine gerisin geriye dönenleri bilelim, görelim diye, hepiniz görüp bilesiniz, herkes kendi imanını tartsın, anlasın diye böyle yaptık.
Müşrikler iman ettiklerinde, mü’min olduklarında Medine’ye hicret edilene kadar Kâbe’ye dönüyorlardı; yani Allah’ın resulüne Kâbe’ye döndüğü için mi tabi olduğunuzu yahut direkt Allah’ın resulüne mi tabi olduğunuzu bilelim diye, böyle yaptık buyurdu Allah. Çünkü onlar “biz, Hz. İbrahim (a.s.)’ın çocuklarıyız, torunlarıyız, ona uyuyoruz” diyorlardı. Tabi, Allah bu şekilde emredince sorun çıktı ve gönüller darmadağın oldu. Bir Arap için Kâbe’den başka yere dönmekten daha ağır bir şey yoktur; ama Daru’l Erkam’da yetişen sahabelerden hiçbiri asla fire vermedi; çünkü onlar yetişmiş ve iman etmişlerdi.
Ve in kânet le kebîreten illâ alellezîne hedallâh: “Bu, Allah’ın hidayet verdiği kimseler hariç gerçekten büyük bir iştir.” Allah’ın hidayet verdiği kimseler bu konuda Allah’ın resulüne tabi oldular (geri dönmediler). Ve mâ kânallâhu li yudîa îmânekum: “Bununla beraber Allah sizin imanınızı zayi edecek değildir.” Allah imanınızı zayi etmez; yani Allah’ın resulüne tabi olmanız, Kâbe’ye dönmeniz veya Kudüs’e dönmeniz orada o şekilde ibadet yapmanız bir şeyi değiştirmez. Bu bir iman meselesidir. Mesele; sizin, Allah’a ve resulüne tabi olup uymuş olmanızdır ve Allah imanınızı zayi etmez. İnnallâhe bin nâsi le raûfun rahîm:584 “Muhakkak ki Allah, insanlara karşı rauf ve rahimdir.”
Allah onları böyle bir imtihana tabi tutunca onların imanını kendilerine gösterdi. Dolayısıyla Allah, imanlarında bir sakatlık varsa ve Allah’ın resulüne Allah’ın resulü olduğu için tabi olmamışlarsa bu eksikliklerini, hastalıklarını anlasınlar ve kendilerini toparlayıp tövbe etsinler, diye böyle yaptı; çünkü Allah bütün insanlara karşı rauf ve rahimdir.
Yevme tecidu kullu nefsin mâ amilet min hayrin muhdâra: “O gün (o Kıyamet günü) herkes her ne hayır yapmışsa mutlaka onu önüne konulmuş hazır olarak bulur.” Ve mâ amilet min sû’: “Bununla beraber her ne kötülük işlemişse (onu da önünde hazır bulur).” Teveddu lev enne beynehâ ve beynehû emeden baîdâ: “(O anda o kul) İster ki kendisiyle o kötülüğü arasında uzak bir mesafe bulunsun (ondan çok uzak olsun).” Ve yuhazzirukumullâhu nefseh: “Allah sizi kendisine karşı (gelmekten) uyarıyor.” Sizi uyarıyor ki kötülük yapmayasınız. Vallâhu raûfun bil ibâd:585 “Allah, kullarına karşı rauftur.” Allah rauf olduğu için kullarını uyarıyor.
Kul, Kıyamet günü hem hayrı hem de işlediği kötülüğü önünde hazır bulacak, böyle bir hali yaşayacak. Allah kullarına, âbdlerine karşı rauf olduğu için; “böyle bir günden sakının. O gün günahlarınız ve yanlışlarınızla aranızda uzak bir mesafe olmasını isteyeceksiniz. O mesafeyi bugün koyup onlardan uzak durun” diye kullarını uyarıyor.
Kul in kuntum tuhibbûnallâh: “De ki: Allah’ı seviyorsanız.” Fettebiûnî: “Bana tabi olun.” Yuhbibkumullâhu ve yagfir lekum zunûbekum: “Allah da sizi sevsin, günahlarınızı mağfiret etsin.” Vallâhu gafûrun rahîm:586 “Allah, ğafur ve rahimdir.”
Kul etîûllâhe ver resul: “De ki: Allah’a ve resulüne itaat edin.” Fe in tevellev: “Eğer dönerlerse.” Fe innallâhe lâ yuhibbul kâfirîn:587 “Kesinlikle Allah, kâfirleri sevmez.” Allah’a ve resulüne itaat etmeyenler, itaatten dönenler kâfirdir. O halde iman ettiğini, Allah’ı sevdiğini iddia eden biri Allah’ın resulüne tabi olmalıdır.
Ve tahmilu eskâlekum ilâ beled: “Onlar sizin yüklerinizi (ağırlıklarınızı yüklenirler) gideceğiniz yere taşırlar.” Lem tekûnû bâlıgîhi illâ bi şıkkıl enfus: “Eğer siz o araçlar olmadan (o binekler olmadan) onları taşımaya çalışsanız çok zahmet çekerseniz.” İnne rabbekum le raûfun rahîm:588 “Muhakkak ki senin rabbin rauf ve rahimdir.”
Allah bunu neden beyan etmiştir?
Allah başka ayet-i kerimelerde; “Allah, sizi taşısın diye sizin için binekler, gemiler yaratmıştır. Allah daha bilemeyeceğiniz, bilmediğiniz, şu anda da bilemeyeceğiniz nice vasıtaları yaratacak”589 buyurur. Neden bunları yarattı ve yaratacak? -Sizi taşıması için böylelikle zahmet çekmeyin diye. Allah, rauf ve rahim olduğundan dolayı bunları sizin için yaratmıştır.
Fe inne rabbekum le raûfun rahîm:590 “Muhakkak ki senin rabbin rauf ve rahimdir.”
E lem tera ennallâhe sahhara lekum mâ fîl ard: “Bak, görmedin mi? Allah, yerde her ne varsa hizmetinize (emrinize) amade kılmış.” Vel fulke tecrî fîl bahri bi emrih: “Bir de kendi emriyle denizde yüzen gemileri (sizin emrinize vermiş).” Ve yumsikus semâ’: “Bir de gökleri tutuyor.” En tekaa alâl ardi illâ bi iznih: “(Allah) Kendi izniyle (yeri ondan) korumuş olmasaydı yerin üzerine düşerdi.” İnnallâhe bin nâsi le raûfun rahîm:591 “Muhakkak ki Allah insanlara karşı rauf ve rahimdir.” Allah, nimetlerini hatırlatıyor.
Ve huvellezî ahyâkum: “Sizi dirilten, hayat veren odur.” Summe yumîtukum: “Sonra sizi öldürecek.” Summe yuhyîkum: “Sonra sizi (bir daha) diriltecek.” İnnel insâne le kefûr:592 “Muhakkak ki insan çok nankördür.” İnsan, Allah’ın kendisini yarattığını, sonra onu öldüreceğini ve tekrar diriltip hesaba çekeceğini unutuyor.
Ve minen nâsi men yeşrî nefsehubtigâe mardâtillâh: “İnsanlardan öyle kimseler var ki Allah’ın rızasını kazanmak için nefsini (kendini) feda eder.” Allah yolunda kendini feda eder. Vallâhu raûfun bil ıbâd:593 “Muhakkak ki Allah, kullarına karşı rauftur.” Allah böylelerinin helak olmasına müsaade etmez; yani onlar kendilerini feda ederken Allah da onları korur ve ref edip onları yüceltir.
Yâ eyyuhâllezîne âmenûdhulû fîs silmi kâffeh: “Ey iman edenler (iman ettiğini iddia edenler)! Hep beraber selamete girin.” Hep beraber barışa, İslam’a girin. Ve lâ tettebiû hutuvâtiş şeytân: “Şeytanın adımlarına tabi olmayın.” İnnehu lekum aduvvun mubîn:594 “Muhakkak ki o sizin apaçık düşmanınızdır.”
Fe in zeleltum min ba’di mâ câetkumul beyyinât: “Size gelen bu delillerden (bu ayetlerden) sonra ayağınız kayarsa (saparsanız).” Fa’lemû ennallâhe azîzun hakîm:595 “Bilin ki muhakkak Allah aziz ve hakimdir.” Allah, izzet ve hikmet sahibidir, bütün şeref ona aittir, bununla beraber her yaptığında bir hikmet vardır.
Yâ eyyuhâllezîne âmenû: “Ey iman edenler (Ey iman ettiğini iddia edenler)!” Lâ tettebiû hutuvâtiş şeytân: “Şeytanın adımlarına tabi olmayın (uymayın).” Ve men yettebi’ hutuvâtiş şeytân: “Her kim şeytanın adımlarına uyarsa.” Her kim şeytanın, şeytanın verdiği vesvesenin peşinden gider, ona tabi olur, ona uyarsa. Fe innehu ye’muru bil fahşâ’: “Bilsin ki o (şeytan) aşırılığı emreder (tavsiye eder).” Şeytan onu aşırılığa, fuhşiyata götürür. Vel munker: “Ve kötülüğe (götürür).” Ve lev lâ fadlullâhi aleykum: “Allah’ın fazlı sizin üzerinizde olmasaydı.” Ve rahmetuh: “Ve onun rahmeti (sizin üzerinizde olmasaydı).” Mâ zekâ minkum min ehadin ebedâ: “Sizden hiç kimse (hiçbiriniz) ebediyen temize çıkmazdınız.” Allah’ın rahmeti, fazlı olmasaydı hiçbiriniz kurtulamazdınız. Ve lâkinnallâhe yuzekkî men yeşâ’: “Ama Allah dilediğini temizler (tezkiye eder).” Vallâhu semî’un alîm:596 “Allah, semi’ ve âlimdir.”
Lekad tâballâh: “Gerçek şu ki Allah’a tövbe edenler (Allah’a dönenler).” Alân nebiyy: “Nebiyle beraber.” Vel muhâcirîn: “Muhacirler.” Vel ensârillezînettebeûhu: “Bir de ensar, onla beraber tabi olanlar.” Fî sâatil usrati min ba’di mâ kâde yezîgu kulûbu ferîkın minhum: “Sıkıntı zamanında onlardan bir kısmının kalpleri neredeyse (kaymışken) eğilmişken.” Summe tâbe aleyhim: “Sonra (Allah) onların tövbelerini kabul etti.” İnnehu bihim raûfun rahîm:597 “Muhakkak ki o, onlara rauf ve rahimdir.” Mü’minler peygamberle beraber tövbe ettiklerinde Allah onlara karşı rauf ve rahimdir.
Lekad câekum resûlun min enfusikum: “And olsun ki size sizin içinizden (kendinizden) bir resul geldi.” Size bir resul gönderdik. Azîzun aleyhi mâ anittum harîsun aleykum: “İzzet sahibidir (o, çok şerefli bir resuldür, Allah onu aziz kılmıştır). O, size karşı çok haristir (çok düşkündür). Sizin zorlanmanız ona ağır gelir (sizin üzerinize titrer).” Bil mu’minîne raûfun rahîm:598 “O, mü’minlere rauf ve rahimdir.” Allah, Rauf ve Rahim ismini bir de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz için kullandı.
Allah, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz için “o, mü’minlere karşı rauf ve rahimdir” buyurmuş aynı zamanda “o, sizin için en güzel örnektir” deyip Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i mü’minlere örnek olarak gösterdiyse o halde mü’minlere düşen etrafına karşı rauf ve rahim olmaktır.
Biri ister evladımız isterse de hanımımız, anamız, babamız yahut akrabamız olsun bu fark etmez her kim olursa olsun aynı zamanda bizim mü’min kardeşimizdir. Birinin akrabamız olması, yakınımız olması bizi onunla kardeş olmaktan çıkarmaz, aksine onun hakkını bir kat daha artırır. Öyleyse onlara karşı rauf ve rahim olmamız lazım ki Allah’ın Rauf ismi bizim üzerimizde tecelli etsin.
Şeytan bizi kandırıp “işte ben falan kişiye merhametle muamele ediyorum, dolayısıyla rauf ve rahimim” dedirtebilir. Bu hileye düşmemek için sadece merhametle muamele etmemizin bizi rauf ve rahim yapmayacağını; yani birini Allah’tan başka tarafa davet ettiğimizde ona karşı rauf ve rahim olmayacağımızı, rauf ve rahim olabilmemiz için karşımızdaki ref olsun, Allah katında yücelsin diye ona merhamet etmemiz gerektiğini bilmemiz lazım. Birinin Allah katında yükselmesi için ona merhamet etmezsek rauf ve rahim olamayız. Bu yüzden rauf ve rahim olmayı istiyorsak birine merhametle muamele ederken bu merhameti karşımızdakinin Allah katında yücelmesi için yapmamız gerekir.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i miraca, Sidretu’l Munteha’dan sonrasına götüren şey Refref’ti. Âlimlerimiz Refref “bir binek midir” diye ne olduğu konusunda tartışmışlardır. Oysaki Refref, saf aşktır, aşk demektir. İşte, Sidretu’l Munteha’dan sonra Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i bu aşk bürümüş ve bu aşk Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i şimşek hızıyla huzura çıkarmıştır. Bu hız elbette ki tarif edilemez.
Allah’ın Rauf isminin tecellisi de böyledir; yani karşımızdakine ref olması, yücelmesi, huzura çıkması, rabbine yakın olması, dost olması için muamele ettiğimizde bu muameleyi imanla; yani Allah’a olan aşkımızla yaparız. Yoksa “ben falan kişiye yumuşak davranıyorum ki dünyayı kazansın veya istediğimi yapsın” demek rauf olmak değildir. Rauf olmayı Allah için sırf karşımızdaki yücelsin, rabbine yakın olsun, yaklaşsın, Hz. İnsan olsun, Allah’a dost olsun diye yapmamız bu sebeple ona yumuşak bir şekilde güzel davranmamız lazım. Bütün bunlarla ona yardım edemesek bile hiç olmazsa uyuyan kişiyi uyarıp ikaz etmemiz; yani onu biraz sallayıp “haydi uyan artık” dememiz gerekir.
Daha iyi anlaşılması için bir örnek vereyim.
Mesela; Bir evde yangın çıktığını görsek ve içerdekilerin de uykuda olduğunu bilsek sırf onlar yanmasın diye uyanmaları için feryat eder, hatta onları kurtarmak için kapıyı kırarız. Aynı şekilde imanla, samimiyetle baktığımızda insanların cehenneme doğru sürüklendiğini anlarız. O halde nasıl ki yangın çıkan evdeki birini uyandırmak için feryat ediyorsak aynı şekilde cehenneme doğru gidenler için de aynı hali, aynı tavrı almamız ve aynı feryadı yapmamız gerekir. Cehenneme iman etmişsek böyle yapmamız lazım. Bu feryat başka bir feryattır! Eğer biri yangında yanarsa sadece dünya hayatı biter; ama nefsinin, şeytanın ateşinin içinde yanıyorsa o zaman ebedi hayatı biter; çünkü bu ateş ebedi bir ateştir. Nefsinin, şeytanın bu ateşinden kurtulamayanlar ebediyen cehenneme gider.
Allah ayet-i kerimede; “(Kıyamet günü) Kurtuluşa erenler, nefsini tezkiye etmiş olarak gelenlerdir”599 buyurmuştur. Bu yüzden ancak nefsini tezkiye edenler, nefsinin ateşini söndürmüş olarak gelenler; yani nefsindeki kini, hasedi, kibri temizleyenler, ona boğulmayanlar kurtuluşa erer. Allah başka türlüsü için kurtuluşun olmadığını buyurdu. Peki, insanların bu halde, nefislerinin ateşi içinde yandığını görüyor muyuz? -Elbette ki görüyoruz.
Bu durumda ne yapmak gerekir?
Yapmamız gereken şey; basit şeylerle uğraşıp “şu şöyle söyledi, bu böyle söyledi, diğeri şöyle yaptı, öbürü böyle yaptı” demek yerine yangından bir kişiyi kurtarmaktır. Bir kişi, bir kâinat demektir. İnsanları yangından kurtarma derdimizin olması gerekir. Eğer gözümüzü kapatmamışsak, biz de uyumuyorsak bunu görürüz. Görüyorsak o halde feryadımızın olması, üstelik bu feryadı rauf ve rahim olarak yapmamız gerekir.
Söyledim, birini ateşten kurtarmaya çalışıp uyandırırken bize “niye beni rahatsız ediyorsun” diye hakaret edebilir, küfredebilir, hatta bizi taşlayabilir. Peygamberimize yapılanlar bizim de başımıza gelebilir ve gelmelidir. Zaten onun başına gelenler, bizim başımıza gelmezse olmaz. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in başına gelenler bizim de başımıza gelmezse ona nasıl benzeyebiliriz! Nasıl onun yolunda yürüdüğümüzü söyleyebiliriz! Bunları yaşamazsak Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in yolunda yürüdüğümüzü söyleyemeyiz. Bu yüzden onun yaşadıkları bizim de başımıza gelmeli, buna bir de şükretmeliyiz; çünkü Allah bize yücelme imkânı, ref olma, refrefle olma imkânı verdi demektir. Tabi, insanlara rauf ve rahim olarak muamele edersek bu geçerlidir. Aksi halde insanlara rauf ve rahim olarak muamele etmezsek kaba saba biri oluruz, dolayısıyla kimse bizi dinlemez, biz de kimseyi dinlemeyiz. Aynı şekilde ne kimse bize yardım edebilir, ne de biz kimseye yardım edebiliriz.
Bu yüzden hep beraber burada Allah’ın El Esmau’l Husna’sını, isimlerini öğrenmeye çalışırken, rabbimizi tanımaya çalışırken bir de kendimizi, Hz. İnsanı; yani olmamız gereken Hz. İnsanın nasıl olduğunu anlamaya, tanımaya ve öyle olmaya çalışıyoruz. Böyle olmazsa Allah’a iman olmaz, yakınlık hiç olmaz, Allah’a dostluk kesinlikle olmaz ve hayatın gayesi anlaşılmamış olur.
Allah’a dost olmak, yakın olmak, sevgili olmak hayali bir şey değildir. Yoksa “ben rüyamda havada uçtuğumu gördüm. Allah bana rüyamda sen şöylesin dedi” demek Allah’a dost olmak, sevgili olmak değildir. Bir kere oradan aşağı in! Orası öyle hayal kurarak varacağın bir yer değildir. Allah, insana akıl vermiştir ve herkes ne olduğunu, nasıl bir halde olduğunu bilir. Allah için kendimize bakalım ve hükmü kendimize göre değil Allah’a göre verelim. Ne kimse kimseyi kandırsın ne de biz kendimizi kandıralım; yani “falan yerdeki şeyh şöyle büyüktü, böyle büyüktü, biz de o cemaate gittik, o şeyhe tabi olduk ve kurtulduk” deyip kendi kendimizi kandırmayalım.
Allah Kıyamet günü “nerde sizin o taptıklarınız”600 buyurur. “Onlar da diyecek ki: Ya rabbi işte bizim taptığımız, rab edindiklerimiz bunlardır. Onlar da derler ki: Siz yalancısınız, biz öyle bir şey söylememiştik.”601 Doğrudur, onlar böyle söylememişlerdir; ama Allah’ın kitabını ve Allah’ın resulünü bırakıp kendi kendilerine din üretirlerse Kıyamet günü başlarına gelecek olan budur.
İnşallah her bir kardeşimiz dünyanın, insanlığın tek tek yanmakta olan gönül âleminin yangınını söndürmek için ya da uyuyanları uyandırmak için çabasını, gayretini sarf eder ve gönülleriyle, imanlarıyla karanlıkta kalanlara bir ışık da onlar yakar, böylece onları aydınlatırlar.
Birbirileri ile uğraşanlar hiçbir şey yapmayanlardır. Bu yüzden birileriyle uğraşanları gördüğünüzde bilin ki bir şey yapmıyorlar, işin sadece lafındalar. Konuşarak, laf üreterek iş yaptıklarını zannediyorlar. İşi versen de yapamazlar; çünkü işleri sadece konuşmaktır; ama tehlikeyi görüp işin ciddiyetini anlayanlar hemen işe koyulur ve kendini, ehlini, komşusunu kurtarmaya çalışıp onlara yardım eder, feryat eder.
Allah ayet-i kerimede; “Yahudiler hahamlarını, Hristiyanlar da papazlarını ilah edindiler”602 buyurmuştur; çünkü onlar, hahamları ve papazları bir konuda hüküm verdiğinde kitaplarına uygun olmasa da kabul ederdi, dolayısıyla böyle yapmakla hahamlarını, papazlarını ilah edinmiş oldular. Eğer kitaplarını bilselerdi hahamlarını ya da papazlarını ilah edinmezlerdi!
Aynı şey bizim için de geçerlidir. Eğer biz de kitabımızı bilmez, anlamazsak âlimlerimizi ilah ediniriz. Onlar da uydurulmuş bir dini önümüze koyup “işte, din budur” derler, biz de dini öyle zannederiz. Sonra bir de bakarız ki önümüze koydukları din Allah’ın kitabına, ayetlerine, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in hayatına, sünnetine, imanına terstir ama bilirsek ters olduğunu anlarız. Bilmezsek doğru zannederiz.
Bu yüzden her bir kardeşimiz Allah’ın ayetlerini tek tek bilmeli ve Allah’ın dinini ortaya koymalıdır. Hak gelince batıl zail olur. Güneş doğunca karanlık biter, gece biter. Aynı şekilde Kur’an, Allah’ın ayetleri gönüllere doğunca uydurulmuş olan bütün dinler yok olur. Artık kendilerine başka bir yer arasınlar, tabi, bulabilirlerse!
Uyduruk dine uyanlar kendi dinlerine davet ederler; ama uyduruk dine uyanların daveti de uyduruktur. Arkadaşlar buraya dikkat ederlerse bunu hemen anlarlar. Dinleri uydurma olduğu için davetleri de uydurmadır; yani insanları peygamberi bir metotla davet etmezler. Peygamberi zaten kabul etmiyorlar ki! Onu örnek olarak kabul etselerdi halleri böyle olmaz, uydurulmuş dine iman etmezlerdi.
Söyledim; uyduruk dine uyanların davet metodu da aynı şekilde uyduruktur. Mesela; şiddetten yana olup “haydi, dövelim, kıralım, vay sen nasıl oruç tutmazsın, nasıl namaz kılmazsın. Bir vakit namaz kılmadığın için kızgın sacın üzerinde 70 sene namaz kılacaksın” derler. Uyduruk dinin daveti böyledir, işi tehditle yapmaya çalışır.
Bu yüzden uydurulmuş dine tabi olanlar dinlerine sımsıkı sarılıp onu bırakmaz. Bırakırlarsa imanlarını kaybettiklerini zannederler. Bize düşen; onlara karşı rauf ve rahim olmak, yücelmeleri için onlara yardım etmeye çalışmaktır; çünkü halleri, durumları ne olursa olsun bizim rakibimiz değil kardeşimizdirler. Öyle ki onlar da bunu anlasınlar ve uydurulmuş dini bırakıp Allah’ın kitabında vahyettiği, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in yaşadığı dine sarılsınlar. Elli kişi ile uğraşsak dahi bir kişi bile o yangından kurtulsa bir kâinat kurtuldu demektir. Allah’ın, bir kuluna böyle bir şeref bahşetmesi ona yeterdir.
Evet, Allah’ın Er Rauf ismini ayetlerde geçtiği şekilde hep beraber anlamaya ve Rauf isminin üzerimizde nasıl tecelli edeceğini öğrenmeye çalıştık. Bu sohbet vesilesiyle hep beraber hem kendimize, hem ehlimize, hem de bütün insanlara karşı rauf ve rahim oluruz inşallah.
Allah Rauf ismiyle bize tecelli eylesin inşallah! Allah bizi Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in mü’minlere rauf ve rahim olması gibi mü’minlere karşı rauf ve rahim kılsın inşallah! Allah bizi uydurulmuş dine uyup bu dine davet edenlerden eylemesin! Allah bizi vahyettiği dine uyanlardan ve dini Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in yaşadığı gibi yaşayanlardan eylesin inşallah! Allah bizi gaflette olan kardeşlerimizi uyandırmak için vesile kılsın inşallah!
Allah hepinizden razı olsun.
