close

EN NASİR

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Hep beraber nüzul sırasına göre Allah’ın isimlerini anlamaya çalışıyorduk. Allah kendini nasıl tanıtmışsa bizim de Allah’ı o şekilde tanımaya çalışmamız gerekir; çünkü kendini en doğru, en güzel şekilde tanıtan Allah’tır. Allah’ı isimlerinden nüzul sırasına göre tanımaya çalışırken 25. isim olan En Nasir ismine geldik. Nasir; sınırsız yardım eden, gerektiği gibi yardım eden, layık olunduğu kadarıyla yardım eden anlamına gelir.

Allah ayet-i kerimede; “Allah dilediğine yardım eder”106 buyurur. Allah’ın, dilediğine yardım etmesi; yardımı hak edene, isteyene yapması demektir. Nasıl ki kelime-i tevhitte “lâ ilâhe illallah” diyorsak bir de; lâ rahime illallah, lâ kerime illallah, lâ nasire illallah şeklinde bütün isimler için böyle diyebilmemiz gerekir. Allah’ın her bir ismi için böyle söylemezsek Allah’a onun isimlerinde şirk koşmuş oluruz. Şirkten kurtulmanın tek yolu, Allah’ın her bir ismini tevhit ile söylemek; yani lâ rahime illallah, lâ nasire illallah, lâ malike illallah, lâ kerime illallah, lâ ekreme illallah diyebilmektir.

Allah rahimdir. Peki, insanlar da rahim olur mu? -Elbette ki olur. Allah’ın Rahim ismi insanda tecelli eder; ama insanın rahmet edebilmesi için Allah’ın, Rahim ismiyle tecelli edeceği kulu rahmete layık görmesi gerekir. Allah, kulu rahmete layık görmeden hiç kimse ona rahmet edemez, merhamet edemez, buna gücü yetmez. Allah dilemedikçe hiç kimse herhangi birine rahmet etmeyi dileyemez. Bu yüzden Allah ayet-i kerimede; “Allah dilemedikçe siz dileyemezsiniz”107 buyurmuştur. Aynı şekilde Allah’ın Nasir ismi de böyledir. Allah yardım edendir; ama bir kul Nasir olarak, yardım eden olarak Allah’ı görmez, “lâ nasire illallah; yani Allah’tan başka yardım eden yoktur” demezse ve başkalarını kendisine yardım edici zannederse bu durumda Allah’ın Nasir ismine şirk koşmuş olur.

Allah yardımı bir vesileyle yapar. Yardım kimden ve nerden gelirse gelsin o kesinlikle Allah’tandır. Eğer kul böyle bilmezse Allah’a Nasir isminde şirk koşar. Bu, Allah’ın her bir ismi için böyledir. Allah; “bana şirk koşmayın” derken bunu beyan edip anlamamızı istemiştir. Bu yüzden ayet-i kerimede; “biz hangi peygamberi gönderdiysek ona; Allah’a hiçbir şeyi şirk koşmayın ve sadece Allah’a âbd olun diye vahyettik”108 buyurmuş, resuller de ümmetlerine bunu tebliğ etmiştir. Demek ki bütün peygamberlerin gönderiliş sebebi; “Allah’a hiçbir şeyi şirk koşmayın ve yalnız Allah’a âbd olun” demekmiş. Eğer böyle anlamazsak hiç farkında olmadan Allah’a şirk koşarız.

Allah’ın insan için tecelli eden 99 ismi vardır ve Allah Kur’an’da bunların her birini tek tek beyan etmiştir. Bu isimlerde Allah’a şirk koşarsak müşrik oluruz, müşrikliği böyle anlamamız lazım, yoksa müşrikleri sadece puta tapanlar olarak zannederiz. Oysaki Allah’ın beyanı böyle değildir. Mesela; müşrikler de Allah’ı biliyordu. Bununla ilgili olarak Allah ayet-i kerimede; “gökleri ve yeri kim yarattı diye sorsan Allah diyecekler, sizi kim yarattı diye sorsan Allah diyecekler, size kim rızık veriyor diye sorsan Allah diyecekler. De ki onlara: O zaman nasıl döndürülüyorsunuz”109 buyurmuştur.

Peki, müşrikler neyden dönüyorlardı?

Allah’ın isimlerinden dönüyorlardı; yani Allah’a Allah’ın isimlerinde şirk koşuyorlardı. Bu yüzden Allah’ın isimlerini öğrenmeden, anlamadan, iman etmeden hiç kimse mü’min olmaz, Müslüman olmaz, Allah’a teslim olmaz. Allah’ı bilmeden, tanımadan, anlamadan Allah’a nasıl teslim olacak, neye teslim olacak! Allah’a Allah’ın isimlerinde teslim olmak gerekir. Bu nedenle insanın mü’min olabilmesi için önce Allah’a, Allah’ın isimlerine iman etmesi, sonra bu isimleri ahlaka dönüştürmesi ve ardından amele dönüştürüp hayatına geçirmesi gerekir.

Bununla ilgili olarak Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’den bir örnek anlatayım;

Biri Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e gelir ve ona; “ya Resulullah! Bana bir binek lazım” der. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz de araştırıp soruşturur ama ona istediği bineği temin edemez sonra kendisinden binek isteyen kişiye oturmasını söyler. Bir süre sonra biri gelip Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e bir binek hediye eder. Sahabe, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e bineği verince o da kendisinden binek isteyen kişiyi çağırıp bineği ona teslim eder ve o da Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e teşekkür eder. Bunun üzerine Resulullah (s.a.v.) Efendimiz;

-“Allah seni bineklendirdi. Onun için bana değil, önce Allah’a şükretmen, sonra bana teşekkür etmen gerekir; çünkü sana bineği ikram eden Allah’tır”110 buyurur.

Sahabeler infak etmek istediklerinde infaklarını Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e getirirdi, o da ihtiyaç sahiplerine dağıtırdı; çünkü dengenin kurulabilmesi için böyle olması gerekir.

Burada Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bize neyi öğretir?

Kimden nasıl bir ikram gelirse gelsin o ikram öncelikle Allah’tan gelmiştir, ikramı eden de buna vesile olmuştur. Bu yüzden vesile olana teşekkür etmek; ama şükrü Allah’a yapmak gerekir. “Falanca bana yardım etti” deyip vesileyi Allah’tan bağımsız olarak düşünmek, anlamak şirktir. Allah her bir varlığa böylesine muamelede bulunur; çünkü varlığa her anda muamele eden Allah’tır.

Aynı şekilde Allah’ın Nasir ismine şirk koşmamak için yardımı kimden görürsek görelim önce; “rabbim bu kul üzerinden bana ikram etti” dememiz gerekir. İkrama vesile olan kul kazanır; çünkü o kul ikram etmeyi dilemeseydi Allah onun üzerinden ikram etmezdi. O ikram etmeyi dilediğinde Allah’ın Kerim ismi onun üzerinde tecelli etti. Böylelikle o kul, Allah’ın Kerim ismini almış oldu. Allah tekrar tekrar yarattığı için ondaki Kerim ismi de bu durumda artmaya devam eder ve kemale erer.

Allah ayet-i kerimede mü’minler için; “onlar ruhlarındaki cömertliği arttırmak (kerimliği arttırmak) için ikram ederler”111 buyurur.

Demek ki ikram edince ruhtaki Kerim ismi artıp kemale eriyormuş; ama hangi ikram olursa olsun o, ikrama nail olan kula Allah’tan gelmiştir. Bu yüzden kul önce rabbine şükretmelidir. Eğer rabbine şükretmeyip sadece; “falanca bana yardım etti” derse Allah’ı görmezden gelmiş ve Allah’tan gafil olmuş, dolayısıyla Allah’ın Nasir isminde Allah’a şirk koşmuş olur.

Allah’ın Nasir ismi Kur’an’ı Kerim’de dört ayette geçer. Bu ismin geçtiği ilk sure Furkan Suresi’dir. Nasir ismi Arapça nesere; yani yardım etmek kökünden gelir. Allah 159 ayette bundan söz etmiştir. Şimdi hep beraber Allah’ın ayetlerde nasir oluşunu nasıl beyan ettiğini anlayalım.

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

El mulku yevmeizinil hakku lir rahmâni ve kâne yevmen alal kâfirîne asîrâ:112 “O gün (Kıyamet günü) hükümranlık hak olarak Rahman’ındır ve o gün kâfirler için çok zorlu bir gün olur.”

Ve yevme yeadduz zâlimu alâ yedeyhi: “O gün zalimler (kendilerine zulmettiklerinden dolayı) ellerini ısıracaklar.” Hani “şaşkınlıktan parmağını ısırdı” denilir ya, işte kendisine zulmedenler, Allah’a hakkını teslim etmeyenler, “El Esmau’l Husna Allah’ındır” demeyenler, Allah’ın hakkını takdir edemeyenler, “nasir olan Allah’tır” demeyenler, her yardımı Allah’tan bilmeyenler Kıyamet günü kendilerine yaptığı bu zulümden dolayı parmaklarını ısıracaklar. Yekûlu yâ leytenîttehaztu mear resûli sebîlâ:113 “Diyecekler ki: Ne olaydı (keşke) resulle beraber bir yol tutsaydık.” Allah’ın resulüyle beraber bir yol tutsaydık, yolu onunla beraber yürüseydik. Demek ki Allah’ın resulüne uymayanlar o gün ellerini ısırıp; “keşke, ne olaydı Allah’ın resulleriyle beraber bir yol tutsaydım” diyecekler.

Yâ veyletâ leytenî lem ettehiz fulânen halîlâ:114 “Yazıklar olsun bana, eyvah, keşke falancayı dost edinmeseydim!” Allah’ın resulünün dışında kalanların hepsi o falancaların içine girer. Biri Allah’ın resulleri dışında kimi dost edinirse edinsin Kıyamet günü elini ısırıp böyle söyleyecek.

Böyle söylemesinin sebebi nedir?

Çünkü Allah’ın resulüne uysaydı Allah’ın dinine, kitabına uymuş olurdu; ama bunun dışında kime uyduysa uysun onun dinine uymuş oldu. Bu uyduğu din de Allah’ın dini değil kendi kendine ürettiği dindi ve bu din Kıyamet günü ona hiçbir fayda vermeyecek. Bu yüzden de sadece pişman olacak.

Lekad edallenî aniz zikri ba’de iz câenî: “(Diyecek ki) And olsun ki bana zikir (Kur’an) geldikten sonra o beni delalete düşürdü.” Ve kâneş şeytânu lil insâni hazûlâ:115 “(O gün) Şeytan, insanı yapayalnız bırakır.” O gün onun için bir dost, bir nasir, bir yardımcı bulunmaz. O, Allah’ın resulüne, kendisine gelen zikre, Kur’an’a uymayınca şeytana uyar ve dostu şeytan olur, dolayısıyla dostluğunu şeytana yapar.

Ve kâler resûlu yâ rabbi inne kavmîttehazû hâzâl kur’âne mehcûrâ:116 “(O Kıyamet günü) Resul diyecek ki: Rabbim! Gerçekten benim bu kavmim Kur’an’ı muhacir bıraktı.” Yani “benim bu kavmim Kur’an’ı bir kenara attı, Kur’an’ı terk etti, ona yokmuş gibi muamele etti.” Demek ki Resulullah (s.a.v.) Efendimiz Kıyamet günü böyle söylüyormuş.

Ve kezâlike cealnâ li kulli nebiyyin aduvven: “Biz her peygambere düşmanlar çıkardık.” Minel mucrimîn: “Cürüm işleyenlerden (mücrimlerden, Allah’a karşı suç işleyenlerden).” Allah’a karşı bu suçu işleyenler, Kur’an’ı muhacir bırakanlar; peygambere de düşmandırlar, düşmanlık yaparlar.

Bu düşmanlıklarını nasıl yaparlar?

Allah’ın resulü onları Allah’a, Allah’ın ayetlerine davet eder. Onlar da bu daveti kabul etmeyip kendi kendine din üreterek; “büyüklerimiz böyle yapıyordu, ben anamdan, babamdan böyle gördüm, falan hoca böyle söyledi, falan âlim böyle söyledi, benim şeyhim böyle söylüyor” deyip Kur’an’ı muhacir bırakırlar. Dolayısıyla peygambere düşmanlık yapar ve peygamberin davet ettiğinden başka bir şeye davet ederler.

Ve kefâ bi rabbike hâdiyen ve nasîrâ:117 “Senin rabbin hidayet verici (yol gösterici) ve nasir (yardım eden) olarak kâfidir (yeterlidir).” Biri yol gösterici olarak, hidayetçi olarak rabbini yeterli görmezse kendine başka yollar arar. Rabbini hidayetçi olarak, hâdi olarak kabul etmek; Kur’an’ı, Allah’ın kelamını kabul etmek demektir. Allah’ı hâdi olarak, yol gösterici olarak kabul etmeyenler kendilerine başka hidayetçiler arar, dolayısıyla başka yerden yardım umarlar. Bunlar Allah’ı nasir olarak kabul edememiş, iman etmemiştir.

Ve câhidû fillâhi hakka cihâdihî:118 “Allah yolunda (gerektiği gibi) hakkıyla cihad edin.” Allah’ın ayetleri okunurken rabbimizi dinler gibi dinlememiz gerekir; çünkü vahyi yapan Allah’tır, kelam ona aittir. Ya, Allah’ın vahyini ciddiye alırız ya da onu kabul etmemiş oluruz. Allah’ın vahyini ciddiye almamak; “ben senin söylediğini de, seni de kabul etmiyorum” demektir. Herkesin kendisine göre bir takım dini bilgisi olabilir; ama kulun Kur’an’a iman edebilmesi için Allah’ın ayetleri okunduğunda okunan ayet kendi önceki bilgisine ters düşse bile “şimdiye kadar böyle biliyordum; ama demek ki rabbim böyle vahyetmemiş, başka bir şey söylemiş. Bu durumda doğru bildiğimi atıyor, Allah’ın bana vahyettiğini alıyorum” demesi gerekir. Allah’ın vahyi karşısında böyle söylemeyenler Allah’ın vahyine, Allah’a iman etmemiştir.

Evet, Allah ayet-i kerimede; “Allah’ın yolunda hakkıyla cihad edin” buyurdu. Cihad etmek; her anda Allah için yapılan mücadele demektir. Buna hayatın her anı dâhildir. Cihad sadece savaşmak demek değildir; çünkü savaşın ismi cihad değil mukateledir. Bu nedenle Allah için malımızla, ilmimizle, marifetimizle, canımızla Allah yolunda çaba, gayret gösterdiğimizde cihad etmiş; yani mücadele etmiş oluruz.

Huvectebâkum: “O sizi seçti.” Allah sizi seçmiştir. Ve mâ ceale aleykum fid dîni min haraç: “Ve sizin üzerinize dinde hiçbir zorluk yoktur.” Allah size hiçbir zorluğu, çekemeyeceğiniz herhangi bir yükü yüklememiştir. Dolayısıyla Allah bir şeyi söylemişse bunu yapabilecek durumdayız, demektir. Allah ayet-i kerimede; “yaratan bilmez mi (yaratan neyi yarattığını, ona neyi emrettiğini, neyi vahyettiğini bilmez mi)”119 buyurur. Bunun için dinde hiçbir zorluk yoktur.

Millete ebîkum ibrâhîme, huve semmakumul muslimîne min kabl ve fî hâzâ: “Babanız İbrahim’in dinine uyun (tabi olun). O bundan ve bundan da önce size Müslüman (Allah’a teslim olan) ismini verdi.” Allah daha önce bu ismi İbrahim’e vermişti, şimdi de size veriyor, dedi Allah. Li yekûner resûlu şehîden aleykum: “Allah’ın resulü sizin üzerinizde şahit (örnek) olsun diye.” Ve tekûnû şuhedâe alan nâs: “Siz de insanlar üzerine şahit olasınız (diye).” Şahit demek örnek demektir.

Fe ekîmûs salâte ve âtuz zekâte: “Namazı ikame edin, zekâtı verin.” Va’tesımû billâh: “Allah’a sımsıkı sarılın.” Huve mevlâkum: “O sizin mevlanızdır (o sizin yardımcınızdır).” Fe ni’mel mevlâ ve ni’men nasîr:120 “O ne güzel mevla, ne güzel yardımcıdır.”

Allah “gerektiği gibi cihad edin, Allah’ın resulü sizin için örnektir, siz de insanlara örnek olun” buyurdu. Bu yüzden biri hayatı yaşarken insanlara örnek oluyorsa, insanlar onun için; “ben de bunun gibi bir Müslüman olayım, bu ne güzel bir mü’min’dir, ne güzel bir Müslümandır, Allah’a ne güzel iman etmiş, ne güzel teslim olmuş, ne güzel âbd olmuş bir kuldur” diyorsa o kişi şahit olmuş demektir.

Allah bizden şahit olmamızı istiyor. Peki, bu şahitlik neye ve kime göredir?

Elbette ki Allah’ın resulüne göredir; çünkü Allah Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i bize örnek gösterip “sizin üzerinizde o şahittir, o sizin için örnektir” buyurmuştur. Bu durumda Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e ne kadar benzemişsek o kadar örnek olabiliriz. Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i ne kadar örnek aldığımıza ve insanlara ne kadar örnek olduğumuza bakmamız gerekir.

E lem tera ilâllezîne ûtû nasîben minel kitâb: “Görüyor musun o kendilerine kitaptan nasip verdiklerimizi?” Yeşterûned dalâlete ve yurîdûne en tedıllus sebîl:121 “Onlar delaleti tercih edip satın alıyorlar ve sizin de delalete düşmenizi istiyorlar.” Hem kendileri delaleti istiyor, tercih ediyor, satın alıyor, hem de sizin delalette olmanızı istiyor.

Biri delaletteyse aynı zamanda delalete davet eder. Hatta bunun için çaba, gayret sarf eder, cihad eder, delaleti satın alır; çünkü başkalarının da delalette olmasını ister. Bununla beraber onların kitaptan nasipleri de vardır. Kitaptan nasiplerini almışlar; yani kitabı biliyorlar. Bu, bütün ehli kitap için geçerlidir. Yahudiler de, Hristiyanlar da böyle yapmıştır. Şimdi aynısını mü’minler de yapıyor. Onların da kitaptan nasipleri vardır, kitabı bir parça öğrenmişler; ama Allah’a, resulüne bütünüyle iman etmedikleri için Allah’ın ayetlerini işine geldiklerinde kabul eder, işine gelmediklerinde de kabul etmez, kendilerine göre bir yol tutup delaleti satın alırlar. Bununla beraber diğer mü’minlerin de delalete düşmesini isteyip onları delalete davet ederler.

Vallâhu a’lemu bi a’dâikum: “Allah sizin düşmanlarınızı çok iyi bilir.” Ve kefâ billâhi veliyyen ve kefâ billâhi nasîrâ:122 “Ve size veli olarak (dost olarak) ve yardımcı olarak (nasir olarak) Allah yeter.” Yani sizin veliniz Allah’tır. Bu yüzden veli olarak, dost olarak Allah size yeter. Size de düşen; Allah’ın vahyine uymak, kitabına, resulüne sarılmak ve Allah’ın dostluğunu istemektir. Siz, Allah’ın dostluğunu kaybederseniz bütün insanlar size dost da olsa kaybedersiniz; ama Allah size dost olsa, bütün dünya düşmanınız da olsa size hiçbir zarar veremez.

Allah ayetinde; “Allah sizin düşmanlarınızı iyi bilir. Nasir olarak Allah yeter” buyurdu. Yani size yardım edecek olan Allah’tır ve Allah size yardım edici olarak yeterdir. Başkasından yardım beklemeyin, yardım ummayın. Allah yardım etmeyince hiç kimse size yardım edemez. Mü’minin böyle bir iman ile iman etmesi gerekir.

Ve kâtilûhum hattâ lâ tekûne fitnetun ve yekûned dînu kulluhu lillâh: “Yeryüzünde fitne kalmayıncaya, din sadece Allah’a has oluncaya kadar savaşın.” Lillâh; yani bunu Allah için yapın. Fe inintehev fe innallâhe bimâ ya’melûne basîr:123 “Eğer vazgeçerlerse muhakkak ki Allah onların yaptıklarını görür.” Yani sizin muhataplarınız size düşmanlık yapmaktan, sizinle savaşmaktan vazgeçerlerse Allah onların yaptıklarını görür.

Ve in tevellev: “Eğer vazgeçmezlerse.” Fa’lemû ennallâhe mevlâkum: “Biliniz ki Allah sizin mevlanızdır (dostunuzdur).” Ni’mel mevlâ ve ni’men nasîr:124 “O ne güzel Mevla (ne güzel dost) ve ne güzel nasirdir (ne güzel yardımcıdır).” Yani endişe etmeyin. Eğer insanlar size düşmanlık yapıyor, sizinle savaşıyorsa siz de savaşın, vazgeçerlerse Allah bunu görür; ama vazgeçmezlerse Allah size yardım eder, gerekeni yapar.

Ve yansurakallâhu nasran azîzâ:125 “Allah sana aziz bir yardım ile yardım etti.” Allah’ın yardımı insanı aziz kılar, şerefli kılar. Allah’ın yardım ettikleri hem zafer kazanıp muzaffer olur, hem de aziz olur. Mesela; Allah’a iman etmeyenler de savaşı kazanabilir; ama aziz olmazlar. Ancak Allah için savaşırlarsa aziz olabilirler; çünkü kul, Allah’ın yardımı ile zafer bulunca Allah onu izzetlendirir, şereflendirir. Kul bu cihadı ister nefsiyle, ister şeytanla, ister başka bir şeyle yapsın bu fark etmez, mücadelesi, savaşı, cihadı neyle olursa olsun Allah ona yardım ettiğinde o aziz olur, galip gelir. Dolayısıyla o böyle olduğunda Allah katında ve insanlar katında şerefli olur.

Vettekû: “Sakının (kendinizi koruyun).” Yevmen lâ teczî nefsun an nefsin şey’a: “Hiçbir nefsin (hiçbir kimsenin) başka bir kimse için hiçbir şey ödeyemeyeceği günden (sakının).” Ve lâ yukbelu minhâ şefâatun ve lâ yu’hazu minhâ adl: “O gün hiç kimseden şefaat kabul edilmez ve hiç kimseden fidye kabul edilmez.” Ve lâ hum yunsarûn:126 “(Hiç kimseden) Yardım da kabul edilmez.” O gün hiç kimse kimseye yardım edemez, o günden sakının, dedi Allah.

Allah’ın yardımını bugün kabul etmezsek, Allah bize bugün yardım etmezse Kıyamet günü hiç kimsenin kimseye yardım edemeyeceği gibi Allah da bize yardım etmez; çünkü Allah’ın yardımı buradadır. Allah’a, Allah’ın Nasir ismine iman etmeden, yardımı Allah’tan istemeden, beklemeden Allah yardım etmez. Kıyamet günü de kimse bize yardım edemez. Allah da bize yardım etmez; çünkü Allah o gün yardımı sadece iman edenlere, mü’minlere, Müslümanlara, Allah’a teslim olanlara yapar. Bunun haricinde kimse kimseye yardım edemez.

Bu yüzden Mürşid-i kâmil dünyadayken insana yardım edendir. Zaten Allah’ın resulü demek; risaleti, Allah’ın vahyini insanlara hayattayken, yaşarken tebliğ eden, insanları Allah’a davet eden, Allah’a dünyadayken taşıyan demektir. Hz. Nuh’un oğlu Kenan gibi babası peygamber olsa bile, Hz. İbrahim (a.s)’ın babası gibi oğlu peygamber olsa bile Hz. Lut (a.s.)’ın hanımı gibi kocası peygamber olsa bile o gün kimse kendisine yardım edemez; çünkü kişi için yardım buradadır. Önce Allah’ın hakkı gelir, bu yüzden önce Allah’a iman etmek gerekir.

Bi nasrillâhi, yansuru men yeşâ: “Allah kime dilerse ona yardım eder.” Kim, Allah’tan yardım isterse Allah ona yardım eder. Ve huvel azîzur rahîm:127 “Ve o aziz ve rahimdir.” Allah kime yardım ederse onu aziz kılar ve bu onun rahmetinin sonucudur.

Allah ayet-i kerimede; “kim bir iyilikle gelirse ona en az on katını veririz. Kim de bir kötülükle gelirse ona da misliyle (ayniyle) ceza vardır”128 buyurur. Tabi eğer tövbe etmemişse misliyle ceza vardır. Bu yüzden insana gelen yardım Allah’ın rahmetidir.

Şimdi okuyacağım ayette Allah hitabı Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e yapar; ama bu aynı zamanda bütün peygamberler için de geçerlidir. Müşriklerin ileri gelenleri Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e; “etrafında olan fakirleri, köleleri kov ki senin yanına gelip sana iman edelim. Biz onlarla beraber bir arada oturamayız; çünkü onlar aşağıdakilerdir, biz ise yukarıdakileriz” demişlerdi. Allah da onlara cevap veriyor;

Ve yâ kavmi men yansurunî minallâhi in taradtuhum e fe lâ tezekkerûn:129 “De ki onlara: Ey kavmim! Ben onları kovarsam beni Allah’tan kim kurtaracak, siz hiç düşünmez misiniz?” Onlar Allah’ın kullarıdır, Allah’ı isteyenlerdir. Siz aklınızı kullanmıyor musunuz, düşünmüyor musunuz, insan olarak aranızdaki fark nedir? Yani malınız, mevkiniz var diye onlardan üstün mü oluyorsunuz! Eğer düşündüğünüz gibi yaparsam beni Allah’ın elinden kim kurtarır. Onlara; “Allah’a karşı kim bana yardım eder” diye söyle, buyurdu Allah.

Bu, nasıl ki bütün nebiler ve resuller için geçerliyse kıyamete kadar da bütün Mürşid-i kâmiller için aynen geçerlidir. Mürşid-i kâmil, birini Allah’a taşırken asla onun malına, mevkisine, konumuna, durumuna bakmaz. Zahiri olarak hiçbir şeyi olmayan biri onun için neyse zahiri olarak en yüksek makamdaki kişi de onun için o seviyededir; çünkü o, Allah’ın nizamıyla ölçüp insanları insan oldukları için aynı kefeye koyar. Bu yüzden herkes Mürşid-i kâmil için birdir, her biri Allah’ın kuludur; yani Mürşid-i kâmil kimsenin arasında bir fark gözetmez.

Mesela arkadaşlar herhangi biri için; “bu adam dergâha boşuna geliyor, mürşidimizin onu kovması lazım” diye düşünürse bu durumda onlara vermem gereken cevap, Allah’ın verdiği cevap olan; “onları kovarsam beni Allah’ın elinden kim kurtarır” cevabıdır. Onlara; “siz mi beni kurtaracaksınız? Siz kendinizi Allah’ın ortağı olarak mı görüyorsunuz. Bana nasıl böyle bir teklifte bulunabiliyorsunuz!” diye sorarım. Biri isterse bu teklifi kendi kendine düşünsün, kendi gönlünde söylesin hiç fark etmez, eğer ona cevap vermiyorsam o bunu anlasın ve bu saygısızlığı yapmasın diyedir.

Biri buraya gelmişse, rabbini, rabbinin rızasını, dostluğunu istiyorsa hali ne olursa olsun o bize Allah’tan bir emanettir. Bu yüzden kimse bize böyle bir teklifte bulunamaz, böyle bir şey düşünemez, düşünürse haddini aşmış olur. Bu durumda ona; “ben öyle yaparsam Allah’ın elinden beni sen mi kurtaracaksın” diye sorarım.

Ya’lemûne zâhiran minel hayâtid dunyâ: “Onlar sadece dünya hayatının zahirini bilirler.” Onlar dünya hayatını bilirler, hükümleri dünyaya, dünya hayatına göredir. Ve hum anil âhirati hum gâfilûn:130 “Onlar ahiretten ise gafildirler.” Yani ahireti bilmiyor, ahiretin hesabını yapmıyorlar. Allah’ı, Allah’ın ayetlerini bilmeyen biri ahiretin hesabını nasıl yapar, nasıl yapabilir!

Allah okuyacağımız bu ayette zafer ikram ettiği bir kula; yani istediği herhangi bir şey için mücadele edip kendisine o istediğini vererek onu muzaffer kıldığı bir kula nasıl yapması gerektiğini öğretiyor, daha doğrusu Allah bunun adabını öğretiyor.

İzâ câe nasrullâhi vel feth:131 “Allah’ın yardımı ve fethi geldiği zaman.” Allah sana fetih verip seni başarıya ulaştırdığı zaman. Ve raeyten nâse yedhulûne fî dînillâhi efvâcâ:132 “Görürsün ki insanlar fevc fevc (bölük bölük) Allah’ın dinine girerler.” Neyin sonucunda? -Resulullah (s.a.v.) Efendimiz cihad etmiş, mücadele etmiş, Allah’a davet etmiştir. Bunun karşılığında Allah ona zaferi, fethi ikram etmiştir. Demek ki fetih; insanların fevc fevc, bölük bölük, Allah’ın dinine girmesiymiş.

Bu fethi gördüğünde ne yapman gerekir?

Fe sebbih bi hamdi rabbik: “Rabbini hamd ile tesbih et.” Vestağfirhu: “Ve istiğfar et.” Allah sana zafer verdiğinde rabbini hamd ile tesbih et, bir de istiğfar et. İnnehu kâne tevvâbâ:133 “Muhakkak ki o, tövbeleri çokça kabul edendir.” Allah “tövbe ve istiğfar et”; yani “bu zaferi ben kazandım deme” buyurdu.

Demek ki en büyük fetih; gönüllerin fetholması, insanların Allah’ın dinine girmesiymiş. Allah bu zaferi, bu fethi nebilerine, resullerine bahşedip ikram eder. Bu yüzden bir insanın vesilesiyle birinin gönlü İslam’a açıldıysa, feth olduysa o peygamberi bir nimet kazanmış olur. Bunun karşılığında da vesile olanın o insana; “ben sana yardım ettim” dememesi, rabbini hamd ile tesbih etmesi, bir de Allah’a istiğfar etmesi gerekiyormuş.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz Mekke’yi fethettiğinde Nasr Suresi’ni okumuştur. Sahabeler o anı anlatırken; Resulullah (s.a.v.) Efendimiz devesi üzerinde Mekke’ye girerken o kadar eğildi, o kadar istiğfar edip Allah’ı hamd ile tesbih etti ki başı devenin boynuna değecek kadar” buyurmuşlardır. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, rabbi huzurunda böylesine eğilip istiğfar ediyordu; çünkü bunu Allah emretmişti.

Mesela bir komutan zafer kazandığında muzafferlik edasıyla şehre dik dik girer; ama Resulullah (s.a.v.) Efendimiz kendisine ikram edilen zaferi, yardımı Allah’tan bildiği için böyle yapmamıştır. Bu durumda herhangi bir konu hakkında zafer kazanırken yapmak gereken şey; Allah’ı hamd ile tesbih edip, istiğfar etmektir. Allah bu ayette bize nasıl yapmamız gerektiğini öğretiyor.

İstiğfar, yapılan bir yanlış için edilir. Hâlbuki Resulullah (s.a.v.) Efendimiz yanlış yapmamış tam tersine mücadelesini verip zafer kazanmış, Mekke’yi ve gönülleri fethetmiştir. Peki, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in istiğfar etmesinin sebebi nedir? -Çünkü Resulullah (s.a.v.) Efendimiz insanları imana davet ederken zaman zaman; “bunların hali ne olacak, benim halim ne olacak, bunlar iman etmiyorlar” demiştir. Allah da ona; “o haline istiğfar et” buyurmuştur.

Herkes kendi yanlışını, eksiğini bilir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bir de gönlünde; “acaba rabbim bana yardım etmeyecek mi, yoksa Allah bu kavmi toptan helak mı edecek” demiştir. Mesela müşrikler mucize istediğinde Resulullah (s.a.v.) Efendimiz titrerdi; çünkü “Allah mucizeyi gönderirse ve kavim yine de iman etmezse Allah hepsini toptan helak eder” diye korkardı; çünkü bu, Allah’ın âdetidir. Müşrikler mucize istedikçe o bu korkuyu, bu endişeyi gönlünde taşırdı. İşte, Allah Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e “o haline istiğfar et” buyurdu.

Allah’ın bir Nasir ismi vardır, yardım eden manasına gelir. Bir de Müsteâ’n ismi vardır. Bu isim de Arapça “i’ane” kelimesinden gelir ve yardım etmek demektir. Allah’ın Veli ve Mevla isimleri de; dost ve yardım eden demektir; ama bu isimlerin her biri birbirinden farklı mana taşır.

Peki, Allah’ın Nasir ismi nerde tecelli eder?

Kul mücadele edip Allah yolunda cihad ederken kulda tecelli eden isim Allah’ın Nasir ismidir. Allah’ın Müsteâ’n ismi ise mücadeleyi, cihadı gerektirmez. Cihad edilmeden yardımın olunması Allah’ın Nasir isminin değil Müsteâ’n isminin tecellisidir; çünkü Allah’ın Nasir ismi kul cihad ettiği kadarıyla tecelli eder.

Allah’ın Veli ismi de yardım eden dost, aynı şekilde dostuna yardım eden manasındadır; yani Allah’ın yardımı dostluğundan dolayıdır, kul dost olduğu için yardımı hak etmiştir. Bu yüzden Allah’ın, dostuna yardım etmesi Veli isminin tecellisidir. Nasir isminin tecellisi ise bütünüyle kulun cihadına, mücadelesine bağlıdır.

Allah’ın Nasir ismi her bir isimde tecelli eder. Mesela Allah rabdır; terbiye edendir. Bununla beraber rab olarak yardım edendir. Bu durumda Allah’ın Nasir ismi Rab ismiyle beraber tecelli etmiş olur. Allah rahimdir; rahmet eder, rahmetiyle yardım eder. Bu isim de Nasir ismiyle beraber tecelli eder. Kısacası isimler böyle bir bütün halindedir.

İnsanın yetişmesi, terbiye olması emek ister. Bu yüzden kul yardım ister; yani Allah’ın Nasir isminin tecellisini ister. Bu, Allah’ın Nasir isminin Rab isminde tecelli etmesidir. Çocuk zahiri olarak büyütülürken Allah ona anasıyla, babasıyla yardım eder. Allah Rahim ismiyle anne ve babaya tecelli edince onlar da çocuğuna merhamet eder. Vedud ismiyle tecelli edince de çocuklarını severler. Dolayısıyla anne ve babalar muhabbetle, sevgiyle, rahmetle çocuklarını büyütürler. Bu; çocuk büyürken, Allah’ın, çocuğa yardım etmesidir.

Bir de manevi olarak büyümek vardır. Allah kendisine iman etmeyenler için “onlar hayvan gibi, hatta hayvandan daha aşağıdır”134 buyurmuştur. Zahiri olarak büyümek manevi olarak büyümeye hiçbir şekilde fayda vermez. Mesela zahiri olarak büyüyüp hatta yaşlanıp olgunlaştığı halde manevi olarak hala çocuk olan, büyüyemeyen insanlar vardır. Bir çocuğun bütün halleri o insanların hala üstündedir. Böylelerini gördüğümüzde onlar da maneviyat diye bir şeyin hatta imandan bir eserin olmadığını bilelim.

Nasıl?

Bir örnek vermek gerekirse; çocuklar oyuncaklarla oynar, oyuncaklarla sevinir, oyuncaklardan dolayı da üzülürler. Aynı şekilde aç kalınca feryat eder, yemek verildiğinde de sevinirler. Biri de zahiri olarak büyümüş; ama manevi olarak büyümemişse bu durumda sadece onun oyuncakları büyür; yani küçükken oyuncak arabayla, evle oynardı, büyüdüğünde ise gerçek dediğimiz büyük evlerle, büyük arabalarla oynar, onları kazanınca sevinir, kaybedince üzülür. İşte böyle olanlar manevi olarak büyümemiştir; çünkü sevinçleri dünyadır, oyuncaklardır ve küçük bir çocuktan hiçbir farkları yoktur. Aynen çocuklar gibi aç kalınca ağlar, doyunca gülerler. Böyle olanlarda imanın olmadığını, onların mü’min olmadığını, iman etmediklerini, dolayısıyla manevi olarak büyümediklerini, sadece hayvani taraflarının büyüdüğünü; yani sadece zahiri olarak büyüdüklerini bilelim.

Manevi olarak büyümeyen bir kulda Allah’ın Rab ismi tecelli etmemiştir; yani kimse âlemlerin rabbi adına ona yardım etmemiş, onu büyütmemiştir. Bu yardımı Allah’ın nebileri, resulleri ve Mürşid-i kâmiller yapar. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz de bütün sahabeyi ve mü’minleri Allah’ın Rab isminin tecellisiyle terbiye etmiş, büyütmüş, onları Hz. insan yapmış, onların manevi olarak büyümelerine, kemale ermelerine vesile olmuştur.

Manevi olarak büyümeyenlerin neyle üzülüp neyle sevindiğini öğrendik. Peki, manevi olarak büyüyenler neyle üzülür, neyle sevinir?

Manevi olarak büyüyen biri Allah ile sevinir; yani Allah yoluna girdiğinde, “Allah” dediğinde, Allah için bir fedakârlık yaptığında, ebedi hayatı için bir şey kazandığında sevinir. Aynı şekilde ebedi hayatı için zarar ettiğinde, bir günah işlediğinde, Allah için bir şey yapamadığında da üzülür. Böyle olan biri manevi olarak büyümüştür.

Allah ayet-i kerimede; “Allah, mü’minlerin velisidir”135 buyurur. Veli; mü’min demek, mü’min de veli demektir. Mü’min; Allah’ın velisidir, Allah’ı her şeyden çok, canından çok sevendir. Mü’min, Allah’ı seviyorsa elbette ki Allah’ı, Allah’ın rızasını, dostluğunu, cemalini, Allah’ın sevgisini ister, bunun için yaşayıp hem hayatını hem de dünyasını bu yolda kurban eder. Veli budur, mü’min budur; ama birinin derdi dünya ise iman etmemiş, edememiştir. O, dünyanın faniliğini kabul edememiş, dünyaya baki muamelesi, ebedi muamelesi yapmıştır. Bakalım peygamberlere ve sahabelerine, hayatı nasıl yaşamışlar, ebedi hayatlarını nasıl kazanmışlar! Bakarsak her birinin dünyaya baki muamelesi yapmadığını, Allah’ın rızasını, dostluğunu dert edindiğini görürüz.

İman ispat ister, sevgi ispat ister. Allah ayet-i kerimede; “Allah yolunda sevdiklerinizden infak etmedikçe iyiye eremezsiniz”136 buyurur. Yani iyiliğe eremezsiniz, iyi olamazsınız, kendinizi iyilerden saymayın! Biri iyi değilse o halde kötülerdendir. Ahireti dünyaya, Allah’ı her şeye tercih etmedikçe hiç kimse kazanamaz; çünkü bu tercih yapılmadıkça iman edilmiş olmaz.

Mesela; insanların 20, 30 veya 50 kişilik gruplar halinde iman etmeye geldiği bir dönemde -Allah bu durumu; “insanların bölük bölük Allah’ın dinine girdiğini gördüğünde Allah’ı hamd ile tesbih et, istiğfar et” ayetinde buyurmuştur- Resulullah (s.a.v.) Efendimiz sahabelere infakı emretmiştir.

Sahabe anlatır; “Resulullah (s.a.v.) Efendimiz arada bir infak edin diye emreder ve ‘kimde ne varsa, kim ne yardım yapabiliyorsa getirsin’ derdi.

Yine sahabeler anlatır; bir kavim mescide iman etmeye gelmişti. Üstleri, başları yamalı, paramparça şekilde perişan haldeydiler. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz onların bu haline o kadar üzüldü ki yüzünün rengi değişti. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz böyle durumlarda Hz. Bilal (r.a.)’a; “çık bir ezan oku” derdi. -Ezanın okunması sadece namaz vakti olmasını gerektirmezdi. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz sahabeleri toplamak istediği zamanlarda da ezan okuturdu- Hz. Bilal (r.a.) ezan okuyunca sahabeler hemen toplandı; çünkü böyle bir durumda Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in bir emrinin olduğunu biliyorlardı.

Sahabeler mescide gelince Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “kimin evinde ne varsa, kim ne verebiliyorsa getirsin” buyurdu. Sahabeler de bir şeyler getirmek için dağıldı. Sonra kimisi elbise, kimisi yiyecek getirip mescidin ortasına bir tepe gibi yığdılar. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bunu görünce yüzü açıldı, sevindi. Hz. Ebubekir (r.a.) malının hepsini getirmişti, malının hepsi bin altındı. Hz. Ömer (r.a.) malının yarısını getirmişti.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz, Hz. Ebubekir (r.a.); “ailene ne bıraktın” buyurunca Hz. Ebubekir (r.a.); “Allah ve resulünü (Allah ve resulünün muhabbetini) bıraktım”137 diye cevap verdi.

Bu arada sahabeden biri birkaç tane arpa ekmeği, birkaç tane de hurma getirip o elbiselerin, altınların üzerine koydu.

Oradaki sahabelerin arasında münafıklar da vardı. Sahabelerin arasındaki münafıklar birbirlerini dürtüp “iki tane ekmek almış buraya getirmiş” deyip onunla alay ettiler.

Bu arada Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in başı önüne eğildi ve öyle kaldı. Bu, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in dünyadan çıkması, aradan perdeyi kaldırıp Allah ile olması demekti.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz daha sonra başını kaldırıp;

-Allah perdeyi açıp bana kıyamet yerinden bir sahneyi gösterdi. Allah buraya getirilen her şeyi bir kefeye şu birkaç tane ekmek ve hurmayı da bir kefeye koydu. Bu ekmekler ve hurmalar Allah katında hepsinden daha ağır geldi, buyurdu.

Allah öyle kabul etmiş; çünkü Allah ayet-i kerimede mü’minleri anlatırken; Zalikel kitâbu lâ reybe fîhi huden lil muttekîn:138 “Bu, Allah’ın kitabıdır, bunda hiçbir şüphe yoktur. (Bu kitap) Muttakiler için hidayettir.” Bu kitap Allah’a karşı sorumluluğunu yerine getirenler için hidayettir, onları hidayete erdirir. Ellezîne yu’minune bil ğaybi ve yukîmûnes salâte ve mimma razaknâhum yunfikûn:139 “Onlar ki gaybe iman ederler (görmedikleri halde rablerine, cennete, cehenneme, hesaba iman ederler) namazlarını ikame ederler ve kendilerine rızık olarak verdiklerimizden infak ederler” buyurmuştur.

Allah, bu ayette mü’mini tarif ediyor. Demek ki mü’min olmanın ölçüsü buymuş; yani gıyabında Allah’a, ahirete, hesaba iman etmek, namazı ikame etmek, bir de Allah’ın kendisine rızık olarak verdiğinden infak etmekmiş. Zekât daha farklıdır, mü’min zekât vermeye de mecburdur.

Yine sahabe anlatır. Bir sahabe vardı, vereceği hiçbir şeyi, iki ekmeği bile yoktu. O sahabe bu durum üzerine oturup ağlayarak; “ya rabbi! Resulullah (s.a.v.) Efendimiz her defasında ‘Allah yolunda infak edin’ dediğinde kardeşlerimin her biri infak ederken ben infak edecek bir şey bulamıyorum” dedi.

Sonra o sahabe gönlünden;

-“Ya rabbi! Şimdiye kadar insanlar malım, mevkim olmadığı için, fakir ve yoksul olduğum için beni küçümsediler, bana hakaret edip zulmettiler, benim şerefimle oynadılar. Her ne olursa olsun, kim bana zulmetmişse, kim benim şerefimle oynamışsa, kim bana hakaret etmişse, kim bana küfretmişse, kim benim hakkımda dedikodu yapmışsa, bana iftira atmışsa hepsine hakkımı helal ediyor ve bunu senin için yapıyorum. İnfak edeceğim bir şeyim yok; ama ben de senin yolunda şerefimi infak ediyorum ya rabbi” deyip ağladı ve mescide geldi.

Gönüllere her anda vahyeden Allah’tır. Allah onun gönlüne neyi infak etmesi gerektiğini vahyetti.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz namazdan sonra sahabeye dönüp;

-O şerefini Allah yolunda infak eden kimdir ayağa kalksın, buyurdu.

O sahabe de ayağa kalkıp;

-Benim ya resulullah, dedi.

Bunun üzerine Resulullah (s.a.v.) Efendimiz;

-Allah senden senin infakını kabul etti,140 buyurdu.

Allah’ın o sahabenin infakını kabul etmesinin sebebi nedir? Sahabeler neden bunları yaşadı?

Allah’ın ayet-i kerimede; “peygamber size şahit olsun, siz de insanlara şahit, örnek olasınız diye” buyurduğu gibi insanlığa örnek olmaları için bunları yaşadılar. Eğer mü’min olduğumuzu iddia ediyorsak bizim de aynı şekilde şahit, örnek olmamız gerekir. O sahabe mü’minlere hakkını helal edince hem Allah hem de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz buna sevinmiştir.

Peki, sahabenin yaşadığı bu olay karşısında Allah’ın Nasir ismi nerde ve nasıl tecelli etmiştir?

Bu sahabe, Allah’ın kullarına hakkını helal edince onlara yardım etmiş oldu. Onlara bu yardımı yaparken aslında günahlarını hafifletti. Aynı şekilde kendisine zulmedenleri affedince Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in ümmetinin yükünü hafifletti. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in ümmetinin yükünü hafifleterek de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e yardım etmiş oldu. Bir de bunu Allah için yapınca Allah’ı sevindirmiş oldu; çünkü Allah, kulunu seviyor, kulunun affolmasını, mağfirete ermesini, cennete girmesini, yükünün hafif olmasını istiyor.

Eğer sahabe böyle yapmışsa biz de mü’min olduğumuzu, onlar gibi şahit olduğumuzu, olacağımızı iddia ediyorsak yapmamız gereken şey onların yaptığını yapmaktır.

Önce bunu ben yapayım isterseniz.

Bizim hakkımızda dedikodu yapanlara, iftira atanlara Allah için hakkımızı helal ediyoruz, hakkımızı onlara infak ediyoruz. Siz de bu şekilde infak ediyor musunuz? Eğer ediyorsanız, Allah infakınızı kabul etsin.

Peki, infakımızın kabul olması için yapmamız gereken şey nedir?

Kim bize haksızlık yapmış, iftira atmışsa, bize zulmetmiş, hakaret etmiş, küfretmişse onu öyle bir affetmemiz lazım ki onun hakkında gönlümüzde ne bir düşmanlık, ne de bir ağırlık kalsın. İşte onu böylesine affetmemiz gerekir ki Allah bu infakımızı kabul etsin.

Bu infakımız bize Allah’ın rızasını, Allah’ın; “kulum senin infakını kabul ettim” demesini kazandırır. Allah’ın, infakını kabul ettiği bir kula nasıl bir ikramda bulunduğunu hesap etmek lazım. Kimse bunu hesap edemez!

Allah, insanları birbirlerine muhtaç olarak, birbirlerinin yardımcıları, nasirleri olarak yaratmış ve birbirleri üzerlerinden ebedi hayatı kazanmalarını murat etmiştir. İmtihan da birbirimize yardım edecek miyiz, etmeyecek miyiz diye Allah’ın Nasir isminin üzerinden tecelli eder.

Daha önce söylemiştim; insan, insan için hem cennet hem de cehennem olabilir. Eğer insana yardım edersen o senin için cennet, etmezsen cehennem olur. Mesela aç birini gördüğünde onu doyurursan o senin için cennete gitmene bir adım, 10 adım, 50 adım vesile olur; ama gücün yettiği halde onu doyurmayıp ona yardım etmediysen o senin için cehennem olur.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “komşusu açken tok yatan bizden değildir”141 buyurur. Komşu; yakınında gördüğün herkes demektir. Bu durumda düşmüş birini kaldırmamak senin için cehennem, onun elinden tutup kaldırmak ise senin için cennet olur; yani rahmeti hak etmiş birine rahmet etmek sana Allah’ın rahmetini kazandırır; ama ona rahmet etmezsen bu durumda Allah’ın rahmetine eremezsin. Bu yüzden Allah ayet-i kerimede; “Allah dilediğini (dileyeni, Allah’ın rahmetini hak edeni) rahmetinin içine koyar”142 buyurmuştur.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bir hadisinde; “hiç kimse ameliyle cennete giremez. Ancak Allah’ın rahmetiyle girer”143 buyurur. Amel zaten rahmetten ibarettir. Önce cehenneme gitmemek, Allah’ın gazabına uğramamak için kendine rahmet etmen, kendini Allah’ın gazabından, azabından koruman, Allah’ın emrettiğini yerine getirmeye çalışman, Allah’ın “yapma” dediklerinden kendini koruyup muhafaza etmen lazım ki kendine merhamet etmiş olasın.

İnsanlar senin hem cennetin hem de cehennemindir. İnsanlar senin düşmanın değildir. Düşman sadece iblistir, şeytandır. Şeytanın eline düşenler rahmete muhtaçtır. Bu yüzden kardeşini iblisin elinden almaya çalışıp ona yardım etmen gerekir. Kardeşine düşmanlık yaparsan ona yardım etmez, aksine zarar verirsin. Bu yüzden şeytanın eline düşenleri düşman olarak değil, yardıma, rahmete muhtaç olarak görmen lazım.

İnsan insana muhtaçtır; çünkü Allah onu muhtaç olarak, aciz olarak, zayıf olarak yaratmıştır. İnsanın ihtiyacı bitmez ve bütün ihtiyacı insanladır. Mesela; Allah bir insanı alıp cennete koyarsa ama orda hiç kimse olmazsa orası onun için cennet olmaz. İnsan olmazsa orası ne işe yarar! Biri tek başına içinde her türlü nimetin olduğu koskoca bir bahçede olsa; ama orda insan olmasa bu durumda orası cennet olmaz, insan varsa orası cennettir. Dolayısıyla senin için cennet insandır. Aynı şekilde bütün dünya senin olsa; ama dünyada insan olmasa, bu hiçbir işe yaramaz; yani dünya senin için nimet olmaz.

Nimeti ve cenneti insanla kazanırsın. En büyük nimeti insanın gönlünü kazanmakla kazanırsın. Ne kadar çok gönül yapıp ne kadar çok insan sevindirdiysen Allah’ın seni sevindirmesini de o kadar hak edersin. Ne kadar çok ikram ettiysen Allah’ın ikramını o kadar hak edersin. Sana karşı yanlış yapan ne kadar çok insanı affettiysen Allah’ın mağfiretini o kadar hak edersin. Ne kadar insana zulmettiysen azabı, gazabı o kadar hak edersin. Ne kadar çok insana hakaret edip onları küçümsediysen Allah katında ahirette, kıyamet yerinde de o kadar rezil olmayı hak edersin. Ölçü yüzde yüz böyledir. Vallahi böyledir, billahi böyledir! Hesap da budur!

Bu yüzden Allah ayet-i kerimede; “(o gün, kıyamet günü) herkes peşinden neyi göndermişse onu görecek. Yapıp gönderdiklerinizi de yapmayıp geride bıraktıklarınızı da göreceksiniz”144 buyurmuştur. Yani Allah’ın sana imkân verip yap dediğini yapmadıysan, yardım etmen için önüne koyduğu bir kula yardım etmediysen Kıyamet günü bunu göreceksin.

Bununla ilgili olarak Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’den bir kıssa anlatayım.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz kıyamet yerini anlatır;

“Allah Kıyamet günü bir kulu huzura alıp hesaba çekerken ona; ben açtım beni doyurmadın, elbisem yoktu beni giydirmedin, hastaydım beni ziyarete gelmedin” buyurur.

Kul bu hesap karşısında şaşırıp;

-“Ya rabbi! Sen bunlardan münezzehsin. Beni niye böyle hesaba çekiyorsun, bunun hikmeti nedir” diye sorar.

Bunun üzerine Allah;

-“Falan kulum açtı, ona ikram edip kazanman için onu senin önüne koydum. Senin onu doyurmaya imkânın vardı, sana bu imkânı vermiştim; ama sen onu doyurmadın. Falan kulumun elbisesi yoktu, senin imkânın vardı; ama onu giydirmedin. Falan kulum hastaydı, onu ziyaret edip ona yardım etmedin. Sen bilmez misin ki ben kulumla beraberim. Sen onlara bunu yapsaydın beni doyurmuş, beni giydirmiş, beni ziyaret etmiş olurdun”145 buyurur. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz anlattığı bu olayla bizlere Allah’ın, kuluna ne kadar yakın olduğunu, ona ne kadar kıymet, değer verdiğini öğretir. Allah; “ona yardım etseydin bana yardım etmiş olurdun” dedi. Böyle söylemekle; “ben kulumun gönlüyle beraberim. Sen o gönlü kazanırsan beni kazanırsın, onun sevgisini kazanırsan benim sevgimi, onun yakınlığını kazanırsan benim yakınlığımı, onun dostluğunu kazanırsan benim dostluğumu kazanırsın” demiştir. En çok kazanan peygamberlerdir; çünkü hayatlarını gönül kazanmaya vakfetmiş, Allah’a kurban etmişlerdir.

Allah en büyük yardımı peygamberleriyle yapmıştır; yani peygamberler buna vesiledir. En büyük yardım; insanın imanına, marifetine, Allah’ı bilmesine, tanımasına, kendisini bilmesine, tanımasına, Hz. İnsan olduğunu anlamasına yardım etmektir. Bununla beraber dünya hayatındaki yardım da bunun içindedir; çünkü hepsi birbirinden ayrılmaz bir bütündür, tek parçadır. Dünyayla ahiret aynıdır. Burası oranın tarlasıysa o halde tarla yoksa ahiret de yok demektir. Bu yüzden kazananlar burada kazanır.

Büyümek için yardım görmek gerekir. Bu yardımı da peygamberlerden ve peygamber varisi Mürşid-i kâmillerden görürüz. Peygamberler kendi döneminde insanlara yardım etmişlerdir. Aynı şekilde kıyamete kadar da peygamber varisleri bu yardıma devam ederler. Yardımı kabul etmeyenler kendini müstağni görüp “benim ihtiyacım yok” diyenler kesinlikle büyüyemez, dolayısıyla hep çocuk olarak kalırlar. Bunun sonucunda onlara rezillik vardır. Bundan başka bir şey de yoktur!

Biri Mürşid-i kâmilin yardımını, cemaat halinde olmayı kabul etmezse kendini müstağni görüp; “benim ihtiyacım yok” demiş olur, dedik. Allah ayet-i kerimede; “din, Allah’ın oluncaya kadar cihad edin, savaşın”146 buyurmuşsa o halde cemaat halinde olmak gerekir. Cemaat olmazsa bunu yapamazsın; çünkü İslam’ın emirlerinin dörtte üçü cemaat halinde yapılması gereken emirlerdir. Bu durumda cemaat içinde olmayı kabul etmeyen biri kendini müstağni görüp; “benim ihtiyacım yok” demiştir, dolayısıyla büyümeyi kabul etmemiştir.

Eğer biri, Allah’a, Allah’ın Nasir ismine iman ederse başkalarına, başka şeylere güvenmez; çünkü başka şeylere güvenirse Allah’ın Nasir ismine iman etmemiş olur. Bu yüzden her bir mü’min neye ve kime güvendiğine bakmalı, güvendiği Allah mı yoksa mevkisi, malı, çevresi, parası mı diye kendini hesaba çekmelidir. Eğer güvendiği başka şeylerse, başkalarıysa o halde Allah’ın Nasir ismine şirk koşmuş demektir.

Kulun “lâ nasire illallah”ı; yani Allah’tan başka yardım edenin olmadığını bilmesi gerekir. Allah dilemedikçe kimse kimseye yardım edemez. Nasir olan Allah’tır ve Allah hem Nasir isminde hem de diğer bütün isimlerinde hiçbir şekilde ortak kabul etmez. Bu nedenle “annem, babam bana yardım eder, şeyhim bana yardım eder, şu bana yardım eder” demek Allah’a Allah’ın Nasir isminde şirk koşmaktır. Hiç kimse kimseye yardım edemez. Hem dünyada hem de ahirette nasir olan Allah’tır. Bir de Allah’ın Nasir isminin kuldaki tecellisi ona Allah’ın rızasını, dostluğunu, cenneti, kendi kendisini kazandırır. Kul yardım ettikçe de Allah’ın Nasir ismiyle kazanmaya devam eder.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “Allah gelmiş, geçmiş, gelecek bütün insanların her birine bütün cennetleri verse bile mülkünden hiçbir şey eksilmez. Hiç kimseye hiçbir şey vermezse de mülkünde bir şey artmaz”147 buyurmuştur.

Allah keremini, ikramını, yardımını anlatmak için Abdulkadir Geylani Hazretleri’ne buyurur;

-Çölde, susamış ve susuzluktan nerdeyse ölecek olan bir kulla karşılaşsan senin de yanında su olsa ve suya da ihtiyacın olmasa, o da senden su istese sen o suyu ona vermezsen cimrilerden olmaz mısın?

Abdulkadir Geylani Hazretleri;

-Evet, ya rabbi! Benim suya ihtiyacım yoksa ve o kişi susuzluktan ölecek durumdaysa yanımda su olduğu halde ona vermezsem cimrilerin cimrisi olurum, der.

Bunun üzerine Allah;

-Öyleyse benim de hiçbir şeye ihtiyacım yokken, herbir kulun herbir ihtiyacını versem bile mülkümden bir şey eksilmezken, o kulun kendisi dahi benim mülkümken ben rahmetime nasıl mani olurum! Mani olsam cimrilerin cimrisi olmaz mıyım,148 diye buyurur.

O halde Allah’ın zahiri olarak kullarına bazı şeyleri vermemesinin, sanki kullarına yardım etmiyormuş gibi görünmesinin sebebi nedir?

Allah, kullarına hem vererek hem de vermeyerek yardım eder. Zahiri olarak bazı kullarına vermiyorsa onlara da vermeyerek yardım ediyor, demektir. Onlara vermeyerek onları nefislerinin şerrinden, dünyanın şerrinden, şeytanın tuzağına düşmekten korur.

Mesela; çocuğumuzu bakkala götürsek bilmediği için neyi görse hemen alıp yer, hatta onu dışarı bırakırsak toprağı bile yer. Bu durumda anne ve baba olarak çocuğumuza mani olur, ona her istediğini vermeyiz, böylelikle onu korumuş oluruz. Şimdi çocuğumuzu her istediğinden koruyoruz diye onun için kerim ve nasir olmamış mı oluyoruz! Bir çocuk, anasıyla, babasıyla kıyaslandığında böyleyse o halde Allah ile kıyaslandığında kulun da Allah katında böyle olması gerekmez mi! Kul, çocuk konumundadır. O zaman kula düşen; kulluğunu, acziyetini, bununla beraber cehaletini, bilmediğini bilmektir. Aynı şekilde Allah’ın Âlim olduğunu bilip, bunu kabul edip buna iman etmektir.

Allah, kulunu bilendir. Bu yüzden ayet-i kerimede; “rızkı bol bol indirseydik (rızkı herkese bol bol dağıtsaydık) insanlar azar, taşkınlık yaparlardı. Bunun için Allah rızkı bir takdire (bir kadere) bağlamıştır”149 buyurmuştur. Allah’ın kaderi, takdiri saf rahmettir. Allah kime ne zaman ve nasıl bir muamelede bulunursa bulunsun kulun o anda onun için en güzelinin, en hayırlısının bu olduğunu bilmesi gerekir. İnat edip “neden rızkım açılmıyor, gerekirse sabahlara kadar çalışırım ama yine de istediğim her şeye sahip olurum” demek yanlış bir şeydir; çünkü kul şimdilik çabasını, gayretini sarf ettiği halde değişen bir şey olmuyorsa onun için şimdilik bu gerekiyor demektir; ama ilerde Allah onun için farklı bir şey takdir ederse rızkının birden açıldığını, her yerden kendisi için rızık yağdığını da görür.

Bu yüzden kula düşen; içinde bulunduğu şartlara razı olmak ve çabasını, gayretini sarf edip; “şu anda benim için güzel olan, hayırlı olan budur” demektir. Bu durumun ne kadar süreceği de Allah’ın bileceği şeydir. Bu durum bir de kulun durumuna bağlıdır. Allah, kulunun gönlüne bakıp muameleyi ona göre yapar. Kul ne zaman değiştiyse Allah da durumu, şartları onun için değiştirir. Bu nedenle kul değişmeden şartlar değişmez.

Kimse kendisi için neyin hayırlı olduğunu bilemez; ama Allah bunu bilir. İnsana düşen; rabbine güvenip tevekkül etmektir. Allah’a güven olmadan, tevekkül olmadan iman olmaz. Allah’a güveniyorsak bu durumda endişe etmeyip rahat olmamız, kapıları zorlamamamız gerekir. Zorlamamız gereken şey; Allah’ın rahmet kapısı, Allah’ın Nasir isminin kapısıdır.

Allah ayet-i kerimede; “Allah sizin için bir şer dilerse ona kim mani olabilir. Size bir iyilik, bir ikram dilerse ona kim mani olabilir”150 buyurmuştur. Allah bize ikram etmeyi dilerse hiç kimse buna mani olamaz. Aynı şekilde ikram etmeyi dilememişse hiç kimse bize ikram edip yardım da edemez. Bu şer için de hayır için de böyledir. Allah bize bir şer dokunmasına izin vermezse bütün insanlar bir araya gelip bize zarar vermeye kalksa bile hiçbir zarar dokunduramaz. Böyle iman etmek zorundayız; çünkü her şey imanın içindedir ve Allah’a iman, onun isimlerine iman etmek demektir.

Allah’a, Allah’ın isimlerine iman Kur’an’ın özüdür. Nasıl ki Fatiha, Kur’an’ın özüyse Fatiha’daki esmalar da Allah’ın El Esmau’l Husna’sının özüdür.

Mesela Fatiha Suresi’nde Allah’ın kaç tane ismi olduğuna bakalım;

El hamdu lillâh: “Hamd Allah içindir.” Sadece bu ayette Allah’ın hem zat ismi olan Allah ismi, hem de hamda, övgüye layık olan Hamid ismi vardır. Rabbil âlemîn:151 “Âlemlerin rabbi.” Burada Allah’ın Rab ismi vardır. Er rahmânir rahîm:152 “Allah rahmandır, rahimdir.” Bu ayette Allah’ın rahman ve rahim isimleri vardır. Mâliki yevmid dîn:153 “Allah din gününün malikidir.” Burada da Allah’ın Melik ve Malik ismi vardır. Sadece Fatiha’daki ilk üç ayette Allah’ın “Allah, Hamid, Rab, Rahman, Rahim, Malik ve Melik” ismi vardır.

Allah, Fatiha Suresi’nde ilk önce kendini, sonra da insanı anlatır. Bu ayetten sonra gelenler Allah’ın insanı anlattığı ayetlerdir. İyyâke na’budu ve iyyâke nestaî’n:154 “Yalnız sana âbd oluyor ve yalnız seni istiyoruz.” Bunu kul söylüyor.

Neden?

Çünkü bizim her şeyimiz Allah’tandır da ondan, bütün varlığımızla, bütün zerrelerimizle ona muhtacız da ondan. Bu yüzden bu ayette Allah’a “seni istiyoruz ya rabbi! İstediğimiz her şeyi senden istiyoruz ya rabbi! Senden önce kendimizi; yani Hz. İnsan olmayı istiyoruz. Senden Esmau’l Husna’nı, isimlerinle isimlenmeyi istiyoruz ya rabbi” diyoruz.

İhdinâs sıratel mustakîm:155 “Bizi sırat-el mustakime hidayet et.” Sırat-el mustakim; Allah’ın yoludur, Allah’a giden yoldur. Allah ayet-i kerimede; “(de ki) muhakkak ki benim rabbim sırat-el mustakim üzeredir”156 buyurmuştur. Bu durumda sırat-el mustakimde yürüyenler rabbine dost olur, vasıl olur.

Sıratellezîne en’amte aleyhim:157 “O sırat-el mustakim ki kendisine nimet verdiklerinin yolu.” Allah, Nisa Suresi’nin 69. ayetinde kendisine nimet verilenleri nebiler, sıddıklar, şehitler ve salihler olarak tarif eder.

Nimet verilenlerden ilki, Allah’ın peygamberleridir, sonra sıddıklardır; yani Allah’a sadakatini ispatlamış olanlar, varlığını Allah’a sadaka olarak tasadduk etmiş olanlar, canını feda etmiş olanlar, malıyla, canıyla, hayatıyla, vaktiyle, zamanıyla, varlığıyla, her şeyiyle imanını ispatlamış olanlardır. Sonra şehitlerdir, hayatını imanına, Müslümanlığına şahit kılmış olanlar, kendilerine bakıldığında “bu, mü’mindir, Müslümandır” dedirtenlerdir. Sonra salihlerdir; nefsini ıslah etmiş olanlar, nefsini salaha, kurtuluşa erdirmiş olanlar ve kendileriyle beraber olanları kurtuluşa erdirenlerdir. Bunlar Allah’ın nimet verdiği kullardır. Allah sadece bu ayette bile her şeyi anlatmıştır.

Gayril magdûbi aleyhim ve lâd dâllîn:158 “Gazaba uğrayanların ve delalette kalanların yoluna değil (ya rabbi)!” Delalette kalanlar başını kuma gömenlerdir, gazaba uğrayanlar da başını kuma gömenlerin tersine haddini aşarak saygısızlık yapanlardır. Biri hiçbir şey yapmadığı halde başını kuma gömüp; “biz de bir şeyler yapıyoruz” derse delalette, karanlıkta kalmış, hidayette olamamış, nebilerle, sıddıklarla, şehitlerle, salihlerle beraber olmamış, dolayısıyla onlardan olamamıştır. Böyle yapanlar kendi kendine din üretip başını kuma gömüp; “Allah beni görmüyor, ben böyle iyiyim” derler.

Gazaba uğrayanlar ise doğru yaptığını zannederek başını kaldırıp “bir de beni izleyin, doğru böyledir” derler. Bir de hakta olanlara; “siz yanlış yapıyorsunuz, bizim cemaate, bizim tarikata, bizim yola gelin. Bizimle beraber olursanız doğru yolda olursunuz” derler.

Allah’a ve resulüne değil de kendine davet edenler Allah’ın resulüne, Allah’a, Allah’ın kitabına en büyük saygısızlığı yapmış, haddini aşmış, kendini Allah’a şirk koşmuştur. Bu yüzden davet Allah’a, resulüne ve kitabına yapılmalıdır.

Bizi dinleyenler bilir, devamlı; “kendimden bir söz söylersem ve o söz, Allah’ın vahyine uymazsa onu kesinlikle kabul etmeyin. Kıyamet günü bunun sorumluluğunu kabul etmem. Bir söz ki Allah’ın vahyine uymuyorsa bilin ki ben onu söylememişim; çünkü ben böyle bir şey asla söylemem. Farz edin ki birileri size Allah’ın vahyinin dışında başka bir şey dediğimi söyledi ve sözde söylediğim o sözü de doğruymuş gibi takdim etti. Bu durumda kesinlikle o sözü kabul etmeyin. Bir de eğer ahlakımdan, tavrımdan herhangi bir şey Resulullah’a uymuyorsa o konuda da bana uymayın, tabi olmayın” diyorum.

Allah, resulüyle neye davet etmiştir?

Allah’a hiçbir şeyi şirk koşmamaya, sadece kendisine âbd olmaya davet etmiştir. Biri buna davet etmiyorsa o halde ne söylerse söylesin Allah’a davet etmemiştir. Kimse bizi kandırmasın, biz de kimseyi kandırmayalım. Allah her bir insandan Hz. İnsan olmasını, mü’min olmasını, veli olmasını ister. Bize düşen, cehdimizi; çabamızı, gayretimizi ortaya koyarak cihadımızı yapıp nasir olan Allah’tan yardım istemektir. Öyle yaparsak Allah bize yardım eder; çünkü o nasirdir, yardımı sınırsızdır. Allah’ın yardımının bir sınırı yoktur, yeter ki ondan yardımı isteyelim; ama yardımı ondan istemez, kendimizi müstağni, ihtiyaçsız görürsek o zaman şeytanın ve nefsimizin elinde oyuncak oluruz.

Hiç kimse kimseye nasir olmaz. Nasir olan sadece Allah’tır. Allah’ın Nasir ismini birine verir, bir başkasını nasir olarak görürsek sonra Allah bu ismi ondan alır, yardımını çeker ve yardımsız kalırız. Allah muntakimdir, zaten muntakimliği bu konudadır. Kendisine Allah’ın Nasir ismini verip bana yardım edecek dediğimiz, bize yardım edeceğini zannettiğimiz kişi bir de bakarız ki yardıma muhtaç olmuştur. Allah her zaman için bizlere gerektiği şekilde rahmetiyle, keremiyle muamele edip yardım eder, ikram eder.

Bazen “Allah niye bana yardım etmedi” deriz. Oysaki o gerektiği gibi yardım etmiştir; ama onun yardımı bizim istediğimiz gibi değildir. Allah bizim ebedi hayatımızın, Hz. İnsan olmamızın hesabını yapar.

İnsanda Allah’ın Nasir isminin tecelli etmesi için önce onun kendi kendine nasir olması; yani kendi kendine yardımcı olması gerekir. İnsanın kendi kendine yardım etmesi; ruhuna, maneviyatına, güzelliğine yardım etmesi demektir; ama kendine değil de şeytana, şeytanı dinleyen nefsine yardım ederse bu durumda nasir olamaz ve şeytanın hali onda tecelli eder.

Kul kendine yardım ederse gönlü cennete döner ve kendisi cennet olur, gönlü cennet olur. Aynı şekilde ailesine yardım ederse evi cennet olur, dolayısıyla o evde cennet kazanılır ve o evde yetişen çocukların gönlü cennet olur. Eğer etrafına, bulunduğu yerdeki insanlara yardım ederse orası cennete döner. En azından onun için orası cennet olur, Allah orayı cennete çevirir.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bir hadis-i şerifinde buyurur;

-Kim bu dünyadaki cenneti bulursa ahiretteki cenneti unutur.

Sahabeler;

-Ya Resulullah! Bu dünyada cennet mi vardır, diye sorar.

Bunun üzerine Resulullah (s.a.v.) Efendimiz;

-Evet, bunun adı marifet cennetidir, Allah’ı tanıma cennetidir, buyurur.

Marifet, tanımak demektir. Bir gönül, Allah’ın marifetine kavuşursa, Allah’ı tanırsa cennete döner. Bir kul, Allah’ın Nasir ismine iman ederse hiçbir konuda endişesi olmaz; çünkü Allah’ın ona yardım edeceğini, Allah’ın onun mevlası, velisi olduğunu bilir. Böyle biri Allah’a teslim olmuştur. Bu yüzden de başkalarının endişe duyduğu konuda endişe duymaz, Allah’a güvenip tevekkül eder. Bir duası olduğunda duasını eder ve kendisi için şartlar müsait olduğunda; yani duasıyla kazanacağı zaman Allah’ın ona yardım edeceğini, isteğini yapacağını, yaratacağını bilir.

Allah veli değil midir! Allah ayet-i kerimede; “Allah mü’minlerin velisidir”159 buyurmadı mı! Hal böyleyken Allah’a güvenemiyorsak ya biz veli değiliz, mü’min değiliz bu yüzden Allah’a güvenmiyoruz ya da Allah’a güvenmediğimiz için Allah’a dost olamıyor, onun yardımına inanmıyoruz. Bunun başka bir açıklaması yoktur.

Nasıl ki yeryüzünde dünyanın yazı, kışı, baharı varsa aynı şekilde insanın hayatı da böyledir. İnsan bazen aynı gün içinde hem yazı, hem kışı, hem sonbaharı, hem de ilkbaharı yaşar; yani bir gün içinde hem çok sevinir, hem çok üzülür, hem de ortalama seviyede üzülüp sevinir. Bunlar insanın gün içerisindeki yazı, kışı ve baharıdır. İnsanın ömrü de böyledir. Her insan hayatının bir bölümünde sıkıntı yaşar, yokluk yaşar, hastalık yaşar. Sıkıntılar insanın kışıdır. Biri sıkıntı yaşıyorsa havalar onun için soğuktur, demektir. Birilerinin de onun üzerini örtüp gönlünü ısıtması gerekir.

Evet, her insanın hayatında kış mevsimi vardır; ama mutlaka her kışın sonunda bahar, her gecenin sonunda da sabah vakti gelir. Allah ayet-i kerimede; “sabah yakın değil midir?”160 “Onlar Kıyamet gününü uzak görüyor, biz ise yakın görüyoruz”161 buyurur. Bize göre uzak olan, Allah’a göre yakındır. Ne olursa olsun, nasıl yaşarsak yaşayalım bilelim ki bu hayat bitecek; yani sabah olacak. Gece ne kadar karanlık olursa olsun, hayatımız ne kadar kararmış olursa olsun mutlaka onun sabahı vardır. Öyleyse endişeye gerek yoktur.

Sabah olup rabbimizin huzuruna vardığımızda nazımızı ona yaparız. Allah, kuluna ikram etmek için; “evet, kulum sana böyle muamelede bulundum; ama bugün ne istersen senindir. Bu muameleyi sana ikram etmek için, seni şundan korumak için yaptım” deyip kuluna bu nazı yaptırır.

Allah ayet-i kerimede; “eğer siz, Allah’a yardım ederseniz Allah da size yardım eder (siz, Allah’a nasir olursanız Allah da sizin için nasir olur) ve Allah ayaklarınızı (sırat-el mustakimde) sabit kılar”162 buyurur. Neye karşılık? -Allah’a yardım etmeye karşılık. Hâşâ, Allah’ın yardıma ihtiyacı mı var! O halde Allah’ın burada anlatmak istediği bir şey vardır, bunu anlamamız gerekir. Allah’a yardım etmek demek; kendi kendimize ve Allah’ın kullarına onun istediği gibi yardım etmek demektir.

Bu yardım; kulun imanına, gönlüne, Allah’ı bilmesine, tanımasına, sevmesine, iman etmesine, Allah’ın vahyini taşımasına yardımdır. Bu vahyi insanın gönlüne taşıyorsun. Yani Allah’a yardım etmek; bir insanın iman etmesine vesile olmak, birini Allah’ın vahyiyle buluşturmak demektir. Kim, böyle yaparsa Allah da ona yardım eder. Buna karşılık onun ayağını sırat-el mustakim yolunda sabit kılar, şeytan da artık onun ayağını kaydıramaz. Neden? -Çünkü o daima “Allah” der, her ne olursa olsun daima Allah’ı, Allah’a iman etmeyi, teslim olmayı, itaat etmeyi anlatır, daima Allah’ın huzurundaymış gibi durur. Bu durumda şeytan ona yaklaşabilir mi! Onun ayağını nasıl kaydırsın! Bir kulda Allah’ın Nasir ismi tecelli ederse vahyi taşıyarak kendisine yardım eder, Allah’ın yardımını da böyle kazanır.

Allah’ın izniyle bu cemaat böyle bir cemaattir, Allah’ın vahyini taşımak için hizmetçi olmayı kabul eden bir cemaattir. Kim ne isterse istesin herkesin istediği, tercih ettiği bir şey vardır. Bizim istediğimiz ise Allah’ın kapısında kul olmak, âbd olmaktır. En büyük şerefi âbd olmakta görüyor, biliyor, buna iman ediyoruz. Zahiri olarak en yüksek makamda olmaktansa, herkesin bizi övmesindense Allah’ın kapısında âbd olup boynumuzu bükmeyi tercih ediyoruz. İsterse herkes bizi taşlasın, küçümsesin, hakaret etsin. Kimin ne söylediği bizi hiç ilgilendirmez. Herkes kendisine yakışanı söyler.

Allah’tan korkmak lazım, yarın Allah’ın huzurunda hesap vereceğiz. Allah’ın kullarına taş atmakla, hakaret etmekle, küfretmekle, onları küçümsemekle, küfürle itham etmekle Allah’ın kullarına hiç yardım edilir mi!

Allah mü’minleri tarif ederken; “onlar mü’minlere karşı zillet sahibidir. Kâfirlere karşı da izzet sahibidir”163 demedi mi! Sen mü’min kardeşine zilleti böyle mi gösteriyorsun! Zillet, alçak gönüllülüktür, daha aşağısı rezillik demektir. Mü’min, mü’mine karşı öyle bir tevazu, öyle bir hoşgörü, öyle bir sabır gösterir ki “o ne yaparsa yapsın benim mü’min kardeşimdir, Allah’a iman etmiş biridir, Allah’ın sevdiği kuldur. Yanlışı olsa da sorun değil, varsın iki lafı fazla olsun. Bana hakaret ettiyse de bir şey olmaz. Ben rabbimin hatrına onu affediyor, o rabbimin sevdiği bir mü’min olduğu için rezilliği kabul ediyorum” der ve aynen o şerefini infak eden sahabe gibi herkese hakkını helal eder.

Yoksa mü’minlere; “işte sen şunu yaptın kâfirsin, sen bunu böyle yaptın münafıksın, sen böyle yaptın o zaman sen şusun” demek onlara karşı zillet sahibi olmak demek değildir. Kimse kimseyi bu şekilde itham edemez. Bunu yapan zaten mü’min olamaz. Nasıl ki Resulullah (s.a.v.) Efendimiz hakkı, hakikati, Allah’ın ayetlerini olduğu gibi ortaya koyduysa bize de düşen böyle yapmaktır. İsteyen icabet eder, isteyen etmez, bu onun tercihidir, onun bileceği şeydir.

Allah ayet-i kerimede; “eğer siz dininizden dönerseniz Allah sizin yerinize bir topluluk getirir ki onlar Allah’ı sever, Allah da onları sever. Onlar hiçbir kınayıcının kınamasından da korkmazlar, endişe etmezler”164 buyurur.

Allah’ı sevmekten dönmek demek dininden dönmek demektir. Zaten biri Allah’ı her şeyden çok sevmemişse bir kere onun dini yoktur. Onda hiç din olur mu! Din; yol demek, hayat tarzı demek, yaşama biçimi demektir. Allah’ı sevip hayatını onun yolunda yaşıyorsan, hayatını Allah’ın sevgisini kazanmak için harcıyorsan mü’minsin, değilsen mü’min değilsin; yani senin dinin yoktur.

Onlar hiçbir kınayıcının kınamasından da korkmazlar, dedi Allah. Niye? -Çünkü mü’min hiçbir şeye dönüp bakmaz, hiçbir şey onu ilgilendirmez. Onun sevdiği, maşuku, her şeyini borçlu olduğu rabbi onu ilgilendirir. O, maşukuna bakar. Âşığın gözü, maşukundan başkasını görmez, göremez, görmemelidir. Görüyorsa o âşık değildir. Âşık değilse mü’min de değildir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “Allah ve resulünü her şeyden çok sevmedikçe mü’min olamazsınız”165 buyurmuştur. Eğer kişi âşıksa bu durumda maşukunun sevdiğini de sever.

Mesela; birini seviyorsak onun köpeğini de severiz. Kulun, Allah katındaki kıymeti, değeri bir köpek kadar yok mu ki onu sevelim, ona yardım etmeye çalışalım, onu affedelim! Sevdiğimiz birinin köpeği bize havlasa ona taş atmayız ve “ona taş atarsam sevdiğim kişiye ayıp olur” deriz. Bu durumda durup düşünmemiz gerekir. Allah’ın, kulu yanlış yaptığında onu taşlamamız doğru olur mu! O kulun, Allah katında bir köpek kadar bile değeri yok mu! Çamura düşmüş, batmış, kirlenmiş olabilir, günahkâr olabilir; ama o Hz. İnsandır, Allah’tan bir ruh taşıyor ve meleklerin secde ettiği varlıktır. Onu seversek Allah da bizi sever, böylelikle Allah’ın sevgisini hak etmiş oluruz. Lafla “ben seviyorum” demekle kimseyi sevmiş olmayız. Birini affediyor, ona ikram ediyorsak onu sevmiş oluruz; ama ona hakaret ediyor, dedikodusunu yapıyor, iftira atıyor, onu küfürle itham ediyor, ondan nefret ediyorsak bu durumda ona düşmanlık yapıyor, beddua ediyoruz demektir.

Bu yüzden herkes “Allah’a mı yoksa ters tarafa mı gidiyorum” diye kendine, nereye gittiğine bakmalıdır. Allah’a gidiyorsak, Allah’a dönmüşsek, Allah’a yürüyorsak Allah’ın sevdiği şeyleri yapmaya çalışırız. Allah’a gitmiyorsak ters tarafa gidiyoruz demektir.

Hiç kimse kinle, nefretle bir şey kazanamaz. Sadece kiniyle, nefretiyle Allah’ın gazabını, lanetini kazanır.

Biz de önce kendimize, sonra ev halkımıza rahmet edelim, yardım edelim, nasir olalım. Daha sonra imkânımız dâhilinde Allah’ın diğer kullarına yardım edelim, nasir olalım, rahim olalım, kerim olalım, Allah’ın El Esmau’l Husna’sıyla isimlenelim, Allah’a yakın olalım, dost olalım inşallah.

Allah hepimizi Nasir isminin tecelli ettiği kullardan, kendisine, ailesine, ev halkına yardım edenlerden, nasir olanlardan eylesin. Ulaşabildiği her insana yardımcı olanlardan, nasir olanlardan eylesin. Allah bizim nasirimiz, rahimimiz, kerimimiz, mü’minimiz, vedudumuz, rabbimiz, ilahımız, Allah’ımız olsun. Allah bizi onu ilah olarak kabul edenlerden eylesin.

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Rûm /5 ↩
  2. İnsân /30, Tekvir /29 ↩
  3. Enbiyâ /25 ↩
  4. Ankebût /61, Zuhrûf /87 ↩
  5. Sahih-i Müslim Tercüme ve Şerhi 5, 133, (1893) ↩
  6. Bakara /265 ↩
  7. Furkan /26 ↩
  8. Furkan /27 ↩
  9. Furkan /28 ↩
  10. Furkan /29 ↩
  11. Furkan /30 ↩
  12. Furkan /31 ↩
  13. Hacc /78 ↩
  14. Mulk /14 ↩
  15. Hac /78 ↩
  16. Nisa /44 ↩
  17. Nisa /45 ↩
  18. Enfâl /39 ↩
  19. Enfâl /40 ↩
  20. Fetih /3 ↩
  21. Bakara /48 ↩
  22. Rûm /5 ↩
  23. En’âm /160 ↩
  24. Hûd /30 ↩
  25. Rûm /7 ↩
  26. Nasr /1 ↩
  27. Nasr /2 ↩
  28. Nasr /3 ↩
  29. Araf /179 ↩
  30. Âli İmran /68 ↩
  31. Âli İmran /92 ↩
  32. Tirmizî, Sünen, C. 5, S. 615 ↩
  33. Bakara /2 ↩
  34. Bakara /3 ↩
  35. İbn Kesir, Sîre, C. 4, S. 9 ↩
  36. Müslim, İman 74, Birr ve Sıla, 142; Ahmed B. Hanbel, 1, 55 ↩
  37. Şura /8, İnsân /31 ↩
  38. Buharî, Rikak 18; Müslim, Münafikîn 71-73 ↩
  39. İnfitar /5 ↩
  40. Muslim, Birr, 43 (2569) ↩
  41. Enfâl /39 ↩
  42. Müslim, Birr 55; Tirmizî, Kıyâme, 48-49 ↩
  43. Risaleyi Gavsiyye ↩
  44. Şura /27 ↩
  45. Ahzâb /17 ↩
  46. Fatiha /1 ↩
  47. Fatiha /2 ↩
  48. Fatiha /3 ↩
  49. Fatiha /4 ↩
  50. Fatiha /5 ↩
  51. Hûd /56 ↩
  52. Fatiha /6 ↩
  53. Fatiha /7 ↩
  54. Âli İmran /68 ↩
  55. Hûd /81 ↩
  56. Meâric /6-7 ↩
  57. Muhammed /7 ↩
  58. Mâide /54 ↩
  59. Mâide /54 ↩
  60. Müslim, İman: 69, Kenzu’l-Ummal H. No: 70 ↩