close

70.Bölüm

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyai vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Hep beraber Allah’ın El Efâlul Husnâ’sını anlamaya ve rabbimizin bize olan muamelesine nasıl karşılık vermemiz gerektiğini öğrenmeye çalışıyorduk.

Allah bütün varlığa, kâinata, her bir insan için tek tek, efâliyle, fiilleriyle tecelli eder. Kul, rabbinin efâline şahid olunca El Esmâu’l Husnâ’sına, rabbinin güzelliğine şahid olmuş, şehadet etmiş olur. İşte, ancak o zaman kelime-i şehadeti gerçek manada okumuş olur. Yoksa kelime-i şehadeti sadece bir söz olarak söyler.

Biz de rabbimizin El Esmâu’l Husnâ’sına, güzelliğine şahid olalım, şehadet edelim, böylelikle kelime-i şehadeti gerçek manada okuyabilelim diye Allah’ın El Efâl’ul Husnâ’sını âyetlerde geçtiği gibi anlamaya çalışıyoruz.

Geçen sohbetimizde ketebe “yazdı” fiilini öğrenmeye çalışmıştık. Bu sohbetimizde seleğe “çekip çıkardı, soydu, çekip aldı” fiilini anlamaya, devamında diğer fiilleri öğrenmeye devam edeceğiz inşallah.

“Gece de onlar için bir âyettir. Biz ondan gündüzü sıyır(ıp çıkar)ırız da onlar birden karanlıkta kalıverirler.”650 Allah geceden gündüzü çekip çıkarır.

Allah geceden gündüzü çekip çıkarır, ortaya çıkarır. Dolayısıyla karanlıktan aydınlığı çekip çıkarır. Aynı şekilde küfürden imanı çekip çıkarır, beşerden Hz. İnsanı, şerden iyilikleri, hayrı, güzelliği çekip çıkarır.

Bizim de her hâlükârda “rabbim nasıl yapıyor, ne yapmayı diliyor, neyi anlamaya çalışmamız lazım ki onun efâline, esmasına şehadet edebilelim, esmasının tecellisini görebilelim” diye rabbimizin efâlini seyretmemiz gerekir. İnşallah hep beraber böyle yapacağız.

Allah kötülükten iyiliği çıkarır. Başımıza, önümüze her ne gelirse gelsin oradan Allah’ın ne çıkaracağına bakmamız şarttır. Bakarsak hayatı yaşarken rabbimizin bizim için neler çıkardığına tekrar tekrar şahid olur ve rabbimizin rahman ve rahim olan, bizi seven ve bize sevgisiyle, rahmetiyle muamele eden rabbimiz olduğuna, her neyi yaratırsa yaratsın onda mutlaka bir hayır, bir güzellik, bir rahmet, bir nûr olduğuna şahid oluruz. İnşallah hep birlikte buna şahid olacağız.

Şimdi de Allah’ın âhede “ahit aldı” fiilini anlamaya çalışalım hep beraber.

Allah ahit alır. Bununla ilgili olarak da âyet-i kerimelerde “Allah sizden ahit almıştır” ya da “ben sizden ahit almadım mı” buyurur.

E lem a’had ileykum yâ benî âdeme en lâ ta’budûş şeytâne, innehu lekum aduvvun mubîn: “Ey Âdemoğulları! Ben size şeytana âbd olmayın; çünkü o sizin apaçık düşmanınızdır, diye sizden ahid almamış mıydım?” Ve eni’budûnî, hâzâ sırâtun mustekîm:651 “Bana âbd olun! İşte bu, sırât-ı mustakîm (bana dosdoğru varan yol)dur (dememiş miydim)?”

Biz de rabbimize cevap veriyor “evet ya rabbi! Bizden ahit aldın. İnşallah ahdimizin gereğini yerine getirecek, şeytana âbd olmayacağız, şeytanın verdiği vesvesenin peşinden gitmeyeceğiz, şeytan için ‘şeytan doğru söylüyor’ demeyeceğiz; çünkü bizim rabbimiz, velimiz sensin. Sen bize şeytanın apaçık düşmanımız olduğunu öğrettin. Biz de onu düşman bileceğiz, ondan gelen her vesveseyi reddedeceğiz, kabul etmeyeceğiz, senin bize vahyettiğini kabul edeceğiz ki sırât-ı mustakîmde olalım, sana gelelim, sana yakın olalım.”

Allah kendisine iman edeceğimize ve ona âbd olacağımıza dair bizden ahit almış, söz almıştır.

Peki, bu sözü hatırlıyor muyuz?

Elbette ki hatırlıyoruz. Hatırlamazsak zaten bunun bir manası olmaz. Rabbimize iman edeceğiz, âbd olacağız diye rabbimiz bizden ahit almıştır ve gönlümüz her zerresiyle bunu bilir.

İnsan zaten âbd olsun, iman etsin, sevsin diye yaratılmıştır, dolayısıyla Allah’a iman etmeyince, sevmeyince onun sevgisini kazanmak için, onun sevdiği, emrettiği gibi yapmaya çalışmayınca ona âbd olmuş olmaz; ama mutlaka bir şeyleri sever ve sevdiği o şeyi kazanmak için hayatını sarf eder, kurban eder; çünkü insanın gönlünde sevmek, âbd olmak, sevdiğini, sevdiğinin sevgisini kazanmak mevcuttur. Bu, insanın rabbine verdiği ahitten dolayıdır. Bu yüzden insan iman etmekten, sevmekten, âbd olmaktan başka hiçbir şey olmaz, olamaz.

Aynı şekilde rabbimiz bizden Kur’ân’a iman etmeye ve hayatı Kur’ân’a göre yaşamaya dair ahit almıştır. “Ben Allah’a ve Allah’ın indirdiği kitaba iman ettim” diyenler dünyaya geldikten sonra da Allah’a ahdini tazelemiştir. İnsan, Allah’a bir de resulüne iman edeceğine, ona yardım edeceğine dair ahit vermiştir. Biz de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e, onun getirdiğine, onu kendimize örnek alacağımıza ve ona yardım edeceğimize iman edince ahdimizi yerine getirmiş oluruz. Aksi takdirde ahdimizden dönmüş, yalancılardan olmuş oluruz.

Allah bir de nebîlerden, bütün peygamberlerden ahit almıştır. “Hani Allah nebîlerden, ‘ben size kitap ve hikmet verdikten sonra yanınızdakini tasdik edici bir resul geldiğinde ona mutlaka iman edeceksiniz ve ona mutlaka yardım edeceksiniz” diye sağlam bir söz almış, ‘(bunu) ikrar (edip kabul) ettiniz ve bu ağır ahdimi yüklendiniz mi’ buyurmuştu. (Onlar da) ‘İkrar (edip kabul) ettik’ demişlerdi. (Bunun üzerine Allah da)’ O hâlde şahid olun, ben de sizinle beraber şahid olanlardanım’ buyurmuştu.”652 Allah peygamberlerin şahsında her birinin ümmetinden de bu ahdi almıştır. Dolayısıyla her peygamberin ümmeti kendi peygamberinden sonra başka bir peygamber geldiğinde o peygambere iman edip yardım edeceğine dair Allah’a ahit vermiştir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz son nebî olduğu için Allah’a verdikleri ahitten dolayı bir önceki ümmetlerin de kendi peygamberine iman ettiği gibi ona iman etmesi, yardım etmesi gerekirdi.

Evet, her konuda Allah bizden ahit almış ve bizi dünyaya öyle göndermiştir.

“(Resulüm!) Hani bir zaman da rabbin, Âdemoğullarının sırtından zürriyetlerini çıkarmış ve onları kendi nefisleri üzerine şahid tutarak, ‘(ben) sizin rabbiniz değil miyim’ (buyurmuştu. O anda onlar da Allah’ın cemâlini ve kudretini müşahede ederek) Evet! Şahidiz (ki sen bizim rabbimizsin)’ demişlerdi.”

Allah bizden “ben sizin rabbiniz değil miyim” hitabında ahit almıştır. Belâ, şehidnâ: “Evet, şahidiz (sen bizim rabbimizsin)” dediğimizde “evet, sen bizim rabbimizsin, biz buna şahidiz. Bizi yaratan, terbiye eden, büyüten, eğiten, yetiştiren, koruyan, gözeten, bize öğreten, yediren, içiren ve bizim mürebbimiz olan sensin” dedik ve rabbimizle ahitleştik.

Allah âyetin devamında neden bu ahdi bizden aldığını da beyan eder. “Kıyamet günü ‘biz bundan habersizdik’ demeyesiniz diye (bunu böyle yaptık).”653 Allah “bundan habersizdik” demememiz için bizden böyle bir ahit almış ve bizi kendi üzerimizde şahid kılmıştır.

Sen rabbine, Allah’a verdiğin ahde şahid oldun ve ‘sen bizim rabbimizsin’ dedin. O hâlde kimseyi rab, ilâh, mabud edinmeyeceksin; çünkü hiçbir şeyi ve kimseyi rab edinmeyeceğine sadece Allah’a âbd olacağına dair rabbine söz verdin.

Bir kul “benim rabbim Allah’tır” deyince rabbinin kendisine öğrettiğini öğrenir, emrettiğini yerine getirir, rabbinin davetine icabet eder, rabbiyle büyür, rabbi onu Rabb isminin tecellisiyle büyütür. İnsan başka bir şeyi öğrenip onunla manevi olarak büyürse ona kulluk yapmış olur, dolayısıyla kimi dinliyorsa ona kul olmuştur, onun rabliğini kabul etmiştir; çünkü “o beni büyütmüş, onunla büyümüşüm” demiş olur.

Bir de peygamberine yardım edeceğimize dair Allah’a söz vermişiz, Allah bizden ahit almıştır. Bu yüzden onunla gönderdiği vahye iman etmemiz, bu vahyi imana, ahlaka, amele dönüştürmemiz, bununla beraber onu insanlara, gönüllere taşımamız gerekir. Bu, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e yardım edeceğimize dair rabbimize verdiğimiz ahittir.

Peki, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e nasıl yardım edeceğiz?

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz getirdiği vahyi sahabesiyle nasıl taşıdıysa, biz de bize bıraktığı emaneti yerde bırakmayıp onu taşıyacağız. Böyle yaptığımızda ona yardım etmiş, iman etmiş ve Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e yardım etme, onu sevme ahdimizi yerine getirmiş oluruz. Biz de hep beraber öyle yapacağız inşallah.

Bir vaadinde, ahdinde duranlar vardır bir de ahdini bozanlar vardır. Eğer ahdimizi yerine getirir ve sözümüzde durursak sözümüze, ahdimize sadakat göstermiş olur, sıddıklardan olmuş oluruz; ama yok, ahdimizi bozarsak bu durumda yalancılardan, hainlerden olmuş ve rabbimizi, rabbimizin rabliğini, bizden aldığı ahdi unutmuş oluruz.

Allah, mü’minleri anlatırken buyurur. “Mü’minlerden öyle (yiğit) adamlar vardır ki (o gün) Allah’a (âbd olacaklarına ve resulüne her anda itaat edeceklerine dair) verdikleri söze sadakat gösterdiler. Onlardan kimi (Allah yolunda şehid edilerek) adağını yerine getirdi, kimi de (Allah’ın kendileri için takdirini) beklemektedir. Onlar hiçbir şekilde (Allah’a ve resulüne verdikleri sözü) değiştirmediler.”654

Her şeyini Allah’a kurban edebilecek bir imana sahip olmayınca hiç kimse mü’min olamaz. Biri Allah’ı her şeyden, canından çok sevmiyorsa, her şeyi Allah’a, Allah yolunda kurban etmek için beklemiyor, “rabbim için elimden geleni yapayım, rabbimin rızasını kazanayım, ona verdiğim sözü, vaadi yerine getireyim” demiyorsa imanında bir sorun vardır, imanı taklididir demektir. Her bir kul bire bir, teke tek Allah ile muhataptır. Bu nedenle kulun, Allah’a olan sözünü, ahdini yerine getirmesi şarttır.

Aynı şekilde “Kur’ân’a iman ettim” diyen her bir mü’min için Allah’ın Kur’ân’da vahyettikleri mü’minin Allah’a verdiği ahittir, sözdür. Biri “iman ediyorum” deyip hayatı Kur’ân’a göre yaşamadıysa, Kur’ân’ın âyetleri onda canlanmadıysa, Kur’ân ile dirilmediyse, Kur’ân’ın ahlakına bürünmediyse, aynı şekilde Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in ahlakıyla ahlaklanmadıysa, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e tabi olup onun yürüdüğü yolda yürümediyse Kur’ân’a iman etmemiş, Resulullah’a iman etmemiş, verdiği ahdi yerine getirmemiştir. Hatta verdiği ahdi, Allah’a söz verdiğini anlamamıştır. Sanki insan dünyaya geldikten sonra Allah peygamber ve kitap göndermiş de “hadi buna uyun” demiş gibi anlamıştır.

Hayır! İnsan dünyaya geldikten sonra Allah peygamber ve kitap gönderip “haydi, buna uyun” dememiştir. Allah önce insandan ahit almış ve ona bu ahdini yerine getirebilmesi için vasıflar vermiştir. Zatıyla, sıfatıyla tecelli edip insana her şeyi öğretmiş, kendini, peygamberini, vahyini tanıtmış, bununla beraber onunla konuşmuş, ahitleşmiş, “seni dünyaya göndereceğim, iman edeceksin, âbd olacaksın, ben senin rabbinim, beni unutmayacaksın, dünya bir imtihan yeridir, sen de bir süreliğine orada bulunacaksın. Şeytanı düşman bileceksin, onu dinlemeyeceksin, şeytanın Hz. Âdem (a.s.) babana cenneti kaybettirdiği gibi, üzerindeki nûrani, takvâ elbisesini soyduğu gibi senin elbiseni de üzerinden soymasına müsaade etmeyecek, cenneti kaybetmeyeceksin” buyurmuştur.

İnsanda cennetin olması gerekir ki onu kaybetsin. Allah öyle buyurdu âyet-i kerimede “ey Âdemoğulları! şeytan sizi (de Allah’ın emirlerine karşı gelerek) ana babanızın ayıp yerlerini kendilerine göstermek için (nûrdan olan takvâ) elbiselerini soyarak cennetten çıkardığı gibi aldatmasın.”655 Demek ki üzerimizde cennetin elbisesi varmış! Cennetin bu elbisesi takvâ elbisesidir.

Hz. Âdem (a.s.) babamız verdiği sözü unuttuğu için ahdini, Allah’a verdiği sözü bozdu ve Allah’ın “yaklaşmayın”656 dediği meyveyi yedi, dolayısıyla Allah’ın emrine asi olduğu için üzerindeki takvâ elbisesi soyulmuş oldu. Allah her birimize “dikkat edin şeytan size de bunu yapmasın” buyuruyor. Ne zaman rabbimizin emrini ciddiye almasak, onu unutsak, rabbimize asi olsak bu elbise üzerimizden soyulur.

Bu elbise takvâ elbisesi, Allah’a karşı kulluğumuzu bilme sorumluluğunun elbisesidir. Şayet sorumluluğumuzu, verdiğimiz sözü unuttuk ve ahdimizi bozduysak ne kadar kendimizi örtmeye çalışırsak çalışalım bu takvâ elbisesi üzerimizden soyuldu ve biz cenneti, gönlümüzün cennet oluşunu kaybettik demektir.

Allah’a bir de ona yeryüzünde halife olacağımıza, Allah’ın bize talim ettiği El Esmâu’l Husnâ’sının güzelliğini üzerimizde gösterecek ayna olacağımıza dair söz verdik.

Peki, böyle yapmayıp Allah’tan yüz çevirirsek ne olur?

Bu sefer üzerimizde şeytan, şeytanın verdiği vesveseler görünür ve üzerimizdeki takvâ elbisesi gider. Şeytan bizi kandırmış olur, biz de onun tuzağına düşmüş, cenneti kaybetmiş oluruz.

Evet, Allah kendisine kul olacağız, âbd olacağız diye bizden söz almıştır. Bize düşen de; verdiğimiz sözü unutmamaktır. Allah, peygamberini gönderip Kur’ân’ı indirerek ona verdiğimiz bütün sözleri tek tek bize hatırlatmıştır. Her bir âyet rabbimize verdiğimiz sözü, ne yapmamız, nasıl yapmamız gerektiğini bize hatırlatır. Allah örneklerle tekrar tekrar hepsini bize beyan etmiş ve resulünün üzerinden de onu önümüze koyup bize “siz de onun yaptığı gibi yapın. Sizden onun gibi bir kul olmanızı istiyorum”657 buyurmuştur.

Allah’ın âyetlerini, Kur’ân’ı okuyup rabbimizi, rabbimize verdiğimiz sözü hatırlayınca, kendimize gelince; nereden geldiğimizi, neye geldiğimizi ve rabbimizin bize nasıl bir vaatte bulunduğunu, ona nasıl bir ahit verdiğimizi, bizden nasıl bir söz aldığını hatırlarız. Peygamberlerin hâllerine, imanlarına, olaylar, meseleler karşısındaki tavırlarına baktığımızda Allah bize bunu hatırlatır. Bir de gönlümüze vahyedip hatırlatır.

Allah vahyettiğini gönlümüze indirir, inzal eder. Mesela; mutlaka şahid olmuşuzdur; bir âyeti yüz sefer okumuş, bir şeyler anlamışız; ama yüz birinci sefer okuduğumuzda çok farklı bir şey anlarız. İşte o anda o mana gönlümüze inmiş, Allah onu gönlümüze inzal etmiştir. Allah o ana kadar önce bizi hazırlamış sonra âyetin manasını gönlümüze indirmiştir. Böyle bir durumda arada vasıta yoktur; çünkü Allah o manayı, hikmeti, muradı gönlümüze indirmiştir. Böyle olunca gönlümüz çok farklı bir hâl alır. Allah’a yakınlığı, muhabbeti, Allah’ın bizi ciddiye alışını tadarız, arada perdeler kalmamış, kalkmış olur. O âyetin gönlümüze inmesi bize böyle çok farklı bir hâl kazandırır. Mü’minler bunun şahididir.

Peki, rabbimize verdiğimiz ahdi hatırlayınca manevi olarak nasıl bir hâlde oluruz?

Kendimizi Allah’ın huzurunda buluruz. Geldiğimiz vatanı hatırlarız. Hatıra itibariyle hatırlamasak bile onu tadarız. Önce onu tadar, sonra da neler yaşadığımızı hatırlarız.

Evet, Allah’a âbd olacağız diye söz vermişiz. Bunun için de sırât-ı mustakîmde rabbimize yürümemiz, koşmamız, Allah’ın kendisine nimet verdiği kullarla beraber bu kulluğu, âbdiyeti kazanmaya çalışmamız gerekir. Öyle ki rabbimize verdiğimiz sözü yerine getirmiş olalım.

Âbd olmak; sevdiğinin sevgisini istediğinden dolayı onun sevdiği gibi yapmak demektir. Allah her neyi vahyetmişse, peygamberleri nasıl yapmışsa Allah da onu sever. Kul, rabbinin sevdiği gibi yapmaya çalışınca Allah’ın sevgisine layık olmuş, Allah’a âbd olmuş, kul olmuş, rabbine yakın olmuş, rabbinin dostluğunu, veliliğini kazanmış, hak etmiş ve buna layık olmuş olur.

Biz de rabbimize verdiğimiz sözü unutmayacağız, ahdimizi yerine getirmeye çalışacağız inşallah.

Bütün Kur’ân-ı Kerim her bir âyetiyle Allah’ın bize emridir, bizden aldığı ahittir, dedik; çünkü “ben Kur’ân’a iman ettim” deyince her bir âyet için “emrettiğin, sevdiğin gibi yapacağım. Yap dediğini yapıp, yapma dediğini yapmayacağım ya rabbi” diye rabbimize söz vermiş, ahitleşmiş oluruz. Bu ahdi Allah, dünyaya gelmeden önce de bizden almıştı, şu anda vahyiyle de onu yeniden hatırlatır. Bu yüzden Allah Kur’ân’a “zikir” demiştir. Zikir; hatırlamak, unutulanı hatırlamak demektir. Rabbimiz, vahyini bize indirerek unuttuğumuz ahdimizi bizim için tazelemiş, yenilemiştir. Onun için âyetleri okurken okuduğumuz âyetlerin karşılığında cevap olarak rabbimizle ahitleştiğimizi hatırlamamız şarttır.

İnşallah biz de öyle hatırlayacağız, anlayacağız, iman edip ahdimizi yerine getireceğiz ve ahdini bozanlardan, hainlerden olmayacağız. Allah “ey iman (ettiğini iddia) edenler! Allah’a ve resul(ün)e ihanet etmeyin! Sonra (Allah’ın size bahşettiği) emanetlerinize (aklınıza, gönlünüze ve rûhunuza) bile bile hainlik etmiş olursunuz”658 buyurmuştur. Emanetlerinize ihanet etmeyin, Allah’a ihanet etmeyin, hainlik yapmayın, resulüne hainlik yapmayın, Allah’ın vahyine hainlik yapmayın, birbirinize hainlik yapmayın. Allah neyi emretmişse biz de onun emrettiği gibi yapınca vaadimizde durmuş, ahdimizi yerine getirmiş oluruz. Yoksa vaadini bozanlardan, hainlik yapanlardan, vaadini unutanlardan, verdiği sözü ciddiye almayanlardan oluruz.

Sözü öncelikle Allah’a vermiş, ahdi Allah ile yapmışız. Onun için Allah’a verdiğimiz ahdimizi, sözümüzü birbirimize hatırlatacağız inşallah. Öyle ki sadıklardan olalım, hainlerden olmayalım.

Allah bizi vaadinde sadık olanlardan eylesin. Allah bizi hainlerden eylemesin inşallah.

Şimdi de heteme “bitirdi, sona erdirdi, damgaladı, mühürledi” fiilini anlamaya çalışalım hep beraber.

Allah, kâfirlerin kalplerini mühürler, işini bitirir. Haddini aşıp Allah’ın vahyini, hakkı yalan sayanların da kalbini mühürler, işlerini bitirir.

“Allah onların (küfürdeki inatları yüzünden) kalplerini ve kulaklarını (hakikate karşı) mühürlemiştir.”659 Allah dünya hayatını ahirete tercih edenlerin kalplerini mühürler. Kur’ân’ı dinlemeyenlerin kalplerini mühürler ve işlerini bitirir.

Allah neden müşrik demedi de kâfir dedi?

Çünkü biri kâfir olduysa müşrik de olmuştur. Kâfir; hakikati öğrendikten, gördükten, anladıktan sonra üstünü kapatan, görmezlikten gelen, yok sayandır. Yalanlayanlar da “kabul ediyorum” deyip gereğini yapmayanlar, yalan sayanlardır. Bu yüzden “ben ahirete iman etmişim” demekle kimse ahirete iman etmiş olmaz. Ahirete iman etmiş olmak için ahireti dünyadan daha çok sevip yatırımı ahirete yapmak gerekir. İnsan, hayatını ahireti kazanmak üzere sarf ediyor, Allah’ın emrettiği, sevdiği gibi yaşıyor, Allah’ın emrinin gereğini yapıyorsa, Allah’ın “rabbinizden bir mağfiret olarak, genişliği gökler ve yer (kadar) olan muttakiler (Allah’a karşı kulluk sorumluluğunu bilip yerine getirmeye çalışanlar) için hazırlanmış cennete koşun”660 buyurduğu gibi o da cennete koşuyorsa ahirete iman etmiştir. Eğer böyle değilse o zaman “ben ahirete iman ediyorum” demekle iman etmiş olmaz. Allah da “Allah dünya hayatını ahirete tercih edenlerin kalplerini mühürler” buyurdu.

Öyleyse bakacağız, dünya hayatını ahirete tercih edenlerden miyiz, değil miyiz! Ahireti mi yoksa dünyayı mı, dünya hayatını mı daha çok seviyor, tercih ediyoruz! Eğer ahireti dünyaya tercih ediyorsak o zaman dünyayı ahirete kurban ediyoruz, ahirete de iman etmişiz demektir; ama yok, önümüze bir hayır, iyilik geldiğinde, Allah’ın yapmamız gereken sevdiği bir emri geldiğinde onu yapamıyor, gücümüz buna yetmiyor, “yapamıyorum” diyor, “ben, bence, bana göre” diyorsak bu durumda dünyayı, dünya hayatını ahirete tercih etmişiz demektir. Bu hâlimizin karşılığında göreceğimiz muamele de Allah’ın kalbimizi mühürlemesidir. Daha doğrusu biz kalbimizi mühürletmiş, kendi işimizi kendimiz bitirmiş oluruz. Gönlümüzün iman etmesini, ahiret için yapması gerekenleri yapmasını önlemiş, gönlümüze perde olmuş; yani dünya sevgisini gönlümüzün önüne koymuş oluruz.

Gönül Allah’a aittir. Gönül, rûh, rabbini istiyor. Biz onun önünü kapatınca, önüne nefsin, bedenin arzularını, isteklerini koyup, nefsimizle birlikte dünya hayatını tercih edince, rabbini isteyen rûhumuzu susturmaya çalışınca kendi işimizi kendi elimizle bitirmiş oluruz.

Mü’min “acaba ahireti dünyaya ne kadar tercih ediyorum” ya da “dünya hayatını ahirete ne kadar tercih etmişim” diye kendine bakmalıdır. Başkalarına bakıp hüküm vermek doğru değildir. Herkesin hükmünü Allah verir. Bize düşen; kendi hakkımızdaki hükmü vermektir. Bir günümüzü Allah yolunda ne kadar harcıyoruz? Hayatımızı, zamanımızı rabbimizi anlamak, tanımak için ne kadar harcıyoruz? Zamanımızın ne kadarını Allah’a kul, âbd olmak için harcıyor, ne kadarını onu tesbih ederek, zikrederek, tefekkür ederek, ona hamd edip şükrederek geçiriyoruz? Çalışıp kazandıklarımızın ne kadarını Allah yolunda sarf etmeye, onunla ebedi hayatımızı, Allah’ın rızasını kazanmaya çalışıyoruz? Allah yolunda ne kadar fedakârlık yapabiliyor, yanlış yapanları ne kadar affedebiliyor, mağfiret edebiliyor, onlara iyilik, güzellik yapabiliyoruz? İnsanları Allah’a, hakka, hakikate, sabra, rahmete, hayra ne kadar davet edebiliyoruz! Ahireti dünyaya tercih etmiş miyiz etmemiş miyiz! Günümüzün ne kadarı gafletle, rabbimizi unutmakla, ne kadarı da Allah ile olmakla geçiyor! Rabbimizle ne kadar konuşuyor, ne kadar da başkalarıyla konuşuyoruz? Hepimiz kendimize bunları sormaya ve ne yapıp yapmadığımızı anlayıp kendimizi tanımaya çalışmalıyız. Çalışalım ki kendi hakkımızdaki hükmü verebilelim.

Hiç kimse bir başkası hakkında hüküm veremez; çünkü hiç kimse kimsenin gönlüne şahid olamaz, gönül âleminde neler yaşandığını, kimlerle olduğunu, neler yaptığını bilemez. İnsan ancak kendine şahiddir, dolayısıyla herkes kendi hükmünü verebilir. İnsan kendi hükmünü verecek ki eksik yapıyorsa eksiğini tamamlamaya, yanlış yapıyorsa yanlışını düzeltmeye çalışsın ve kalbini mühürletmesin, kendini perdelemesin.

“Allah haddini aşanları sevmez.”661 “Sonra onun ardından nice resulleri kendi kavimlerine gönderdik. Onlara apaçık mucizeler getirdiler; fakat onlar daha önce yalanladıkları şeye iman edecek değillerdi. İşte biz, haddi aşanların kalplerini böyle mühürleriz.”662 Heteme bir de “bitirmek” demekti. Allah onların işini sonlandırır.

Allah birinin işini sonlandırırsa o kişi hayatı yaşamaya devam eder; ama manevi işi sonlanmış olur; yani imanını kaybetmiş ve manevi olarak kazanma imkânı sona ermiş olur. Manevi olarak kaybettiğinden, imanını kaybettiğinden dolayı da ameli boşa gider. Allah’ın âyetlerini yalan saydığı için artık onun işi bitmiştir.

Allah âyet-i kerimelerde “mü’minler ancak kardeştirler. Öyleyse kardeşlerinizin arasını düzeltin.”663 “Siz(in içiniz)den (her zaman) hayra davet eden, iyiliği emredip kötülükten men eden bir topluluk bulunsun. İşte onlar felaha (kurtuluş ve saadete) erenlerdir.” 664 Birbirinizi hayra, hakka, sabra davet edin. “(Ey mü’minler!) Siz hayır işlerinde yarışın”665 buyurmuştur. Biri diliyle “evet, Allah âyette böyle buyuruyor; ama ben öyle yapmıyorum, tam tersini yapıyorum. Kimseyi hayra davet etmiyorum, Allah’ın hayr dediğine hayr demiyorum. Bence şu şöyledir, falancalara göre böyledir” deyip konuşuyorsa Allah ona “sen nereye gidiyorsun! Sen kimsin, sen kulluk mu ilâhlık mı yapıyorsun! Sen Allah’ın gönderdiği dinden başka bir din mi ürettin, Allah vahyini indirmiştir, neden rabbini dinlemiyorsun?” demez mi!

İnsan, Allah’ın vahyini, hakikati bu şekilde örtünce hakikatin kâfiri olur, Allah da onun kalbini mühürler. Artık hakkı istediğimiz kadar ona söyleyelim duymaz, işitmez; çünkü kalbi mühürlenmiştir. Allah böyleleri için hatemallâhu alâ kulûbihim ve alâ sem’ıhim ve alâ ebsârihim gışâveh:666 “Allah onların (küfürdeki inatları yüzünden) kalplerini ve kulaklarını (hakikate karşı) mühürlemiştir. Onların gözleri üzerinde de (dünya sevgisinden) bir perde vardır” buyurur. Bu yüzden artık hakkı, doğruyu işitmezler, anlamazlar, doğruyu görmezler, bir güzellik görseler bile orada bir hata aramaya, yanlış görmeye çalışır, güzelliği hatayla örterler. Böylelerinin kalbi, gözü, kulağı mühürlenmiştir.

İnsan kendini neden bu hâle getirir?

Benliğinden, terbiye olmamış nefsinden, “ben, bence, bana göre” dediğinden, “Allah” diyemediğinden, “rabbim” diyemediğinden dolayı kendini bu hâle getirir. Neden? -İman etmemiş de ondan! Rabbini sevmiyor, rabbinin sözünü, vahyini, kendisinden istediğini, rabbinin “sev” dediğini sevemiyor. Tam tersine rabbinin sevmediğini, “yapma” dediğini, şeytanın verdiği vesveseyi, gıybeti, dedikoduyu, iftirayı, kini, nefreti, insanları eleştirmeyi, çekiştirmeyi seviyor. İşte, şeytana kul olmuş insan böyledir!

Allah “ey Âdemoğulları! Ben size şeytana âbd olmayın; çünkü o sizin apaçık düşmanınızdır, diye sizden ahid almamış mıydım”667 buyurmuştur. O ise düşmanının peşinden gider! Allah, Kur’ân’ı dinlemeyenlerin, resulüne tâbi olmayanların, kendine başka örnekler edinenlerin kalplerini mühürler; ama dışarıdan onlara bakınca bir şey görünmez. Mü’min, Müslüman gibi konuşur, hatta insanları davet ederler, “ben haktayım, benden başka kimse hakta değildir, herkes bâtıldadır” derler. Kalpleri mühürlenmiş ya Allah’ın âyetleri kendilerine okununca imanları artmaz, “Allah” denince kalpleri ürpermez, rablerine, rablerinin sözüne, vahyine güvenmez, bu yüzden “bence, bana göre” derler.

Allah âyet-i kerimede “muhakkak ki Allah, insanlara hiçbir şekilde zulmetmez; fakat insanlar kendilerine zulmederler”668 buyurmuştur. Dolayısıyla Allah kimsenin kalbini mühürlemez; insan kendi kalbini kendisi mühürletir. Allah’a “ben seni rab olarak, ilâh olarak, malikim, sahibim olarak, idare edenim, yönetenim, melikim olarak kabul etmiyorum” der. Bütün bunları söylerken bir de “ben iman ediyorum, benim imanım var, ben Müslümanım” der! Böyle birini gördüğümüzde bilelim ki Allah onun kalbini, kulağını, gözünü mühürlemiştir, o da hakkı göremez olmuştur. Artık göremez, istese de göremez! Bunda o kadar ısrar etti ki artık kendisinde güzellikten eser kalmadı. Kendi fıtratını Allah’ın nefhettiği rûhu öyle bir kaybetti ki bütünüyle nefis oldu, hevâ ve hevesten ibaret kaldı.

“(Resulüm! Nefsinin) Hevâsını (arzu ve isteklerini) kendisine ilâh edinen ve Allah’ın (ezeli olan) bir ilim üzere (küfürdeki inadı yüzünden) dalâlette bıraktığı, kulağını ve kalbini mühürlediği, gözünün üstüne de bir perde çektiği kimseyi gördün mü?”669 Kalbi mühürlenen biri nefsinin hevâsıyla öyle bir hâle gelmiştir ki kendi nefsini ilâh gibi görür, onun için “ben biliyorum” der. Allah’ın vahyini işitince ya da bir âyet kendi işine gelmeyince hemen onu yalanlar, yok sayar, “orayı geç” der veya “bu âyet bana bir şey söylemiyor, ben bunu anlamadım” der. Ya da Allah’ın vahyine karşı “ama” der ve kendi kendine mazeretler üretir. İşte, böyle birinin kalbi mühürlenmiştir.

Herkes “acaba bende böyle bir hâl var mıdır” diye kendine bakmalıdır. Allah’ın âyetlerini işitince “işittik ve itaat ettik” diyebiliyor mu “rabbim ne dediyse o haktır, rabbim bana nasıl bir muamelede bulunursa bulunsun o benim için hayırdır, güzelliktir, cennettir, rahmettir, aşktır, muhabbettir, imandır” diyebiliyor mu? Diyemiyorsa nefsi kendisiyle Allah arasına girmiş ve konuşuyor demektir. Nefsi şeytanla iş birliği yapmıştır, oradan şeytan konuşuyor ve ona “sen beni dinle” diyor, o da şeytanı dinliyor demektir. Oysa ki mü’min her ne olursa olsun “rabbim ne dediyse o haktır, doğrudur, güzeldir, hayırdır” der. Bunu diyemiyorsa bir sorun vardır.

Allah bizi kalpleri, kulakları mühürlenenlerden, gözlerine de perde çekilenlerden eylemesin inşallah.

Allah, Kıyamet günü için “o gün onların ağızlarını mühürleriz de neler kazandıklarını elleri bize söyler, ayakları da (buna) şahidlik eder”670 buyurmuştur. Kıyamet günü Allah ağzı mühürler, onun için ağız konuşamaz. İnsanın, yaptıklarını elleri anlatır, ayakları da “evet” deyip olan her şeye şahidlik yapar.

Allah, kaybedenlerin ağzını neden mühürler?

Çünkü ağzı konuşsa orda bile yalan söyleyecek. Zaten dünya hayatında konuşurken de devamlı yalan söylüyordu; ama eli konuşsa hakikati söyleyecek. İnsan her zaman için kendi eliyle, ayağıyla neler yaptığını bilir; ama diliyle konuşurken yalanlar söyler, iftiralar atar, gıybet eder, dedikodu yapar, söylediğinin yalan olduğunu bile bile yalan konuşur. İşte, Allah da “ahirette böyle konuşamayacaksın. O gün ağzını mühürleriz. Ellerin konuşacak, ayakların da şahidlik yapacak” buyurdu.

Biri hakkı, hakikati söylemiyorsa onun ağzı burada, dünyada mühürlenmiştir. Burada hakkı, hakikati söyleme imkânı vardır; ama ahirette artık hakkı, hakikati söylemeyeceği, yalan söyleyeceği için orada ağzı mühürlenir. İnsanın ağzı burada mühürlenmişse o kişi hakkı, hakikati söyleyemez, işitemez, göremez; ama bunu kendisi yapmıştır, kendisi burada ağzını mühürlemiş, hakkı söylememiş, doğruyu ikrar etmemiş, tasdik etmemiş, hakkı işitmemiş, görmemiş, onun için bu azaları mühürlenmiştir. Diğer türlü Allah hiç kimseye zulmetmez, insan kendi kendine zulmeder, kendini karanlıkta bırakır ve kendini haktan, hakikatten mahrum bırakır.

Allah bizi kendini haktan, hakikatten, doğrudan, güzelden, güzellikten mahrum edenlerden eylemesin inşallah. Allah bizi kalbini, gözünü, kulağını mühürletenlerden eylemesin. Allah bizi hakkı, hakikati görenlerden, işitenlerden, sevenlerden, “rabbim Allah’tır. Rabbim ne dediyse doğru odur, hak odur, güzel odur” diyenlerden eylesin. Allah bizi huzurunda kalbi ürperenlerden, titreyenlerden, kalbinin mühürlenmesinden korkanlardan eylesin. Allah bizi bir hakikati bile gizlemenin kalbine, gözüne, kulağına bir perde olarak geleceğini unutmayanlardan eylesin inşallah.

Şimdi de emere “ömür verdi, yaşattı” fiilini anlamaya çalışalım hep beraber.

Allah, insana ve her varlığa bir ömür takdir etmiştir. Hiç kimse Allah’ın verdiği bu ömrü kısaltamaz veya uzatamaz. “Her ümmetin (ve topluluğun) bir eceli vardır. Ecelleri geldiği zaman ne bir an (onu) erteleyebilirler ne de öne alabilirler.”671

Rabbimiz bize “senin belli bir vakitte ecelin gelir ve sana tayin ettiğim, takdir ettiğim ömrün biter sonra huzuruma geleceksin. Bu yüzden ömrünü doğru değerlendir, ebedi hayatını kazanmak, cennete koşmak, varmak, rabbine yakın, mukarrebun olmak ve ebedi bir hayatı kazanmak için ömrünü kullan” deyip bizi uyarıyor.

Ömür insanın tek sermayesidir; çünkü insan, ömründe, hayatında, vaktinde, zamanında neyi kazanıyorsa huzura onunla gider. Ömrü bir gün olarak anlamak gerekir. Zaten insanın yılları, ömrü günlerin peş peşe gelişinden meydana gelir. An ise ömrün, zamanın en küçük parçasıdır. İşte, kul anda rabbiyle beraber olmalıdır.

Kul, rabbini zikrederken, rabbinin hesabını gözeterek düşünürken, konuşurken, bir iş yaparken o anda rabbiyle beraber olur, rabbinin huzurunda olur. Rabbinin emrettiği, sevdiği gibi yaptıkça da rabbine yakın olur, yaklaşır. Bunu kula kazandıran şey, Allah’ın kuluna verdiği ömür sermayesidir. Kul bu ömür sermayesini kullanıp Allah ile alışveriş yapar. Bu alışveriş de; iman, aşk, muhabbet, sevgi alışverişidir. Kul, Allah’ın sevdiği gibi yapmaya çalıştıkça, rabbini zikrettikçe, tesbih ettikçe, rabbinin yolunda, sırât-ı mustakîmde yürüdükçe, hayr işledikçe, salih amel işledikçe ömrünü Allah’a kurban etmiş, vakfetmiş ve Allah’a verdiği sözü yerine getirmiş olur. Böyle olunca da huzura kazandığı bu nimetlerle gider; ama rabbini unutunca o zaman da ömrü yok mesabesinde boşa gitmiş olur ve ahirete kaybetmiş olarak gider.

İnsan, ömrünü yanlış yolda kullanırsa, Allah’ın “haram” kıldığı, “yapma” dediği yolda ömrünü harcarsa şeytanın peşine verip onunla beraber cehenneme doğru yol alır. Allah âyet-i kerimede “bilin ki kim Allah’a şirk koşarsa muhakkak Allah ona cenneti haram kılar ve onun varacağı yer ateştir. (O gün nefsine zulmeden) Zalimler için hiçbir yardımcı da yoktur”672 buyurmuştur. Kim şeytanla beraber olursa Allah ona ebedi cehennemi yazmış ve şeytanla beraber cehenneme gideceğine hükmetmiştir. Allah bize “sakın şeytanla beraber olmayın, bana şirk koşmayın yoksa onunla beraber ateşe varırsınız” buyuruyor.

Kaybetmemek için hayatımızı nerede, nasıl yaşadığımıza bakmamız ve Allah’ın bize verdiği ömrün, hayatın kıymetini bilip onunla ebedi hayatımızı, Allah’ın rızasını, yakınlığını, dostluğu, veliliğini, sevgisini kazanmamız şarttır. Allah’ın verdiği ömürde ya Allah’a âbd, kul oluruz, kulluğu, aşıklığı yaşar, Allah’ın sevgisini kazanır ve bunu tadarız, hayatı yaşarken “rabbim” deriz, o da bize “kulum” der ya da başka şeyler peşinde koşar, başka şeylerle meşgul olur, hayatımızı, Allah’ın bize verdiği ömrü orada harcar, kullanır, dolayısıyla kaybederiz.

Allah âyet-i kerimede “herkesin, peşinde koştuğu şeyin karşılığını bulması için muhakkak ki (o kıyamet) saat(i) gelecektir. Neredeyse onu (kendimden bile) gizleyeceğim”673 buyurur. O gün bu kadar dehşetlidir. O gün herkes, ömrünü neyin peşinde harcamışsa, koşmuşsa onu görecek ve ona “işte senin rabbin budur. Sen hayatını bunun için kurban ettin, bunun peşinden koştun” denecek. O mal olabilir, mevki olabilir, nefsin bir arzusu, isteği olabilir, hiç fark etmez. Biri hayatını dünya hayatına ait bir şeye harcamışsa o kişi kaybetmiştir; ama rabbinin rızası peşinde koştuysa, ebedi hayatını kazanmak için çırpınıp çaba gayret sarfettiyse, Allah için öğrenip Allah için öğrettiyse, Allah için çalışıp, kazanıp Allah yolunda harcayıp, sarf ettiyse “rabbim benden razı olsun” diye düşünüp, konuşup hareket ettiyse bu defa kazanmıştır.

Evet, hep beraber Allah’ın seleğe “çekip çıkardı, soydu, çekip aldı” fiiliyle âhede “ahit aldı” fiilini, ardından heteme “bitirdi, sona erdirdi, damgaladı, mühürledi” fiilini, son olarak da emere “ömür verdi, yaşattı” fiilini anlamaya çalıştık.

Allah bizi vahyini, hakkı, doğruyu yalan sayanlardan ve dünya hayatını ahirete tercih edenlerden eylemesin inşallah. Allah bizi hayatının, vaktinin, zamanının, ömrünün kıymetini bilenlerden eylesin. Allah bizi hayatı rabbimizin emrettiği, sevdiği gibi yaşayanlardan ve kalbinin mühürlenmesinden korkanlardan, endişe edenlerden, dolayısıyla kalbi mühürlenmeyenlerden eylesin. Allah bizi Kur’ân’ı dinlemeyenlerden, haddini aşanlardan eylemesin. Allah bizi ahdini unutmayanlardan ve Allah’a verdiği sözü, ahdi yerine getirmeye çalışanlardan eylesin. Allah bizi Allah’ın indirdiği her bir âyete “ben iman ettim” deyince bunu Allah’a verdiği bir söz olarak, ahit olarak kabul edip ahdinin gereğini yerine getirmeye çalışanlardan eylesin.

Allah’ın selamı, rahmeti, aşkı, muhabbeti, bereketi bütün mü’min ve Müslümanların üzerine olsun inşallah.

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Yâsîn /37 ↩
  2. Yâsîn /60-61 ↩
  3. Âli İmran /81 ↩
  4. A’râf /172 ↩
  5. Ahzab /23 ↩
  6. A’râf /27 ↩
  7. A’râf /19 ↩
  8. Âli İmran /31 ↩
  9. Enfâl /27 ↩
  10. Bakara /7 ↩
  11. Âli İmran /133 ↩
  12. Mâide /87 ↩
  13. Yûnus /74 ↩
  14. Hucurât /10 ↩
  15. Âli İmrân /104 ↩
  16. Bakara /148 ↩
  17. Bakara /7 ↩
  18. Yâsîn /60 ↩
  19. Yûnus /44 ↩
  20. Câsiye /23 ↩
  21. Yâsîn /65 ↩
  22. A’râf /34 ↩
  23. Mâide /72 ↩
  24. Tâhâ /15 ↩