close

EL KAHİR

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Hep beraber Allah’ın El Esmau’l Husna’sını, nüzul sırasına göre anlamaya, öğrenmeye ve rabbimizi isimlerinden tanımaya çalışıyoruz. Daha önce Allah’ın Kahhar ismini anlamaya çalışmış, kahharın; bütün varlığa, mevcudat’a boyun eğdiren olduğunu ve her şeyin ona boyun eğen olduğunu öğrenmiştik. Eğer her şey Allah’a boyun eğmiş olmasaydı her şey karmakarışık olur; yani kaos oluşurdu. Bu yüzden varlık, varlıkta duruyorsa Allah’a boyun eğdiğinden dolayıdır.

Bu sohbetimizde de hep beraber Allah’ın El Kahir ismini anlamaya çalışacağız inşallah.

Allah’ın Kahir ismi özel bir isimdir; yani Kahhar ismi bütün varlığa boyun eğdirenken Kahir ismi, özel olarak kullarına boyun eğdiren demektir. Allah ayet-i kerimede Ve huvel kâhiru fevka ibâdihî:379 “O (Allah) kullarının üzerinde kahirdir” buyurmuştur. Allah, kullarının üzerinde özel olarak kahirdir.

Allah, kuluna kulu iman etsin, Hz. İnsan olsun, Allah’a âbd olsun diye boyun eğdirir. Bu durumda kul, Allah’a boyun eğmeyi kabul etmediği takdirde Allah ona boyun eğmesi için Kahir ismiyle, Kahhar ismiyle tecelli eder.

Allah ayet-i kerimede; “onlar senede birkaç sefer onları sıkıntıya, musibete uğrattıklarımızı görmüyorlar mı”380 buyurur. Allah, kullarının kendilerine gelmeleri, akıllarını başlarına toplamaları, ilah olmadıklarını, Allah dilerse kendilerini sıkıntıda bırakacağını bilmeleri için bir uyarı, ikaz mahiyetinde bu sıkıntıları kullarına verir.

Allah’ın, kuluna boyun eğdirmesi kulunun güzel olması içindir. Bu nedenle Allah’ın Kahhar ismi, rahmetiyle, sevgisiyle beraber tecelli eder. Nasıl ki anne babalar, çocuklarının iyiliğini istediği için onlar yanlış yaptıklarında çocuklarını uyarıp ikaz ediyor, gerektiğinde onları dövüyorsa Allah’ın Kahir isminin tecellisi de böyledir. Bütün musibetler, sıkıntılar kul doğru yapsın, yanlış yapmasın diyedir; ama bu, görenler, görmek isteyenler ve görmeye çalışanlar için böyledir.

Kul yaşadığı musibetleri, kendini temizlemek için bir imkân olarak görmek yerine birilerine bağlayarak “şu şöyle yaptı, bu yüzden böyle oldu” deyip bahane arar, suçu birilerine atarsa Allah’ın huzurunda olduğunu ve Allah’ın kendisine muamele ettiğini anlamamış olur; çünkü rabbi onunla karib olarak yakından ilgilenir ve onu düzeltmeye çalışırken o ise mü’mince bir bakışa sahip olmadığı için başka sebepler arar, Allah’ı görmemek ve kendisine olan muamelesini anlamamak için direnir.

Eğer kul, Allah’ın muradını görürse başına gelen musibet, bela, çektiği sıkıntı kendisi için rahmet olur, güzellik olur; çünkü kul bu sıkıntılar vesilesiyle yanlışından döner ya da eksik yapmışsa eksiğini tamamlar.

Mutlaka hepimiz bu hali yaşıyor ve görüyoruz; herhangi bir sorun, sıkıntı olduğunda “ben nerde yanlış yaptım” ya da “ben nerde eksik yaptım” demek yerine birilerini suçlarız. Hâlbuki kendimize bakarken kendimize veya insanlara göre değil Allah’a göre bakmamız ve Allah’a göre bakıp “acaba rabbim bu olayda neyi murad etti, hangi tarafımı düzeltmek ya da bana hangi ikramda bulunmak istedi” dememiz gerekir.

En büyük kahra en büyük olanlar müptela olur ve en büyük kahırla karşı karşıya kalır, bunlar peygamberlerdir; çünkü yanlış yapmadıkları halde sırf en yüksek makama ermeleri ve rablerini tanımaları için en büyük musibetlere uğramışlardır. Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “en büyük sıkıntıyı ben, peygamberler, sonra bize yakın olanlar çeker”381 buyurmuştur.

Mesele anlaşılmayınca, bir sorun, sıkıntı olduğunda hemen “bu nerden başımıza geldi, bu niye böyle oldu” diye feryat edilir. Allah ayet-i kerimede; “onlar ‘bu nerden başımıza geldi’ dediler. De ki: Kendi ellerinizle yaptıklarınızdan dolayı”382 buyurmuştur. Diyelim ki kendi elimizle bir yanlış yapmış olmasak bile yine bir musibet gelir mi? -Elbette gelir. Peygamberler yanlış mı yapmış? -Hayır. Her biri en yüksek makama ersin, Allah’ı tanısın diye Allah onları böyle imtihanlara tabi tutmuştur; çünkü en yüksek makam Allah’ı tanıma makamıdır, marifetullah makamıdır.

İnsan, Allah’ı ancak tanıdığı kadarıyla sever, sevdiği kadarıyla da yükselir, yücelir, Allah’a yakın olur. Bu yüzden en yüksek makam, Allah’ı tanıma makamı; yani marifetullah makamıdır.

Allah, peygamberlerine “ben mağlup oldum” diyene kadar büyük bir muamelede bulunmuş, sonra da onlara ikram etmiştir. Kul böyle bir halden sonra “benim de bu nimetin oluşmasında payım var” diyemez; çünkü “ben mağlup oldum” demiştir. Böyle dediği için de gelecek hiçbir nimeti kendisine mal etmez.

Allah, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e buyurur. İzâ câe nasrullâhi vel feth: “Sana Allah’ın yardımı ve fetih geldiği zaman.” Ve raeyten nâse yedhulûne fî dînillâhi efvâcâ: “İnsanların bölük bölük (fevc fevc) Allah’ın dinine girdiğini gördüğün zaman.” Fe sebbih bi hamdi rabbik: “Rabbini hamd ile tesbih et.” Vestagfirh: “Bir de istiğfar et.” İnnehu kâne tevvâbâ:383 “Muhakkak ki o, tövbeleri çokça kabul edendir.” Görünüşe bakıldığında bir fetih olmuştur; çünkü insanlar fevc fevc, Allah’ın dinine girmiştir. Böyle olduğu halde Allah “rabbini tesbih et, bir de istiğfar et; yani eğlence tertipleyip ‘biz güzel yaptık’ deme, bir de üstüne tövbe ve istiğfar et” buyurmuştur. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz de zaten aynen öyle yapmıştır.

Sahabeler anlatır; “Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, Mekke’yi fethettiğinde hem istiğfar ediyordu hem de istiğfar ederken başını o kadar eğmişti ki başı bindiği devenin boynuna değiyordu. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bu halde başını kaldıramadı; yani muzaffer bir komutan edasıyla değil bir kul olarak Mekke’ye girdi.”

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz işi Allah’ın yaptığını biliyordu. Bunu Kahrolmadan tatmak mümkün değildir. Allah önce Kahhar ismiyle, Kahir ismiyle tecelli edip Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i kahretmiş; yani musibetle, sıkıntıyla, belayla, dedikoduyla, iftirayla Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i yoğurmuştu. Öyle ki Resulullah (s.a.v.) Efendimiz artık kendisinde bir güç, bir kuvvet görmüyordu ve hayatının bütünüyle Allah’a ait olduğunu görüyor, kul olduğunu, âbd olduğunu bütünüyle tadıyordu. Bu yüzden hiçbir şeyi, hiçbir güzelliği kendisine mal etmiyor ve yanlış olunca da “ben yanlış yaptım” diyordu. Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “ben günde yüz sefer istiğfar ederim”384 buyurmuştur.

Allah ayet-i kerimede “Allah, kulları üzerinde kahirdir”385 buyurdu. Allah’ın isimlerinin kendisinde tecelli etmediği bir kul hiçbir zaman kemale eremez; çünkü daha rabbini tanımamıştır. Allah’ın bir ismini tanımayan bir kulun imanının bir parçası, bir bölümü yoktur. Bu yüzden rabbini bilsin ve tanısın diye Kahir ismi kulda da tecelli eder; yani kulu kahir olsun diye Allah bu isminden kuluna da ikram eder. Bu nedenle kul kendi hayatı ve nefsi üzerinde kahirdir, kahir olmalıdır; ama Kahir ismi tecelli ederken kulun rahmetine, muhabbetine, ikramına, keremine göre tecelli eder. Yoksa Kahir isminin tecelli etmesindeki mesele kulu kahretmek değildir.

Allah’ın Kahir ismi bir de kendisine iman etmeyenlere, kendisini kabul etmeyenlere azap ve gazap olarak tecelli eder. Allah’ın bir mü’mine Kahir ismiyle tecelli etmesi Allah’ın rahmetidir, muhabbetidir ve Vedud isminin, İlah isminin tecellisidir; ama kul bunu görmek, anlamak istemezse bu ona hem dünyada hem de ahirette azap olur. O kul burada sıkıntı çeker, sıkıntıyı çekerken de isyan eder, feryat eder, itiraz eder ve sanki Allah yokmuş gibi konuşur, düşünür, muamele eder. Dolayısıyla böyle bir kul hem dünyada hem de ahirette sıkıntı çekmiş ve kahrolmuş olur.

Herkes hesabını Allah’a verir. Bu yüzden hayatı yaşarken Allah’ın huzurundaymış gibi bir hayat yaşayıp Allah’a her anda hesap vermemiz, bir şey yaparken, konuşurken mutlaka Allah’ın hesabını yapmamız gerekir. Allah nasıl bir muamelede bulunursa bulunsun, muamele kimden ve nerden gelirse gelsin; “ya rabbi senin bu olaydaki muradın nedir, ben nerde yanlış yaptım, nerde eksik yaptım” deyip önce Allah’a bakmamız ve bunu anlamaya çalışmamız gerekir. Bu şekilde bakıp bu dünyada hesabını veremeyen, kendini hesaba çekmeyen biri öbür tarafta şok bir hesapla karşı karşıya kalır.

Allah ayet-i kerimede kaybederek ölenler için; “onlara kaynar sudan ziyafet vardır”386 buyurmuştur. Bu, kaybederek ölenlere şok bir haber olduğu anlamına gelir ve bu şok haber onların hiç ummadığı, beklemediği bir şeydir. Allah’ın Kahir isminin geçtiği ayetlerde Allah; “şeytan onları kandırır, onlar şeytana arkadaş olur, şeytana uydu olur, sonra şeytan onlara yaptıklarını güzel gösterir”387 buyurur. Yani böyleleri bir de yanlışlarını sanki güzel şeymiş gibi savunurlar.

Allah’ın Kahir ismi aynı zamanda büyücülerle, büyülenmekle ilgili Hz. Musa (a.s.)’ın kıssasında geçer.

Kahir ismi tecelli etmezse insan büyüye kapılır. Büyü yapmak; olmayan bir şeyi varmış gibi görmek veya göstermektir; yani yanlışı doğru, doğruyu yanlış, batılı hak, hakkı batıl ve Allah’ın sevmediği bir şeyi seviyormuş, sevdiği bir şeyi de sevmiyormuş olarak görmek ve göstermektir. Büyü budur, böyle olanlar büyülenmiştir. Bu halde olanları büyüleyip kandıran elbette ki şeytandır.

Allah’ın Kahir ismi bir kulda tecelli ederse o kul kendindeki yanlışı görüp yanlışını kahreder ve nefsinin yanlışına, hilesine, şeytana boyun eğdirir, onu kabul etmez. Kahir ismi tecelli etmezse bu defa kul gücünün yanlışını düzeltmeye yetmediğini zannedip nefsine ve şeytana boyun eğer. Sonra da yanlışı doğru olarak kabul edip yanlışına doğruymuş gibi muamele eder. İşte bu, büyüye kapılmaktır, büyülenmiş olmaktır, yanlışı doğru görmektir.

İsterseniz şimdi de Allah’ın Kahir isminin geçtiği ayetleri hep beraber anlamaya çalışalım inşallah.

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Ve huvel kâhiru fevka ibâdihî: “O, kulları üzerinde kahirdir.” O dilemeden hiç kimse onun emrinden, hükmünden çıkamaz, adım atamaz, nefes alamaz. Ve yursilu aleykum hafaza: “(Allah) Sizin üzerinize muhafızlar gönderir.” Allah, kullarını muhafaza etsin diye kulları üzerine melekler gönderir. Hattâ izâ câe ehadekumul mevt: “Ta ki sizden birinize ölüm geldiğinde.” Teveffethu rusulunâ: “Resullerimiz (gönderdiğimiz elçiler) onları vefat ettirir (onların canlarını alır).” Ve hum lâ yuferritûn:388 “Onlar işini kusursuz yaparlar.”

Allah, kulları üzerinde kahirdir, kullarını koruyan, muhafaza eden, ettiren odur. Bununla beraber Allah, kulunu vefat ettirirken hata yapmaz, yanlış yapmaz, eksik yapmaz. Bazen ölümle ilgili menkıbelerde; “falan kişinin yanlışlıkla ruhu alındı” diye hikâyeler anlatılır. Oysaki böyle bir şey yoktur. Böyle söyleyen biri ayete ters düşer. Dinini bilmeyenler böyle şeyler anlatırlar, sonra kendisine inananlarla birlikte hep beraber küfre sürüklenirler.

Evet, Allah “siz benim kulumsunuz ve ben sizin üzerinizde kahirim; yani her zerreniz bana boyun eğmiştir, ruhunuz da, ölümünüz de buna dâhildir” buyurdu. Allah ölümle kula boyun eğdirir, hatta sadece ölen kula değil vefat edenin yakınlarına da boyun eğdirir. Tabi, vefat eden kişinin yakınları bu ölümden ibret alırlarsa boyun eğerler, yoksa boyun eğemezler. Bu nedenle yakını vefat eden birinin “demek ki dünya faniymiş, Allah bizi huzura alıyormuş” deyip Allah’a dönmesi ve hayatını ahireti kazanmaya yönelik yaşamaya çalışması gerekir.

Bilmemiz lazım ki Kahir olan Allah’a boyun eğmeyen, şeytana ve nefsine boyun eğer.

İnsan hakkında, din hakkında, hayat hakkında konuşmaya hak sahibi olan sadece Allah’tır. Allah’ın vahyi dışında konuşanlar kendini Allah’ın yerine koymuştur. Bu her konu hakkında böyledir. Her zamanda her mekânda söz hakkı Allah’ındır. O halde önümüze ne gelirse gelsin onu önce Allah’a sorup; “ya rabbi bu konuda sen ne diyorsun” diye düşünmemiz gerekir. Allah ayet-i kerimede; “de ki: Siz dininizi Allah’a mı öğretiyorsunuz”389 buyurmuştur. Yani “siz Allah’ın vahyettiği gibi söylemiyorsunuz, yoksa Allah dini sizden mi öğrenecek!” Bu yüzden karşılaştığımız şeyleri Allah’ın vahyine götürüp “bu konu hakkında rabbim ne buyurmuş” demez, herhangi bir şeyi başkalarına göre anlarsak bu durumda kimi dinlersek dinleyelim hiç farkında olmadan o kişi bizim ilahımız olmuş olur.

Kul innî ehâfu in asaytu rabbî azâbe yevmin azîm:390 “De ki: Eğer ben rabbime isyan edersem (rabbime ters düşersem, vahyini kabul etmezsem) o azim günün (büyük günün) azabından korkarım.” Yani asi olursan büyük günde azabı görürsün.

Men yusraf anhu yevme izin: “O gün azap kimden giderilirse.” Fe kad rahimehu: “İşte o, rahmete nail olmuştur.” Ve zâlikel fevzul mubîn:391 “Ve bu apaçık kurtuluştur.”

Ve in yemseskallâhu bi durrin: “Allah sana bir zarar dokundurursa.” Fe lâ kâşife lehu illâ huv: “Ondan başka hiç kimse senden onu gideremez (kaldıramaz).” Bu, hayır için de böyledir. Ve in yemseske bi hayr: “(Allah) Sana hayrı verirse (vermeyi dilerse hiç kimse de o hayra mani olamaz).” Fe huve alâ kulli şey’in kadîr:392 “O, her şeye kadirdir (her şeye gücü yetendir).”

Bu ayet de En’am Suresi 61. Ayet’teki gibi inzal olmuştur. Ve huvel kâhiru fevka ıbâdihî: “O, kulları üzerinde kahirdir.” Yani o dilemeden kul dileyemez, kıpırdayamaz ama Allah, kuluna irade ve tercih etme hakkı vermiştir, muameleyi de ona göre yapar, kulunu göz ardı etmez. Ve huvel hakîmul habîr:393 “O, hakim ve habirdir.” Allah her işinde hikmet sahibidir, bununla beraber her şeyden haberdar olandır.

Demek ki Allah’ın Kahir ismi kulun üzerinde, Allah haberdar olduğu için hikmetle tecelli ediyormuş. Kahir ismi Allah’ın kul üzerindeki muradı gerçekleşsin; yani kul, Allah’a yaklaşsın, rahmete nail olsun, Hz. İnsan olsun, Allah’a dönsün diye tecelli eder. Allah kulunun halinden haberdardır, ona nasıl muamele etmesi gerektiğini bilir ve yaptığı muamele de onun mutlaka hikmetinin sonucudur. Bunu Allah söylüyor.

Şimdiye kadar Allah’ın El Esmau’l Husna’sını anlamaya çalışırken Allah’ın, kulu üzerinde nasıl Kahir olduğunu ve kuluna muameleyi yaparken onu nasıl da göz ardı etmediğini hâkim ve habir olduğunu iyi bir şekilde anlamışızdır inşallah.

Kul eyyu şey’in ekberu şehâdeh: “De ki (onlara) Şahitçe (şahitlikçe) en büyük nedir?” Kulillâh: “De ki: Allah.” En büyük şahitlik Allah’ın şahitliğidir, Allah’ın şehadetidir. Şehîdun, beynî ve beynekum: “(O) Bizimle sizin aranızda şahittir (de).” Bizim için de Allah’ın şahadeti geçerli midir? -Elbette ki geçerlidir. Allah her zaman şahittir. Allah’ın şahitliğini onun ayetlerine göre anlamak gerekir. Sen, Allah’ın ayetlerine göre güzel ve doğru yapıyorsan Allah senin güzel ve doğru yaptığına şahitlik eder; ama yanlış yapıyor, ayetlere göre değil de kendine göre doğru yaptığını iddia ediyorsan bu defa Allah doğru yaptığına değil senin yalancı olduğuna şahitlik eder. En büyüğün en büyük şahitliği böyledir.

Bu yüzden biri cennetlik mi cehennemlik mi olduğunu anlamak isterse Allah’ın kitabına ve resulünün ölçüsüne bakıp kendini bu ölçüye vurmalıdır. Yoksa dini kendine göre uydurup o uydurma din ile “biz böyle yaptık cennetliğiz” diyorsa onun bu iddiası geçerli değildir. Zaten halini Kur’an’ın ölçüsüne ve Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in hayatına vurup Allah’ın şahitliğine arz etse Allah onun yalancı olduğuna şahitlik eder. Allah’ın vahyine uyan biri de kendini Allah’ın vahyinin ölçüsüne vurduğunda Allah onun cennetlik olduğuna şahitlik eder.

Ve ûhiye ileyye hâzâl kur’ân: “Ve (Allah) bana bu Kur’an’ı vahyetmiştir.” Şahitlik bu Kur’an iledir. Kur’an’ı niçin vahyetmiştir? Li unzirakum bihî: “Onunla sizi uyarayım diye.” Size onu inzar edeyim diye. İnzar etmek; nazara sunmak, anlatılan şeyi karşıdakinin gözünde canlandıracak şekilde anlatmaktır. Yani Allah’ın ne dediğini, ne demek istediğini, muradının ne olduğunu gözünüzün önüne sereyim diye Allah bu Kur’an’ı bana vahyetmiştir. Ve men belag: “Bir de ulaşabildiğim herkese (bununla onları inzar edeyim diye).”

E innekum le teşhedûne enne meallâhi âliheten uhrâ: “Eğer siz Allah’tan başka ilah olduğuna şahitlik ediyorsanız.” Kul lâ eşhed: “De ki: Ben şahadet etmem.” Kul innemâ huve ilâhun vâhid: “De ki: O ancak vahid olan ilahtır (Allah’tır).” Yani El Esmau’l Husna’nın kendisine ait olduğu Allah’tır. Ve innenî berîun mimmâ tuşrikûn:394 “Ve (de ki) Ben sizin (Allah’a) şirk koştuklarınızdan beriyim.” Arkadaşlar bizim neden böyle feryat ettiğimizi; yani Allah’a iman edelim, Allah’a hiçbir şeyi şirk koşmayalım dediğimizi Allah’ın bu ayetlerini dinleyince inşallah daha iyi anlarlar.

Şimdiye kadar zaten hep Allah’tan başka ilah olmadığını anlatmaya çalıştık. Bütün anlattıklarımızı bir cümleye sığdıracak olsak bu cümle; Lâ ilâhe illallahu vahdehu lâ şerikeleh: “Allah’tan başka ilah yoktur, o vahiddir, şeriki yoktur” cümlesi olur. Allah vahittir; sıfatlarında, isimlerinde bir olan, tek olandır. El Esmau’l Husna, Allah’a aittir ve Allah’ın El Esmau’l Husna’sında şeriki yoktur. Başkaları bunun tam tersi olduğuna şahitlik ederse “ben şahadet etmiyorum, de” buyurdu Allah. Biz de aynen öyle yapıyoruz, başkalarının söylediğine değil Allah’ın söylediğine şahitlik yapıyor ve “Allah’tan başka ilah yoktur, o vahid olan ilahtır” diyoruz.

Ellezîne âteynâhumul kitâb: “Kendilerine kitap verdiklerimiz.” Yani Yahudiler, Hristiyanlar. Ya’rifûnehu kemâ ya’rifûne ebnâehum: “Onlar kendi çocuklarını tanıdıkları gibi onu tanırlar.”

Hatta sahabeden biri önceden Yahudi olup sonradan iman eden bir sahabeye “Allah ayet-i kerimede; Yahudilerin Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i kendi çocuklarını tanıdığı gibi tanıdıklarını buyuruyor. Bu konuda ne diyorsunuz, siz Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i tanıyor muydunuz” diye sorar. Önceden Yahudi olup iman eden sahabe; “vallahi öyledir, kendi çocuklarımızın bize ait olmama ihtimali binde bir de olsa vardır; ama onun Allah’ın resulü olmama ihtimali yoktur. Nasıl ki çocuklarımızın bize ait olduğunu biliyor, çocuklarımızı tanıyorsak onu da öyle tanıyorduk” diye cevap verir. Bu yüzden iman etmeyenler işlerine gelmediği ve dünyayı tercih ettikleri için bile bile iman etmemişlerdir. Zaten Allah ayetinde iman etmeyenlerin bile bile iman etmediklerini buyurmuştur.

Ellezîne hasirû enfusehum: “Onlar nefsini hüsrana uğratanlardır.” Hasirû; hasar demek, zarar etmek demektir; yani hüsran, zarar etmek manasına gelir. Peki, onlar neyden zarar ettiler? -“Enfusehum” onlar nefislerinden zarar ettiler; yani Allah’ın kendilerine nefhettiği ruhu kaybettiler. Fe hum lâ yu’minûn:395 “Onlar iman etmezler.”

Ve men azlemu: “En zalim kimdir?” Allah ayetin devamında zalim olanların halini anlatır. Mimmenifterâ alâllâhi kezib: “Allah’a yalan yere iftira atandan (daha zalim kim vardır)?” Allah’ın söylemediği bir şeyi Allah söylemiş gibi söylemek, Allah’ın kendini vasfetmediği bir vasıfla Allah’ı vasıflandırmak ve dini Allah’tan öğrenmeden biliyormuş gibi yapıp Allah’a dinini öğretmek Allah’a yalan yere iftira atmaktır. Ev kezzebe bi âyatihî: “Ya da onun ayetlerini yalan sayandan (daha zalim kim vardır)?” Yani ayeti dinlemiş, anlamış; ama sanki hiç dinlememiş, anlamamış gibi yapandan daha zalim kim vardır! İnnehu lâ yuflihuz zâlimûn:396 “Muhakkak ki o (Allah) zalimleri felaha erdirmez.” Zalimler için felah yoktur, kurtuluş yoktur. Böyle yapanlar zalimdir, en zalimdir ve bunlardan daha zalim kimse yoktur, bunlar kurtuluşa da ermezler.

Ve yevme nahşuruhum cemîa: “Hepsini mahşerde toplayacağız.” O hesap günü (Kıyamet günü) hepsini mahşerde toplayacağız. Summe nekûlu lillezîne eşrakû: “Sonra (Allah’a) şirk koşanlara şöyle söyleyeceğiz (diyeceğiz ki).” Eyne şurakâukum: “Ortak koştuklarınız nerede?” Bana şirk koştuklarınız hani nerede? Ellezîne kuntum tez’umûn:397 “(Hani benim ortaklarım olduğunu) İddia ettikleriniz (nerede)?”

Summe lem tekun fitnetuhum illâ en kâlû: “Sonra onların bir çareleri kalmaz, konuşmak zorundadırlar (cevap vermek zorundadırlar).” Ne diyecekler? Vallâhi rabbinâ mâ kunnâ muşrikîn:398 “Vallahi ya rabbi! Biz sana şirk koşmadık (biz müşrik değiliz).” Onlar bir de böyle yemin ederler. Zaten dünyadayken de böyle söyler, hatta en kâmil mü’min olarak kendilerini görürler. Kıyamet günü de yemin edip “biz müşrik değildik, sana şirk koşmadık” diyecekler; çünkü hiçbir şey için “bu, Allah’ın ortağıdır” dememişlerdir ama Allah’a isimlerinde şirk koşmuşlardır.

Müşrikler de böyleydi; onlar da Allah’a iman etmiş, Allah’ı kabul etmişti, namaz kılıyorlardı, oruç tutuyorlar, Kâbe’yi tavaf ediyorlardı. Yahudiler ve Hristiyanlar da böyledir. Onların da namazları ve oruçları vardır. Hatta işi bilen Hristiyanlar kendi kitaplarına göre böyle olduğunu bilir ve ramazan ayında bizimle beraber tıpkı bizim tuttuğumuz kadar otuz gün oruç tutarlar.

Unzur keyfe kezebû alâ enfusihim: “Bak! Kendi nefislerine (kendilerine) karşı nasıl da yalan söylediler!” Ve dalle anhum, mâ kânû yefterûn:399 “Onların o uydurdukları (putları da) zaten kendiliğinden kaybolup gitmiştir.” Onlar olmayan bir şeyle Allah’a şirk koşmuşlardır.

Allah onların nasıl şirk koştuklarını beyan eder.

Ve minhum men yestemiu ileyk: “Onlardan bir kısmı seni dinlerler.” Seni dinlerler demek; Allah’ın ayetlerini dinlerler demektir. Ve cealnâ alâ kulûbihim ekinneten en yefkahûh: “Biz onların kalpleri üzerine perde koyduk.” Ekinnet; kabuk demektir; yani onların kalplerinin üzerinde kabuk vardır. Bu yüzden Allah’ın ayetlerini, Kur’an’ı dinledikleri halde onu anlamazlar. Ve fî âzânihim vakrâ: “Onların kulaklarında ağırlık vardır.” Manevi kulaklarında ağırlık vardır, dolayısıyla seni dinlerler; ama anlamazlar.

Ve in yerev kulle âyetin lâ yu’minû bihâ: “Onlar bütün ayetleri görseler de yine ona inanmazlar.” Sen, Allah’a şirk koşanlara bütün ayetleri göstersen de, okusan da, anlatsan da, bütün müjdeleri göstersen de onlar yine de iman etmezler; çünkü anlamıyorlar. Hattâ izâ câuke yucâdilûneke: “Hatta sana geldiklerinde mücadele etmeye (seninle tartışmaya) kalkışırlar.” Aslında seninle mücadele etmezler “sen yanlış söylüyorsun” deyip Allah’ın ayetleri ile mücadele ederler. Yekûlullezîne keferû: “Kâfirlerin söylediği söz şudur (anladığı şey şudur).” İn hâzâ illâ esâtîrul evvelîn:400 “Bu ancak eskilerin masallarıdır.” Esâtîrul evvelîn; eskilerin eserleri, eskilerden kalma hikâye demektir. Onlar Allah’ın ayetlerini dinlerken ayetleri eskilerin masalı gibi anlar; yani “hangi çağda, hangi devirde yaşıyoruz, bu asırda bu hüküm mü geçerlidir, bu zamanda böyle mi yapılır” derler.

Ve hum yenhevne anhu: “Onlar başkalarını da ondan nehyederler, (alıkoyarlar).” Ve yen’evne anhu. “Hem de kendileri ondan uzaklaşırlar.” Ve in yuhlikûne illâ enfusehum: “Onlar sadece kendilerini helak ederler.” Ve mâ yeş’urûn:401 “Ama bunun farkında değildirler.” Allah, ayetlerinden uzaklaşan ve başkalarını da uzaklaştırmaya çalışanlar için “onlar sadece kendilerini helak ederler” buyurdu. Bahaneleri her ne olursa olsun “Allah’ı dinlemeyin, Allah dinlenilmeye layık değildir, Allah’ı dinlersen dünyayı kaybedersin” demek kendini sadece helak etmektir.

Ve lev terâ iz vukıfû alân nâr: “Onlar ateşin başında durduklarında onları bir görsen!” Ateşin başında durduklarında onların halini bir görsen! Fe kâlû yâ leytenâ: “Derler ki: Yazıklar olsun bize!” Nureddu ve lâ nukezzibe bi âyâti rabbinâ: “(Keşke, ne olurdu Allah bizi bir daha geri döndürse) Bir daha geri döndürülsek ve rabbimizin ayetlerini inkâr etmesek!” Ve nekûne minel mu’minîn:402 “Ve biz mü’minlerden olsak!” Demek ki Allah’ın ayetlerini inkâr edenler ateşin başına dikildiklerinde böyle söyleyeceklermiş!

Bel bedâ lehum mâ kânû yuhfûne min kabl: “Hayır, daha önce onların gizledikleri karşılarına çıktı.” Onlar neyi gizlediler? -Tabi ki Allah’ın ayetlerini gizlediler. Allah’ın ayetlerine yokmuş gibi muamele yapmak ya da işine gelmeyen ayeti gizleyip okumamak, dinlememek veya sadece işine gelen ayetleri öne sürmek ayetleri gizlemek demektir. Onların gizledikleri de karşılarına gelmiştir. Ve lev ruddû le âdû li mâ nuhû anhu: “Eğer onlar geri gönderilse yine (Allah’ın) yasakladığını aynı şekilde yapmaya devam ederler.” Yani yine bu halde olurlar. Neden? Ve innehum le kâzibûn:403 “Çünkü onlar yalancıdırlar.” Çünkü Allah, dünyadayken onlara bunu öğretmişti.

Ve kâlû in hiye illâ hayâtunâd dunyâ: “Diyecekler ki: Hayat ancak dünya hayatıdır.” Biri bu cümleyi ister kullansın ister kullanmasın, dünyayı ahirete tercih etmişse böyle söylemiş ve “asıl hayat dünya hayatıdır” demiştir. Ve mâ nahnu bi meb’ûsîn:404 “Biz dirilecek de değiliz.” Böyle söyleyenler, hayatı dirilmeyecekmiş, hesaba çekilmeyecekmiş gibi yaşarlar; yani hayatlarını ahirete göre değil dünyaya göre yaşarlar.

Ve lev terâ iz vukıfû alâ rabbihim: “Bir de onları rablerinin huzurunda dururken görsen.” Onların hallerini bir de rablerinin huzurunda durduklarında görsen. Kâle e leyse hâzâ bil hakk: “(Allah) Buyurur: Bu gördüğünüz hak değil mi (gerçek değil mi)?” Kâlû belâ ve rabbinâ: “Evet, rabbimiz bu gerçektir, derler.” Kâle fe zûkûl azâb: “(Allah) Buyurur: O zaman tadın azabı!” Bimâ kuntum tekfurûn:405 “Küfrettiğinizden (nankör olduğunuzdan) dolayı (azabı tadın)!”

Şeytanla iş birliği yapan nefsine karşı Allah’ın Kahir ismiyle kahir olmayanların ve hakkı, hakikati bildiği, anladığı halde anlamamış gibi yapanların akıbeti budur. Biri Allah’ın ayetlerini dinlediği halde dinlememiş, anlamamış gibi yaparsa, Allah’ın ayetleri yüreğine, ciğerine işlemezse, sanki sıradan bir kelamı dinler gibi ayetleri dinlerse onun için sonuç budur.

Böyleleri bir de böyle yaptıkları halde nefislerini temize çıkarırlar; yani yanlış yaparlar ama yanlışlarını doğru zannederler, savunurlar ve yaptıkları yanlışı nefislerine kabul ettirirler, sonra da gerçekten doğru yaptıklarını zannederler. Böyle olanlar haktan çıkmış, ayrılmıştır.

Allah ayet-i kerimede bir de Firavun’un kahir olduğunu buyurur. Peki, böyle buyurmasının hikmeti nedir?

Hz. Musa (a.s.), Firavun’a mucizelerle geldiğini söyleyip onu imana davet edince o da bunun üzerine bütün sihirbazlarını toplar. Sihirbaz demek o zamanın bilim adamları, en ileri gelenleri, filozofları; yani en büyük âlimleri demektir. Firavun bütün o sihirbazları, âlimleri bir bayram gününde toplayıp Hz. Musa (a.s.) ile karşılaştırır ve onlara der ki: “(Musa’yı yenerseniz size büyük ödül vardır) hem de bana yakın olanlardan olursunuz.”406 Onlar karşı karşıya geldiklerinde Hz. Musa (a.s.)’a; “önce sen mi atacaksın yoksa biz mi atalım”407 derler. Hz. Musa (a.s.) da “önce siz atın” buyurur.

Kâle elkû: “Siz atın, dedi.” Fe lemmâ elkav: “Ne zaman ki iplerini attılar.” Yani sihir gösterdiler. Seharû a’yunen nâs: “İnsanların gözlerini büyülediler.” Olmayan bir şeyi olmuş gibi, varmış gibi gösterdiler. Bunu nasıl yaptılar? -Söyledim, o sihirbazlar dönemin âlimiydiler, tabiri caizse bilim adamıydılar, dolayısıyla kendilerine göre keşif yapmıştılar.

İplerini nasıl hareket ettirdiklerini söyleyeyim.

Sihirbazlar ipten olan o sihirbazlık aletlerini yere attıklarında yılan gibi görülecek şekilde yapmışlar, içine de cıva koymuşlardı, cıvanın ısınınca genişleme özelliği vardır. Dolayısıyla ipi yere attıklarında çöl sıcak olduğu için o ip kıpırdamaya, hareket etmeye başladı. Gerçekte ip yılana dönüşmedi ama insanlar bu ipleri hareket eden bir yılan olarak gördüler. Allah bu yüzden onlar için “insanların gözlerini büyülediler; yani olmayan bir şeyi olmuş gibi, varmış gibi gösterdiler” buyurdu. Vesterhebûhum: “(İnsanlar) Dehşete düştüler.” İnsanlar bir ipin bir anda yılan gibi hareket ettiğini görünce o hal karşısında dehşete düştüler. Ve câû bi sihrin azîm:408 “ Ve (bu) onlara büyük bir sihir olarak geldi.” Buna büyük bir sihir, dediler.

Ve evhaynâ ilâ mûsâ: “Biz de Musa’ya vahyettik ki.” En elkı asâke: “Sen de asanı at.” Onların içine asanı at, dedik. Fe izâ hiye telkafu mâ ye’fikûn:409 “Bir de baktılar ki (Musa’nın asası) onların uydurduklarını birer birer yutuyor.” Sihirbazlar âlim insanlardı, bu yüzden böyle bir şeyin mümkün olmayacağını; yani böyle bir aletin yapılamayacağını biliyorlardı.

Fe vakaal hakku ve batale mâ kânû ya’melûn: “Artık gerçek ortaya çıktı ve onların yaptıkları boşa gitti.” Herkes Hz. Musa (a.s.)’ın onlardan daha güçlü, daha doğruda ve daha hakta olduğunu anladı. Fe gulibû hunâlik: “Onlar orada yenildiler.” Venkalebû sâgırîn:410 “Ve (onlar orada) küçük düştüler.” Onlar küçük düşüp yenildiler.

Ve ulkıyes seharatu sâcidîn: “Sihirbazlar hep birden secdeye kapandılar.” Çünkü Hz. Musa (a.s.) “ben, Allah’ın nebisiyim, resulüyüm” diye ortaya çıkmıştı. Sihirbazlar bu durum karşısında Hz. Musa (a.s.)’ın gerçekten Allah’ın peygamberi olduğunu ve yaptığının sihirle bir alakası olmadığını anladılar. Bu yüzden hep beraber secdeye kapandılar. Kâlû âmennâ bi rabbil âlemîn: “Biz âlemlerin rabbine iman ettik, dediler.” Rabbi mûsâ ve hârûn:411 “Musa’nın ve Harun’un rabbine (iman ettik).” Çünkü daha önce de bir şeylere iman etmişlerdi.

Kâle fir’avnu âmentum bihî kable en âzene lekum: “Firavun (o iman eden sihirbazlara) dedi ki: Ben size izin vermeden siz iman mı ediyorsunuz?” Yani siz iman edecekseniz önce benim size izin vermem gerekir. İmanı ne zannetmişse artık! İnne hâzâ le mekrun mekertumûhu fîl medîneti li tuhricû minhâ ehlehâ: “(Bir de Firavun dedi ki) Bu, onun (Musa’nın) kavmini bu şehirden çıkarmak için yaptığınız bir hiledir (tuzaktır).” Firavun “bu bir hiledir, hep beraber bana hile yaptınız, tuzak kurdunuz” dedi. Fe sevfe ta’lemûn:412 “Yakında bu yaptığınızı anlarsınız.” Yani size bunun cezasını vereceğim dedi.

Le ukattıanne eydiyekum ve erculekum: “Mutlaka sizin ellerinizi ve ayaklarınızı keseceğim.” Min hilâf: “Çaprazlama (keseceğim).” Summe le usallibennekum ecmaîn: “Sonra hepinizi asacağım.” Kâlû innâ ilâ rabbinâ munkalibûn:413 “Onlar da dediler ki: (Önemli değil, nasıl olsa) Rabbimize döneceğiz.” İman budur, işte, âlimin imanı böyle olur. Söyledim; sihirbazlar âlimdi, işi biliyordu. Böyle bir durumu görünce bir anda tam bir imanla iman ettiler. Firavun onları tehdit edince de “muhakkak ki rabbimize döneceğiz ve rabbimize kavuşacağız” dediler.

Ve mâ tenkımu minnâ illâ en âmennâ bi âyâti rabbinâ lemmâ câetnâ: “(Bir de dediler ki) Senin bizden intikam almayı istemen (bize kızman) sadece rabbimizin ayetleri bize geldiğinde ona iman ettiğimizden dolayıdır.” Biz rabbimizin ayetlerine iman ettik, sen de bunun için bizi cezalandırmak istiyorsun. Rabbenâ efrıg aleynâ sabra: “Rabbimiz! Üzerimize sabır yağdır.” Ve teveffenâ muslimîn:414 “Müslüman olarak canımızı al.” Bizi Müslüman olarak öldür, dediler.

Ve kâlel meleu min kavmi fir’avn: “Ve Firavun’un kavminden ileri gelenler (adamlar) dediler ki.” E tezeru mûsâ ve kavmehu li yufsidû fìl ard: “Sen Musa’yı ve kavmini yeryüzünde fesat çıkarsınlar diye mi gönderiyorsun?” Ve yezereke ve âliheteke: “Bir de seni ve ilahlarını terk etmişken (bir olan Allah’a iman etmişken onları serbest mi bırakıyorsun)?” Firavun cevap veriyor. Kâle se nukattilu ebnâehum: “Dedi ki: Onların erkeklerini öldüreceğiz.” Ve nestahyî nisâehum: “Kadınlarını diri bırakacağız.” Ve innâ fevkahum kâhirûn:415 “Biz onların üzerine kahiriz.” Bu, Allah’ın Kahir isminin geçtiği ayettir. Firavun bu ismi kendisi için kullanır; yani “onlara istediğimizi yaparız” der.

Bu ayetten anlaşılması gereken şey nedir?

Allah’ın emrini gözetmeden, onun emrine ters düştüğü halde “ben istediğimi yaparım” diyenlerin Firavun’dan bir farkı yoktur. İsterse bunu kendi çocuğuna yapmaya kalkışsın, bu böyledir. Gücü birine yetti diye ona zulmedenler Firavun’la aynı duruma düşer. Her ne kadar zulmü gücü kadar olmuşsa da gönül âlemi, hali ve nefsinin şiddeti Firavun’la aynıdır.

Evet, Allah’ın, kulları üzerinde Kahir oluşunu ayetlerle anlamaya çalışıyorduk, devam edelim.

Allah bir de zalimlerin neden ayetleri dinlememiş ya da anlamamış gibi yaptıklarını beyan etmiştir. İnne hâulâi yuhibbûnel âcileh: “Çünkü onlar acil olanı (hemen olanı) severler.” Hemen olan şey dünya hayatıdır. Onlar dünya hayatını severler. Ve yezerûne verâehum yevmen sekîlâ:416 “Önlerindeki o ağır günü (o büyük günü) bırakırlar.” Ahirete göre değil dünya hayatına göre hüküm verirler ve bunu yaparken o ağır günün, kıyametin hesabını bırakırlar.

Nahnu halaknâhum: “Onları biz yarattık.” Ve şedednâ esrahum: “Bir de eserlerini (yaptıklarını) şiddetli (güçlü) kıldık.” Ve izâ şi’nâ beddelnâ emsâlehum tebdîlâ:417 “Dilediğimiz zaman da onları emsalleriyle (benzerleriyle) değiştiririz.” Onları biz yarattık, sonra da amellerini, eserlerini güçlü ve şiddetli kıldık daha sonra ise dilediğimiz vakitte onları benzerleriyle değiştiririz, buyurdu Allah.

Bu ayetten ne anlamamız gerekir?

Şimdiye kadar okuduğum ayetler birbirinin devamı olan ayetlerdir.

Allah kâdirdir; takdir eden ve her şeye miktarını koyandır. Allah cennetliklere de bir miktar koymuş ve cennete gidecek kullarının sayısını belirleyip kullarını buna göre yaratmıştır.

İnsanlardan bazıları dünya hayatını tercih eder. Allah onları kendisinin yarattığını; ama onların insan olmayı tercih etmediğini, bu nedenle de onlar için elim bir azap hazırladığını buyurdu. Yani Allah, insanlığını kaybederek zalimlerden olanları dünyadan alıp cehenneme gönderir. Sonra onların yerine emsallerini, benzerlerini dünyaya gönderir ve onlara “haydi, imtihan sırası şimdi sizde” der; çünkü cennetteki sayının tamamlanması bunun için de imtihanın devam etmesi gerekir.

Allah, kaybedenleri insandan saymaz. Kaybedenlerin işi bitmiştir, artık onlar hayvan gibidir. İşte, Allah onlar için “burayı terk edin, yerinize emsallerinizi göndereceğiz. Öyle ki onlar cennetti kazanacak işler yapsınlar ve cennetteki bu sayıyı tamamlasınlar” buyurur.

Ve mâ teşâûne illâ en yeşâallâh: “Allah dilemedikçe siz dileyemezsiniz.” Yani, Allah sizin üzerinizde o kadar kahirdir ki o dilemeden siz dileyemezsiniz. Allah’ın, peygamberleri üzerinde muradı vardır. Bu yüzden resullerle beraber olanlar ellerinde olmadan Allah’ın hükmünün, muradının gerçekleşmesi için resullere yardım ederler. Neden? -Çünkü bunu Allah dilemiştir. İnnallâhe kâne alîmen hakîmâ:418 “Muhakkak ki Allah âlim ve hakimdir.” Allah, kuluna bu dilemeyi ilmine göre yapar ve onun ilminde hikmeti vardır. Bununla beraber Allah’ın böyle yapmasında bir muradı, bir hikmeti vardır; yani bu tecellisi gelişigüzel değildir. Öyleyse Allah, kuluna her neyi diletirse diletsin âlim ve hakim olarak diletir ve dilettiği şey mutlak hayırdır, mutlak rahmet, mutlak ikramdır, kuluna da mutlaka kazandırır.

Allah, kuluna dilettirince ne olur?

Yudhilu men yeşâu fî rahmetih: “Allah dilediğini rahmetinin içine koyar.” Allah bu dilemeyi kimin üzerinde yaparsa onu rahmetinin içine koyar. Vez zâlimîne eadde lehum azâben elîmâ:419 “Bir de zalimlere elim (iç yakan) bir azap vardır.” Zalimler; Allah’ın dilemesini kabul etmeyip nefsinin, şeytanın veya birilerinin dilemesini Allah’ın dilemesinin önüne koyanlardır. Allah’ın dilemesi ise her ne olursa olsun kesinlikle güzelliktir, hayırdır. Allah, kulları için sadece güzeli ve hayrı diler, bunu da her mü’min, her insan bilir.

Allah nasıl yapmamızı, nasıl olmamızı dilediğini zaten peygamberiyle vahyetmiştir, dolayısıyla bunu bilmemek, anlamamak mümkün değildir. Allah’ın dilediği gibi yapmazsak zalimlerden oluruz. Allah da zalimlere elim bir azap hazırladığını buyurdu; yani bu azabı biz kendimize yaparız, rabbimizi kaybedince, onu dinlemeyince azabı görürüz.

Ve lev lâ en yekûnen nâsu ummeten vâhideten: “Eğer insanların tek bir ümmet olma tehlikesi olmasaydı.” İnsanların hep beraber küfre sapma ihtimali, tehlikesi olmasaydı. Le cealnâ limen yekfuru bir rahmâni li buyûtihim sukufen min fıddah: “Rahman’ı inkâr edenlerin evlerinin tavanlarını gümüşten yapardık.” Dikkat edilirse Allah bu ayette “Allah’ı inkâr edenlerin” değil “Rahman’ı inkâr edenlerin” buyurdu. Yani insanlar Allah’ın zatını değil Rahman’ı, onun rahmetini, El Esmau’l Husna’sını inkâr eder. Yoksa herkes Allah’ı kabul eder, kimse onun zatını inkâr etmez. İnkâr edilen Allah’ın El Esmau’l Husna’sıdır. Ve meârice aleyhâ yazherûn:420 “Onların üstüne çıkacakları merdivenleri de (gümüşten yapardık).”

Ve li buyûtihim ebvâba: “Onların evlerinin kapılarını da.” Ve sururan aleyhâ yettekiûn:421 “Bir de onların üzerinde oturdukları koltuklarını (kanepelerini, yataklarını).” Ve zuhrufen ve in kullu zâlike lemmâ metâul hayâtid dunyâ: “Altın süsten yapardık; ama bunların hepsi dünya hayatının süsüdür.” Vel âhiratu inde rabbike lil muttakîn:422 “Ama Allah katındaki ahiret muttakiler içindir.” Allah’a karşı sorumluluğunu kabul edip sorumluluğu yerine getirmeye çalışanlar içindir.

Allah onların neden kaybettiklerini bu ayette beyan eder.

Ve men ya’şu an zikrir rahmân: “Kim, Rahman’ın zikrine karşı kör davranırsa.” Ya’şu kelimesi; renk körü demektir. Yani böyle olanlar aslında görür; ama rengi görmez. Dolayısıyla Allah’ın ayetlerine, zikrine karşı renk körüdür. Evet, ayetleri dinler, anlar ama hikmetini anlamazlar; çünkü renk körüdürler, nuru göremezler. Nukayyıd lehu şeytâna: “Ona bir şeytan bağlarız.” Ona bir şeytanı sardırırız, şeytan ona sarılır. Fe huve lehu karîn:423 “O onun yakını olur.”

Karib demek; yakın demek, bir bağla bağlanmak demektir. Dolayısıyla o, şeytanın uydusu olur ve şeytanın etrafında döner. Rahman’ın zikrine karşı kör davrananlar şeytanın, nefsinin ve dünyanın etrafında, mü’minler ise; Allah’ın aşkının, muhabbetinin, imanın, gönlüne tecelli eden rabbinin etrafında döner. Onlarla mü’minler arasındaki fark işte budur!

Demek ki birinin şeytana yakın olmasının, uydu olmasının sebebi; Rahman’ın, rahman olan Allah’ın zikrinden yüz çevirmesi, Allah’ın ayetlerini ciddiye almaması ve ona karşı renk körü olarak davranmasıymış.

Ve innehum le yasuddûnehum anis sebîl: “Muhakkak onlar (o şeytanlar) onları yoldan çıkarırlar.” Ve yahsebûne ennehum muhtedûn:424 “Onlar da hidayette olduklarını hesap ederler.” Onlar hidayette olduklarını hesap eder, öyle zannederler; çünkü Allah’ın zikrinden, ayetlerinden, Kur’an’dan yüz çevirmiş şeytana arkadaş olup şeytanın etrafında dönmüşlerdir. Bir de doğru yolda, hidayette olduklarını zannederler.

Ne zamana kadar böyle zannederler?

Hattâ izâ câenâ: “Bize gelene kadar.” Kâle yâ leyte beynî ve beyneke bu’del meşrikayn: “(Sonunda bize geldiklerinde) Derler ki: Keşke benimle senin aranda iki doğu kadar (doğuyla batı kadar) bir uzaklık olsaydı.” Senden böyle uzak olsaydım. Kıyamet günü kaybeden kişi bunu arkadaşı olan şeytana söyler; çünkü dünyadayken arkadaşlığı ona yapmıştı, Kıyamet günü de onun arkadaşı yine o olmuştur. Fe bi’sel karîn:425 “Sen ne kötü yakınsın (sen ne kötü arkadaşsın)!”

Ve len yenfeakumul yevm: “(Onlara denir ki) Bugün bu size fayda vermez.” Bugün böyle söylemek size fayda vermez. İz zalemtum ennekum fîl azâbi muşterikûn:426 “Çünkü siz zulmettiniz (kendinize zulmettiniz). Azapta müştereksiniz (hepiniz aynı azabı çekeceksiniz).”

Allah bu hitabı Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e yapar. E fe ente tusmius summe: “O zaman (o halde) sağırlara sen mi işittireceksin?” Ev tehdîl umye: “Ya da o körleri (sen mi) hidayete erdireceksin?” Ve men kâne fî dalâlin mubîn:427 “O apaçık delalette olana (yolu sen mi göstereceksin?)”

Her konuda üzerimizde yetki ve tasarruf sahibi olan, söz hakkına sahip olan Allah’tır. Bir kul böyle söylemez, böyle anlamaz, böyle iman etmezse kesinlikle Allah’ın kahrına uğrar; ama bu kahır da Allah’ın rahmetinden, muhabbetinden, kereminden dolayıdır.

Eğer azap çekmek, sıkıntı yaşamak istemiyorsak kendi irademizle, gönlümüzle, kendi elimizle Allah’a teslim olmamız, düşmanlarımızı Allah’ın Kahir isminin tecellisiyle kahretmemiz ve nefsimiz yanlış yaparsa gerektiğinde onu da cezalandırmamız gerekir.

Evet, Allah’ın Kahir ismini ayetlerde geçtiği şekilde anlamaya ve rabbimizi Kahir isminden tanımaya çalıştık.

Allah hepimizi Kahir isminin tecellisine mazhar eylesin ve bizi kendi nefsimize, hayatımıza, gerektiğinde Kahir ismiyle müdahale eden kullarından eylesin inşallah! Allah bizi şeytana karib olan, uydu olanlardan eylemesin. Allah bizi zikrine, ayetlerine karşı renk körü olmayanlardan ve bizim için dilediği her şeyin mutlaka saf hayır, saf rahmet, saf güzellik olduğunu bilenlerden eylesin inşallah!

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Enâm /61 ↩
  2. Tevbe /126 ↩
  3. Râmûzu’l-Ehâdîs, S. 71, 983. Hadis. Ahmed B. Hanbel, Buharî, Tirmizî, İbn-i Hıbban, Müstedrekten. Bk. İbn-i Mâce II, 1321, 1331, 1335 ↩
  4. Âli İmran/165 ↩
  5. Nasr /1-3 ↩
  6. Muslim, Zikr 41, (2702); Ebu Davud, Salat 361, (1515) ↩
  7. Enâm /61 ↩
  8. Vâkıa /93 ↩
  9. Enâm /43, Zuhrûf /36 ↩
  10. Enâm /61 ↩
  11. Hucurât /16 ↩
  12. Zumer /13 ↩
  13. Enâm /16 ↩
  14. Enâm /17 ↩
  15. Enâm /18 ↩
  16. Enâm /19 ↩
  17. Enâm /20 ↩
  18. Enâm /21 ↩
  19. Enâm /22 ↩
  20. Enâm /23 ↩
  21. Enâm /24 ↩
  22. Enâm /25 ↩
  23. Enâm /26 ↩
  24. Enâm /27 ↩
  25. Enâm /28 ↩
  26. Enâm /29 ↩
  27. Enâm /30 ↩
  28. A’râf /114 ↩
  29. A’râf /115 ↩
  30. A’râf /116 ↩
  31. A’râf /117 ↩
  32. A’râf /118-119 ↩
  33. A’râf /120-122 ↩
  34. A’râf /123 ↩
  35. A’râf /124-125 ↩
  36. A’râf /126 ↩
  37. A’râf /127 ↩
  38. İnsan /27 ↩
  39. İnsan /28 ↩
  40. İnsan /30 ↩
  41. İnsan /31 ↩
  42. Zuhrûf /33 ↩
  43. Zuhrûf /34 ↩
  44. Zuhrûf /35 ↩
  45. Zuhrûf /36 ↩
  46. Zuhrûf /37 ↩
  47. Zuhrûf /38 ↩
  48. Zuhrûf /39 ↩
  49. Zuhrûf /40 ↩