57.Bölüm
EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyai vel hamdulillahi rabbil âlemin.
Hep beraber Allah’ın El Efâlu’l Husnâ’sını anlamaya ve rabbimizi efâlinden, esmasından, onun kendisini tanıttığı gibi tanımaya, aynı zamanda Allah’ın yeryüzündeki halifesi olarak ne yapmamız, rabbimizi nasıl temsil etmemiz gerektiğini ve kazanmamız için rabbimizin bize her anda nasıl muamelede bulunduğunu anlamaya çalışıyorduk.
Geçen sohbetimizde bevvee “yerleştirdi” emtera “yağdırdı” kesere “çoğalttı” ve bedele “tebdil etti, değiştirdi” fiillerini anlamaya çalışmıştık. Bu sohbetimizde ise hep beraber tabea “mühürledi” fiilini anlamaya çalışacağız inşallah.
EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
Allah âyet-i kerimede geçmiş kavimleri anlatır. “(Resulüm!) İşte o memleketlerin haberlerinden bir kısmını sana anlattık. Andolsun ki resulleri onlara apaçık deliller (âyetler ve mucizeler) getirmişlerdi; fakat onlar daha önceden yalanladıkları (hakikat)e iman edecek değillerdi. İşte Allah, (küfürdeki inatları yüzünden) kâfirlerin kalplerini böyle mühürler.” Allah, vahyinde buyurduğu her şeyi bize söylüyor. Bu yüzden bizim de âyetleri okurken “rabbim bunu bana söylüyor” dememiz gerekir.
“Biz onların çoğunda (elestu bi rabbikum hitâbına karşılık verdikleri ‘bela şehidna’ sözünü yalanladıkları için) ahde vefa bulmadık. Aksine onların çoğunu fâsık (yoldan çıkmış kimseler) olarak bulduk.”313
İnsan, Allah’ın gönderdiklerine karşı gözünü, gönlünü kapatıp atalarının yaptığı gibi yapmaya çalışır, onların yaşadığı hayat biçimini benimser, onlar gibi düşünür, konuşur, yaşarsa atalarının dinine tabi olmuş ve Allah’a verdiği sözü unutmuş olur. İnsan, Allah’a verdiği sözü hatırlamak için mutlaka Allah’ın vahyini dinlemelidir. Allah’ın vahyini dinlemeyenler Allah’a hangi sözü verdiğinden bile haberdar olmamış, verdiği sözü anlamamış, dolayısıyla sözünde durmamış olur. İnsan bu şekilde tabir-i caizse başını kuma gömünce Allah da onun kalbini mühürler. O da ebediyen kaybedenlerden olur.
Kaybetmemek için “acaba rabbimize verdiğimiz sözleri anlamaya, hatırlamaya çalışıyor muyuz, çalışmıyor muyuz” diye kendimize bakmamız şarttır. Kendimize bakacağız ki hayatımızı rabbimize göre yaşayarak verdiğimiz sözü tutup tutmadığımızı anlayabilelim.
Peki, rabbimize verdiğimiz sözler hangi sözlerdir?
“Ben, Allah’ın indirdiği kitaba, gönderdiği resulüne iman ettim” dediğimizde “Allah, kitabında neyi vahyetmişse mutlaka gereğini yerine getirecek, iman edip salih amel işleyecek, Allah’ın emrettiği gibi yapacak, ‘yap’ dediklerini yapıp ‘yapma’ dediklerini de yapmayacağım” diye Allah’a söz vermiş oluruz.
Mesela; Allah bize “sırât-ı mustakîmde yürüyün” buyurmuş, âyet-i kerimelerde “(resulüm!) sen, sana vahyedilene sımsıkı sarıl! Şüphesiz sen, sırât-ı mustakîm (dosdoğru bir yol) üzeresin.”314 “Onları, mutlaka sırât-ı mustakîme (Allah’a dosdoğru varan yola) hidâyet ederdik. Kim Allah’a ve resul(ün)e itaat ederse, işte onlar; Allah’ın kendilerine nimet verdiği nebîler, (rablerine âbd olacaklarına dair verdikleri söze sadakat gösteren) sıddıklar, (her anda Allah’ın esmâsına şahidlik eden, canlarıyla, mallarıyla Allah yolunda cihad eden) şahidler ve (nefsini ıslah eden) sâlih kimselerle beraberdirler. Bunlar ne güzel yoldaştırlar!”315 Yani sırât-ı mustakîm üzere olanlar “nebîler, resuller, sıddıklar, şahidler, salihlerdir” buyurmuştur.
Bu durumda Allah’ın vahyine iman ettiğimizi söylediğimiz hâlde sırât-ı mustakîmde Allah’ın kendilerine nimet verdiği kullarla beraber yürümüyorsak Allah’a verdiğimiz sözü ciddiye almamış, hatta verdiğimiz sözü anlamamışız. “Allah’ın kitabına iman ettim” diyoruz; ama Allah’ın kitabından, vahyinden haberimiz bile olmamış demektir. Böyle olunca da Allah’a verdiğimiz sözü yerine getirmemiz mümkün olmaz.
İlk okuduğumuz âyette Allah “geçmişteki kavimlerin haberlerinden bir kısmını sana haber veriyoruz. Allah onların kalplerini mühürledi. Onların çoğunda sözünde durma diye bir şey bulmadık”316 buyurmuştu ya işte Allah’a verdiğimiz sözde durmayınca onların kalplerini mühürlediği gibi Allah bizim de kalbimizi mühürler.
Birinin kalbi mühürlenirse o kişi sırât-ı mustakîmde olmadığı, rabbinin âyetlerine iman etmediği, verdiği sözü yerine getirmediği hâlde doğru yolda olduğunu zanneder. Atalarının dinine uyar ve “acaba Allah bize ne emretmiş, bizden ne yapmamızı istiyor” deyip Allah’ın vahyini anlamak için bir derdi, çabası, gayreti de olmaz. Allah’ın vahyine davet edilince icabet etmez, uyarıları dinlemez, “herkes zaten böyle yapıyor” der ve atalarının yürüdüğü yolda yoluna devam eder. Hayatını yaşarken Allah’ın hesabını değil de kulların hesabını yapar. İnsanlar kendisini övsün, sevsin, tasdik etsin diye çaba gösterir; ama “rabbimin emrini, ona verdiğim sözü yerine getireyim, rabbim beni övsün, beni sevsin” diye bir derdi olmaz; çünkü gönlünü rabbine kapatmış, kalbini mühürletmiştir.
Birinin kalbi mühürlenirse ebediyen kaybeder. İşin en kötüsü bir de doğru yaptığını zannettiği için yaptıklarına bir karşılık bekler. Oysaki rabbini, rabbinin gönderdiği resulü, indirdiği vahyi ciddiye almamış, gözünü, gönlünü, kulağını rabbine, rabbinin vahyine, resulüne kapatmış, bu nedenle kalbi mühürlenmiştir. Hâl böyleyken istediği kadar “ben iman etmişim” desin, rabbinin âyetlerini anlamaya çalışıp gereğini yerine getirmediyse, resulünü kendisine örnek alıp onun gibi bir kul olmaya, onun iman ettiği gibi iman etmeye, Allah’a teslim olduğu gibi teslim olmaya ve Allah’a karşı onun gibi takvâ sahibi olup kulluk sorumluluğunu yerine getirmeye çalışmadıysa peygamberi kabul etmemiş, ona tabi olmamıştır. Böyle olunca da kalbi mühürlenmiştir.
İnsanın kalbinin mühürlenmemesi için kalbini, gönlünü Allah’ın vahyine açması ve gönlüne Allah’ın vahyinin inmesi şarttır. Aynı şekilde gönlünü Allah’ın resulüne açması ve Allah’ın resulünün ahlakının onun üzerinde tecelli etmesi şarttır. Aksi takdirde kalbini kapatmış ve mühürletmiş olur ki bunu da kendi kendine yapmıştır.
Bize düşen; kalbimizi mühürletip mühürletmediğimize, gönlümüzü Allah’ın vahyine kapatıp kapatmadığımıza, rabbimizin bize vahyettiğini anlamaya çalışıp çalışmadığımıza, peygamberini anlamaya, tanımaya çalışıp çalışmadığımıza bakmaktır. Öyle ki eksiklerimizi düzeltip rabbimizin istediği gibi yapabilelim.
Genel olarak ümmete Allah’ın resulü tanıtılırken “peygamber orada savaştı, burada savaştı” denmiş ve onun hayatından, ahlakından birkaç örnek dışında neredeyse hiçbir şey anlatılmamıştır. Allah, bize Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i Kur’ân’da tanıtır ve bir beşer olarak, eş olarak, peygamber olarak her hâlini, tavrını anlatır. Bununla beraber mü’minlere karşı da düşmana karşı da hâlini, tavrını açık bir şekilde anlatır.
O zaman peygamberi Allah’tan öğrenmemiz, tanımamız gerekir; çünkü Allah hikâye olsun diye değil, hakikat olarak, bize örnek olsun, biz de onun yaptığı gibi yapalım diye Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in her hâlini bize beyan etmiştir.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz her ne kadar bir beşer olsa da Allah’ın resulüdür, her hâli, tavrıyla bütün mü’minlere örnektir. Allah’ın resulü en ufak bir yanlış yaptığında Allah onu hemen uyarıp düzeltir. Bir de “siz sakın böyle bir yanlışa düşmeyesiniz” deyip bizi düzeltir. Eğer rabbimizi, rabbimizin resulünü ciddiye alırsak hem rabbimizi hem de onun resulünü vahyinden tanır, anlarız. Tanıyınca da ona tabi olma ve Allah’a verdiğimiz sözleri yerine getirme imkânımız olur.
Kalbin hastalıklı olması, katılaşması, kilitlenmesi başka, mühürlenmesi başkadır; çünkü bir kalp hastaysa tedavi edilir, taşlaşmışsa, sertleşmişse yumuşar, kilitlenmişse açılır; ama mühürlenmişse işi bitmiştir, dolayısıyla hiç kimse ona yardım edemez. Birinin kalbi mühürlenmişse o kişi artık manevi olarak ölüdür, üstelik cehennemlik olarak ölmüştür.
Allah diriltir; ama Allah, kalbini mühürlediği birini asla diriltmez. Hiç kimse de onu diriltemez ya da dirilmesine yardım edemez; çünkü o kişi rabbini değil dünya hayatını tercih etmiş, rabbini ciddiye almamış ve rabbine verdiği sözleri yok saymıştır.
Hepimiz dünyaya gelmeden önce rabbimize onun huzurunda sözler verdik. Bu sözleri yerine getirebilmemiz için rabbimizin vahyini, bize örnek olarak gösterdiği resullerini dinlememiz, hayatlarını anlamaya çalışmamız ve imtihanlar karşısında gösterdikleri tavrı göstermemiz gerekir.
Allah, bize “gönlümüzü rabbimize, Allah’ın vahyine, resulüne kapatmayalım ve kalbimizi mühürletmeyelim” diye kalpleri mühürlediğini haber verir. Kalbimizi nefsimize açtığımızda, “rabbimin istediği gibi olsun” demeyip “nefsimin istediği gibi” ya da “başkalarının istediği gibi olsun” dediğimizde kalbimizi rabbimize kapatmış, nefsimize, şeytana açmış ve şeytanı rabbimize, şeytanın dostluğunu da rabbimizin dostluğuna tercih etmiş oluruz.
Aynı şekilde herhangi bir durum karşısında “Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bu durumla karşı karşıya geldiğinde nasıl yapmış, nasıl konuşmuş, nasıl hareket etmiştir” ya da bize “nasıl düşünmemizi, konuşmamızı, yapmamızı emretmiştir” demediysek kalbimizi, gönlümüzü Allah’ın resulüne kapatmış ve onu kendimize örnek olarak kabul etmemiş oluruz. Tam tersine kimin gibi düşünüyor, kimin gibi olmaya, yapmaya çalışıyorsak gönlümüzü, kalbimizi ona açmış, onu Allah’ın resulünün önüne koymuş ve ona tabi olmuş oluruz. Böyle olunca da kalbimizi Allah’ın tecellisine, rahmetine kapatmış ve mühürletmiş oluruz.
Rahmetin içine girebilmek için âlemlere rahmet olana tabi olmamız gerekir; ama kalbimizi, gönlümüzü Allah’ın rahmetine kapatınca âlemlere rahmet olan Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e de kapatmış oluruz.
Allah’a verdiğimiz sözleri, vaadleri unutunca, onları ciddiye almayınca ahdine vefa göstermeyenlerden olur, rabbimize yalan söyler sonra hiç farkında olmadan bizi yaratan rabbimizi kandırmaya çalışmış oluruz. Allah âyet-i kerimede “onlar (kendi akıllarınca) Allah’ı ve iman edenleri aldatmaya çalışırlar. Hâlbuki onlar ancak kendilerini aldatırlar da (bunun) farkında değildirler”317 buyurmuştur. Allah’ı aldatmaya çalışanlar hem sözünü yerine getirmez hem de sözünü yerine getirdiğini iddia ederler. Hem yalancılardandırlar hem de sadıklardan olduklarını iddia ederler.
Allah hepimiz için kazanalım diye âyetlerini inceden inceye beyan edip anlatır ve bize “sakın kaybedenler, helâk olanlar gibi yapıp kalbinizi mühürlemeyin. Gönlünüzü bana açın. Gönlünü bana açmayanlar ve benden, resullerimden, âyetlerimden, vahyimden yüz çevirenler kaybetmiştir” buyurur. Bize de düşen; rabbimizi dileyip kaybedenler gibi yapmamak ve gönlümüzü rabbimize açmaktır.
Hitap Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’edir. “(Onlara) ‘Allah’a iman edin ve resulü ile birlikte cihad edin’ diye bir sûre indirildiği zaman, onlardan (servet ve) gösteriş sahibi olanlar, senden izin istediler ve ‘bizi bırak oturanlarla beraber (biz de evlerimizde) oturalım’ dediler. Geride kalan (kadın)larla beraber oturmaya razı oldular, bu sebeple onların kalplerine mühür vuruldu. Artık onlar fıkhed(erek hakkı düşünüp idrak ede)mezler.”318 Allah onların kalplerine mühür vurdu. Birinin kalbine mühür vurulunca o kişi kendini doğru yolda zanneder, böylelikle hakikati anlayamaz.
“Fakat resul ve onunla beraber iman edenler, (Allah yolunda) mallarıyla ve canlarıyla cihad ettiler. İşte (bütün) hayırlar onlarındır ve işte felaha (kurtuluş ve saadete) erenler de onlardır. Allah onlara, içinde ebedi kalacakları, altlarından ırmaklar akan cennetler hazırlamıştır. İşte büyük kurtuluş (ve saadet) budur.”319 Allah bizi “Allah’a, resulüne iman edin ve onunla beraber malınızla, canınızla cihad edip çaba, gayret sarf edin. Yoksa kendi elinizle kalbinizi mühürletmiş olursunuz” deyip ikaz ediyor.
Allah’ın resulüyle beraber cihad etmek emri nasıl ki sahabe için geçerlidiyse kıyamete kadar da hepimiz için geçerlidir. Şöyle bir düşünelim; biri çıkıp “bu âyetler bize değil sahabeye hitap ediyor” derse âyetleri yalanlamış olmaz mı? - Olur. O hâlde Allah’ın resulüyle beraber cihad etmek emri bizim için de geçerlidir.
Nasıl?
Bu zamanda da peygamber vârisi olan Mürşid-i kâmiller vardır ki onlar da Allah’ın resulünün resulüdürler. Biz de ya, Allah’a, resulüne iman edip peygamber vârisi bir Mürşid-i kâmille beraber Allah yolunda Allah için cihad eder, çaba, gayret gösteririz ya da Mürşid-i kâmile “bırak, ben de evde oturanlarla beraber evde oturayım, hiçbir şey yapmayayım” deyip yerimizde otururuz. Eğer Resulullah (s.a.v.) Efendimiz zamanında evinde oturup kaybedenler gibi olup kaybetmeyi istemiyorsak o zaman bir peygamber vârisi Mürşid-i kâmille beraber Allah yolunda cihad etmemiz şarttır.
En büyük cihad; Allah’ın vahyiyle yapılan cihaddır; yani Allah’ın vahyini gönüllere taşımak, Allah’ın kullarını imana davet edip cennete taşımaya çalışmaktır. Zaten yaratılıştan gaye; ebedi hayatı, imanı kazanmak, Allah’a kul olmak, âbd olmak, imanı kemale erdirmek ve herkesi Allah’a davet etmektir; ama hiç kimse bunu kendi başına yapamaz, yapmaya manevi gücü yetmez; çünkü bunları yapabilmek Allah’a, Allah’ın âyetlerine imanı, âşıklığı, büyük bir sabrı gerektirir.
Kulun bu daveti yapabilmesi için Allah önce onu imtihanlara tabi tutar. Kul davet etmeye hazır olduğunda ise Allah ona vazifeyi verir. Diğer bir ifadeyle kul her hâliyle, her zerresiyle “rabbim Allah’tır” deyince, Allah’tan başka kimsenin hesabını yapmayınca, Allah’ın hesabını her şeyin önünde tutunca, söz konusu Allah oldu mu kendisi için her şey bitince, Allah için her türlü zorluğa, sıkıntıya katlanma gücü olunca manevi yolu yürür ve insanları Allah’a davet edebilir. Bunlar olmadan yolu yürüyemez, dolayısıyla kimseyi de davet edemez.
Mesela; baktığımızda Allah’ın vazife verdiği resuller arasında da hem ulu’l azm olanlar hem de “onda azim bulmadık”320 dedikleri vardır. Hepsi Allah’ın resulüdür; ama derece itibariyle birbirlerinden farklıdır. Öyleyse Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i, peygamberleri temsil edecek bir peygamber vârisinin nasıl bir vasfa sahip olması gerektiğini buradan anlamak gerekir.
Peygamber vârisleriyle beraber yürüyüp mallarıyla, canlarıyla Allah yolunda cihad edenler kazanır. “Benim bir Mürşid-i kâmile tabi olmama gerek yok” diyenler ise yolu yürüyemez, dolaysıyla kaybeder.
Bir kul “ben rabbimi, onun rızasını, cemalini, yakınlığını, dostluğunu, ebediyen kazanmayı istiyorum” deyip samimi ve ciddi bir şekilde kararını verirse rabbine yürüyebilir, firar edebilir, cennete koşabilir, Allah için her türlü fedakârlığı yapabilir. Böyle birinin geçemeyeceği imtihan, aşamayacağı engel, Allah ile arasında kaldıramayacağı perde olamaz; ama biri “şunu yapamam, şuna gücüm yetmez, bu bana ağır geldi” dediyse o kişi rabbine karşı samimi değildir, rabbini tanımamış, sevememiş, âşık olamamıştır. Bir insan “ya rabbi! Seni istiyorum ve senin için her şeyi yaparım” deyip gerekeni ne kadar yaptıysa rabbine o kadar âşık olmuş, o kadar iman etmiş, o kadar samimi ve ihlas sahibi olmuştur; ama bunu söyleyemiyor, gerekeni yapamıyorsa samimiyetinde, ihlasında bir sorun vardır.
İnsanın “ya rabbi! Seni istiyorum ve senin için her şeyi yaparım” diyebilmesi için önce nefsinin temizlenmesi, tezkiye olması gerekir. Nefsin temizlenmesi; kul ile Allah arasındaki perdelerin kalkması, rabbinin kendisine yakınlığını bütün şiddetiyle kulun tatması ve rabbine âşık olması demektir. Âşık da maşukuna kavuşmak, onun rızasını, sevgisini kazanmak için her şeyi yapabilen, “seni seviyorum” deyip her şeyi maşukuna kurban edebilen, vazgeçemediği her şey için “ondan vazgeçtim ya rabbi! Ne olursa olsun her şeyi sana kurban ederim. Ben de sana kurban olurum” diyebilendir. Sadece böyle söyleyenler rabbine âşık olmuş, iman etmiş, rabbine âbd, kul olmuş, huzura ve rabbinin rızasını, sevgisini, yakınlığını kazanmaya layık olmuştur. Böyle söyleyemeyenler ise rabbine âşık olamamış ve kulluğunun gereğini ortaya koyamamıştır.
Allah bir hadis-i kutside Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e hitaben “dünya ehli dünyayı, ukba ehli ukbayı (ahiret ehli ahireti) ister. Sen beni iste” buyurmuştur. Ahiret ehli cenneti isteyenler demektir. Allah da Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e “cennet ehli cenneti ister, sen beni iste” buyuruyor.
Allah’ı istemek bambaşka bir şeydir. Allah’ı isteyen bir kul dünyadan da, ahiretten de, cennetten de vazgeçmiştir. Cennetten vazgeçtiği için cenneti de isteyemez olur. O kul için tek bir cennet vardır; o da rabbinin rızasıdır, sevgisidir, yakınlığıdır, cemalidir.
Cennet; Allah’ın, kuluna olan sevgisinin tecellisidir. Kul, rabbini sevince, ona âbd olunca, âşık olunca ondan başka bir şey düşünemez, isteyemez olur. Böyle olunca Allah da onu ister. Bu yüzden Allah âyet-i kerimede “Allah dilediğini (hidâyeti isteyeni) kendisine (kul olarak) seçer ve kendisine yöneleni hidâyete erdirir”321 buyurmuştur. Allah’ın, zatına seçmesi böyledir.
Cennet için, cennetin nimetleri için seçmek farklı, zatına seçmek farklıdır. Allah’ın, zatına seçtiği kullar bulundukları yerde ümmet için, insanların ebedi hayatı, Allah’ın rızasını, sevgisini kazanmaları, ebedi saadetleri ve kurtuluşları için her hâlleriyle örnektirler. Sadece ahiret için değil dünya hayatında huzurlu yaşayabilmek için de örnektirler. Biri ancak böyle olursa peygamber vârisi olmuş, onunla beraber olanlar da Allah yolunda malıyla, canıyla cihad edince kazanmış, Allah’a yakın olmuş, dost olmuş olur.
“Allah’ın âyetlerine iman etmeyenler, (Allah hakkında) yalan uydurup iftira eder. İşte onlar, yalancıların ta kendileridir.”322
Allah’ın âyetlerine iman etmeyenler Allah’ın “hak” demediğine “hak,” “güzel” demediğine de “güzel” derler. Bununla beraber Allah’ın “doğru” dediğine “doğru” demez ya da “doğru” dediğine “yanlış” deyip onun yerine başka bir şeye “doğru” derler. Böyle yapınca da Allah’ın vahyini yalanlamış olurlar. Asıl yalancı olanlar onlardır. Allah hakkı söylemiştir; ama onlar hakkı yalanlayıp hakkın yerine başka bir şeyi söyleyip yalan uydururlar.
“Kalbi iman ile mutmain olduğu hâlde (inkâra) zorlanan müstesna, kim iman ettikten sonra Allah’ı inkâr eder ve böylece kim göğsünü küfre açarsa işte Allah’ın gazabı onların üzerine iner ve onlar için büyük bir azap vardır. Bu (azap), onların dünya hayatını âhirete göre daha çok sevmelerinden (ve tercih etmelerinden) dolayıdır. Muhakkak ki Allah kâfirler topluluğunu hidâyete erdirmez. İşte onlar (küfürleri sebebiyle) Allah’ın; kalplerini, kulaklarını ve gözlerini mühürlediği kimselerdir ve işte onlar gâfillerin ta kendileridir.”323
Kim imandan sonra kalbini küfre, inkâra, şeytanın verdiği vesveseye açarsa onun için büyük bir azap vardır. Allah onun kalbini, kulağını, gözünü mühürler. Allah onun kulağını mühürleyince artık hakkı işitmek istemez, hatta işitse bile hakkı anlamaz olur. Hak, hakikat bir tek Allah’ın vahyettiğidir. Kulağı mühürlenen biri de rabbini dinlemez, dinlemek istemez. Dinleyince sıkılır; ama kendi kulağını, gözünü kendisi mühürlemiş, gönlünü imandan sonra kendisi küfre, kâfirliğe açmıştır; yani hakikati işitmemeyi, görmemeyi kendisi tercih etmiştir.
Oysaki Allah onu iman ile şereflendirerek ona en büyük lütufta bulunmuştu; ama o, Allah’ın kendisine verdiği şerefi yok saydı, kıymetini, değerini bilmedi, Allah’ın sevgisini, yakınlığını değil nefsini, başka şeyleri tercih etti. Böylelikle kalbini, kulağını, gözünü mühürletmiş oldu.
Okuduğumuz âyetin sonunda Allah “onlar gâfillerin ta kendileridir” buyurmuştu ya işte artık o da gâfildir; yani uykudaymış gibidir; çünkü kalbi mühürlenince manevi olarak ölmüştür. Zahiri olarak yaşıyor görünse de manevi olarak ölüdür ve Allah’tan, kendinden, hayattan, hayatın gayesinden ve ne yapması gerektiğinden habersizdir.
Allah âyet-i kerimelerde “insanların çoğu akletmez.”324 “İnsanların çoğu şükretmez.”325 “İnsanların çoğu iman etmez”326 buyurmuştur. Şahid oluyoruz ki insanların çoğu gâflettedir, başını kaldırıp rabbine bakma, rabbinin vahyini anlama tenezzülünde, zahmetinde bulunmaz. Biri ki rabbini anlayıp tanımak gibi bir derde sahip değilse o kişi manevi olarak uyuyordur, gaflettedir. Bundan dolayı Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “insanlar uykudadır, ölünce uyanırlar”327 buyurmuştur.
Evet, Allah, kalbi mühürler. Allah birinin kalbini mühürlerse onun bir daha Allah’a dönmesi söz konusu olmaz. Kul bile bile inkâr edince, bile bile kalbini küfre açınca, bile bile rabbinden yüz çevirince Allah da onun kalbini mühürler. Hâlbuki rabbi onu sevip öyle yaratmış, hatta onu daha dünyaya göndermeden önce ana karnındayken sevmiş, beslemiş, ona rahmet etmiş, rızkını göndermiş ve onu büyütmüştür. Daha dünyaya gelmeden Allah ona annesinden sütünü, rızkını hazırlamıştır. Annesi, babası, diğer aile fertleri onu heyecanla beklemiştir. O yüzden dünyaya gelince hepsi onu büyük bir sevgiyle karşılar. Bu sevgiyi, rahmeti kulu için insanlara veren Allah’tır. Allah onların gönüllerine böyle tecelli edince onlar da ister istemez bebeği öyle karşılarlar sonra da Allah kendinden verdiği bu sevgiyle kulunu büyütür.
Kul buluğa erince ise Allah onun gönlüne “haydi, kulum kendine gel! Beni, nereden geldiğini hatırla” diye vahyeder. Kul da rabbini aramaya başar. Bazen bu arayış çok uzun sürer; ama önemli olan aradığını bulmak, rabbine giden yolu bulmaktır ve o yola; yani sırât-ı mustakîme girip Allah’ın nimet verdiği, iman verdiği, yakınlık verdiği kullarıyla beraber bu nimetleri kazanmaktır.
İnsanlar arasında kimi rabbine varması gerektiğini erken anlar, kimisi de geç anlar; ama önemli olan anlamak ve yola girmeyi ihmal etmemek, geciktirmemektir, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in “hayır işlerinde acele edin” buyurduğu gibi hayır işlerinde acele etmek ve “benim, rabbimi bilmem, tanımam, bulmam lazım” demektir.
Unutmamamız lazım ki bu dünyada rabbini bulamayanlar öbür dünyada da rablerini bulamazlar. Allah’ı burada bulmamız, bulmak için de mutlaka bulanlarla beraber olmamız gerekir. Yoksa kendi etrafımızda döner ve kendi kendimizi kandırırız.
Bütün peygamberler ve peygamber vârisleri; rablerini bulanlar ve bulduranlardır. Onlar sadece öğretenler değil ayrıca yolu yürütenler ve insana kulluk talimini, eğitimini yaptıranlar, insanı rabbine yaklaştıranlar, taşıyanlar, rablerinin huzuruna vardıranlar, vuslata erdirenlerdir. Bu yüzden rabbimizi bulabilmemiz için rabbini bulmuş peygamber vârisi bir Mürşid-i kâmille beraber olmamız şarttır.
Öncelikle yapmamız gereken şey; gönlümüzü rabbimize açmaktır. Eğer bir kalpte vesvese, şüphe varsa o kalp hastadır. Biri kendine rahmet edip merhamet etmiyorsa o kişinin kalbi kendine karşı taşlaşmıştır; çünkü Allah’ın davetine icabet etmeyip ters tarafa giderek kendine rahmet etmemiş, kendini ateşe atmış, güzeli tercih edememiştir. Tercih ettiği şey kendine faydalı gibi görünse bile neticede bu bir günlük dünya hayatından sonra kendisine sadece elem kalır.
Biri de Allah’ın vahyini anlamaz olmuşsa kalbi kilitlenmiş demektir. Eğer hem anlamıyor hem dinleyemiyor, dinleyince sıkılıyor, bunalıyor, hakikati görünce gözünü kapatıyor, anlamaya, işitmeye çalışmıyorsa bu defa kalbi, gözü, kulağı mühürlenmiştir. Böyle olunca hiç kimse ona yardım edemez; çünkü ona ne anlatırsak anlatalım ne yaparsak yapalım artık göremez, işitemez, anlayamaz.
Allah Kıyamet gününü anlatır. “Artık o gün, (Allah’ın âyetlerini yalanlayıp kendilerine) zulmedenlerin mazeretleri (onlara) fayda vermez. Onların (yaptıkları yanlışlardan dolayı) özür dilemeleri de kabul edilmez.”328 İstedikleri kadar mazeretlerini ortaya koysunlar, onlardan özürleri kabul edilmez, mazeretleri de kendilerine bir fayda vermez; çünkü iş işten geçmiştir. Hâlbuki dünyadayken Allah’ın rızasını kazanmaya çalışmaları gerekirdi.
Âyet devam ediyor. “(Resulüm!) Andolsun ki biz, bu Kur’ân’da insanlara her türlü misali verdik.” “Anlamadık” demesinler, iyice anlayıp kazansınlar, doğru yapsınlar, yanlış yapmasınlar diye onlara her türlü misali verdik. “Şayet sen onlara bir âyet getirsen de inkâr edenler kesinlikle şöyle derler: Siz ancak bâtıl şeyler ortaya atmaktasınız. İşte (hakkı) bilmeyen (ve anlamak istemeyen)lerin kalplerini Allah böyle mühürler.”329
Onlara her türlü âyeti getirsen bile “bu bâtıldır, yanlış bir yoldur” derler. Onları “mallarınızla, canlarınızla Allah yolunda cihad edin” deyip Allah yolunda cehd etmeye davet etsen “bu bâtıldır” derler. Onlara göre doğrusu kendi dünyevi menfaatini gözetmek, dünya hayatında kazanmak, dünya hayatını ahirete tercih etmek, dolayısıyla Allah’ın âyetlerini, vahyini yalanlamaktır. Onların işi budur. Böyle yaptıkları için artık hakkı, hakikati bilmez ve öğrenmek, anlamak istemezler. Allah da onların kalplerini mühürler.
“Onlar ki kendilerine gelmiş bir delil olmaksızın Allah’ın âyetleri hakkında mücadele ederler.” Allah’ın âyetlerini hükümsüz bırakmak için çaba, gayret sarf ederler.
Allah bir konuda bir hüküm, emir vermişken biri Allah’ın verdiği hükmü yok sayıyor, sanki Allah öyle bir hüküm vermemiş gibi düşünüyor, konuşuyorsa ya da Allah’ın hüküm verdiği bir konuda Allah’ın emrini hükümsüz bırakmaya çalışıyor, sanki Allah’ın vahyinden daha güzelini getirmiş gibi başka bir hüküm veriyorsa Allah’ın âyetleriyle mücadele ediyor demektir. Bunu yaparken akla, mantığa uyacak bir delili de yoktur.
Neden?
Çünkü Allah’ın sözü dışında bir doğru, bir hakikat olmaz. Allah’ın buyurduğu bir söz üzerine nasıl söz olabilir, Allah’ın sözü dışında nasıl bir hakikat olabilir! Hâl böyleyken insan Allah’ın vahyine ters düşen bir konu için nasıl bir delil getirilebilir, “ben daha iyi biliyorum” diyebilir!
“(Bu durum) Allah katında da iman edenlerin yanında da büyük bir gazabı gerektirir. Allah, büyüklük taslayan her zorbanın kalbini işte böyle mühürler.”330 Allah bize “sakın böyle yapmayın, Allah’ın âyetleri hakkında mücadele etmeyin” buyuruyor.
Allah her konuda ne buyurmuş, neyi emretmişse kula düşen “benim rahman ve rahim olan rabbim böyle buyurmuşsa işittik ve itaat ettik, işittik ve tabi olduk, işittik ve iman ettik, işittik ve teslim olduk” demesidir. Mü’minse bu böyledir; ama işine gelince “evet, kabul ediyorum, doğrudur” diyor, işine gelmeyince ise “insanlar ne der, bu zamanda şöyledir” ya da “böyle yapmak hoşuma gitmiyor” deyip bahane üretiyorsa rabbinin vahyini kabul edememiş, onu hükümsüz bırakmak için onunla mücadele ediyor demektir. Böyleleri bir de “ben doğru yapıyorum, hakkı söylüyorum” derler. Sen hakkı söylüyorsan rabbin neyi söylüyor! Sen Allah’ı nasıl kabul etmişsin, nasıl iman etmişsin! Bir de bu yanlışa düşenler mü’minlerdir.
Ehli kitap zaten bu yanlışın içindedir. Onlar kendi kitaplarına iman etmiş olsaydı Allah’ın bütün peygamberlerini, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i, Allah’ın göndermiş olduğu kitabı, Kur’ân’ı kabul ederdi; ama onlar zaten kendi kitaplarını da kabul etmedikleri için Allah’ın vahyini, âyetleri de kabul etmezler; ama baktığımızda mü’min, Müslüman olduğunu iddia edenler de Allah’ın bir konu hakkındaki vahyi dururken kendi bildiği, istediği gibi yapmaya çalışır ve Allah’ın âyetiyle mücadele eder.
Hitap Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’edir. “(Resulüm!) Onların söylediklerinin hakikaten seni üzmekte olduğunu biz biliyoruz. Aslında onlar seni yalanlamıyorlar; fakat o zalimler Allah’ın âyetlerini inkâr ediyorlar.”331 Mesele sen değilsin. Mesele; Allah’ın âyetleridir ve kulun rabbine olan imanıdır, sorumluluğudur.
“(Resulüm! Nefsinin) Hevâsını (arzu ve isteklerini) kendisine ilâh edinen ve Allah’ın (ezeli olan) bir ilim üzere (küfürdeki inadı yüzünden) dalâlette bıraktığı, kulağını ve kalbini mühürlediği, gözünün üstüne de bir perde çektiği kimseyi gördün mü? Şimdi onu Allah’tan başka kim hidâyete erdirebilir? Hâlâ (bunu) tezekkür ed(erek düşünüp ibret al)maz mısınız!”332 Nefsinin hevâsını ilâh edinen biri, nefsinin isteklerini Allah’ın âyetlerine, vahyine, Allah’a tercih eder. Hayatını yaşarken “Allah’a göre” demez, “ben, bence, bana göre” der ve bile bile yoldan çıkar. Allah da kendi katındaki bir bilgiye göre; yani onun iman etmediğini bildiğinden dolayı onun kulağını, kalbini mühürler, gözünün üzerine de perdeyi çeker.
Allah’ın gözüne perde çektiği, kalbini, kulağını mühürlediği kimseyi gördün mü? Şimdi kim onu doğru yola, sırât-ı mustakîme eriştirebilir! Ona Allah’tan başka hiç kimse yardım edemez. Onları görüp ibret almayacak mısınız! Kendine zulmedip kendini karanlıkta bırakanları görün ve bundan ders alın, ibret alın ki onların durumuna düşmeyin, buyuruyor Allah.
Hitap Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’edir. “(Resulüm!) Onlardan seni dinlemeye gelenler de vardır. Fakat onlar senin yanından çıktıkları zaman kendilerine ilim verilmiş olanlara (alaylı bir şekilde), ‘az önce ne dedi’ derler. İşte onlar, Allah’ın, kalplerini mühürlediği ve (nefislerinin) hevâlarına tabi olan kimselerdir.”333
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i dinleyince aslında Allah’ın âyetlerini dinlemiş olurlar; ama dinlediklerini anlamadıkları için de “az önce ne anlattı” ya da “ne anlatıyor” derler. İşte bunlar Allah’ın kalplerini mühürlediği, hevâ ve heveslerini ilâh edinen, Allah’ın da kalplerini mühürlediği kimselerdir.
Allah bizi bilerek, isteyerek kalbini mühürletenlerden eylemesin inşallah.
Allah, hâşâ mü’minin kalbini mühürlemez. Allah, insanın küfründen, şirkinden, rabbinin âyetlerini yalan saymasından, rabbinin âyetleriyle mücadele edip onları hükümsüz bırakmaya çalışmasından, ahireti bırakıp dünyayı tercih etmesinden, Allah yolunda cihad edip çaba, gayret sarf etmeye davet edildiği hâlde bundan yüz çevirdiğinden dolayı insanın kalbini mühürler.
Allah bunları bize biz de onlar gibi olmayalım diye haber verir. Bu yüzden Allah âyet-i kerimede “(resulüm!) işte böylece biz, geçmiştekilerin haberlerinden bir kısmını sana anlatıyoruz. Şüphesiz ki biz sana katımızdan bir zikir (olan Kur’ân’ı) verdik.”334 Size bunları haber veriyoruz ki bundan ders alın ve onların durumuna düşmeyin, buyurmuştur.
Bir kalpte Allah’a zerre kadar iman, samimiyet, aşk, muhabbet, teslimiyet, haşyet, edep varsa o kalp mühürlenmez. Bir kalbin mühürlenmesi için o kalpte iman namına hiçbir şeyin olmaması gerekir ki mühürlenmeyi hak etmiş olsun. Aynı şekilde bir kulak, hakkı işitiyor, rabbini dinliyorsa yine mühürlenmez. Bir göz, hakkı görüyorsa yine ona perde çekilmez, mühürlenmez; ama kulak hakkı işitmeyince, göz de hakikati görmeyince mühürlenir. Ne zaman ki bir kalpte de iman, aşk tamamen biterse işte o kalp o zaman ölmüştür ve onun hakkında hüküm verilir, dolayısıyla cehennemlik olur; fakat Allah bunu katındaki bir bilgiye göre yapar; yani Allah onun zaten hiçbir zaman iman etmeyeceğini bildiği için onun kalbini, gözünü, kulağını mühürler. Sonra da hiç kimse ona yardım edemez ve onu sırât-ı mustakîme hidâyet edemez; çünkü kendisi rabbinin sevgisine, yakınlığına, rabbinin onu ciddiye almasına ihanet etmiştir.
Allah bizi rabbinin sevgisine ihanet edenlerden eylemesin inşallah.
Evet, hep birlikte tabea “mühürledi” fiilini anlamaya çalıştık.
Allah bizi kalbi, gözü, kulağı mühürlenenlerden eylemesin inşallah. Allah bizi rabbinin âyetlerini dinleyenlerden, ciddiye alanlardan eylesin. Allah bizi yolunda cihad edip çabasını, gayretini sarf edenlerden eylesin. Allah, ümmet-i muhammedi sırât-ı mustakîme hidâyet eylesin, bizi de buna vesile eylesin inşallah.
Allah hepinizden razı olsun.
