close

59.Bölüm

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyai vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Hep beraber Allah’ın El Efâlu’l Husnâ’sını anlamaya ve rabbimizi onun bize olan muamelesinden tanımaya çalışıyorduk.

Kul, rabbini efâlinden tanımayınca esmâsını, isimlerinin tecellisini de anlayamaz, dolayısıyla rabbini tanıyamaz ve tanımadığı bir ilâha, rabbine iman edemez. Biz de hep beraber El Efâlu’l Husnâ ve Aşk sohbetlerini yapıyoruz ki rabbimizi tanıyalım, anlayalım ve rabbimize iman edelim.

Geçen sohbetimizde bease “diriltti, çıkardı, ölümünden sonra diriltti” fiilini anlamaya çalışmıştık, bu sohbetimizde ise sıra temme “tamamladı” fiilini öğrenmeye, anlamaya çalışacağız inşallah.

Âyetleri okurken Allah’ın nasıl tamamladığını ve bizden tamamlamayı nasıl istediğini öğreneceğiz inşallah.

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

“Hani bir zamanlar Yûsuf, babası (Yakûb)a demişti ki: Ey Babacığım! Gerçekten ben (rüyamda) on bir yıldızla Güneş’i ve Ay’ı gördüm. Gördüm ki onlar bana secde ediyorlardı. (Babası Yakûb) Yavrucuğum, dedi. Rüyanı (sakın) kardeşlerine anlatma sonra sana (şeytanın verdiği vesvese ve) bir hile ile tuzak kurarlar; çünkü şeytan, insana apaçık bir düşmandır.” İnsan, şeytana uyunca hem kendine hem de başkalarına zulmeder ve kaybeder.

“İşte böylece rabbin seni seçecek, sana (rüyada görülen) olayların yorumunu öğretecek ve daha önce ataların İbrâhîm ve İshâk’a nimetini tamamladığı gibi sana ve Yakûb soyuna da nimetini tamamlayacaktır. Muhakkak ki rabbin alîmdir, hakîmdir (her şeyi ve herkesi bilen, her işinde hikmet ve hayır olandır).”364 Allah nimetini tamamlar.

“Andolsun ki Yûsuf ve kardeşlerin(in kıssasın)da (almak) isteyenler için (nice) âyetler (ibretler ve dersler) vardır.”365 Allah ibret almamızı, ders almamızı istiyor. Biz de hep beraber ibret alacağız, almaya çalışacağız inşallah.

Evet, Allah nimetini tamamlar. Allah sadece Hz. Yûsuf (a.s.) için değil, her bir kul için nimetlerini tamamlamayı diler. Demek ki Allah önceden takdirini yapıp nimetini her bir kula tamamlamayı dilemiş; yani senaryoyu yazmıştır.

Allah takdirini yapmıştır. Allah’ın takdiri; nimetini tamamlamaktır. Yeter ki kul güzel yapmaya çalışsın. Bu yüzden Allah âyet-i kerimede “biz, muhsinleri (güzellik yapıp güzel olanları) böyle mükâfatlandırırız”366 buyurur. Eğer biri Allah’ın mükâfatına nail olmamışsa güzel yapmadığı, güzel düşünmediği, Allah ile güzel olmaya çalışmadığı içindir.

Her bir kul kendi hayatına baktığında Allah’ın kendisine nimetlerini tamamlamak için nasıl imkânlar verdiğine şahid olur. Buradaki tek şart; güzel yapmaktır. Güzel yapmayanlar, Allah ile güzel olmak istemeyenler, Allah’a göre güzel olmak istemeyenler; hüsrana uğramış, Allah’ın kendisi için takdir ettiğini, tercih ettiğini tercih edememiştir. Allah’ın kendisine nimetini tamamlamak için yaptığı muameleyi anlamamış ya da kabullenememiş, ciddiye almamış ve kendisi için başka bir hayat tercih etmiştir. Böylelikle nimet onun üzerinde tamamlanmamış, aksine nimeti, rabbini, güzelliğini kaybetmiştir. Bu duruma düşmemek için Allah bize “Hz. Yûsuf (a.s.)’ın kıssasına bakarak ibret alın, Allah âlim ve hâkimdir. Allah hikmet sahibidir, her işinde hikmet vardır ve her şeyi bilendir, her şeyi bilerek yapar” buyuruyor.

Allah her bir kula nimetini tamamlamayı diler. Kul hikmetle bakıp Allah’ın muradını anlamaya çalışınca “rabbim bana bu muameleyi neden yaptı, benim burada ne anlamam lazım” deyip Allah’a, Allah’ın âyetlerine, vahyine, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e göre bakınca Allah’ın muamelesini anlar. Aynı şekilde Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in ve diğer peygamberlerin yaşadıklarına bakınca Allah’ın muamelesini onlar üzerinden anlar. Allah zaten peygamberlerin hayatını iman edenlere ders ve ibret almaları için anlatmıştır. Nazar edenler, bakanlar mutlaka bu hikmeti, ibreti görür. Sonra peygamberlerin hareket ettiği gibi hareket edip, düşündükleri gibi düşününce onların kazandığını kazanır. Allah her bir kula böyle bir takdir yapmıştır.

Bilmemiz lazım ki kulun başına gelen her şey Allah’ın kendisi üzerindeki nimetini tamamlaması içindir. Kul, Allah’ın muamelesine “neden, niçin” deyip isyan eder, cahilce bakar, gözünü kapatıp Allah’ın muradını görmez, anlamaz, Allah’ın vahyini işitmezse bu durumda Allah’ın muamelesine, efâl tecellisine, nimetini tamamlamayı dilemesine gözünü, kulağını, kalbini, gönlünü kapatmış olur. Kapattığı için de şeytan ona başka vesveseler verip feryad ettirir, isyan ettirir, Allah’a itiraz ettirir, kul da şeytana uyup hikmetle bakmayınca şeytanla beraber kaybedenlerden olur.

Her bir kulun “rabbim bana nerde ve nasıl bir muamelede bulunmuş, hikmeti, muradı nedir, nimetini nasıl tamamlamayı dilemiş” diye kendi hayatına bakması, bununla beraber Allah, kendisi üzerindeki nimetini tamamlasın diye Allah’ın emrettiği, sevdiği gibi yapıp rabbine karşılık vermesi lazım. Rabbinin ona “seni seviyorum, nimetimi tamamlamayı diliyorum. Haydi, kulum güzel yap, haydi büyü, haydi sabret, haydi bunu anla, bunu tanı” derken onun da rabbine “seni seviyorum ya rabbi! Allahumme lebbeyk; emrindeyim ya rabbi! Ben senin kulunum, senden başka ilâh yoktur. Benim ilâhım, mabudum, maşukum, istediğim, sevdiğim sensin. İyyâke na’budû ve iyyâke nestaîn” demesi lazım. Öyle ki rabbinin hitabına doğru cevap vermiş ve Allah’ın nimeti onun üzerinde adım adım tamamlanmış olsun.

İnsanın üzerinde Allah’ın nimeti tamamlanınca kul kemale erer. Allah, vahyini tamamladığında Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e “bugün sizin için dininizi kemale erdirdim, üzerinizdeki nimetimi tamamladım”367 buyurmuştur. Allah, nimetini Kur’ân ile tamamlamıştır. Eğer vahiy tamamlandıysa, din tamamlandıysa, nimet kemale erdiyse o hâlde ne zaman Allah’ın vahyi üzerimizde, gönlümüzde tecelli eder, Kur’ân gönlümüzde imana dönüşür, kemale ererse işte o zaman biz de Kur’ân ile kemale ermiş, canlı Kur’ân olmuş, kâmil manada mü’min, Müslüman olmuş, Allah’a yakın, dost olmuş oluruz, dolayısıyla Allah’ın dini üzerimizde kemale ermiş ve Allah’ın nimeti üzerimizde tamamlanmış olur.

Demek ki nimet Kur’ân’mış! Kur’ân ile dirilip, kemale erip onunla nimetin üzerimizde tamamlanması gerekiyormuş! Allah’ın âyetleri bir kulun gönlüne iner, tecelli ederse, kul, rabbini rabbinin vahyinden tanır, anlarsa, rabbinin kelamını, sözünü sever ve onun emrettiği, sevdiği gibi yapmaya, olmaya çalışırsa Hz. İnsan olur.

Nasıl ki Allah, peygamberlerini vahyiyle, âyetleriyle, kitaplarıyla kemale erdirmişse bütün insanlar için de aynı şey geçerlidir. Bütün insanlar ancak Kur’ân ile kemale erer ve Kur’ân ile Allah’ın nimeti üzerlerinde tamamlanır. Allah, kâmil manada dinini kemale erdirmiş, nimetini her bir kulu için tamamlamış, vahyi onun önüne koymuş “haydi kulum onunla diril, kemale er, nimet üzerinde tamamlansın” demiştir. Nimet, kulun üzerinde tamamlanınca Allah’ın nefhettiği rûh, hakikat ortaya çıkar, dolayısıyla kul kendini, rabbini tanır. Allah da onun üzerindeki nimeti tamamlamış olur.

Allah neden nimetini tamamlamayı dilemiştir? -Çünkü Allah âlim ve hâkimdir, her şeyi bir hikmetle yapandır ve takdiri, hükmü öyle vermiştir. Hikmet; Allah’ın, kulu üzerindeki muradıdır. Allah’ın bu muradı da kulun kemale ermesidir, üzerindeki nimetin tamamlanmasıdır, Allah’a yakın, dost olmasıdır.

“Sonra (Yahudilerden) güzellik yapanlara (nimetimizi) tamamlamak, her şeyi (birer birer) açıklamak, bir hidâyet ve bir rahmet olmak üzere Mûsâ’ya kitabı (Tevrât’ı) verdik ki onlar rablerine kavuşacaklarına iman etsinler.”368 Rabbimizin huzuruna varacağımıza iman ettiysek o hâlde Allah’ın nimetlerine, ikramlarına sarılır, hidâyet yolunda, sırât-ı mustakîm yolunda olmak, hidâyete ermek, Allah’ın rahmetinin içine girmek ve rabbimizin bize açıkladıklarını anlamak için çaba, gayret sarf ederiz. Böyle olunca da Allah üzerimizdeki nimetlerini tamamlar.

Allah’ın her bir kul için yaptığı bir takdir vardır. O kul nerde olursa olsun, kimlerle beraber olursa olsun, neyle meşgul olursa olsun, Allah onun üzerindeki nimetlerini tamamlamayı dilemiştir ve tamamlar. Kul ya bu nimetleri tercih eder, alır, kabul eder ya iblisin, şeytanın verdiği vesveseye ya da şeytana uyanların sözlerine bakar veya kendi nefsini dinler ve nefsinin kendisine söylediğini tercih eder. Neticede hepsi aynı kapıya çıkar. Sonuçta yine şeytana uymuş, şeytandan gelen vesveseyi söylemiş, tercih etmiştir. Allah, “andolsun ki insanı biz yarattık ve nefsinin ona ne vesvese verdiğini biliriz; çünkü biz ona (hayat veren) şah damarından (ve kendi varlığından) daha yakınız”369 buyurmuştur. Yani Allah kimin neyi tercih ettiğini bilir ve buna göre ona muamelede bulunur.

Her kul, Allah’ın nimetini almak için rabbinin kendisinden ne istediğini, nasıl yapması gerektiğini ve Allah’ın neyi neden emrettiğini anlamaya çalışmalı, rabbini dinlemeli, gönlünü rabbine, rabbinin vahyine açmalıdır. Öyle ki Allah’ın istediği, razı olduğu gibi yapsın ve Allah onun üzerindeki nimetini tamamlasın.

Allah, Kur’ân’ı tamamlayınca “bugün sizin için dininizi kemale erdirdim, üzerinizdeki nimetimi tamamladım”370 buyurmuştu ya işte Allah, Kur’ân’la dinimizi kemale erdirmiştir.

Din; hayat biçimi demektir. Hem zahiri olarak hem de gönül âlemimizde yaşarken, düşünürken, tefekkür ederken, bir bilgiye sahip olurken, o yaşantımızı, düşüncemizi, bilgimizi mutlaka Kur’ân’ın şekillendirmesi, inşâ etmesi gerekir; yani hem gönül âlemimizde hem de dışarıda Kur’ân’a göre yaşamamız gerekir ki dinimiz kemale ersin. Eğer hayatımızın, gönlümüzün herhangi bir yerinde Kur’ân’a ters düşersek Allah’ın dini üzerimizde tamamlanmamış, böyle olunca nimet de üzerimizde tamamlanmamış olur; ama Kur’ân hayatımızın her anını ihata edip kapladıysa, biz de hayatı Allah’a göre yaşadıysak o zaman Allah’ın dini üzerimizde kemale erer, biz de Allah’ın dinini kâmil manada yaşamış oluruz. Böyle olunca Allah’ın nimetleri de üzerimizde tamamlanır.

Nimet, peygamberlerin kazandığı nimettir ve Allah’ı bilme, tanıma, Allah’a iman etme, âşık olma, âbd olma, onun sevgisini kazanmak için çaba, gayret sarf etme, Allah’a karşı takvâ sahibi olma, kendi acziyetini, rabbinin de azametini bilip onun huzurunda boyun bükme, rükû etme, secde etme nimetidir. Bununla beraber her şeyi rabbinden isteyip gönlüne rabbinin tecelli etmesi ve onun rahmetinin içine girmek için dua olma, Allah’ı davet etme, Allah ile güzel olup Allah’a göre güzel yapma nimetidir. İşte, nimet budur!

Peki, Allah’ın zahiri olarak yaptığı ikramlar da nimet midir?

Evet, nimettir; ama bunlar nimetin hakikati, aslı değildir. Hakiki nimetleri kazanmak için birer vesiledir. Zahiri nimetler ile ahiretimizi, Allah’ın rızasını kazandığımızda onlar bizim için nimet olmuş olur. Eğer onlarla Allah’ın rızasını kazanmazsak bu defa onlar nimet olmaktan çıkıp başımıza bela olur, bize zahmet olur, eziyet olur.

“İslam’a (her iki dünyada da selamet ve kurtuluşa) davet edildiği hâlde Allah hakkında yalan uydurup iftira edenden daha zalim kim vardır! Allah, zalimler topluluğunu hidâyete erdirmez.”371 Zalimler İslam’a, Allah’a teslim olmaya, iman etmeye, kul olmaya davet edildikleri hâlde bunu kabul etmez, Allah’ın “hak” dediğine “hak,” “bâtıl” dediğine “bâtıl” demez, tam tersine “bâtıl” dediğine “hak,” “hak” dediğine de “bâtıl” der ve Allah hakkında yalan uydururlar. Bundan dolayı Allah onları hidâyete erdirmez.

“Onlar ağızlarıyla (kötü söz ve iftiralar ederek) Allah’ın nûrunu söndürmek istiyorlar; ama kâfirlerin hoşuna gitmese de Allah nûrunu tamamlamayı murad etmiştir.”372 Allah’ın “hak” dediğine “bâtıl,” “bâtıl” dediğine “hak,” “doğru” dediğine “yanlış,” “yanlış” dediğine doğru demek Allah’ın nûrunu söndürmeye çalışmak demektir. Böyle yapanlar kâfirdir ve onlar istemese bile Allah, nûrunu iman edenlere, gönlünü Allah’a, imana, İslam’a açanlara tamamlayacaktır.

Biri İslam’a çağırıldığı hâlde Allah’a karşı yalan uydurup hakkı, hakikati inkâr eder, kendisine göre başka doğrular getirip “ben, bence, bana göre” ya da “birilerine göre” derse İslam’ı kabul etmemiş, Allah’a teslim olmayı reddetmiştir. Dolayısıyla kelimelerle Allah’ın “hak” dediğinin bâtıl olduğunu ispatlamaya, kendi söylediğinin de hak olduğunu savunmaya, yalan söyleyip karşısındakini kandırmaya çalışarak ağzıyla Allah’ın nûrunu söndürmeye çalışmış olur. Kâfirler, hakikati örtenler, zalimler, ağızlarıyla Allah’ın nûrunu söndürmeye çalışanlar, Allah’a karşı yalan uyduranlar istemeseler de Allah nûrunu tamamlayacaktır.

Bütün insanlar bir mü’mine karşı o mü’minin kazanmasını istemese de Allah o kul için nûrunu tamamlar, hatta bütün insanlar bir araya da gelse buna mâni olamazlar. Onun için kul, ne olursa olsun rabbine güvenip “rabbim, nûrunu üzerimde tamamlar” demelidir; çünkü Allah, üzerindeki nimetini tamamlamak için ona bir takdir yapmıştır. Bütün insanlar bir araya gelse de buna mâni olamaz.

Allah, kullarına hayatları boyunca Kur’ân’a göre bir muamelede bulunur ve her bir kulu için nûrunu, vahyini tamamlar, yeter ki kul dinlesin; ama Allah onu bir şekilde âyetleriyle buluşturduğunda, âyetler onun gönlüne geldiğinde eğer gönlünü kapatıp Allah’ın vahyini reddeder, şeytanın verdiği vesveseyi Allah’ın âyetlerinin önüne koyarsa şeytanın verdiği vesveseyi doğru bulmuş, şeytanı haklı görmüş, rabbini, rabbinin vahyini yalanlamış olur. Böyle olunca da üzerinde nimet tamamlanmaz; çünkü ona nimet geldiği hâlde kendisi nimetleri reddetmşitir; ama “işittim ve itaat ettim, işittim ve teslim oldum ya rabbi! Sen benim rabbimsin, ben de senin kulunum” der ve Allah’ın vahyini kabul ederse işte o zaman Allah onun üzerinde nimetini tamamlar.

Allah, kulunu ciddiye alır, her anda kulunun gönlüne tecelli edip onu varlıkta tutar ve her anda onun üzerindeki nimetini tamamlamak için ona “haydi, kulum güzel yap, haydi, kulum sana vahyettiğim, sana söylediğim gibi yap, doğru yap, güzel yap, hakta ol, sabırda ol, hakka davet et, sabra davet et, rahmetin içinde ol, rahmete davet et, ikrama nail ol, ikram et” der. Kısacası her anda kulunu davet ederek ona bir imkân verir. Kul hayatı boyunca Allah’ın bu muamelesiyle, hitabıyla, vahyiyle karşı karşıyadır. Bu arada ise Allah’ın vahyini kabul edip etmeme tercihini yapar.

Bu zor bir tercih midir? -Evet, bu gerçekten zor bir tercihtir.

Evet, okuduğumuz âyette Allah “onlar ağızlarıyla (kötü söz ve iftiralar ederek) Allah’ın nûrunu söndürmek istiyorlar; ama kâfirlerin hoşuna gitmese de Allah nûrunu tamamlamayı murad etmiştir”373 buyurmuştu. Biz de bakacağız, ağzımızla Allah’ın nûrunu söndürmeye çalışıyor muyuz çalışmıyor muyuz ya da şeytan bize nerde hile yapıyor, nerde böyle bir yanlışa düşüyoruz? Öyle ki ağzımızla Allah’ın nûrunu söndürmeye çalıştığımızın farkında bile olmuyoruz. Allah bir konuda bir şey söylediğinde eğer “evet, doğrudur, Allah öyle söylemiştir; ama kabul etmiyorum” deyip onun tersini söylüyorsak Allah’ın sözünü yalanlamışız, ağzımızla Allah’ın nûrunu söndürmeye çalışmışız demektir; ama dilimizle bunu söylemiyor, sadece gönlümüzden kabul etmiyorsak o zaman da Allah’ın nûrunu bir tek kendimiz için ağzımızla, gönlümüzle, düşüncemizle, fikrimizle, küfrümüzle söndürmeye, örtmeye çalışmışız demektir.

Peki, Allah’ın nûrunu söndürüyor muyuz?

Evet, söndürüyoruz, hem de kendi elimizle söndürüyor, kendi kendimizi karanlıkta bırakıyoruz; ama Allah, nûrunu tamamlar; yani onun kemale ermesi ve nimetini tamamlamak için bize her anda bir muamelede bulunur. İster gözümüzü ister gönlümüzü kapatalım ve “görmedim, anlamadım, bilmiyorum” diyelim, Allah mutlaka nimetini tamamlar.

Allah, Kıyamet günü buyurur. “Nihayet, (hesap yerine) geldikleri zaman (Allah onlara) buyurur: Siz benim âyetlerimin ne olduğunu kavramadan yalan saydınız öyle mi, değilse yaptığınız neydi?”374

Dinlemeden, anlamadan inkâr etmek demek; nimetin gelmesine müsaade etmeden nimeti reddetmek; yani Allah bir muamele yaptığında “Allah bana neden bu muameleyi yaptı, benden ne istiyor, nasıl yapmamı istiyor” demeden feryad edip itiraz etmek, isyan etmek demektir.

Allah’ın insana yüklediği sorumluluk gerçekten çok büyüktür. Göklerin, yerin, dağların taşıyamadığı emaneti yüklenmişiz375 ve bu emanetin hakkını vermemiz gerekir. Bu emanet; Allah’a yeryüzünde halife olmaktır, onu temsil etmektir. Onun emrettiği, sevdiği, vahyettiği gibi yapmaktır, onun peygamberleri gibi yapmaktır. Nimetin üzerimizde tamamlanıp kemale ermesidir, Hz. İnsan olmaktır. Her anda, ayaktayken, otururken, yan üzeri yatarken rabbimizi zikretmektir. Sabah, akşam, sabahtan akşama ona hamd etmektir, onu tesbih ve tekbir etmektir “tek büyük rabbimdir” deyip ondan başkasına boyun bükmemektir, eğilmemektir. Her anda rabbimizi dinlemektir, gönlümüze gelen vahyi anlamaya çalışmaktır. Rabbimizin bize yaptığı muameleye şahid olmak, şehadet etmek ve rabbimize cevap vermektir.

Allah’ın her muamelesi üzerimizdeki nimeti, ikramı tamamlayıp bizi kemale erdirmek içindir ya işte bu emanet; rabbimizin muamelesi karşısında onun bizi nasıl ciddiye aldığını, nasıl sevdiğini görüp buna şehadet etmektir, rabbimizi layıkıyla ciddiye alıp “ben de seni seviyorum” demek ve Allah’ın emrettiği, sevdiği gibi yapmaktır.

Bu yüzden sorumluluk gerçekten büyük; ama çok büyüktür. Eğer gökler, yerler Allah’tan haşyet duydukları için emaneti yüklenmekten çekindilerse bu durumda insanın böyle bir nimetin farkında olması gerekir. Bu nimet; Allah’a yakınlık nimetidir, Allah’a dost olma nimeti, şerefidir.

Allah âyet-i kerimede “biz, bu Kur’ân’ı bir dağa indirseydik, muhakkak ki onu Allah’ın haşyetinden (vahyinin azamet ve büyüklüğünden bir de Allah’a olan saygı ve edebinden dolayı) başını eğerek paramparça olmuş görürdün”376 buyurur.

Allah’ın bize bunu haber vermesinin hikmeti nedir?

Allah bize bunu haber vermekle “bu âyetleri sana indiriyorum, bu Kur’ân’ı sana indiriyorum, peki senin durumun nedir, durumun nasıldır? Senin de nefsin paramparça oluyor mu, rabbine boyun büküp secdeye kapanıyor mu yoksa hâlâ itiraz mı ediyor” buyuruyor. Eğer bir dağ, bir taş, Allah’ın vahyi karşısında, Allah’a olan haşyetinden, edebinden boyun büküp secdeye kapanıyor, toz duman oluyorsa o hâlde biz de bakacağız, acaba biz ne oluyoruz, Kur’ân bize inmişse biz ne oluyoruz! Yoksa biz bir taş kadar olamıyor muyuz!

Evet, Allah nimetini tamamlar. Allah kendini tanıtır, bizi bize tanıtır ve bize “nimetimi tamamlıyorum” der. Allah âyet-i kerimede Resulullah (s.a.v.) Efendimiz için “(resulüm!) muhakkak ki biz sana (Hudeybiye Antlaşması’yla) apaçık bir fetih (ihsan edip zaferin önünü) açtık”377 buyurur. Bu hem zahiri hem manevi bir fetihtir. Zahiri fethin müjdesi manevi fethin ikramıdır.

Evet, “sana apaçık bir fetih verdik” dedi Allah. Allah, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e neyi vermiştir?

“Böylece Allah, senin geçmiş ve gelecek günahlarını mağfiret etsin, sana olan nimetini tamamlasın ve seni sırât-ı mustakîme (Allah’a dosdoğru varan yola) hidâyet etsin.”378 Bir kul sırât-ı mustakîme girip Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e tabi oldu mu Allah onun üzerindeki nimetlerini bir bir tamamlar. Bir de onun günahlarını mağfiret eder. O kul öyle bir imana, gönül hâline sahip olur ki geçmiş ve gelecek günahları mağfiret olur. Allah başka bir âyet-i kerimede “eğer yasaklandığınız büyük (günah)lardan kaçınırsanız, sizin (küçük) günahlarınızı örteriz ve sizi kerim (olan şerefli) bir yere koyarız”379 buyurmuştur. Allah’ın bu konuda vaadi vardır. Allah diğer günahları örtüğü için böyle bir kulu büyük günahlardan korur, muhafaza eder.

Yaratan yarattığını bilmez mi?380 Eğer kul sırât-ı mustakîme girip yürüyorsa, Allah’ın hidâyetine ermişse, hidâyetçiyle beraber olmuşsa, Allah’ın nimetleri onun üzerinde tecelli ediyor ve Allah’ın muradı onun üzerinde gerçekleşiyorsa mutlaka böyle bir müjdeyi alır; çünkü “Allah sana olan nimetini tamamlar” buyurdu Allah. Bu yüzden onu da sırât-ı mustakîmde yürütür ve üzerindeki nimetini tamamlar. Bu hitap Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e, dolayısıyla tek tek her bir ümmetinedir. Yoksa Allah bunu sadece Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e söylememiştir.

Biz de Allah’ın üzerimizdeki nimetini tamamlaması ve günahlarımızı mağfiret etmesi için sırât-ı mustakîmde Allah’ın resulüne tabi olarak, Fatiha’yı yaşayarak, özetle Kur’ân’ı yaşayarak rabbimize yürüyeceğiz, koşacağız ve rabbimize varacağız inşallah.

Aynı şekilde yoldan çıkmamaya dikkat ederek, nefsimize, şeytana taviz vermeden, rabbimizin hiçbir muamelesine “neden, niçin, nasıl” demeden “rabbim üzerimdeki nimetini tamamlamayı diliyor” deyip rabbimizin bize olan muamelesini, imtihanları bu şekilde karşılayacak ve rabbimizden gelen nimeti almak için çaba, gayret sarf edeceğiz, bir ve beraber olacağız, birbirimize destek olacak, birbirimize kazandıracağız inşallah.

Evet, okuduğumuz âyette “böylece Allah, senin geçmiş ve gelecek günahlarını mağfiret etsin, sana olan nimetini tamamlasın ve seni sırât-ı mustakîme (Allah’a dosdoğru varan yola) hidâyet etsin” buyurmuştu. Âyet devam ediyor. “Ve Allah sana azîz (şerefli ve seni şerefli kılacak) bir yardımla yardım etsin.”381 Allah seni izzetli kılmak için seni aziz kılar, şerefli kılar, sana öyle bir yardımda bulunur. Sen de onunla şeref bulur, şereflenir, bu şerefi kazanır ve onun yardımıyla şereflenir, düşmanına karşı muzaffer olursun.

“Mü’minlerin kalplerine imanlarını (yine) imanla arttırsınlar diye sekîneti indiren de odur. Göklerin ve yerin orduları Allah’ındır. Allah alîmdir, hakîmdir (her şeyi ve herkesi bilen, her işinde hikmet ve hayır olandır).”382

“(Bütün bu lütuflar) Mü’min erkeklerle mü’min kadınları, içinde ebedi kalacakları, altlarından ırmaklar akan cennetlere koyması, onların kötülüklerini örtmesi içindir. İşte bu, Allah katında büyük bir kurtuluş (ve saadet)tir.”383 Allah, mü’minlerin günahlarını bağışlamayı, örtmeyi, onları cennete koymayı diler. Allah muameleyi bu yüzden böyle yapar.

“(Bir de bunlar) Allah hakkında kötü zan ile zanda bulunan münafık erkeklere ve münafık kadınlara, müşrik erkeklere ve müşrik kadınlara azap etmesi içindir. Kötülük onları çepeçevre kuşatsın! Allah onlara gazap etmiş, onları lanetlemiş ve (âhiret günü) onlar için cehennemi hazırlamıştır. (Orası) Ne kötü bir varış yeridir”384

Kadın olsun erkek olsun, Allah hakkında su-i zanda bulunanlar için Allah “münafık ve müşrik” buyurdu. Aynı şekilde “onlar mü’minlerin, Müslümanların başına kötülük gelmesini isterler; ama kötülükler onların başına gelir. Allah onlara gazap etmiş ve onları lanetlemiştir” buyurdu Allah.

Allah; iman edenlere, mü’minlere, Müslümanlara olan muamelesini beyan ediyor. Allah onların gelmiş ve geçmiş günahlarını mağfiret eder, onlara apaçık bir fetih verir. Gerçek fetih budur. Böyle olunca Allah nimetini tamamlamış olur.

Bu her bir kul için böyledir, yeter ki kul sırât-ı mustakîmde olsun, hidâyette olsun, rabbine yürümeye, koşmaya, rabbinin muamelesini görmeye çalışsın. Allah mutlaka ona nimetlerini tamamlar; yani Allah’ın güzelliği onun üzerinde tecelli eder, o da Allah’ın esmasına ayna olur.

Bu âleme bir şey olmaya değil, hiçbir şey olmadığımızı anlamaya, tatmaya ve hiçbir şey olmaya gelmişiz. Hiçbir şey derken; saf, tertemiz, benlik taşımayan, bütün varlığını rabbinden bilen, rabbiyle diri olduğunu bilen, buna iman eden, rabbine ayna olan, hâlife olan, rabbinin güzelliğinin üzerinde tecelli ettiği kul olmaya gelmişiz. İnsan, hakiki insan, Hz. İnsan böyledir. Bu yüzden Allah “benden başka tarafa dönme, bana dön ki gönlüne tecelli edeyim, üzerinde güzelliğim tecelli etsin, bana ayna ol, başka şeylere ayna olma” buyuruyor.

Kim en çok neyi seviyor, neyin peşinden koşuyorsa gönlünü ona çevirmiş, ona ayna olmuştur. Üzerinde; dilinde, hâlinde, işinde o sevdiği görünür. Bütün zikri, fikri o olur; yani sevdiği gibi olur, sevdiği olur; çünkü insan aşktan, gönülden ibarettir. Bu nedenle insanın gönül aynasına her ne aksediyor, gönlünde sürekli olarak her ne duruyorsa insan gönül aynasına akseden o şey olur. İnsanın gönlüne tecelli eden Allah ise o insan Allah’a âşık olur, Allah’ın tecellisi, güzelliği olur; ama gönlüne tecelli eden Allah değilse bu durumda o tecelli eden her ne olursa olsun rabbini, kendini, insan olmayı, Allah’a hâlife olmayı, ayna olmayı kaybeder. Bununla beraber rabbini, kendini unutur ve bu âlemde kaybolur.

Allah bir de zahiri nimetlerini anlatır. “Allah, yarattıklarından sizin için gölge(lik)ler yaptı. Dağlarda da sizin için barınaklar var etti. Sizi sıcaktan koruyacak elbiseler ve savaşta sizi koruyacak elbiseler (zırhlar yapma imkân ve becerisini) verdi. İşte böylece (Allah), Müslüman olmanız için üzerinizdeki nimetini tamamlar.”385 Allah’a teslim olmanız, Müslüman olmanız için Allah sizin üzerinizde nimetini tamamlar. Allah’tan zahiri olarak bir nimet, ikram geldiğinde Allah nimetlerini tamamlamış olur.

“(Resulüm!) Buna rağmen (kâfirler) yine de (âyetlerimizden) yüz çevirirlerse artık sana düşen; ancak apaçık bir tebliğdir.” İster kabul eder ister kabul etmezler; ama hakikat budur. Bunu kabul etmeyenler yüz çevirmişlerdir. “Onlar Allah’ın nimetinin farkındadırlar; fakat onu inkâr ederler; çünkü onların çoğu kâfirdir.”386

“Her ümmetten bir şahid çıkaracağımız gün artık ne kâfirler(in konuşmaların)a izin verilir ne de (yaptıklarından dolayı) özür dilemeleri kabul edilir.”387 Hayatı yaşarken rabbimizden özür dilememiz, istiğfar etmemiz, af dilememiz, güzel yapmak için çaba, gayret sarf etmemiz gerekir. Yoksa o gün kâfir olanlar “bu sefer kulluğumuzu yapalım, sana kul olalım” diye Allah’tan izin isteyip özür beyan ederler; ama ne kendilerine izin verilir ne de özür dilemeleri kabul edilir. Özür dileseler de zaten iş işten geçmiştir.

Allah bunu bize şimdiden haber veriyor ki yanlış yaptıysak rabbimizden özür dileyelim, af dileyelim, mağfiret dileyelim.

Unutmayalım ki Allah üzerimizdeki nimetlerini tamamlamayı, bizi kemale erdirmeyi ve Hz. insan yapmayı dilemiştir. Bu yüzden her bir kulun, Allah’ın her efâli, muamelesi, tecellisi karşısında mutlaka “rabbim bana böyle muamele ederek üzerimdeki nimeti tamamlamayı diliyor” demelidir. Yoksa hakikati görmezden gelmiş, yalan saymış, gözünü kapatıp “görmedim, anlamadım” demiş olur. Böyle yapınca da sonra pişman olur; ama iş işten geçer.

Allah Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e “sana düşen; ancak apaçık bir tebliğdir”388 buyurmuştu. Yani “sen emirlerimi apaçık anlat, beyan et, gerisi artık onların bileceği şeydir. Asıl nimet olarak rabbinin dostluğunu, yakınlığını, rızasını, sevgisini, ebedi hayatı görmeyip Allah’tan başka şeyleri tercih edenlere, seni dinlemeyip anlattıklarından yüz çevirenlere sen bir şey yapamazsın. Tercih onlarındır, sen sadece onlara beyan et, anlat” buyurdu Allah. Eğer tercih bütünüyle kula aitse o zaman Kıyamet günü kaybedenler yaptıkları tercihten dolayı kaybederler sonra da buna pişman olurlar; ama bu pişmanlıkları kendilerine bir fayda vermez.

“(Hem kendilerine hem de başkalarına) Zulmedenler azabı gördüklerinde artık (o azap) onlardan ne hafifletilir ne de onlara göz açtırılır.”389 Yani iş işten geçmiş, artık iş bitmiştir.

Evet, Allah nimetini tamamlamayı, dinini kemale erdirmeyi diler ve kulunun üzerindeki muradının gerçekleşmesi, kulunun kazanması için ona tecellide, muamelede bulunur.

Allah’ın her muamelesi kulu için aşktır, muhabbettir, rahmettir, nimettir, ikramdır. Bununla beraber Allah’ın her bir ismi kulu için nimettir. Allah, kuluna muamelede bulunarak her bir ismini üzerinde kemale erdirmeyi diler. Aynı şekilde Allah’ın her muamelesi onun bir isminin tecellisidir. Kul da o isme karşılık verip Allah’ın emrettiği gibi yapınca, düşününce, konuşunca, hareket edince üzerindeki o isim tamamlanır ve kendisinde kemale erer. Kemale erince de kul canlı Kur’ân olur. Allah’ın El Esmâu’l Husnâ’sının saf tecellisi olur, aşk olur, âşık olur, saf iman olur, muhabbet olur, Allah’ın saf güzelliği olur, Allah’a yeryüzünde hâlife olur, meleklerin secde ettiği varlık olur, Allah’ın “kulum” dediği, “âbdim” dediği, “selam olsun” dediği kullardan, âşıklardan olur.

Evet, hep beraber temme “tamamlamadı” fiilini anlamaya çalıştık.

Allah bizi Allah’ın nûrunu ağzıyla söndürmeye çalışanlardan ve Allah’ın sözünü yalanlayanlardan eylemesin inşallah. Allah bizi; Allah’ın, üzerindeki nimetini tamamladığı kullarından eylesin inşallah. Allah bizi dini üzerinde kemale erdirdiği kullardan eylesin. Allah bizi “âbdim” dediği, “selam olsun” dediği kullarından eylesin inşallah.

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Yûsuf /4-6 ↩
  2. Yûsuf /7 ↩
  3. En’âm /84 ↩
  4. Mâide /3 ↩
  5. En’âm /154 ↩
  6. Kaf/16 ↩
  7. Mâide /3 ↩
  8. Saff /7 ↩
  9. Tevbe /32 ↩
  10. Tevbe /32 ↩
  11. Neml /84 ↩
  12. Ahzâb /72 ↩
  13. Haşr /21 ↩
  14. Fetih /1 ↩
  15. Fetih /2 ↩
  16. Nisâ /31 ↩
  17. Mulk /14 ↩
  18. Fetih /3 ↩
  19. Fetih /4 ↩
  20. Fetih /5 ↩
  21. Fetih /6 ↩
  22. Nahl /81 ↩
  23. Nahl /82-83 ↩
  24. Nahl /84 ↩
  25. Nahl /82 ↩
  26. Nahl /85 ↩