close

52.Bölüm

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyai vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Hep beraber Allah’ın El Efâlu’l Husnâ’sını anlamaya ve rabbimizi efâlinden tanımaya çalışıyorduk.

Geçen sohbetimizde Allah’ın nesiye “unuttu, unutulmuş muamelesi yaptı” fiilini anlamaya çalışmıştık. Bu sohbetimizde ise ğaşiye “kapladı, bürüdü, perdeledi, sardı, örttü” fiilini anlamaya çalışacağız inşallah.

Allah âyet-i kerimede İz yagşes sidrate mâ yagşâ:184 “O zaman Sidre’yi bürüyen bürüyordu” buyurur.

Allah, Sidre’yi bürümüş; yani tecelli etmiştir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz Sidretu’l Münteha’da, Cennetu’l Me’va’nın yanında Allah’ın tecellisine mazhar olmuştur.185

Bürüme Allah’a ait olunca; yani Allah tecelli edince orada varlık olmaz ve bir tek kendisi; yani zati tecellisi olur.

Şimdi de ğaşiye fiilinin geçtiği âyetleri anlamaya çalışalım hep beraber.

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

“(Karanlığı ile her şeyi örtüp) Bürüdüğü zaman geceye, tecelli ed(ip her şeyi aydınlat)tığı zaman gündüze.”186

Gece örter, bürür, gündüz ise tecelli edip geceyi açar. Aynı şekilde küfür imanı, güzelliği, hakikati örter; ama iman tecelli edince onu açar. İnsanın beşerî tarafı; manevi tarafını, güzelliğini, Allah’ın tecelli ettiği rûhu örter. Allah’ın tecelli ettiği rûh da insanın beşerî tarafını siler, yok eder; yani aydınlatır, nûrlandırır.

İnsanın gönlündeki cehennem gönüldeki cenneti örter. Gönüldeki cennet açılınca da gönüldeki cehennem aydınlanır, nûrlanır, yok olur. Kin, nefret, haset; aşkı, muhabbeti örter. Aşk, muhabbet de kini, nefreti, hasedi aydınlatır, yok eder. Şayet gönlümüzde iman tecelli etmezse küfür gönlümüzü kapatır, örter. Hayır tecelli etmezse bu defa kötülükler güzelliğimizi örter, kapatır.

Evet, “Sidre’yi bürüyen bürümüştü” buyurdu Allah. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz orada bu tecelliye şahid olmuştu. Cennetü’l-Me’vâ da onun yanındadır.187 Kulun gönlü cennete dönünce Allah da ona tecelli eder ve onun gönlünü kaplar, ihata eder.

Zati tecelli olmadan, Allah, kuluna bu perdeyi açmadan önce kul, Allah’ın kendisine nimet verdiği kullarla beraber sırât-ı mustakîmde aşk ile yürür ve rabbine yaklaştıkça gönlü nûrlanır, aydınlanır, Allah’ın El Esmâu’l Husnâ’sı, dolayısıyla El Efâlu’l Husnâ’sı onda tecelli eder. Allah nasıl emretmişse, nasıl yapmış, kullarını nasıl davet etmişse o da öyle yapmaya çalışır. Rabbine yaklaştıkça, yakın oldukça, bu aşk, muhabbet onun gönlünde şiddetlenir sonra Allah tecelli eder, Allah da onun gönlünü kaplar, ihata eder. Zaten Allah ona perdeyi aralayınca kendisi de buna şahid olur.

Herkes “acaba gönlümü kaplayan, ihata eden şey nedir” diye kendi gönlüne bakmalıdır; çünkü gönülde ya, iman, Allah’ın aşkı, muhabbeti vardır ya da başka şeylerin muhabbeti, aşkı vardır. Eğer bir gönlü Allah ihata etmemişse, onun aşkı, muhabbeti ihata etmemişse o gönlü mutlaka küfür perdelemiş, kaplamıştır. Gönül hakikatte Allah’ın nazargâhı, tecelligâhıdır, Rahmân’ın arşıdır ve oraya rûhun nûru tecelli eder. Kul bunu tatmıyor, yaşamıyorsa bu durumda bir şeylerle onu perdelemiş ya da başkaları veya şeytan onu perdelemeye çalışmıştır. Kul da gönlünü açıp onları dinlemiş ve gönlünü perdelemiştir.

Peki, gönlün açılması için ne yapmak gerekir?

Gönlün açılması için mutlaka lâ ilâhe illallah; yani “benim ilâhım Allah’tır, Allah’tan başka ilâh yoktur, benim mabudum, âbd olduğum, maşukum, âşık olduğum Allah’tır. İyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn” demek gerekir. Öyle ki gönlümüzdeki küfür perdesi aralansın, gönlümüz temizlensin, aydınlansın ve Allah’ın aşkı, muhabbeti tecelli etsin.

Yâ eyyuhel muddessir: “Ey (vahyin) örtüsüne bürünen (ve nübüvvetini gizleyen resul)!” Kum fe enzir:188 “(Nebîliğin ve resullüğün gereği olarak) Kalk ve (insanları) uyar!” Ey manevi elbiseye bürünen, kendi maneviyatını gizleyen! Kalk ve rabbine davet et. “Tek büyük Allah’tır” deyip rabbinin büyüklüğünü, ekber olduğunu anlat ve insanları Allah’a davet et.

Demek ki insan bir de kendi kendini kapatıp örtüyor, bürüyor; yani gizliyormuş! İnsan, gönlündeki bazı şeyleri gizlediğinde, söylemediğinde onu bürümüş, örtmüş olur.

Allah “kalk ve uyar” dediyse bizim de bu hitabı önce kendimize söylememiz ve Allah’ın bizi uyardığı gibi bizim de nefsimizi onun âyetleriyle uyarıp rabbimizin davetine icabet etmemiz, rabbimizi, onun âyetlerini her unuttuğumuzda kendimize hatırlatmamız sonra da kendimizi ve ehlimizi ateşten koruyabilmek için ehlimizi uyarmamız gerekir.

Allah “kalk” dediyse bu sadece dil ile anlatılacak bir şey değildir. Dikkat edilirse Allah, kul “de ki” dememiş, kum “kalk; yani sadece dilinle söyleme hem anlat hem de ne gerekiyorsa yap, buyurmuştur.

Kalkmanın gereği Allah’ın vahyini üzerimizde göstermemizdir. Bu yüzden davet ettiklerimiz imanımızı mutlaka üzerimizde görmeli, aşka, muhabbete, Allah’a teslimiyete, kulluğa, âbdiyete, muttaki olduğumuza, Allah’a karşı kulluk sorumluluğumuzu yerine getirdiğimize, muhsin olduğumuza, Allah ile, Allah’ın isimleri ile güzelleştiğimize, güzel olduğumuza, Allah’ın El Esmâu’l Husnâ’sının, güzelliğinin üzerimizde tecelli ettiğine bizim üzerimizden şahid olmalı, şehadet etmelidir. Öyle ki kalkmış ve insanları davet etmiş olalım.

Evet, “kalk ve uyar” buyurdu Allah. İnşallah biz de rabbimizin emrettiği gibi yapacak ve kalkıp uyaracağız. Aksi takdirde kendi kendimizi örtmüş, bürümüş, perdelemiş oluruz.

Vel leyli izâ yagşâ: “(Karanlığı ile her şeyi örtüp) Bürüdüğü zaman geceye.” Ven nehâri izâ tecellâ:189 “Tecelli ed(ip her şeyi aydınlat)tığı zaman gündüze (and olsun).”

Allah bu âyette gece için izâ yagşâ yani “bürüdüğünde, kapladığında” kelimesini kullanmış; ama gündüz için yeğşa kelimesi yerine “gündüz tecelli ettiği zaman, gündüzün aydınlığı tecelli ettiği zaman” buyurmuştur.

Çünkü aydınlık, nûr tecelli ettiğinde örtülen örtüyü kaldırır. İnsan karanlıkta bir şey göremez; ama aydınlıkta, gündüz olup etraf aydınlanınca görür. İşte, nûr örtülen örtüyü kaldırınca; yani gündüzün aydınlığı tecelli edince insan her ne varsa görür.

Allah’ın nûru gönlümüzde tecelli etmeyince, gönlümüzdeki örtüyü kaldırmayınca kendimizi, rabbimizi, onun bizi tabi tuttuğu imtihanları anlayamayız, dolayısıyla hayatı da, imtihana tabi tutulurken Allah’ın muradını da anlayamayız. Allah’ın nûru gönlümüze tecelli etmeyince karanlık, cehalet bizi, gönlümüzü, gönlümüzdeki imanı bürür, kaplar. Gönlümüzü cehalet bürüdüğü için orda Allah’ın muradı, hikmeti görünmez, anlaşılmaz olur. Bununla beraber hakikati göremez, anlayamaz, kendi kendimizi, rabbimizi tanıyamaz oluruz.

Rabbimizi tanıyabilmemiz ve gönlümüzdeki karanlığın kalkabilmesi için olması gereken şey; Allah’ın âyetleriyle, vahyiyle, rabbimizle, vahyin sahibiyle muhatap olmak ve onun bize her anda bir vahiyde bulunduğuna şehadet etmektir. Gönlümüzü, kalp gözümüzü açıp ona nazar etmektir, rabbimizin bize neler söylediğine ve bizden ne istediğine şehadet etmektir.

Bunun için yapmamız gereken şey de; gönlümüzü açıp rabbimizin âyetlerini, vahyini dinlemek, rabbimizi ciddiye almak, aklımızı sonuna kadar kullanmaktır. Aynı şekilde hem Allah’ın indirdiği âyetler üzerinde hem de afaktaki, dışarıdaki âyetler üzerinde tefekkür etmektir. Dışarıda her ne varsa hepsi birer âyettir, Allah’ın kudretine, güzelliğine şehadet eden delillerdir, şahid olmamız gereken şahidlerdir.

Olaylar, meseleler, imtihanlar da birer âyettir ve her biri Allah’ın takdiriyle, hükmüyle tecelli eder. Allah âyet-i kerimede “göklerin, yerin ve ikisi arasında bulunan her şeyin mülkü (hakimiyet ve hükümranlığı yalnız) Allah’a aittir” buyurur. Hepsi Allah’ın mülküdür, hükümran olan, hükmeden de yalnızca odur. “O, dilediğini yaratır; çünkü Allah her şeye kadîrdir (kudretiyle her şeyi hükmü altında tutandır).”190 Mülkün maliki, meliki, idare edeni, her anda muhatap olduğumuz odur. Bizi her anda imtihana tabi tutan odur. Eğer hakikat tecelli ederse buna şahid olur, şehadet ederiz; ama hakikat tecelli etmezse o zaman da gönlümüzü, kalbimizi, manevi tarafımızı karanlık, cehalet, küfür, şirk, nifak bürür, kaplar. Gönlümüzde hakikatin açılabilmesi için Allah’ın nûrunun gönlümüze tecelli etmesi şarttır.

Allah âyet-i kerimede “Allah, bir kimseye nûr vermemişse artık onun hiçbir nûru yoktur”191 buyurmuştur. Allah’ın nûr vermediği biri nûru bulamaz, dolayısıyla aydınlanamaz, hakkı, hakikati anlayamaz, hakta olamaz, hak yolda hakka yürüyemez. Böyle biri karanlıkta kalmış, küfür karanlığı, şirk karanlığı, cehalet karanlığı onun gönlünü kaplamıştır. Böyle olunca da ne yaptığını, nereye gittiğini, nereye gitmesi gerektiğini bilmeden yolu yürür. İstese de istemese de her gün bir adım dünyadan uzaklaşır ve bir adım ahirete yaklaşır. Âyet-i kerimede Allah’ın “biz (her şeyimizle) Allah’a aidiz ve elbette biz (sonunda) ona döneceğiz”192 buyurduğu gibi her gün biraz daha rabbine doğru yürürken rabbine yürüdüğünü bile bilmez; çünkü gönlü karardığı için rabbini unutmuştur. Öyle ki dünyayı ebedi zannedip dünyaya ebedi muamelesi yapar. Kısacası kendini, rabbini, nerde olduğunu, ne yapması gerektiğini, neden bu âlemde olduğunu ve rabbinin her anda kendisine bir muamelede bulunduğunu unutmuştur.

İnsan, Allah’ın vahyiyle muhatap olmazsa kendine göre bir şeyler düşünür, hayata bir anlam verir, kendine, nefsine göre hesaplar yapar; ama yaptığı bu hesapların hepsi karanlıklar içinde yapılmış hesaplardır. Nefsimize göre hesap yapmamak için Allah’ın vahyiyle, nûruyla, resulüyle, Kur’ân ile, canlı Kur’ân ile gönlümüzü açıp muhatap olmamız gerekir ki gönlümüz Allah’ın vahyiyle, aşkla, muhabbetle, imanla aydınlansın.

Evet, gece her gün sürekli olarak gündüzü bürür, kaplar. “Geceyi de gündüz(ün üzerin)e (o) örter. Muhakkak ki bunda (enine boyuna düşünüp) tefekkür eden bir kavim için âyetler (ibret ve deliller) vardır.”193 Yani bunu bir âyet olarak okuyun, düşünürseniz âyetlerimizi anlarsınız. Biraz önce izah etmeye çalıştığım gibi gece örter, bürür; ama gündüz tecelli eder, açar, aydınlatır.

Allah, gece için “sizin için geceyi bir örtü, uykuyu bir dinlenme kılan da gündüzü dağılma (ve çalışma zamanı) yapan da odur”194 buyurmuştur. Kul gaflette kalırsa; yani gece, karanlık, kulun gönlünü örterse kul uyumuş olur. Uyanınca; yani kıyamet yerinde de ona “ne kadar uyudun” diye sorulsa tıpkı Ashab-ı Kehf’in dediği gibi “bir gün ya da günün bir parçası kadar kaldık”195 der. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “insanlar uykudadır, ölünce uyanırlar”196 buyurmuştur. İnsan ölünce uyanır. Demek ki insan karanlıkta kaldığı için manevi olarak uyumuştur. İşte, ölmeden evvel uyanmak, gönlümüzü Allah’ın nûruyla, vahyiyle, tecellisiyle aydınlatmak gerekir.

“Dikkat edin! Şüphesiz ki onlar o (Allah’ın âyetlerin)den gizlenmek için göğüslerini bükerler (başka şeylerle ilgilenirler). İyi bilin ki onlar (göğüslerindeki niyeti gizlemek için kat kat) elbiselerine büründükleri zaman dahi (Allah) onların gizlediklerini de açığa vurduklarını da bilir; çünkü o, göğüslerin içinde (gizli) olanı (dahi en ince ayrıntısına kadar) bilendir.”197 Hiç kimse Allah’tan bir şey gizleyemez, örtemez.

İnsan gönlündekini öyle bir örter ki o şeyi kendinden bile gizler; ama Allah gizlediklerinizi en iyi bilendir, sinelerdeki şey her neyse onun özünü, hakikatini ve nerden meydana geldiğini bilendir. Allah’a göre, Allah ile hesabımızı görebilmek için kendimizle yüzleşmemiz; yani kendimizi örtmememiz gerekir. Kendimizi örtsek de, açığa vursak da Allah onu en iyi bilendir. Hepimiz hatalarımıza, yanlışlarımıza, günahlarımıza, şirkimize, küfrümüze, nifakımıza şahidiz; ama bunları kendimizden örtersek sonra onları görmez oluruz. O zaman da kendimizi düzeltmemiz mümkün olmaz.

Hiç kimse nefis tezkiyesi, terbiyesi olmadan gönlünde gizlenenleri bilmez, anlayamaz. İnsan gönlünde hiçbir isyan, hiçbir küfür, hiçbir şirk olmadığını zanneder; ama manevi olarak Allah’ın kendisine nimet verdiği kullarla beraber yürümeye başlayınca gönlündeki isyanı, küfrü, şirki görür ve buna şahid olur; çünkü gönlündeki açığa çıkar. Allah’ın âyetleri kulun gönlüne tecelli edince, mürşidiyle beraber yolu yürüyünce gönlü aydınlanır. Mürşid aynasında kendini seyredip hatasını, kusurunu, yanlışını görür. Aynı zamanda güzelliklerini de görüp temizlenmeye, nefsi tezkiye olmaya başlar.

Nefis temizlenince, tezkiye olunca bu defa gönül, kalp Allah’ın nûruyla, vahyiyle nûrlanır, aydınlanır. Kul, Allah’ın güzelliğiyle, El Esmâu’l Husnâsı’yla aydınlanmaya başlayınca ise rabbinin güzelliğine şehadet eder. İnsanın kendi içerisinde şahid olması gerekir ki dışarıda da şahid olabilsin. İnsan kendinde şahid olmadan dışarda şahid olamaz. Bu yüzden her neye şehadet ederse etsin önce kendinde şahid olmalı, o güzelliği kendinde görmelidir.

Kul kendindeki güzelliği gördükçe dışarıdaki güzelliğe şahid olma imkânı olur. Bu yüzden Allah âyet-i kerimede “Allah gizlediklerinizi de açığa vurduklarınızı da bilir; yani siz de örtmeyin ki kendinizi temizleyebilesiniz” buyuruyor. Tabir-i caizse evin içi kirliyse, tozluysa tozu, toprağı alıp bir yerlerin altına süpürmekle ev temiz olmaz, sadece kiri gizlemiş oluruz. Oysaki evi kirden, tozdan temizlemememiz gerekir. İşte, gönlümüze de böyle bakmamız ve kendimizi örtmeden, gizlemeden kendimizi temizlemeye çalışmamız lazım.

Okuyacağımız bu âyette Allah Hz. Nûh (a.s.)’ın kavmi için söylediği sözü beyan ediyor. “(Asırlar süren tebliğin ardından Nûh) Dedi ki: Rabbim! Doğrusu ben kavmimi gece gündüz (imana) davet ettim. Fakat benim davetim onların sadece (imandan) kaçışlarını arttırdı. Kuşkusuz ben, onları mağfiret etmen için kendilerini ne zaman (imana) davet ettiysem, parmaklarıyla kulaklarını tıkadılar, (küfür) elbiselerine büründüler ve (küfürlerinde) ısrar edip kibirlendikçe kibirlendiler.”198

Böyleleri işitmek istemedikleri için parmaklarını kulaklarına koyup kulaklarını kapatırlar. Böyle olunca da işitmezler; çünkü kulaklarını örtmüşlerdir. Aynı şekilde gönüllerini de elbiseyle bürümüşlerdir. Büründükleri bu elbise “herkes ne der, annem ne der, babam ne der, millet ne der, komşular ne der” elbisesidir. Bunlar hakkı ve hakikati anlamamak için örtünürler, gönüllerini örterler; çünkü örtmez, kapatmazlarsa işitecek, duyacak, anlayacaklar. Allah da âyet-i kerimede Hz. Nûh (a.s.) üzerinden “onlar manevi küfür elbisesine büründüler ve (küfürlerinde) ısrar edip kibirlendikçe kibirlendiler” buyurdu.

Demek ki insanın kendini örtmesinde ve kaybetmesindeki bütün mesele; Allah’a, Allah’ın âyetlerine karşı kibirlenmekmiş. Bu kibir “ben daha iyi biliyorum” kibridir!

Böyle olanlar Allah’ın âyetlerini dinlemelerine rağmen “hayır, öyle değil şöyledir” ya da “herkes böyle söylüyor, ben bunu kabul edersem herkes bana ne der” deyip Allah’ın âyetlerine karşı kibirlenirler. Bu hâl insanın kendi bilgisini Allah’ın bilgisinden daha üstün tutmaktır. Allah’ın resulü, Allah’ın mağfiretine, rahmetine ersin, cennete girsin diye onları davet eder; ama onlar kibirlendiklerinden dolayı direnir, manevi olarak kendilerini örter, kulaklarını da kapatırlar.

Allah bize bunu beyan edip haber veriyorsa o zaman “acaba biz de kendimizi hakikatten örtüyor muyuz! Bazı elbiselere bürünüp Allah’ın vahyini anlamazlıktan, duymazlıktan geliyor muyuz” diye kendimize bakmamız lazım.

Peki, duymazlıktan geliyor muyuz? -Elbette ki geliyoruz. Duymazlıktan gelmeseydik ümmetin hâli böyle olmazdı. Şayet ümmet “Allah” deseydi, “rabbim Allah’tır” deseydi, Allah’ın nûruyla nûrlansaydı, Allah’ın nûru gönüllerine tecelli etseydi, gönülleri cennete dönseydi asr-ı saadet gibi bir devir yaşanırdı. Herkes birbirine ikram eder, rahmet eder, birbiri için hidâyet olur, iman olur, aşk olur, muhabbet olurdu. Eğer böyle olmamışsa Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i, Allah’ın vahyini kaybetmişiz, Allah’ın nûrundan, vahyinden ve resulünden mahrum kalmışız demektir.

Allah kıyamete kadar Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i temsil eden veliler, Mürşid-i kâmiller, sıddıklar, salihler, şahidler gönderir ve onlarla beraber olmayı emreder.199 Onlarla beraber olunca gönlümüz onlarla beraber nûrlanır, biz de onlara arkadaş olur, onlara benzer, onların kazandığı nimeti kazanırız.

Bu yüzden Fâtiha’yı okurken ihdinâs sırâtel mustakîm: “Bizi sırât-ı mustakîme (sana gelen dosdoğru yola hidâyetçinle) hidâyet et!” Sırâtallezîne en’amte aleyhim: “Kendilerine nimet verdiğin kimselerin (nebîlerin, sıddıkların, şahidlerin ve sâlihlerin) yoluna. Gayril magdûbi aleyhim ve lâd dâllîn:200 “(Sana âbd olmayı kabullenmeyerek) Gazaba uğramışların ve dalâlette kalanların (yoluna) değil” deriz. Rabbimizden onların kazandığını kazanmak için bu yola girmeyi isteriz. Allah başka bir âyet-i kerimede “kim Allah’a ve resul(ün)e itaat ederse, işte onlar; Allah’ın kendilerine nimet verdiği nebîler, (rablerine âbd olacaklarına dair verdikleri söze sadakat gösteren) sıddıklar, (her anda Allah’ın esmâsına şahidlik eden, canlarıyla, mallarıyla Allah yolunda cihad eden) şahidler ve (nefsini ıslah eden) sâlih kimselerle beraberdirler. Bunlar ne güzel yoldaştırlar”201 buyurmuştur. Bu durumda onlara arkadaş olmamız gerekir ki onların kazandığını kazanabilelim.

Peki, onlar neyi kazanmıştır?

Elbette ki imanı, Allah’a teslimiyeti, rablerine haşyeti, edebi, muttaki olmayı; rabbine karşı kulluk sorumluluğunu yerine getirmeyi, Allah’ın yakınlığını, mukarrebun olmayı, Allah’ın dostluğunu, veliliğini, sevgisini kazanmışlardır. Onlar çaba, gayret sarf etmiş, Allah da bunu onlara ikram etmiştir. İşte nimet budur! Hepimiz dünyaya bunun için; yani rabbimizi, rabbimizin rızasını, dostluğunu, yakınlığını, cemalini, sevgisini kazanmaya gelmişiz. Bunları kazanmamız için de bulunduğumuz yerde bu nimeti kazanmış olanlarla beraber olmamız şarttır.

O yüzden kardeşlerimize “her nerede olurlarsa olsunlar mutlaka bulundukları yerde bir araya gelmeye çalışsınlar” diyoruz. Allah’ın “evlerinizi (Allah’a secde edilen, kulluğun talim edildiği) bir kıblegâh yapın, namazlarınızı da ikâme ed(erek her an Allah’ın huzurunda durmaya çalış)ın”202 buyurduğu gibi kardeşlerimizin de toplanacakları, bir araya gelecekleri, Allah’ın âyetlerini ders edinebilecekleri, rablerini zikredebilecekleri, dertleşebilecekleri, kendilerini Allah’a döndüren bir evleri, mescitleri, kıblegâhları, medreseleri, dergâhları olmalıdır. Bunu sadece kendilerinin yaşaması yetmez, bir de kardeşlerimiz Allah’ın muradı başkalarının üzerinde de gerçekleşsin diye insanları Allah’a âbd olmaya davet etmelidir; çünkü iyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn:203 “(Rabbimiz!) Yalnız sana âbd olur (aşkla, muhabbetle senin rızanın ve sevginin peşinden koşar)ız ve yalnız senden (rızanı, yakınlığını, cemâlini, muhtaç olduğumuz her şeyi ve bunları kazanmak için yardımını) dileriz” derken sadece kendimizi değil hepimizi kastederiz. Yani Allah bize “sadece ben âbd oluyorum, değil biz âbd oluyoruz, deyin. Beraber olduğumuz insanlarla, kardeşlerimizle beraber sana âbd oluyoruz ve herkesi sana âbd olmaya, seni istemeye davet ediyoruz, deyin” buyuruyor.

İhdinâs sırâtel mustakîm:204 “Bizi sırât-ı mustakîme (sana gelen dosdoğru yola hidâyetçinle) hidâyet et!” Bizi hidâyet et demek aynı zamanda “bize yolu yürüt” demektir. Hidâyet, Allah’ın yoludur. Bizim de yolun sonuna kadar mutlaka sadece dilimizle değil gönlümüzle, hâlimizle bu duayı yapmaya çalışmamız gerekir. Yürümek için bize düşen; gönlümüzü rabbimize açmaktır. Gönlümüzü rabbimize açmak için de önce “lâ ilâhe” dememiz lazımdır. Öyle ki “illallah” diyebilelim.

Küfürden, şirkten, nifaktan temizlenmeden Allah’a teslimiyet olmaz, Allah’tan haşyet duyulmaz. Bununla beraber hiç kimse nefsinin temizlenmesini tek başına yapamaz. Allah, nefis tezkiyesini peygamberlerine, kıyamete kadar da peygamber vârisi Mürşid-i kâmillere vermiştir. Biz de mutlaka Mürşid-i kâmillerle beraber nefsimizi temizleyip, Allah’ın âyetleriyle nûrlandırıp yolu yürümeye çalışmalı, bunun için de Allah’ın âyetlerini anlamaya çalışmalıyız. Öyle ki âyetler yolumuzu aydınlatsın ve biz de yolu yürüyebilelim; çünkü aklımızı, hafızamızı yanlış bilgilerden, şeytanın verdiği vesveselerden ancak Allah’ın vahyi ile temizleyebiliriz. Böyle olunca da her anda rabbimizin bizden ne istediğini, bize neyi emrettiğini ve ne yapmamız gerektiğini biliriz. Bilmeden, anlamadan kulluk yapamayız.

Allah’ın ilk emri “oku”205 dur. İnşallah biz de okuyacağız, anlayacağız. Gönlümüzü rabbimizin aşkı, muhabbeti bürüsün, kaplasın, ihata etsin ve gönlümüzde onun aşkından, nûrundan başka bir şey kalmasın inşallah. Rûhumuz, nefsimizi aydınlatır, nefsimize tecelli eder ve rûhun güzelliği nefsimize akseder inşallah. Nefsimiz, rûhun nûruyla nûrlanınca mübarek olur, Allah’ın övgüsüne layık olur, hayatımız aydınlık olur inşallah. Hayatı yaşarken her imtihan karşısında rabbimizin bizden ne istediğini Allah’ın nûruyla, vahyiyle anlar, Allah’ın emrettiği, sevdiği gibi yapmaya çalışırız inşallah. Nasıl ki gönlümüz Allah’ın nûruyla nûrlandıysa, aydınlandıysa biz de bulunduğumuz yeri Allah’ın nûruyla nûrlandırır, aşkıyla, muhabbetiyle aydınlatırız inşallah.

Aşk, muhabbet, iman tecelli edince küfrü, şirki, kini, nefreti, kibri, riyayı, hasedi aydınlatır, bu da birliği, beraberliği, kardeşliği getirir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “ey Allah’ın kulları! Kardeş olun”206 buyurmuştur. İman etmişseniz kardeşsiniz, kardeşler olun. Aynı şekilde Allah âyet-i kerimede “mü’minler ancak kardeştirler. Öyleyse kardeşlerinizin arasını düzeltin”207 buyurmuştur. Kardeşlerin arasını bulmak için sadece konuşmak, anlatmak, “haydi barışın, birbirinizi sevin” demek yetmez, bu kardeşliği gönlümüzden vermemiz gerekir. Allah’ın gönlümüzdeki nûru, tecellisi, güzelliği bulunduğumuz yeri aydınlatmalıdır. Onun için sadece dil ile değil gönül ile de anlatmalıyız. Gönlümüz bulunduğumuz yerdekiler için duada olmalı ve fiilimizle, efâlimizle onlara anlatmalıyız.

Allah bizden kardeş olmamızı istiyorsa bu kardeşliği kardeşimize önce bizim göstermemiz lazım. Hem dilimiz hem gönlümüz hem fiilimizle kardeş olduğumuzu karşımızdakine tattırmamız, şehadet ettirmemiz gerekir ki kardeş olmuş olalım. Kısacası önce biz kardeş olalım, bize kardeş olmak istemeyenler olursa bu da onların kendi tercihidir.

Her zaman söylüyoruz. Kim “lâ ilâhe illallah muhammedun resulullah” diyorsa o bizim mü’min kardeşimizdir; demiyorsa bu defa davete icabet etmeyen Ümmet-i Muhammed’dir, insan kardeşimizdir ve şeytanın tuzağına düşmüştür. Bize düşen; onu insan kardeşimiz olarak şeytanın tuzağından kurtarmaya çalışmaktır.

Biri de küfür, şirk, günah, yanlış, kibir batağına düşmüşse; ama mü’minse ve “lâ ilâhe illallah Muhammed’un resulullah” diyorsa ona da sarılmamız gerekir; çünkü kendini örtmüştür; ama onu her ne örtmüşse örtsün bize düşen; aşkla, muhabbetle kardeşliğimizi gösterip onu aydınlatmaktır.

Evet, kardeş olmak, Allah’ın emrettiği gibi yapmak istiyorsak bu kardeşliğimizi üzerimizde göstermeliyiz. Allah, kullarını seviyor, istiyor, dolayısıyla kullarına yardım edeni de mutlaka sever. Biri Allah’ın kullarına yardım ederse bunun sonucunda Allah’a mukarebbun (yakın) olur.

Mesela; anne, babalar çocuklarına yardım eden kişiyi sever, çocuklarına sıkıntı verenleri ise sevmezler. Öyleyse Allah’ın, kuluna olan sevgisini buradan hesap etmemiz lazım.

Anne babanın, evladına sevgisiyle Allah’ın, kuluna olan sevgisini nasıl anlamalıyız?

Birinin sevgisi hakikat, ötekinin ise fanidir. Biri yaratılmışın sevgisi, diğeri de yaratanın sevgisidir. Arada kıyas dahi yapılmaz. Hâl böyleyken anne, babalar kendi çocuklarına yardım edeni seviyor, sıkıntı vereni sevmiyorsa acaba Allah, kendi kullarına yardım edeni nasıl sever ya da sıkıntı verene nasıl muamele eder.

İnsanlarla muhatap olurken her zaman için öncelikle rabbimizle muhatap olduğumuzu bilmeli ve Allah’ın kullarına karşı çok dikkatli olmalıyız; çünkü Allah, kullarını seviyor ve onların kazanmasını istiyor. Allah, kulları için cenneti takdir etmiştir, kulları için cennete girmelerini seviyor. Allah; kullarını kazansın, kendisine âbd olsun, rabbini, kendini, kullarını, varlığı rabbi için sevsin, rabbiyle muhatap olsun, rabbine hamd etsin, rabbini tesbih etsin, tevhid etsin, tekbir etsin “rabbim Allah’tır” desin, “ben de seni seviyorum” deyip rabbinin sevgisine karşılık versin diye yaratmıştır. Öyleyse insanlarla muhatap olduğumuzda bütün bunları göz önüne almalı ve insanlara ona göre davranmalıyız. Bununla beraber onları Allah’ın davet ettiklerine; âbd olmaya, Hz. İnsan olmaya, cennete davet etmeliyiz. Neden? -Allah böyle yapmamızı seviyor da ondan.

Allah’ın kullarına yardım edince rabbimizi ciddiye almış olur, Allah’a yakınlığı kazanırız; ama Allah’ın kullarına yardım edebilmemiz için önce gönlümüzdeki aşk, muhabbet, insanları bürüyebilmeli, aydınlatabilmelidir. Diğer bir ifadeyle imanımız gönlümüzdeki güzelliği ortaya koymalı ve insanları kulluğumuza şahid ettirip ev halkımızı ya da bulunduğumuz yerdekileri aydınlatmalıdır. Öyle ki onlara yardım etmiş olabilelim. Aksi takdirde sadece lafla kimseye yardım edemeyiz.

Tabi ki sadece yardım isteyenlere yardım edilebilir. Karanlıkta kalmak isteyenleri hiç kimse aydınlatamaz, onlara yardım edemez. Biri kendini karanlığa, şirke bürümüş, şeytanın vesvesesi onu elbise gibi bürümüş, kulaklarını Allah’ın vahyine tıkamışsa kimse ona bir şey anlatamaz, işittiremez, onu aydınlatamaz; ama baktığımızda aydınlanmak isteyen o kadar çok insan vardır ki aydınlanmak istemeyenler onların yanında pek az kalır. Onları aydınlatma vazifesi de elbette ki mü’minlere düşüyor.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “mü’min, cimri olmaz”208 buyurmuştur. Biri kerim değilse cimridir. Mü’minler kerim olmak zorundadır. Bu yüzden mü’min, bulunduğu yerde herkese gönlündeki muhabbeti, aşkı, ilmi, hikmeti, marifeti ikram etmelidir; çünkü biri açlıktan ölürse dünya hayatı biter; ama aşksızlıktan, muhabbetsizlikten, Allah’a tevekkülsüzlükten, zikirsizlikten, tesbihsizlikten, hamdsizlikten, şükürsüzlükten, sabırsızlıktan manevi olarak ölürse ebedi hayatı biter ve ebediyen kaybeder. Kimsenin ebedi hayatını kaybetmemesi için de mü’minler bulundukları yerdeki herkese bunları ikram etmelidir.

Allah, Asr Sûresi’nde mü’minleri anlatırken asra, zamana, her insanın ömrüne, her bir insana yemin edip vel asr: “Asr’a (zamana ve insana takdir edilen ömre) andolsun ki.” İnnel insâne le fî husr: “Muhakkak insan (ömrünü boşa harcadığı için) gerçekten hüsrandadır.” İllâllezîne âmenû ve amilûs sâlihâti ve tevâsav bil hakkı ve tevâsav bis sabr:209 “Ancak iman edip sâlih ameller işleyenler, (hakta olup) hakkı (birbirlerine) tavsiye edenler ve (sabırlı olup) sabrı (birbirlerine) tavsiye edenler müstesna” buyurmuştur. Birinde bunlar yoksa o kişi hüsrandadır ve kaybetmiştir. İnşallah kaybetmemek için birbirimizi sevecek ve birbirimizi hakka, sabra, Allah’a itaate davet edeceğiz.

Evet, hep beraber Allah’ın ğaşiye “kapladı, bürüdü, perdeledi, sardı, örttü” fiilini anlamaya çalıştık. İnşallah bu vesileyle rûhumuz tecelli eder ve nefsimizin karanlığı, küfrü yok olur, böylelikle gönlümüzü rabbimizin aşkı, muhabbeti kaplar.

Allah bizi Kıyamet günü kaybedenlerden eylemesin inşallah. Allah bizi bir ve beraber eylesin, kardeş eylesin. Allah bizi birbirini hakka, sabra, rahmete, hidâyete, cennete, Allah’a, âlemlerin rabbine, Allah’a mukarrebun olmaya, yakın olmaya davet eden kullarından eylesin inşallah.

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Necm /16 ↩
  2. Necm /14-15, 17-18 ↩
  3. Leyl /1-2 ↩
  4. Necm /15 ↩
  5. Muddessir /1-2 ↩
  6. Leyl /1-2 ↩
  7. Mâide /17 ↩
  8. Nûr /40 ↩
  9. Bakara /156 ↩
  10. Ra’d /3 ↩
  11. Furkân /47 ↩
  12. Kehf /19 ↩
  13. Aclunî, Keşfu'l-hafa, 2/312 ↩
  14. Hûd /5 ↩
  15. Nûh /5-7 ↩
  16. Nisâ /69 ↩
  17. Fâtiha /6-7 ↩
  18. Nisâ /69 ↩
  19. Yûnus /87 ↩
  20. Fâtiha /5 ↩
  21. Fâtiha /6 ↩
  22. Alak /1 ↩
  23. Buhari, Müslim ↩
  24. Hucurât /10 ↩
  25. Tirmizi, Birr, 41; Buhari Edebü’l Müfred, 282 ↩
  26. Asr Sûresi ↩