EL KEFİL
EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.
Allah’ın isimlerini, El Esmau’l Husna’sını nüzul sırasına göre anlamaya, rabbimizi onun kendini tanıttığı gibi tanımaya aynı zamanda Allah’ın yeryüzündeki halifesi olan insanı; yani kendimizi öğrenmeye, tanımaya çalışıyorduk. Geçen sohbetimizde Allah’ın Er Rauf ismini anlamaya çalışmıştık. Bu sohbetimizde ise Allah’ın El Kefil ismini öğrenmeye çalışacağız inşallah.
Kefil demek yüzde yüz güvenmek demektir. Birine yüzde yüz güvenmezsek ona kefil olamayız. Allah kefildir. Kul, Allah’ın kefaletine iman etmelidir, iman etmezse Allah’ın bir ismini inkâr etmiş veya yalanlamış olur.
Allah ayet-i kerimede; “(Allah rızka kefildir) Allah bütün canlıların rızkını üzerine almıştır”603 buyurur. Hal böyleyken biri rızık konusunda Allah’ın kefaletini kabul etmez; yani rızkı için endişe ederse “çalışmasam, çaba, gayret sarf etmesem hepimiz aç kalırız, sonra açlıktan ölürüz” deyip korkarsa Allah’ın Rezzak ismine iman etmemiş ve Allah’ı rızka kefil olarak kabul etmemiş olur. Elbette ki insan rızkı için bir çaba, gayret göstermelidir; ama bununla beraber Allah’ın kefaletini de unutmamalıdır. Allah’ın rızka kefil oluşu Allah’ın Rezzak ismiyledir. Allah, Rezzak ismiyle rızka kefildir. Bu durumda Rezzak ismine iman edenler Allah’ın rızklarına kefil olduğuna iman etmiş; yani Allah’ın o isminde kefaletini kabul etmiş olur.
Aynı şekilde Allah, rahman ve rahimdir. Allah’ın Rahman ve Rahim ismi rahmetine dair kefalettir. Allah Rahman ve Rahim ismiyle rahmetine kefildir. Allah ğafurdur, ğaffardır; yani Allah’ın mağfiret edeceğine dair isimleri vardır. Bu durumda Allah, kullarını mağfiret edeceğine dair kefildir. Öyleyse Allah’ın bu isimlerine iman eden biri Allah’ın kendisini affedeceğine iman etmeli ve buna kefil olmalıdır. Bu, Allah’ın her bir ismi için böyledir.
Allah, aynı zamanda kullarına kefildir. Allah, kulunu yaratırken kulu üzerindeki muradı her neyse o konuda kuluna kefil olmuştur.
Peki, Allah’ın, insanı yaratmasındaki muradı nedir?
Allah, insanı sadece kendisine iman etmesi, âbd olması ve kendisine hiçbir şeyi şirk koşmaması için yaratmıştır. Bu yüzden de bu konuda âbdine, insana kefil olmuştur. İnsanın kefili Allah’tır, hatta Allah en kötü haldeki birine bile bu konuda kefildir. Örnek vermek gerekirse; Firavun gibi birine iki peygamberini gönderip onu kendine davet etmiştir.604 Çünkü Firavun’u yaratırken ona kefil olmuş ve “bu, Hz. İnsan olur, buna layıktır. O, bu kıvamda, bu şerefte, bu değerdedir” demiştir.
Allah ayet-i kerimede; “iblis: And olsun ki sen bana müsaade edersen insanların tekrar dirileceği güne kadar sırat-el mustakiminin üzerine oturacağım. Gelenlerin önlerinden, arkalarından, sağlarından, sollarından gelip onların çoğunu kendime bağlayacağım ve sen çoğunu şükredenlerden bulmayacaksın demişti”605 buyurur. Allah başka bir ayet-i kerimede ise “and olsun ki iblis sözünü doğru çıkardı”606 buyurmuştur. Bu ayet; Allah, insana kefil olmuşken insan şerefini taşımadı manasına gelir.
Bir sanatkâr, eserini başkaları tarafından görünsün diye meydana getirir. Yaptığı şey çalışmasa da onu yaparken ki amacı eserinin herkes tarafından görülmesidir. Allah da her yarattığını bir şaheser olarak yaratmıştır ve Allah’ın sanatı herhangi bir sanatkârın yaptığı bir alete de benzemez; çünkü Allah, eserinde hiçbir eksiklik bırakmamış ve yarattığını insana dört dörtlük teslim edip “bunu böyle kullan” demiştir; ama insan, Allah’ın yarattığı bu eseri götürüp dağıtmış, onu başka yerde kullanmıştır. Bu yüzden Allah ayet-i kerimede; “doğrusu insan pek nankördür”607 buyurmuştur. Yani “insan kendisine verdiğim şerefi almıyor, kabul etmiyor, beni tercih etmiyor, bana karşı kibirleniyor, mağrur oluyor ve bu aklın kabul edebileceği bir iş değildir.”
Allah ayet-i kerimelerde “yâ” diye hitap ederken kullarına “kendine gel” demiş olur; çünkü ancak büyük birine davet yapılırken böyle hitap edilir. Örnek vermek gerekirse Allah ayet-i kerimede; Yâ eyyuhâl insân: “Ey insan!” Mâ garrake bi rabbikel kerîm:608 “Seni kerim olan rabbine karşı böyle mağrur eden şey nedir” buyurmuştur. Yani “neden böyle mağrur oluyor, bana karşı kibirleniyorsun! Hem de kerim olan rabbine karşı kibirleniyorsun! Bak sana nasıl ikramda bulunmuşum. Hal böyleyken bana karşı mağrur olmayı nasıl beceriyorsun! Oysaki ben sana güveniyorum. Sen düşmüş, kendini kaybetmiş, şeytana uymuş, şeytanla beraber mağrur olmuş olabilirsin; ama ben sana olan güvenimi kaybetmedim” buyurmuştur.
Kefil ismi Allah’ın, kuluna güvenmesi demektir. Peki, Allah, kuluna nasıl güvenmiş, nasıl kefil olmuştur?
Allah’ın ilk emri; Ikra’ bismi rabbikellezî halak:609 “Seni yaratan rabbinin ismiyle oku” emridir. Bu yüzden Allah bir kulunu yaratırken önce okuyabileceğine dair kuluna güvenir. Burası çok önemlidir; çünkü okumadan olmaz. Allah, kulunu yarattığında “benim bu kulum okur sonra aklını kullanıp bunu anlar (çünkü aklını kullanmazsa canlıların en kötüsü olur) sonra anladığına iman eder ve iman ettiğini ahlaka dönüştürür, sonra da ahlaka dönüştürdüğünü amele dönüştürür; yani fiile döker, hayatını öyle yaşar” der ve bu konuda kuluna güvenir. Allah, kuluna bu şekilde kefil olmuştur. Bu nedenle kulun her konuda kefili Allah’tır ve Allah, kulunun kendisine âbd olacağına, halife olacağına, Hz. İnsan olacağına, ayna olacağına kefildir.
Allah ayrıca mü’minler için kefildir. Peki, Allah’ın, mü’minlere olan kefilliği nasıldır?
Allah mü’min kulunun, peygamberine tabi olacağına, indirdiği Kur’an’ı okuyup anlayacağına, iman edeceğine, hayata geçireceğine kefildir. Aynı şekilde mü’min de Allah’a kefildir, kefil olmalıdır. Allah’a kefil olmayan birine “mü’min” denmez, “mü’min” denmesi doğru olmaz. Kul, rabbine kefil olamasa da Allah, kuluna kefildir.
Kul, Allah’a nasıl kefil olmalıdır?
Kul, Allah’ın va’dini yerine getireceğine dair Allah’a kefil olmalıdır. Mü’min, Allah’ın va’d ettiği her konu hakkında “bu kesinlikle, yüzde yüz böyledir” deyip garanti vermelidir, veremiyorsa Allah’ın kefaletini kabul etmemiş olur. Bu yüzden kul, Allah’ın verdiği sözleri, yaptığı ahdi yerine getirip ahdine vefa göstereceğine dair Allah’a kefil olmalıdır. Kefil olamayanların imanı yok demektir. Aynı şekilde mü’min, Allah’ın “güzel” dediği bir şeyin güzel, “hak” dediğinin de hak olduğuna kefil olmalıdır. Bunlara kefil olamıyorsa mü’min değildir, Allah ile bir bağı yoktur. Mesela; Allah ayet-i kerimede “her ne verirseniz yarın huzura geldiğinizde Allah katında onu hazır bulursunuz. Biz onu sizin için arttırırız, bir de kendimizden ikram eder, ihsan ederiz”610 buyurmuştur. O halde kulun böyle olacağına dair Allah’a kefil olması gerekir.
Allah, kullarından infak etmelerini ve Kerim ismini üzerlerinde göstermelerini istemiştir. Bu durumda Allah yolunda malını sarf edemeyenler Allah’a kefil olamamış, Allah’a güvenmemiş ve infak ettiklerini Kıyamet günü karşılarında bulacağına iman etmemişlerdir. Bu yüzden Allah yolunda canını ve malını veremeyenler Allah’a kefil olamaz. Allah’a kefil olmayan biri mü’min mi olur!
Allah’ın indirdiği kitap kulu ile arasındaki ahitleşmedir. Bu yüzden “ben, Allah’a iman ettim” diyen biri Allah’ın indirdiğine de iman etmiş, Allah’ın kitabında vahyettikleri için “bunların hepsini kabul ettim” deyip Allah ile bir ahitleşme yapmıştır. Neden? -Allah’ın söylediği her şeye güveniyor da ondan.
Sadece bu kadar değil, mü’min aynı zamanda Allah’ın vahyini insanlara takdim ederken “ben, Allah’ın kefiliyim, Allah böyle vahyetmişse o halde bunu gerçekleştirir ve va’dini yerine getirir” demeli, diyebilmelidir. Gönül itibariyle Allah’a kefil olamayanlar, Allah’ı, vahyini kabul edemeyenler, Allah’a olan imanına kefil olamayanlar nasıl mü’min olsun! Böyle biri hiç mü’min olabilir mi!
Herkes “acaba ben rabbime kefil oluyor muyum olmuyor muyum” deyip kendini kontrol etmelidir. Biri tarafsız bir şekilde kendine dönüp baktığında Allah’ı kefil olarak kabul edip etmediğini rahatlıkla anlar.
Genel itibariyle baktığımda; kulların canları, malları, hayatları konusunda Allah’a kefil olmadığını, Allah’ı kefil olarak kabul etmediklerini görüyorum. Bunun tek bir sebebi vardır; o da Allah’a El Esmau’l Husna’sıyla beraber iman edilmemiş olması, imanın sadece lafta kalması ve dinin uydurulmuş bir din olmasıdır.
Allah’ın va’dine kefil olmayla ilgili Hz. Osman (r.a.)’dan bir örnek vereyim;
Kıtlık zamanında Hz. Osman (r.a.)’ın 700 develik bir kervanı yüklendiği gıdayla beraber Medine’ye gelir. O dönemde kıtlık olduğu için para vardır; ama yiyecek bir şey yoktur. Kervan şehre gelince Medineliler de kervana gidip Hz. Osman’a “yiyeceklerini bize sat kaç para istersen vereceğiz” derler. Hz. Osman (r.a.) onlara malını satmayacağını söyler. Medineliler “madem öyle fiyatının 2 katını, olmazsa 3 katını, 5 katını verelim” deyip Hz. Osman (r.a.)’a malını satması için ısrar ederler; ama Hz. Osman (r.a.) her seferinde tekliflerini geri çevirir. Sahabeler de Hz. Osman’ın yanından ayrılıp Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e gelir ve “ya Resulullah! Osman’ın 700 develik gıda kervanı gelmiş ama değerinin 10 katını teklif ettiğimiz halde bize bir şey satmıyor, ne yapmaya çalıştığını anlayamadık” derler.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bunun üzerine Hz. Osman (r.a.)’ı çağırıp olayın aslını sorar.
Hz. Osman (r.a.)
-“Ya Resulullah! Arkadaşlar malın değerinin 10 katını teklif ettiler; ama 700 katını verenler var” der.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz;
- “O kimdir” diye sorar.
Bunun üzerine Hz. Osman (r.a.);
- “Allah 1’e 700 veriyor. Allah bu kadar verirken ben insanlara öyle ucuza satar mıyım! Bu yüzden malımın hepsini infak ettim. Onları alın, siz dağıtın ya resulullah, hazır imkân varken kâr edelim” der. İşte, iman!
Aynı şekilde Allah Habil ile Kabil’den kurban istediğinde Kabil, Allah’a iman etmediği için malının en kötüsünden götürüp istenilen yere koyar; ama Allah kurbanını ondan kabul etmez. Kabil’in malının en kötüsünü Allah’a kurban etmesinin nedeni Allah’ın kendisine malını tekrar vereceğine iman etmemesinden dolayıdır. İnsanın ahirete yatırım yapmamasının, bütün yatırımını dünyasına yapmasının da sebebi budur. Bu yüzden malını Allah yolunda infak etmeyenler öbür tarafa giderken dünyadan büyük bir elemle, kederle ayrılır; çünkü dünyaya göre çalışmış, biriktirmiştir, dolayısıyla bir şeyi beraber götüremediği için de en büyük elemi, en büyük azabı tadar. Eğer Allah’a güvenmiş olsalardı böyle olmazdı.
Allah ayet-i kerimede; “kim, Allah’a güzel bir borç verecek” buyurmuştur. Demek ki Allah borç istiyormuş! Biri Allah’ın muhtaç olan kullarına ikram ederse Allah’a borç vermiş olur. Allah ayetin devamında; “Allah onu sizin için katlar.”611 Başka bir ayet-i kerimede; “bir de kendisinden ziyadesiyle verir, onu size ikram eder”612 buyurur. Allah, rauf ve rahim olduğu için kulu kazansın diye böyle yapar. Yoksa hâşâ Allah’ın borca ihtiyacı yoktur!
Allah bir de ayet-i kerimede; “Allah ile yapmış olduğunuz alışverişten dolayı sevinin”613 buyurmuştur. Allah, kulunun kendisine verdiği borcun karşılığını ona peşin vermez. Biri Allah’a borç verirse Allah ona bu borcun karşılığını ahirette verir. Bunu Allah söylüyor. Allah, kulundan borç ister; ama biri Allah’a güvenmezse ona borç veremez.
Evet, Allah kefildir. Allah kendi kendine de kefildir. Ya, Allah’ın kefaletini kabul ederiz ya da etmeyiz; yani tek kelimeyle ya, mü’miniz ya da değiliz. Bunun başka bir izahı yoktur.
Allah’ın, kullarına kefil olmasının yanında bir de nebilerin, resullerin kendi kavmine, ümmetine kefil olması vardır. Allah’ın bütün nebileri, resulleri kendi kavmine, ümmetine kefildir.
Bununla beraber insanlara; “bana tabi olursanız, sizi sırat-el mustakime eriştirir, Allah’a hidayet eder, sizi Allah’a taşırım” diyenler ister kabul etsin, ister etmesin kendisiyle beraber olanlara Allah’a karşı kefildir. Kendisiyle beraber olanlara Allah’ı kefil gösterip “Allah benim kefilimdir” der. Allah’tan böyle bir kefalet almadığı halde bunu iddia edenlerin ise Kıyamet günü ne halde olduğunu görürüz. Allah’ın kıyamet yerindeki hali beyan ettiği ayetleri okurken bunu anlayacağız inşallah.
Allah’ın nebilerine, resullerine iman edenler Allah’ın nebisine, resulüne kefildir. Bununla ilgili olarak sahabeden bir örnek vereyim;
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz pazarda bir Yahudiyle alışveriş yapıp ondan bir şey alır sonra mescide gider. Mescide geldikten 5-10 dakika sonra Yahudi de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in peşinden mescide gelip fiyatı arttırarak Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e “aslında ben bu malı bu kadara satmıştım” der. Bunun üzerine Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “hayır, biz pazarlık yaptık, senden bu malı şu fiyata aldım” buyurur. Yahudi ise yemin edip “hayır, sen o fiyata almadın” deyip itiraz eder.
Bunun üzerine Resulullah (s.a.v.) Efendimiz sahabelere;
-“Ben pazarda alışveriş yaparken yanımda kimse var mıydı” buyurur.
Sahabeden biri el kaldırıp;
-“Ben ordaydım ya Resulullah! Aynen söylediğiniz gibidir, siz malı şu fiyata aldınız” der. Sahabe böyle söyleyince o Yahudi “herhalde görmüş” deyip vazgeçmek zorunda kalır. Daha sonra Resulullah (s.a.v.) Efendimiz o sahabeye dönüp;
-“Sen nerde oradaydın” buyurur.
O sahabe de;
“-Ya Resulullah! Siz gökten haber veriyorsunuz ve biz iman ediyoruz, yerden haber veriyorsunuz biz yine iman ediyoruz. Pazardan hangi fiyata ne aldığınızı söylemenize mi iman etmeyelim! Elbette ki doğruyu söylüyorsunuz. Siz ne söylerseniz söyleyin o aynen öyledir, her birini tasdik ediyoruz. Benim de bunu tasdik etmem için baş gözüyle görmeme gerek yoktur. Söylediklerinizin hangisini baş gözüyle görmüşüm ki bunu da baş gözüyle göreyim” der. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bunun üzerine sadece tebessüm eder.
Doğru olan tabi ki o sahabenin yaptığıdır. İşte bu, peygamberine kefil olmaktır.
Evet, Allah El Kefil’dir. Kulun da Allah’ın bütün isimlerinde, El Esmau’l Husna’sında Allah’a kefil olması gerekir; yani Allah’ın her bir esmasına iman edip kendi nefsine karşı Allah’a kefil olmalıdır. Kul, nefsi itiraz eder, nankörlük yapar, Allah’ın isimlerini inkâr ederse nefsine karşı “sus, ben rabbimin kefiliyim, bir daha böyle saygısızlık ve terbiyesizlik yapma” demesi gerekir. Böyle yaparsa imanı tam olur.
Eğer kul, nefsini susturamaz, nefsinin küfrünü, isyanını bastıramazsa isyan eder, feryat eder, Allah’a itiraz eder, sonra bir mü’minin ağzından çıkmayan kelimeler onun ağzından dökülür. Şahsen böyle kelimelere çok şahit olduk. Hem de bu küfür kelimeleri “ben mü’minim, Müslümanım, ben âlimim” diyen insanların ağzından işittik. Bu, dehşet verici bir durumdur. Tabi, o küfür kelimelerine şahit olduğumuz kişi Allah’a iman etmediğini, Allah’ın her konuda kendisine kefil olduğunu bilmiyordu, bu yüzden Allah’ın kefaletini kabul etmemiş, Allah’a güvenememiş, Allah’ın kefil oluşuna iman etmemişti! Bilseydi mutlaka tedbirini alırdı.
Allah, kulunu yaratıp dünyaya göndermişse onu hiç başıboş bırakır mı! Allah, kulunu önünden ve arkasından meleklerle korur. Sağında, solunda olan kirâmen kâtibin melekleri de yaptıklarını yazar. O ne yana dönerse dönsün rabbinin vechi ordadır.614 Allah ona şah damarından daha yakındır.615 Bu durumda kulun rabbine güvenmesi gerekmez mi! Allah hayy ve kayyumdur; kulunu diri tutan, varlıkta tutan odur. Hal böyleyken insanın canı için, rızkı için endişe etmesi ya da “ben bunu kazanamam, Hz. İnsan olamam” demesi yersizdir. Elbette ki insan kendine güvenmeyebilir; ama Allah, kulunun kefilidir ve ona “kulum, sen bu işi yaparsın” demiştir. Bu yüzden mesele; Allah’ın kefaletini kabul etmektir.
İsterseniz şimdi de Allah’ın Kefil ismiyle ilgili ayetleri hep beraber anlamaya çalışalım. Öyle ki rabbimizi onun kendini tanıttığı gibi tanıyabilelim inşallah.
EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
Fe in tevellev: “Eğer (onlar) yüz çevirirlerse.” Senin davetinden, sana vahyettiğimizden yüz çevirirlerse. Fe innemâ aleykel belâgul mubîn:616 “Sana düşen sadece apaçık bir tebliğdir.” Sen sadece tebliğini yap, gerisine karışma.
Ya’rifûne ni’metallâh: “Onlar Allah’ın nimetlerini tanırlar.” Summe yunkirûnehâ: “Sonra da onu inkâr ederler.” Yani Kur’an’ın, Allah’tan bir nimet olduğunu bilirler, anlarlar ama sonra onu inkâr ederler. Ve ekseruhumul kâfirûn:617 “Onların çoğu kâfir kimselerdir.” Okuduğum bu ayetler birbirinin devamı olan ayetlerdir.
Ve yevme neb’asu min kulli ummetin şehîdâ: “O gün (Kıyamet günü) her ümmetten bir şahit çıkaracağız.” Allah her kavimden, her topluluktan bir tane şahit çıkaracak. Hangi topluluk kendisi için kimi örnek almışsa o örnek aldığı kişi o topluluğun şahididir. Summe lâ yu’zenu lillezîne keferû: “Sonra o kâfir olanlara izin verilmeyecek.” Ve lâ hum yusta’tebûn:618 “Onların özürleri de kabul edilmeyecek.” Neden? -Çünkü Allah, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i şahit olarak, örnek olarak gönderip ona tabi olmalarını emretmişken onlar kendilerine başka şahitler bulmuştu. Bu durumda biz de kendimize başka şahitler, örnekler bulsak Allah bu şahitleri bizden de kabul etmez.
Ve izâ raellezîne zalemûl azâb: “O zulmedenler azabı gördükleri zaman.” Fe lâ yuhaffefu anhum: “Azap onlardan hafifletilmez.” Ve lâ hum yunzarûn:619 “Onlara mühlet de verilmez.”
Ve izâ raellezîne eşrakû şurakâehum: “O zaman ki onlar (Allah’a) şirk koştukları kimseleri gördüklerinde.” Kâlû rabbenâ: “Derler ki: Rabbimiz!” Hâulâi şurakâunâ: “İşte bizim (sana) şirk koştuklarımız bunlardır.” Bunlar sana şirk koştuklarımızdır. Kıyamet günü böyle olacak! Allah yarın bu duruma düşmeyelim diye bize şimdiden öğretiyor. Ellezîne kunnâ ned’û min dûnik: “Bunlar senden başka kendilerine dua ettiklerimizdir (kendilerinden talepte bulunduklarımızdır).” Fe elkav ileyhimul kavle innekum le kâzibûn:620 “Onlar, (şirk koştuklarına) kavuştuklarında (şirk koşulanlar) ‘siz yalancısınız’ deyip onlara böyle laf atacaklar.” Kıyamet günü bu halde olanlar birbirlerine böyle laf atacaklar.
Ve elkav ilâllâh: “(O gün onlar) Allah’a kavuştuklarında (Allah’ın huzurundadırlar, rablerine kavuşmuşlardır).” Yevme izinis seleme: “O gün (Allah’a) teslim olmuş olarak.” Çünkü bundan başka çareleri yoktur. Ve dalle anhum mâ kânû yefterûn:621 “Bir de onların uydurdukları onlardan kaybolup gitmiştir.” Demek ki insanın uydurduğu şeyler Kıyamet günü ondan kayboluyormuş!
Ellezîne keferû ve saddû an sebîlillâh: “O kimseler ki hem kâfir oldular hem de Allah’ın yolundan alıkoydular.” Hem kendileri Allah yolundan çıktılar, hem de insanları Allah yolundan çevirdiler. Zidnâhum azâben fevkal azâb: “Onların azaplarını arttırır, onlara azap üstüne azap ederiz.” Neden? Bimâ kânû yufsidûn:622 “(Dini bozduklarından) Fesada uğrattıklarından dolayı.” Onlar Allah’ın yolunu bozup fesada uğrattıklarından dolayı azap üstüne azap tadarlar; çünkü hem kendileri sapmış, hem de başkalarını saptırmışlardır.
Ve yevme neb’asu fî kulli ummetin şehîdâ: “O gün her ümmetten bir şahit çıkaracağız.” Aleyhim min enfusihim: “Kendi nefislerinden (kendilerinden).” Ve ci’nâ bike şehîden alâ hâulâ’: “Bir de seni hepsinin üzerine şahit olarak getireceğiz.” Allah her ümmetten bir şahit, örnek çıkarır ve Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i de hepsinin üzerine örnek olarak getirir. Sonra Allah her ümmetten çıkardığı şahitleri Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in ölçüsüne, onlara tabi olanları da o ümmetten çıkardığı örneğin ölçüsüne vurur. Bu gerçekten çok büyük, çok ağır bir hesaptır! Eğer Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’den kıl kadar dahi ayrılmışsak bu durumda ölçü tutmaz, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bize şahitlik, örneklik yapmaz ve yalancılardan oluruz. Şahitlik böyledir.
Allah okuyacağımız bu iki ayetle kısaca Kur’an’da neyi indirdiğini ve hayatı nasıl yaşamamız gerektiğini beyan etmiştir. Ve nezzelnâ aleykel kitâbe tibyânen li kulli şey’: “Biz sana kitabı her şeyin beyanı olsun diye (her şeyi beyan etsin diye) indirdik.” Allah şahadeti de, şahitliğin nasıl yapılacağını da bu kitapta beyan eder. Ve huden: “Hidayet olsun (diye).” Ve rahmeh: “Rahmet olsun (diye).” Ve buşrâ lil muslimîn:623 “Bir de Allah’a teslim olanlara müjde olsun (diye indirdik).”
İnnallâhe ye’muru bil adl: “Muhakkak ki Allah adaleti emreder.” Vel ihsân: “Ve ihsanı (güzelliği emreder).” Ve îtâi zîl kurbâ: “Yakınlara vermeyi (ikram etmeyi emreder).” Ve yenhâ anil fahşâi vel munker: “Fahşadan (aşırılıktan) ve kötülükten nehyetmeyi (men etmeyi) emreder. Vel bagy: “Azgınlığı da yasaklar.” Yeizukum: “(Allah) Size vaaz ediyor.” Leallekum tezekkerûn.624 “Umulur ki tezekkür edersiniz (düşünürsünüz, anlarsınız).”
Allah’ın El Kefil ismi bu ayetin hemen devamındaki ayette geçer. Ayeti önce meallerde, tefsirlerde geçtiği şekilde okuyayım.
Ve evfû bi ahdillâhi izâ ahedtum: “Bir de anlaşma yaptığınızda Allah’ın ahdini yerine getirin.” Ve lâ tenkudûl eymâne ba’de tevkîdihâ: “Ve sağlam ettiğiniz yeminleri bozmayın.” Ve kad cealtumullâhe aleykum kefîlâ: “Nasıl ki Allah’ı üzerinize kefil yapmıştınız.” İnnallâhe ya’lemu mâ tef’alûn:625 “Muhakkak ki Allah yaptıklarınızı bilir.” Bu ayete genel olarak bütün meallerde ve tefsirlerde böyle bir mana verilmiştir.
Arapça bilen kardeşlerimiz daha dikkatli okusun. Bakalım Allah bu ayetle kullarına ne buyuruyor?
Ve evfû bi ahdillâh: “Allah ile ahdinizi yerine getirin.” Allah ile yaptığınız ahdinizi yerine getirin. İzâ ahedtum: “Ahitleştiğiniz zaman.”
Peki, Allah ile ne zaman ahitleştik?
Allah ile iki defa ahitleşmemiz vardır. Birinci ahitleşme elest meclisinde “bela şehidna” dediğimiz ahitleşmedir. İkincisi de genel itibariyle “ya rabbi! Ben sana iman ettim” derken ki ahitleşmemizdir; çünkü Allah’a iman ederken “senin her vahyine iman edip ayetlerini anlayacak ve gerekeni yapacağım ya rabbi” demiş Allah ile ahitleşmiş oluruz. Ve lâ tenkudûl eymân: “İmanınızı bozmayın.” Allah bu ayette imana yemin demiş ve “imanlarınızı bozmayın” buyurmuştur. Ba’de tevkîdihâ: “Sapasağlam (iman ettikten) sonra (imanınızı bozmayın).” Eğer ahdimizi yerine getirmezsek imanımızı bozmuş oluruz. Allah da “sağlam iman etmişken imanınızı bozmayın” buyurdu.
Ve kad cealtumullâh: “Allah sizi kesinlikle (muhakkak ki) kılmıştır.” Aleykum kefîlâ: “(Allah) Sizin üzerinizde size kefildir.” Allah size sizin üzerinizde kefildir.
Allah, kuluna neye dair kefil olmuştur?
Allah, bütün kulları için hem “Kal u Bela”da hem de “ben iman ettim” dedikleri zamanda kendisine verdikleri ahdi yerine getireceklerine dair kefil olmuştur.
İnnallâhe ya’lemu mâ tef’alûn:626 “Muhakkak ki Allah ne yaptığınızı biliyor.” Sadece ne yaptığınızı değil aynı zamanda ne yapacağınızı da bilir; yani “size kefil olmuşum ama bununla beraber neler yaptığınızı ve neler yapacağınızı bilirim. Bu yüzden size kulluk imkânı tanımış ve buna dair size kefil olmuşsam korkmayın, endişe etmeyin, sizin kefiliniz benim” buyurdu Allah.
Evet, devam edelim. Ve lâ teşterû bi ahdillâh: “Allah’ın ahdini satmayın.” Allah ile yaptığınız ahdinizi satmayın. Semenen kalîlâ: “Az bir pahaya.” Allah ile yaptığınız ahdi basit şeylere satmayın. İnnemâ indallâhi huve hayrun lekum: “Muhakkak ki Allah katındaki sizin için hayırlıdır.” İn kuntum ta’lemûn:627 “Eğer bilseniz.” Eğer biliyorsanız bu böyledir. Allah bu kısımda yine “Allah ile yaptığınız ahdi az bir pahaya satmayın, ahireti dünyaya, rızamı, dostluğumu, bana verdiğiniz sözü de nefsanî şeylere satmayın” buyurdu.
Yeri geldikçe kardeşlerimize; “bize uyanları, tabi olanları Allah’a vasıl edeceğimize dair söz veriyoruz, vasıl etmezsek hesabını bize sorsunlar” diyoruz. Elbette ki bunu söylerken kefilimiz ve vekilimiz Allah’tır. Bunu da Allah adına söylüyoruz. Böyle bir yetkisi olmadığı halde insanları kendine tabi olmaya davet edenler kendisiyle beraber olanları sadece cehenneme sürükler ve “Kıyamet günü onlar diyecekler ki: Ya rabbi bunlar bizim sana şirk koştuklarımızdır”628 ayetiyle muhatap olur; çünkü kendisiyle beraber olanlar onlar öyle olmadığı halde “bunlar bizi kurtarır, bize şefaat eder diye bunların peşinden gittik” demişlerdir.
Kendini Allah’a şirk koşanlar Allah bir şeyi emretmediği halde onu Allah’ın emriymiş gibi takdim edip anlatır. Aynı şekilde Allah, yolu başka türlü gösterdiği halde kendine bir yol edinip insanlara “böyle yaparsanız kurtulursunuz” derler. İşte, bu kendini Allah’a şirk koşmaktır. Onların söylediğine iman edenler de onları Allah’ın şeriki, ortağı olarak kabul etmiştir. Sonra onlar Kıyamet günü kendilerini Allah’a şirk koşanlara “siz yalancısınız, biz, Allah’ın ortağı olduğumuzu söylemedik”629 derler. Zaten dil ile böyle bir şey söylememişlerdir; ama Allah’ın yolundan başka bir yol ortaya koymaları ve dini Allah’ın vahyinden başka bir sözle anlatmaları kendilerini Allah’a şirk koşmalarıdır.
İnsanın derdi her zaman için kendisini yaratan rabbini razı etmek ve ona âbd olmak olmalıdır. Allah bütün peygamberlerini sadece “lâ ilâhe illallah” deyip aynı zamanda dedirtmeleri, bir de Allah’a hiçbir şeyi şirk koşmayıp sadece Allah’a âbd olmayı tebliğ etmeleri için göndermişse o halde bizim de öncelikli derdimizin bu olması gerekir.630 Derdi “lâ ilâhe illallah muhammedun resulullah” olmayanlar mutlaka başka şeylerle uğraşır ve bu uğraşları onlara asıl dertlerini unutturur; çünkü gönül boşluk kabul etmez, hayat boşluk kabul etmez. İnsan mutlaka bir şeylerle meşgul olmak zorundadır.
Allah‘ın müdahale etmediği ve emrinin olmadığı hiçbir alan, hiç bir an yoktur. “Burada bir boşluk var, Allah’ın bu konuda emretmediği bir şey var” diyenler bu durumda “burada Allah yok, ben kendim bu konu için kural koyarım” demiş olur. Bu çok ciddi, çok önemli bir meseledir! Bu söylediğim manevi konularla ilgilidir. Zahiri konularla ilgili Allah kullarına akıl vermiştir, dolayısıyla kulun hüküm verdiğinde verdiği o hükmün Kur’an’a ve sünnete ters düşmemesi, aynı şekilde kendisine ve başkalarına zarar vermemesi gerekir.
Bizimle beraber olan kardeşlerimiz de insanları davet ederken Allah ile Allah’a davet etmeye çalışmalıdır. Allah ile davet demek; Allah’ın kelamıyla davet demektir. İnsanları Allah ile davet etmeyenler ya kendi kafasına göre ya da hikâye anlatarak davet eder. Böyle bir davet Allah’ın muradı değildir.
Kullarını kendine en güzel şekilde davet eden Allah’tır. Bu yüzden insanları davet ederken Allah’ın kelamıyla, vahyiyle davet etmemiz gerekir.
Herkes Allah’a karşı sorumludur. Davet edenler Allah’ın huzurunda olduğunu unutmamalıdır. Bizimle beraber olan kardeşlerimizden her biri zahiri kardeşlerine, insan kardeşlerine, mü’min kardeşlerine yardım etmeye çalışıp onları ateşten çıkarmaya çalışırken, Allah’a davet ederken; yani Allah’a imana, Allah’ı sevmeye, Allah’a itaat etmeye, teslim olmaya, Allah’a karşı edepli olmaya davet ederken bu daveti Allah’ın davetiyle yapmalıdır; çünkü Allah ayet-i kerimede “Allah’tan daha sadık, (daha güzel) sözlü kim vardır, kim olabilir”631 buyurmuştur. Allah sözün en güzelini söylemiştir. Öyleyse davet ederken en güzel sözle; yani Allah’ın sözüyle insanları davet etmek gerekir.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz Allah’ın sözüyle kulun sözü arasındaki farkla ilgili olarak; “Allah’ın, kullarına olan üstünlüğü neyse Allah’ın kelamının da kullarının kelamına olan üstünlüğü odur”632 buyurmuştur. Hal böyleyken Allah’ın kelamıyla kulun kelamı hiç kıyas kabul eder mi! Birileri Allah’ın kelamını bırakıp, başkalarının kelamıyla kulları davet etmeye çalışırsa; “bu kelam, Allah’ın kelamından daha büyüktür, daha güzeldir, daha anlaşılırdır” demiş olur. Allah bize akıl vermiş, biraz tefekkür edersek böyle olduğunu anlarız.
Yeminle söylüyorum, sahabeler birbirine hadis-i şerif nakledip; “Resulullah (s.a.v.) Efendimiz böyle buyurmuş” derken bile titrer, yanlış anlaşılmaktan korkardı ama şimdi değil hadis “falan imam böyle söyledi, falan âlim böyle söyledi” diye rahatlıkla konuşulabiliyor. Böyle söyleyenlere “ya Allah ne söyledi” diye sorsak bunu bilmezler. Allah’ın ne söylediğini bilmez ama geriye kalan herkesin ne söylediğini bilirler.
Ümmet artık öyle bir hale gelmiş ki birileri “biz şu âlimi destekliyoruz” derken ötekiler “biz de falan âlimi destekliyoruz” diyor! Böylelerine; “ayıp denen bir şey vardır! Sen kendini, kulluğunu destekle! Sen daha kendini destekleyemiyorsun! Bir haline bak, biraz utan! Bu yaptığın ayıptır” demek gerekir. Belki de bize düşen; Allah’ın kitabını muhacir bırakıp Allah yolundan uzaklaştığımız için kendi hâlimize, ümmetin düştüğü hale ağlayıp feryat etmektir.
En kestirme yol, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in sahabesiyle gittiği yoldur. Sahabeler gökteki yıldızlar gibi oldular mı? -Oldular. Hepsi Allah’a vasıl oldu mu? -Oldu. Allah onlardan razı oldu mu? -Oldu. Allah’ın razı olması merziye makamı demektir. Allah ayet-i kerimede; “Allah onlardan, onlar da Allah’tan razı olmuştur”633 buyurdu. Neye karşılık? -Mallarını ve canlarını Allah yolunda feda etmelerine karşılık. Onlar Allah’ın kitabına, resulüne uyup kazandılar. Bir de bugünkü halimize, kendimize bakıyoruz, laftan daha doğrusu dedikodudan başka bir şey yok!
Biri sadece bir sure öğrense, ya da 5 ayet öğrense, hatta bir ayet öğrenip onunla amel etse bu onu kurtarır; çünkü Allah’ın ayetini öğrenmiştir ama biri yüz bin tane kitap da okusa bu onu kurtarmaz. İnsan, rabbini dinlemedikçe, rabbinin kendisine ne vahyettiğini, kendisiyle ne konuştuğunu merak etmedikçe nasıl mü’min olabilir! Hiç kimse “ben Allah’ın vahyini anlamıyorum” diyemez. Allah herkese mutlaka bu imkânı verir. Eğer okuyamıyorsak dinlemek, dinleyip anlamaya çalışmak gerekir. Sahabeler zaten böyle yapmış, ayetleri bir yandan dinlerken bir yandan da ezberlemeye çalışmıştır. Hepsi bunun için çaba, gayret sarf etmiştir. Yoksa onlar öyle olağanüstü insanlar değildi. Mesela Abdullah b. Ömer; “ben Bakara Suresi’ni sekiz senede ezberledim”634 buyurmuştur. İşte, bir sureyi ancak sekiz senede ezberliyor.
Bu, normal bir durumdur. Hatta kulun, ayetleri ezbere bilmesi gerekmez, rabbinin ona ne söylediğini anlaması yeterlidir. Kul bir ayeti bile anladığında o ayet onun gönlüne inmiş olur.
Evet, arkadaşların, Allah’ın huzurunda olduklarını unutmamaları gerekir. İmkânlar, şartlar müsait olduğunda yapmaları gereken şey; bir ayeti veya beş ayeti aile içinde ya da komşularla beraber anlamaya çalışıp ders edinmektir. Aynı şekilde annelerin de kendi çocuklarına ders vermesi gerekir. Tabi ki bunun için gereken şartları, imkânları oluşturmaya çalışmak lazım.
Hayatımızdan çıkardığımız Allah’ın kitabı Kur’an’ı artık hayatımızın içine almamız gerekir. Artık o bizim Kur’an’ımız olsun. Kur’an; okunan demektir. Eğer Kur’an okunmuyorsa Kur’an değil mushaf olur. Bu nedenle mü’minsek Kur’an’ımız olmalıdır. Bunun için ille de Arapça bilmemiz gerekmez.
Mesela; El hamdu lillâhi rabbil âlemin ayetini nasıl ders edineceğimizi anlamaya çalışalım.
El hamdu lillâhi rabbil âlemin:635 “Övme ve övülme âlemlerin rabbi olan Allah içindir.” Bu ayeti ailecek ya da komşularla beraber ders edinirken “Allah’a nasıl hamd edeceğiz, Allah’ı nasıl öveceğiz, hamd övmekse o halde Allah’ı nasıl övmemiz gerekir, nasıl yaparsak Allah’ı övmüş olur, nasıl yaparsak yermiş oluruz” diye sormalı ve herkes kendi fikrini söylemelidir.
Kul, Allah’ı nasıl yerebilir?
Allah’ın sana yaptığı muameleyi sevmediysen onu övmemiş, hamd etmemiş, dolayısıyla “bana yanlış yaptın ya rabbi” demiş olursun. İstediğin kadar tesbihi eline alıp dilinle “elhamdulillah, elhamdulillah” desen de dilinin söylediğini kalbin tasdik etmezse dilinle söylediğin bir işe yaramaz; çünkü Allah’ın sana olan muamelesini beğenmeyerek Allah’a; “sen yanlış yaptın” demiş, Allah’a güvenmemiş, onu kefil olarak kabul etmemiş olursun. Bunu anlaşılması için kısaca anlattım.
Bir beşer olarak insanın sıkıntı duyması ayrı, nefsinin itiraz edip küfür halinde olması ayrı şeydir. Bu ikisi birbirinden farklıdır. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “ben de sizin gibi bir beşerim, sevindiklerinize sevinir, üzüldüklerinize de üzülürüm” buyurmuştur. Daha doğrusu Allah “de ki: Ben de sizin gibi bir beşerim”636 ayetiyle Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e “böyle söyle” buyurmuştur. Evet, sevinmek ve üzülmek beşeri bir haldir; ama nefsin isyanı, küfrü, Allah’a şirk koşması beşeri bir hal değildir. Bunlar kulun elindeki bir şeydir ve kulun gücü mutlaka buna mani olmaya yeter; çünkü Allah hiç kimseye çekemeyeceği yükü yüklemez, gücünün yetmediği bir şeyi de ondan istemez.
Şirk koşmamak, kâmil manada iman etmek, Hz. İnsan olmak, Allah’a dost olmak Allah’ın emridir, isteğidir, Allah’ın kulunu yaratmadaki gayesidir, muradıdır. Aynı şekilde her kulun gücünün yettiği bir ikram, bir nimettir.
Bize düşen; sadece kendimize değil bir de rabbimize bakıp rabbimizin muradını üzerimizde gerçekleştirmeye ve Hz. İnsan olmaya çalışmaktır. Hep beraber bunu yapmaya çalışacağız inşallah! Nefse, şeytana taviz vermeden, başkalarının ne söylediğine bakmadan, rabbimizin huzurunda olduğumuzu unutmadan bu işi yapacağız inşallah!
Ne olursa olsun Allah’ın huzurunda onunla konuşmamız, her şeyimizi ona arz etmemiz gerekir. Eğer Allah’la konuşuyor, yaptıklarımızı ona anlatıyorsak yanlış yapmayız; ama Allah’ın yerine birileriyle konuşuyor, derdimizi onlara anlatıyor veya onların dertlerini dinliyor “ben bunu kurtarırım, ben buna yardım ederim” diyorsak o zaman yanılmış, Allah’ı unutmuş, Allah ile kulu arasına girmiş oluruz. Bilmemiz lazım ki Allah ile kulu arasına girip insanları Allah’tan uzaklaştıranlar yanarlar!
Bununla ilgili olarak bir örnek vereyim;
Özellikle cemaatler ve tarikatlar insanlara “bizim cemaatimize geldin mi, bizim hocamıza tabi oldun mu artık başka bir yere gidemezsin, gidersen şeyhimiz seni çarpar” derler. Bu yüzden o cemaate veya tarikata girenler bir daha oradan çıkamazlar. Bu tehlikeli bir iştir. Böylelerine “sen neden insanları yanında tutmaya çalışıyorsun, senin derdin nedir, neyin peşindesin! Tutmaya çalıştığın bu insan Allah’ın kulu değil midir! Peki, Allah sana böyle bir hak vermiş midir? -Hayır. Allah sana böyle bir hak vermediği halde verdiğini söylersen Allah’a iftira atmış olursun. O halde Allah’a neden böyle saygısızlık yapıyor, cemaatinde kalmaları için neden insanları böyle korkutuyorsun” demek gerekir.
“Sen bizim cemaate geldiysen artık başka yere gidemezsin, gidersen dinden çıkar, kâfir olursun” diyenlerden daha kâfir biri var mıdır! Sırf kendi cemaatlerine girmemiş diye Mü’min kardeşlerine “kâfir” diyorlar! Böyle bir şey olamaz. Bir de “falan kişi tarikattan çıktığı için şeyhimiz onu çarptı, tarikattan çıkar çıkmaz kaza yaptı” diye insanlara örnek veriyorlar. Hiç böyle bir şey olur mu!
Böyle yapmalarının sebebi nedir?
Mutlaka bir dertleri vardır! İnsanları bir arada tutarken bunu kendi hesapları için yaparlar. Bu hesapları; cemaatin kalabalık olması, menfaat elde etmeleri, ticaret sağlamaları ve koltuk elde etmeleridir. Böyleleri cemaatin imamı, mürşidi, şeyhi değil, kendi talebelerine, dervişlerine, kendi cemaatine bağlı olanların dervişi, talebesidir. Hatta bir adım ötesinde kendi dervişleri onların rabbi olmuştur. Böyle olduğunu ispatlayabilirim.
Nasıl?
Cemaatine “bir yere gitmeyin” diyenler kendi cemaatine tapmış, yeminle söylüyorum, onlara âbd olmuştur! Onlardan bir menfaat bekledikleri için onları korkutup, tehdit edip bir arada tutmaya çalışır. Böyle bir cemaatin en başındaki kişi her ne kadar imamları, mürşidleri gibi görünse de aslında onların âbdidir, kuludur, Allah’a kul olmamıştır. Kendisi Allah’a kul olmadığı için onları da Allah’ın kulu olarak görmez. Bunun yerine kendisine menfaat sağlayacak birileri olarak görür. Biri bir insandan fayda umuyorsa o halde o fayda umduğu kişinin altındadır. Başkasının altında olanlar mürşid olabilir mi! Aksine onlara derviş olur. Böyleleri, sayısı ister bir kişi ister beş kişi, isterse de yüz kişi olsun bu fark etmez fayda umduğu herkese tek tek derviş, tek tek talebe olmuş ve her birini tek tek rab edinmiştir. Allah’ın kastettiği mürşid bu mudur, imam bu mudur, Allah bunu mu kastediyor! Mürşid, imam böyle olur mu!
Hakiki mürşid, dervişin hesabını yapmaz, Allah’ın hesabını yapar; yani muameleyi dervişe göre değil Allah’a göre yapar ama sahte mürşidler, dervişleri “biz hepimiz şunu istiyoruz” dediğinde hemen onlara uyar. Örnek vermek gerekirse; mürşidleri vefat ettiğinde hep beraber karar verir ve işlerine yarayacak birini ortaya getirip “işte yeni mürşidimiz budur” derler. Tıpkı Osmanlı devletinde sırf Osmanoğulları neslindendir diye deliliğine, ondan padişah olup olmayacağına bakmadan Deli İbrahim’i tahta çıkardıkları gibi onlar da seçecekleri mürşidin hakiki mürşid olup olmadığına bakmazlar; çünkü işi idare eden, mürşid değil cemaattir. Onlara göre mürşid hiç konuşmasa da olur. Hatta konuşmasına da gerek yoktur. Zaten mürşidleri sadece bir bakışıyla bütün işleri halleder!
Hiç kimse dervişini mürşidi olarak görmesin. Mürşid, Allah’ın huzurundadır, hesabı da Allah’a verecek, bu yüzden işini yaparken birilerine göre değil Allah’a göre yapmalıdır. “Aman kimse bir yere gitmesin, aman kimsenin gönlü başka tarafa kaymasın” demekle mürşid olunmaz. Korkmaya gerek yoktur. Gönüller Allah’ın kudret elindedir. Mürşide düşen; rabbinin rızasını kazanmaktır.
Bunları doğruyu anlayalım ve yanlış yapmayalım diye anlatıyoruz. Yoksa derdimiz birilerini eleştirmek veya çekiştirmek değildir. Derdimiz; bizimle beraber olan kardeşlerimizin yanlış yapmamasıdır.
Bu dünyadaki her şey geçicidir; ama kul, Allah’ı sever Allah da kulunu severse, kul, Allah ile olursa bu geçici bir şey olmaz. Baki olmak böyledir, dolayısıyla bunu kazananlar ebediyen kazanmış olur.
Kimse Allah’ın kullarını kendinden razı etmeye çalışmasın! Rabbini kendinden razı etsin. Allah bir kulundan razı olursa zaten kulları da ondan razı olur; yani Allah, kullarını ondan razı eder ve razı olduğu kullarıyla beraber olanlara ikramda bulunur; ama biri rabbini unutur insanlarla uğraşırsa bu defa hem o rabbini kaybeder, hem de onunla beraber olanlar rabbini kaybeder. Bunun sonucunda ise uyduruk bir din ortaya çıkar. Böylelikle hepsi hiç farkında olmadan Allah’a şirk koşar, şirke boğulur.
Bu yüzden kime muamele edersek edelim, ne yaparsak yapalım ve Allah bize hangi imkânı tanırsa tanısın, kesinlikle kul olduğumuzu, âbd olduğumuzu unutmamamız gerekir. Bütün insanların bizi övmesiyle, bize sövmesi bizim için bir olmadıkça veli olamayacağımızı, Allah’a dost olamayacağımızı unutmayalım.
Allah’ın kulları kazandı diye sevinmek ayrıdır. Birileri iman ettiğinde Resulullah (s.a.v.) Efendimiz onlar kazandı, vazifesi meyvesini verdi diye elbette ki buna sevinirdi. Bizim de insanların manevi olarak kazanmasından dolayı sevinmemiz doğrudur. Aksi takdirde kibirlenip çukura yuvarlanır ve şeytanın durumuna düşmüş oluruz. Allah; “üstünlük takvayladır; yani Allah’a karşı sorumluluğunu yerine getirmekledir”637 buyurduysa söz bitmiştir. Bu durumda üstünlüğü başka yerde aramak doğru değildir. Üstünlük; ne çok olmakta, ne kalabalık olmakta, ne âlim olmakta ne bir şey bilmekte, ne de bir şey anlatmaktadır. Üstünlük Allah’ın da buyurduğu gibi sadece takvayladır.
Kul, neyi yaparsa yapsın mutlaka takvası, Allah’a karşı sorumluluğu artmalıdır. Bunu da Allah’a yaklaştıkça sorumluluğunun, yükünün artmasıyla anlayabilir. Örneğin; on sene önceki sorumluluğumuzla şu andaki sorumluluğumuz birbirinden çok farklıdır. Bu Allah’a karşı sorumluluğun; yani takvanın arttığını gösterir ve bu, son nefese kadar böyle devam eder.
Kardeşlerimiz bizi yanlış anladıkları için bir yanlış yaptığında onun sorumlusu da biz oluruz. Bu yüzden bazı şeyleri anlaşılması için devamlı tekrar etmek zorunda kalıyorum. Arkadaşlar farklı farklı yerlerde vazife yapabilir, yapmalıdır. Hatta herkesin bu vazifeyi kendi evinde yapmasını söylüyorum. Bir de özel olarak güvendiğimiz, vazife verdiğimiz, kefil olduğumuz kardeşlerimiz vardır. Onlar zaten işlerini yapmaya çalışacak. Onlar işlerini yapmaya çalışırken şeytan mutlaka birilerini onlar hakkında dürtüp konuşturacak; ama kardeşlerimizin özel olarak vazife alan kardeşlerimiz hakkında yapılan dedikodulara; yani kardeşlerinin etinin yenmesine kesinlikle müsaade etmemeleri, yanlarında böyle bir şeye kalkıştıklarında “tükür ağzındakini” demeleri gerekir.
Bizim derdimiz zaten bize yeter. Bizim yangından birini kurtarma meselemiz var! Bunu manevi olarak görüyoruz. Bir insan ailesiyle beraber cayır cayır yanıp cehenneme giderken bir başkasının burada durup insanlar için “sen şöyle yaptın, sen şöyle söyledin” demesi çok saçma bir şeydir! Bu bir mü’mine yakışan bir tavır değildir. Her birimizin “acaba insanları yangından nasıl kurtarırız” diye düşünüp birbirine destek olması ve yardımcı olması gerekir.
Bunun için kardeşlerimizin yapmaları gereken ilk iş nedir?
“Ben bütün kardeşlerime ve benimle beraber olanlara Allah’ın izniyle yardım etmek istiyorum” deyip öncelikle bulundukları yerde Allah’ın kelamını, El Esmau’l Husna’yı beraber olduğu arkadaşlarına dinletmeleri, öğretmeleri, onlara rablerini tanıtmaları gerekir. Başlangıç itibariyle El Esmau’l Husna’dan; yani, Allah ismiyle başlayıp Rabb, Rahman, Rahim, Malik isimlerinden sırayla Allah’ın güzelliğini her bir isimle yanındakilere tanıtmaları gerekir. Bu kardeşlerimizin kendileriyle beraber olanlara yaptıkları en büyük yardım olur. Kendileriyle beraber olanlara bir de tefsir sohbetlerini baştan sona dinletirlerse o zaman kardeşlerimiz de, biz de sorumluluktan kurtulmuş oluruz. Böylelikle “kelamını dinleyip bize vahyettiğini alarak kabul ettik, gereğini de yerine getirmeye çalıştık. Seni ve senin sözünü ciddiye aldık ya rabbi” diyebiliriz.
Tam olarak anlaşılması için şunu da söyleyeyim; “benden daha güzel anlatan birini bulursanız kesinlikle onu dinleyin ama bizi dinliyor, bizi kabul ediyorsanız ve üzerinizde bir hakkım olduğunu düşünüyorsanız o halde sizden istediğim tek şey rabbinizi dinlemek, rabbinizin isimlerini bilmek; yani rabbinizi tanımaktır. Aynı zamanda sizinle beraber olanlara Allah’ın ayetlerini dinletmenizdir. Bunu yapmayanlara hakkımı helal etmiyorum ve bu tüm kardeşlerimiz için geçerlidir.
Kimse beni tanımasın, benim zaten tanınmaya ihtiyacım yoktur. Benim bütün derdim, bütün isteğim; rabbimin beni tanıması, rabbimin beni sevmesidir. Bundan başka hiçbir derdim, isteğim yoktur. Herkesin bunu böyle bilmesi gerekir.
Allah’ın kelamını yerde bırakmamamız lazım. Eğer Kur’an’ı hayatımızın içine almazsak bu durumda onu yere atmış oluruz. Belki böyle söylemek doğru değil ama onu çöpe atmış oluruz! Aynı şekilde “beni hiç ilgilendirmez, Allah’tan daha güzel konuşanlar, anlatanlar var” demiş oluruz.
Kur’an, mucizedir. Zaten kime sorsak Kur’an’ın mucize olduğunu söyler ama biri gerçekten Allah’ın kelamıyla buluşursa işte o zaman mucize gerçekleşir. Allah ayet-i kerimede; “mucize olarak bizim bu kitabı sana indirmiş olmamız onlara yetmez mi”638 buyurmuştur. Biz de bu ayete cevap veriyor; “mucize olarak Kur’an yeter ya rabbi” diyoruz.
Peki, Kur’an nasıl bir mucizedir?
Kur’an müşrikleri alıp onları sahabe yapmıştır. Ona sarılan müşriklerin her biri gökteki yıldız olup onunla arşa çıkmıştır. Kâfiri alıp mü’min yapmış, hayvandan daha aşağı olan beşeri alıp Hz. İnsan yapmıştır. Hiç bundan daha büyük bir mucize var mıdır! İşte, Kur’an mucizesi insanı böylesine değiştirir.
Şu anda Kur’an’ın bu mucizesini göremiyorsak onu hayatımızdan çıkardığımız, ona sarılıp Allah’ın ayetlerini anlamaya çalışmadığımız, rabbimizin kelamını ciddiye almadığımız içindir. Eğer Kur’an’a sarılırsak nasıl ki o zamanda böyle bir mucizeyi gerçekleştirdiyse aynı şekilde bu zamanda da mucizeyi gerçekleştirir. Allah’ın izniyle bu olur.
Peki, bunu kim yapacak?
Bunu hep beraber yapacağız, hep beraber Kur’an’ı bütün güzellikleriyle hayata taşıyacağız inşallah. Sadece “Kur’an’ı okudum, artık tamamdır” demeyeceğiz hem okuyacak, hem okuduğumuzu anlayacak hem ayetlerin hikmetini anlayacak hem de Kur’an’la nasıl Hz. İnsan olunduğunu, nasıl Allah’a vasıl olunduğunu anlayacağız ve vasıl olacağız inşallah; çünkü Kur’an’da Allah’ın beyan etmediği hiçbir şey yoktur. Biz de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz ve sahabesi nasıl yapmışsa öyle yapacağız. Asr-ı saadeti buraya taşımak ancak Allah’ın vahyiyle mümkün olur. Biz de Asr-ı saadeti hep beraber buraya taşıyacağız ve peygamberi bir hayat yaşayacağız inşallah.
Daha önceki sohbetlerimizde söylemiştim. Bizden bir önceki nesil kendi yolunu bulmuştur. Onların artık yollarını değiştirmeleri imkânsız denecek kadar zordur. Elbette ki istisnalar kaideyi bozmaz, onlar da Allah’ın rahmet ettiği kimselerdir. Allah’ın, onlarda sevdiği bir tarafı vardır ve Allah onlara önceden bir ikramda bulunmuştur ama bu çok istisnai bir durumdur. Şimdiki nesle gelince hiç kimse ne bu nesli, ne de bundan sonraki nesli bizden kurtaramaz. Şeytan, onları elimizden alamaz. Allah’ın vahyini her birinin önüne koyup; “işte rabbiniz size bunu vahyetmiş” dediğimizde iş biter. Zaten derdimiz budur, yapmamız gereken şey de budur.
Allah ayet-i kerimede; “hep beraber topluca Allah’ın ipine sımsıkı sarılın”639 buyurmuştur. Allah’ın ipi; Allah’tan sarkmış olan iptir, bu da Allah’ın ipi olan Kur’an’dır. Ona sarılırsak onunla Allah’a gideriz. Bir de Allah’ın vahyini hayatına geçiren örnek insanların olması gerekir. Özel manada vazife alan kardeşlerimiz bu vasıftadır inşallah. Biraz önce anlattığım gibi o vazife alan kardeşlerimizin buna dikkat etmesi ve Allah’ın ipine önde tutunup sımsıkı sarılması diğerlerinin de onları takip etmesi gerekir.
Evet, hep beraber Allah’ın El Kefil ismini ayetlerde geçtiği şekilde anlamaya ve rabbimizi Kefil isminden tanımaya çalıştık.
Allah hepimizi ipine sımsıkı sarılan kullarından ve Allah’ın kefaletini kabul edenlerden eylesin. Allah hepimizi ona kefil olabilecek vasıfta bir imana sahip eylesin inşallah.
Allah hepinizden razı olsun.
