close

32.Bölüm

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyai vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Hep beraber Allah’ın El Efâlu’l Husnâ’sını, kullarına, varlığa, mahlûkata olan muamelesini ve bu muamelesinin saf hayır, saf aşk, saf rahmet olduğunu anlamaya, bir de Allah’ın yeryüzündeki halifesi olan insanı, kendimizi tanımaya çalışıyorduk.

Geçen sohbetimizde Allah’ın evhâ “vahyetti” fiilini anlamaya çalışmıştık. Bu sohbetimizde ise hep birlikte Allah’ın ğaşiye “örttü, perde çekti” fiili ile cezâ “ceza verdi” fiilini anlamaya çalışacağız inşallah.

Vel leyli izâ yağşâ: “(Karanlığı ile her şeyi örtüp) Bürüdüğü zaman geceye.” Yağşa kelimesi bürüdüğü, kapladığı, sarıp sarmaladığı zaman manalarına gelir.

Ven nehâri izâ tecellâ:441 “Tecelli ed(ip her şeyi aydınlat)tığı zaman gündüze (and olsun).”

Gece bürür, gündüz ise tecelli eder. Kararma ile tecelli birbirinden farklıdır. Gece kararır, gündüz ise aydınlanır. Allah, gündüzün aydınlatışına nûrun tecelli etmesi demiştir. Demek ki tecelli aydınlatıyormuş! Eğer gündüzün tecellisi çekilirse etrafı karanlık bürür, kaplar, sarıp sarmalar.

Ve mâ hâlâkaz zekera vel unsâ: “Erkeği ve dişiyi yaratana andolsun ki.” İnne sa’yekum le şetta:442 “Gerçekten sizin (maddi, manevi) çabalarınız başka başkadır.”

Sizin sa’yınız; koşuşturmanız, peşinden koştuklarınız, çabanız, gayretiniz, işiniz, amelleriniz birbirinden farklıdır. Eğer işleriniz farklıysa bu durumda kimin güzel yaptığı, doğru yaptığı, kimin de hakta ya da bâtılda olduğu konusundaki hükmü verecek olan Allah’tır. Bu yüzden hiç kimse kendini beğenmemeli ve “en güzelini ben yapıyorum” yahut “yalnızca ben güzel yapıyorum” dememelidir.

Allah bu âyetle bize “sen gücünün yettiği kadarıyla sana verdiğim fıtrata, akla, güce, kuvvete, imkâna, ilme, marifete göre benim yolumda koş. Başkasını hesaba çekme; çünkü hepinizin işi farklı farklıdır ve her biriniz bir âlemsiniz. Sizi hesaba çekecek olan benim. Siz başkasıyla meşgul olmayın, manevi olarak kazanmanıza bakın” buyuruyor.

“(Resulüm! Nefsinin) Hevâsını (arzu ve isteklerini) kendisine ilâh edinen ve Allah’ın (ezeli olan) bir ilim üzere (küfürdeki inadı yüzünden) dalâlette bıraktığı, kulağını ve kalbini mühürlediği, gözünün üstüne de bir perde çektiği kimseyi gördün mü? Şimdi onu Allah’tan başka kim hidâyete erdirebilir? Hâlâ (bunu) tezekkür ed(erek düşünüp ibret al)maz mısınız!”443

Nefsini ilâh edinen biri “ben, bence, bana göre” der ve “Allah’a göre doğru budur” deyip Allah’ın hesabını yapmaz. Yalnızca kendine göre hareket edip nefsinin hesabını yapar. Böyle olunca da Allah onu bir ilim üzere dalâlette bırakır.

“Allah onu bir ilim üzere dalâlette bırakır” demek Allah onun kendi nefsinin hesabını yaptığını bildiği için onu nefsiyle, şeytanıyla baş başa bırakır, demektir. Yani Allah “ben onun ne yapacağını biliyorum ve muameleyi buna göre ona yapıyorum” buyuruyor. Sonra Allah onun kulağının, kalbinin üzerine mührü vurur ve gözünü perdeler. Bundan sonra da artık kimse onu hidâyete erdiremez.

Biri “ben, bence, bana göre” derse Allah onun gönlünü, kulağını mühürler ve gözüne perde çeker. O kişi artık hakikati göremez, işitemez, anlayamaz ve kendini doğru yolda zanneder. Manevi olarak kör olmuş, sağır olmuş, gönlünü, kendini kaybetmiştir; ama bundan haberi bile yoktur. Nefsiyle baş başa kalmış, nefsini ilâh edinmiştir; ama kör olduğu, sağır olduğu, kalbi mühürlendiği için bunu anlayamaz. Allah bu muameleyi yaptıktan sonra da artık kimse Allah’a karşı ona yardım edemez.

Biz de bu duruma düşmemek için ısrarla “ben demekten kurtulmamız ve Allah dememiz gerekir” diyoruz. Hâl böyleyken baktığımızda acaba Allah’a göre rabbine iman eden, âbd olan, âşık olan, “Allah” diyen, “ben, bence, bana göre” demekten kurtulan kaç tane mü’min vardır!

“Allah onların (küfürdeki inatları yüzünden) kalplerini ve kulaklarını (hakikate karşı) mühürlemiştir. Onların gözleri üzerinde de (dünya sevgisinden) bir perde vardır. (İşte) Onlar için (âhirette) büyük bir azap vardır.”444 Rablerinin ilâhlığını, rabliğini kabul etmedikleri ve nefislerini ilâh edindikleri için büyük azap onlaradır. Bu büyük azap da; rabbini, insanlığını, kendini ebediyen kaybetmektir.

“İman (ettiğini iddia) edenler, ‘keşke (müşriklerle savaşmamız için) bir sûre indirilseydi!’ derler. Ama hükmü açık bir sûre indirilip de onda savaştan söz edilince, kalplerinde (şeytanın verdiği vesveseyle) bir hastalık bulunanların üzerine ölüm baygınlığı çökmüş gibi bir bakışla sana baktıklarını görürsün. (Bu) Onlara müstahaktır! (Mü’min olduğunu iddia eden kişiye düşen; Allah’a ve resulüne) İtaat etmek ve güzel (söz) söylemektir. Onlar, iş ciddileşince Allah’a (verdikleri söze) sadık kalsalardı, elbette kendileri için (bu) daha hayırlı olurdu.” 445

“Savaşın” diye âyet indirildiğinde kalplerinde hastalık bulunanları, sanki üzerlerine ölüm baygınlığı çökmüş gibi sana bakar görürsün. Oysaki onlar için hayır olan, güzel olan Allah için savaşmalarıydı.

Ölüm baygınlığı nasıldır?

Onlara “Allah’ın falanca emrini yerine getirin” dendiğinde sanki işitmemişler gibi tabir-i caizse aval aval bakarlar ya da “böyle bir şey imkânsız, biz bunu yapamayız” derler. İşte, üzerlerine ölüm baygınlığı çökenler böyle bir hâle sahiptir.

Israrla “Allah ile birebir muhatap olduğumuzu unutmayalım” diyoruz; çünkü her anımız, her hâlimiz, her bakışımız, her sözümüz, her düşüncemiz Allah’ın nazarı altındadır sonra Allah’ın bir emrini dahi yerine getirmekten kaçınırsak üzerimize ölüm baygınlığı çökenlerden ve kaybedenlerden oluruz.

Allah bizi her emrini, her vahyini muhabbetle yerine getirenlerden ve rabbinin rabliğini kabul edenlerden eylesin inşallah.

Evet, şimdi de Allah’ın cezâ “ceza verdi” fiilini anlamaya çalışalım inşallah.

Ceza kelimesi genel itibariyle işlenen suça karşılık verilen bir yaptırım olarak anlaşılmıştır. Oysaki “ceza” Arapça’da çift taraflı bir kelimedir ve karşılık manasına gelir.

Kul ne yaparsa Allah onun yaptıklarına karşılık verir. Kul güzellik yaparsa ceza olarak; yani karşılık olarak onu mükâfatlandırır, kötülük yaparsa da karşılık olarak ona azap eder. Örnek vermek gerekirse; Allah, iman edip salih amel işleyenlere ceza olarak (karşılık olarak) cenneti verir, iman etmeyenlere ise ceza olarak cehennemi verir.

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Ve mâ li ehadin indehu min ni´metin tuczâ: “(O gün) Onun (Allah’ın) yanında hiçbir kimseye verilecek bir nimet yoktur.” Âyetin devamında Allah kimler için nimetin olduğunu beyan eder. İllebtiğâe vechi rabbihil e’âla:446 “E’âlâ (yüceliği anlaşılamayacak kadar büyük) olan rabbinin vechini (cemâlini ve rızasını) isteye(rek gerekeni yapa)n müstesna!” Ancak yüce olan rabbinin vechini isteyenler, arayanlar, rabbini bulmak için çaba, gayret sarf edenlere nimet vardır.

Demek ki bir tek Allah’ın vechini isteyenler için karşılık varmış!

Peki, kul sadece cenneti istese, cennet için bir şeyler yapsa olmaz mı?

Allah’ın beyanına göre olmuyormuş! Yaptıklarımızın karşılığının olmasını istiyorsak yaptıklarımızı yalnızca Allah’ın vechini isteyerek yapmamız gerekiyormuş! Allah böyle söylüyor.

Evet, sadece Allah’ın vechini gözeterek yaptığımız şeylerin Allah katında karşılığı vardır. Yaptıklarımızı bunun haricinde her ne için yaparsak yapalım Allah katında bir karşılığı olmaz. Bu durumda Allah’ın vechini istemekten habersizsek, üstelik imanı inanmak olarak anlamış, “namaz kılar, oruç tutar, paramız olduğunda hacca gider, zekâtımızı da verirsek cennete gireriz” demişsek hâlimiz ne olur! Tabi ki cehalet mazerettir; ama Allah, bir şekilde hayatın bir yerinde kuluna doğruyu öğretir. Kul doğruyu öğrendikten sonra mutlaka Allah’ın buyurduğu gibi yapmalıdır. Yoksa sorumlu duruma düşer ve kaybeder.

Biri iman etmişse rabbini sever, amel işledikçe de Allah’a olan aşkı, muhabbeti artar; çünkü Allah’ın “yolumuzda cehd edene yollarımızı açarız”447 diye vaadi vardır. Allah, kendisine varacak yolu bir şekilde cehd eden kuluna öğretir, o da rabbini, rabbinin vechini, cemalini ister. Yaratan, bir kuluna bu arzuyu, isteği verdiyse mutlaka onun karşılığını verecek demektir. Zaten âyetin hemen devamında Allah ona istediğini vereceğini ve onu razı edeceğini beyan ediyor. Ve le sevfe yerda:448 “Elbette yakında (Allah ona istediğini verecek, o da rabbinden) razı olacaktır.” Rabbinin vechini isteyip çaba, gayret sarf eden, koşuşturan bir kula Allah mutlaka istediğini verir ve onu razı eder.

Neyi verir?

Elbette ki cemalini verir; çünkü kulun istediği rabbinin cemalidir. İnsan her neyi istiyorsa ancak onunla razı olur. İşte, Allah da o kulunun duasını kabul eder ve cemalini ikram edip onu razı eder.

“Göklerdeki her şey ve yerdeki her şey Allah’ındır. (Bütün bunlar) Kötülük edenleri yaptıklarıyla cezalandırması, güzel davrananları da daha güzeliyle mükâfatlandırması içindir.”449

“Doğrusu insana, çalışmasından başka bir şey yoktur.” İnsana sadece çabasının, koşuşturmasının karşılığı vardır, bunun dışında bir şey yoktur. “Muhakkak ki bu çalışması(nın, çaba ve gayretinin hesabı) da yakında görülecektir. Sonra ona (çalışmasının) karşılığı tastamam verilecektir. Şüphesiz ki en son varış rabbinedir.”450 Kul, rabbinin huzuruna geldiğinde yaptıklarının karşılığını mutlaka alacaktır. Güzellik yapanlar güzelliği, kötülük yapanlar da azabı görecektir.

“(O gün) Takvâ sahipleri (Allah’a karşı kulluk sorumluluğunu bilip yerine getirmeye çalışanlar) gölgeliklerde ve pınar başlarındadırlar. Canlarının çektiği meyveler (ve nimetler) arasındadırlar. (Onlara) ‘(Dünyada) Yapmakta olduğunuz (sâlih ve güzel ameller)e karşılık (bugün) afiyetle yiyin, için (denilir).’ İşte biz, muhsinleri (güzellik yapıp güzel olanları) böyle mükâfatlandırırız.”

“O gün (Allah’ın âyetlerini ve resulünü) yalanlayanların vay hâline! (Ey Allah’ın âyetlerini ve resulünü yalanlayanlar! Siz de dünyada) Az bir müddet yiyin ve yararlanın! Çünkü sizler (nefsinin hevâsına uyan) mücrim (ve suçlu) kimselersiniz.”451 Allah, güzel yapanları güzellikle mükâfatlandırır ve bu muameleyi dünyada da yapar.

Allah, Hz. Lût (a.s.)’ı anlatır. “Şüphesiz biz onların üzerlerine (taş yağdıran) bir fırtına gönderdik; ancak Lût ailesini (karısı müstesna) bir seher vakti kurtardık. Katımızdan bir nimet olarak. İşte biz, şükreden(ler)i böyle mükâfatlandırırız.”452

“Şüphesiz ki âyetlerimizi yalanlayanlar ve ona karşı kibirlenenler var ya, (işte) onlara göklerin kapıları açılmaz ve onlar, deve, iğne deliğinden geçinceye kadar cennete giremezler! İşte biz, (nefsinin hevâsına uyan) mücrimleri böyle cezalandırırız! Onlar için cehennem (ateşin)den bir döşek ve üzerlerini örtecek (ateşten) örtüler vardır. İşte biz, (kendine zulmeden) zalimleri böyle cezalandırırız!453 Bunlar kendilerine zulmedenlerdir.

“Âyetlerimizi ve âhirete kavuşmayı yalan sayanların amelleri boşa gitmiştir. Onlar, yaptıklarından başka bir şeyle mi cezalandırılacaklardı (çünkü herkese sadece yaptığının karşılığı vardır)”454 Dikkat edilirse Allah, âyetlerimizi inkâr edenlerin değil yalan sayanların amelleri boşa gitmiştir, buyuruyor. Yani “evet, kabul ediyorum” deyip gerekeni yapmayanların ve âyetleri ciddiye almayanların amelleri boşa gitmiştir.

“(Resulüm!) Buzağıyı (ilâh) edinenler var ya, (âhirette) onlara mutlaka rablerinden bir gazap ve dünya hayatında bir zillet erişecektir. İşte biz, (Allah’a) iftira ed(erek şirk koş)anları böyle cezalandırırız!”455 Buzağıyı ilâh edinenler; dünya hayatını ve dünya malını ahiretten daha çok sevenlerdir.

“El Esmâu’l Husnâ (en güzel isimler) Allah’ındır. Öyleyse ona o (güzel isimleriy)le dua ed(ip yalvar)ın ve onun isimlerinde ilhad edenleri (fıtratındaki Allah’ın isimlerini yok sayarak doğruluktan ayrılıp eğriliğe sapanları ve zalimleri) bırakın! Yakında onlar yaptıklarının cezasını göreceklerdir.”456 Biri El Esmâu’l Husnâ’yı, Allah’ın isimlerini bilmez, rabbini isimlerinden tanımazsa Allah’ın isimlerinde ayrılığa düşmemesi mümkün olmaz. Böyle biri mutlaka Allah’ın isimlerinde ayrılığa düşer.

Allah, Kıyamet günü için buyurur. “Artık o gün hiç kimseye hiçbir şekilde zulmedilmez. Size ancak yaptıklarınızın karşılığı verilir.”457 Neyi yapmışsanız onun karşılığını göreceksiniz.

“Üstelik onlar, o (kıyamet) saat(in)i de yalanladılar. Biz ise o (kıyamet) saat(in)i yalanlayanlar için alev alev yanan bir ateş hazırladık.”458 Kıyamet için hazırlık yapmayanlar kıyameti, ahireti yalanlayanlardır.

Allah bizi böyle ikaz ederek “sakın kaybetmeyin. Sizi kaybetmiş olarak görmek istemiyorum. Ben sizi bana âbd olasınız diye yaratmışım, siz meleklerin secde ettiği varlıksınız, ağır bir yük yüklenmişsiniz. Doğru yapın, güzel yapın, hiçbir şey yapmayıp ‘belki sorun olmaz’ demeyin” buyuruyor.

Peki, Allah’ın yüklediği bu ağır yük nedir?

“Biz (Allah’ın, rûhundan nefhedip kendisine halife olarak kulluk sorumluluğunu bilip yerine getirmeye çalışma) emaneti(ni) göklere, yere ve dağlara teklif ettik de onlar bunu yüklenmekten çekindiler, (bu sorumluluk karşısında haşyet ve) korkuya kapıldılar; ama insan onu yüklendi. Çünkü o (nefsine karşı) çok zalim, (rabbine karşı ise) çok cahildir (onun vahyine ve resulüne her anda itaat edip boyun bükmeye muktedirdir).”459 İşte, bu ağır yük, Allah’ın bize nefhettiği rûhtur.

Çocuklardan biri bu âyeti duyunca eve gidip “anne ben sohbette göklerin, yerlerin ve dağların yüklenemediği emaneti insanın yüklendiğini öğrendim. Biz deli miyiz ki onların yüklenemediği emaneti yüklenmişiz! Madem onlar yüklenmediler, biz neden yüklendik” diye sorar. Annesi de düşünür ve kendine göre “galiba Elest Bezmi’nde birbirimizi dolduruşa getirdik, yoksa neden emaneti yüklenelim” diye cevap verir.

Güzel cevap! Ne demişler “aşkın gözü kördür.” Aşk bize bu emaneti yüklettirdi. Orada Allah’ın nefhedeceği rûhu görünce “ben bu emaneti yüklenirim” dedik. Âşık olmasaydık göklerin, yerlerin, dağların yüklenemediği emaneti yüklenemezdik, dolayısıyla orada dolduruşa değil aşka geldik. Bu aşktan dolayı emaneti yüklenip “biz bunun hakkını veririz” dedik.

Şeytan bazen insana vesvese verir, insan da bu vesvese üzerine kendi kendine “elimde olsaydı dünyaya gelmezdim, bu emaneti yüklenmez, Allah’a söz vermezdim” der. Oysaki bu düşünce doğru değildir. İnsan kendi kendini bu emanete bela etmiş, ille de “emaneti ben yükleneceğim” demiştir.

Bir de “insan zelum ve cehul idi” buyurmuştu Allah. Bu kısmı nasıl anlamalıyız?

İnsan cahildir demek; aşk onu öyle bir hâle getirmiş ki maşukundan başka hiçbir şey bilmiyor demektir. Zelum ise; karanlık demektir; yani insanın gözü öyle bir kararmış ki maşukundan başka hiçbir şey görmüyor! Yalnızca maşukunu görüyor ve ona “sadece seni istiyorum” diyor! Bu aynı zamanda gökleri de yerleri de “ben taşırım” demektir.

Peki, taşıyor mu?

Elbette ki taşıyor; ama insanlardan pek azı taşıyor. Çoğunluk ise maşukunu unuttuğu, nefsini kendine maşuk edindiği, dünya hayatını tercih ettiği, yüklendiği emaneti üç günlük dünyaya sattığı için sözünü yerine getirmez ve bu emaneti taşımaz. Oysaki bütün insanların hepsi bu emaneti taşıyabilecek vasıftadır. Yeter ki “rabbim Allah’tır” desin, herkes emaneti taşır.

Evet, gördüğümüz gibi Allah bizi tehdit ediyor, uyarıp ikaz ediyor, devamında ise müjdeliyor. Âyetlere baktığımızda Allah uyarıyla müjdeyi birlikte verir; yani hem güzel yapanları, cenneti hem de yanlış yapanları, cehennemi anlatır ve “siz de buna göre bakıp tercihinizi doğru yapın” buyurur.

“(Bu ateş) Ne zaman ki o (kıyameti yalanlayan kâfirler)i uzak bir mesafeden gördü, (kâfirler) onun öfke(li kükreme)sini ve (çok feci) nefes alıp vermesini (dehşet içinde) işitirler. (O gün mücrimler, nefsinin hevâsına uyan suçlular zincirlerle) Birbirlerine bağlı olarak o (cehennem)in dar bir yerine atıldıkları zaman orada yok olmak için yalvarırlar.” Elleri boyunlarına bağlanmış olarak cehennemde sıkışık bir yere atıldıkları zaman “bizi yok et, ya rabbi” diye feryad ederler. Hâlbuki siz böyle olmayı istediniz, emaneti siz yüklendiniz! “(Onlara şöyle denir) Bugün (yalnız) bir defa yok olmayı istemeyin, birçok defalar yok olmayı isteyin.”460

Allah’ın sana verdiği emaneti başka varlıklar da yüklenebilirdi. Melekler, cinler, yer, gök, dağlar emaneti yüklenemedi; ama sen “ben emaneti yüklenir, onun hakkını veririm. Ben kendinden bana nefhettiğin rûh karşısında ‘ben, bence, bana göre’ demem, benlik gütmem” dedin. Aşktan gözün kararmıştı. Neden şimdi emanetin hakkını vermiyorsun!

“(Resulüm! O kâfirlere) De ki: Bu mu daha hayırlı, yoksa muttakilere (Allah’a karşı kulluk sorumluluğunu bilip yerine getirmeye çalışanlara) vaad edilen ebedilik cenneti mi? (Orası) Onlar için bir mükâfat ve bir varış yeridir. Ebedi olarak kalacakları orada, kendileri için istedikleri her şey vardır. (Bu) Rabbinin, mesuliyetini üzerine aldığı bir vaaddir.”461 Rabbin, takvâ sahiplerine ebedi cennet için söz vermiş ve bu vaadi kendi üzerine almıştır.

Kim yanlış yapar, ters tarafa gider, sapar, günah işler ve ardından tövbe ederse Allah onun tövbesini kabul eder. “Kim tövbe eder ve sâlih bir amel işlerse şüphesiz o, tövbesi kabul edilmiş olarak Allah’a döner.”462 Bak, dönmen için seni uyardım, ikaz ettim. Eğer bana döner, tövbe edersen tövbeni kabul ederim; ama tövbe etmezsen sonun cehennemdir, geç olmadan dön, buyuruyor Allah.

Tövbe, rabbine dönmek demektir. “Ya rabbi! Sana döndüm” demek tövbe etmek için yeterlidir. Kul, rabbine dönerse Allah onun bu dönüşünü kabul eder; ama kulun sadece tövbe etmesi yetmez. Bir de nefsini temizlemek için çaba, gayret sarf etmesi, salih amelde bulunması ve şirkten, küfürden kurtulması gerekir.

Allah, nefsi temizlemek için nasıl bir yol izlemek gerektiğini de beyan ediyor. “Ayrıca onlar, yalana şahidlik ed(ip onu dinle)mezler.”

Yalancı şahidlik yapmak, bir tek mahkemede yalan yere şahidlik etmek değildir. “Eşhedu en lâ ilâhe illallah” dedikten sonra herhangi bir şeye ilâhlık verirsen yine yalan şehadette bulunmuş olursun. Mülkün sahibi Allah’tır, senin de Allah’ın El Esmâu’l Husnâ’sını Allah’a teslim etmen lazım.

Nasıl?

Mülk onundur, malik odur, melik odur, rab odur, ilâh odur, rahman ve rahim olan odur. Mâliki yevmiddîn olan, Kıyamet günü bizi hesaba çekecek olan odur, deyip bütün hesabı Allah’a göre yapman lazım. Tövbe edip Allah’a döndün ya artık rabbinin bütün isimlerini bilmen, öğrenmen, rabbini bütün isimleriyle kabul edip Allah’ın isimlerine iman etmen, şehadet etmen, karşılaştığın bütün olayların Allah’ın sana muamelesi olduğunu bilip hepsine Allah’ın sevdiği, emrettiği gibi karşılık vermen gerekir. Öyle ki yalancı şahidlik yapmayasın.

Allah, nefsi temizlemek için nasıl bir yol izlemek gerektiğini beyan etmeye devam ediyor. “Boş sözlerle karşılaştıklarında ise vakarla (oradan) geçip giderler.”463 Yanlış yapanlara karşı kerim davranırlar.

Allah bize kulluğu, asaleti öğretiyor. Muttakiler, nefsini tezkiye edenler kendilerine fayda vermeyen bir sözle karşılaştıklarında “size selam olsun. Benim işim var, benim bir derdim var, ben böyle boş şeylerle meşgul olamam” der ve oradan ayrılırlar. Allah bununla ilgili olarak başka bir âyette “Rahmân’a âbd olan (has kul)lar öyle kimselerdir ki yeryüzünde tevazu (ve vakar) ile yürürler, cahiller onlara laf attığı vakit ‘selam!’ de(yip geçe)rler”464 buyurmuştur. Biz de Rahmân’ın has kullarından olmayı istiyorsak boş sözlere karşı tavrımız böyle olmalıdır.

“Yine kendilerine rablerinin âyetleri hatırlatıldığı zaman onlara karşı kör ve sağır davranmazlar.”465 Allah’a döndükleri için her bir âyeti ciddiye alırlar. Tövbe ettikten sonra âyetleri işitmemiş, anlamamış, görmemiş gibi yapmazlar; çünkü iman edip rablerine dönmüş ve rablerini dinlemişlerdir.

Görüldüğü gibi; Allah tövbe eden kullarına, ne yapmaları gerektiğini beyan ediyor ve “hani tövbe edip döndünüz ya, ben de sizin günahlarınızı affettim ya, hani bana gelecektiniz ya o hâlde artık böyle yapmanız lazım” deyip kendisine varacak yolu gösteriyor.

“Onlar, ‘rabbimiz! Bize eşlerimizden ve neslimizden göz aydınlığı olacak (çocuklar) lütfeyle ve bizi muttakilere (kulluk sorumluluğunu bilip yerine getirmeye çalışanlara) imam kıl!’ derler.”466 “Çocuklarımızı sana layık kul eyle! Bizi de muttakilere imam kıl ya rabbi! Öyle ki insanları gücümüzün yettiği kadarıyla muttaki olmaya davet edip sana muttaki kullar yetiştirelim. Ailemizi, çocuklarımızı muttaki yapalım.” İşte, rablerine dönüp tövbe edenler hem aileleri hem de çocukları için bu şekilde dua ederler.

Güzel yapabilmek için sabretmek gerekiyor ya tövbelerinden sonra sabrettikleri için bu sabırlarının karşılığında Allah onları mükâfatlandırır. “İşte onlar, (sıkıntılara) sabretmelerine karşılık (âhirette) köşklerle mükâfatlandırılırlar ve orada selam ve hürmetle karşılanırlar.” Sahabeler aynen böyleydi. Allah’a öyle bir tövbe ettiler, iman ettiler, öyle bir döndüler ki cennetin en özel yerine layık oldular. “(Onlar) Orada ebedi kalacaklardır. (Orası) Ne güzel kalınacak bir yer ve (ne güzel) bir makamdır.”467 Allah cennet için “güzel” dediyse oranın ne kadar güzel olduğunu artık buna göre hesap edelim.

“(Resulüm!) De ki: Eğer duanız (istediklerinizi mülkün maliki ve melikinden istemeniz) olmasa, rabbim size ne diye değer versin?”468

Dua etmek; rabbimizi, kul olmayı, Allah’a verdiğimiz sözü yerine getirmeyi, Allah’ın yüklediği emaneti layıkıyla taşımayı ve muradının üzerimizde gerçekleşmesini istemektir.

Dua, kuru kuruya istemek değildir. Kul her neyi istiyorsa o isteği için çaba, gayret sarf edince duası gerçek manada dua olur; yani dua dil, gönül ve fiil ile beraber olunca kabul görür. Bunlar olmadan yapılan dua boş konuşmaktır, yalan söylemektir. Kul bir şeyi istiyorsa gönlüyle de diliyle de vesileye sarılıp fiiliyle de isteyecek ki duası gerçekten dua olsun. Bu üçü bir araya gelmeden dua olmaz. Mesela; “ben namaz kılmak istiyorum” demek, başka bir deyişle namaz kılmayı istemek yetmez, ayrıca kalkıp abdest almak ve namaza durmak gerekir. Nasıl ki namaz kılmayı istediğimizde kalkıp fiili olarak gerekeni yapıyorsak bir dua ettiğimizde de fiili çabamızı göstermemiz şarttır.

Evet, “duanız olmasaydı rabbiniz size neden değer versin” buyurdu Allah. Değerimizi, kıymetimizi duamızdan alıyorsak bu durumda her neyi istiyorsak kıymetimiz, değerimiz de ona göredir. Dünya için dua ediyorsak değerimiz dünyayla, cenneti istiyorsak değerimiz cennetle ölçülür; ama rabbimizi, rabbimizin vechini, cemalini, rızasını, dostluğunu, yakınlığını istiyorsak o zaman bize paha biçilemez.

Evet, “(resulüm!) de ki: Eğer duanız (istediklerinizi mülkün maliki ve melikinden istemeniz) olmasa, rabbim size ne diye değer versin” buyurdu Allah. Âyet devam ediyor. “Fakat (ey kâfirler!) siz (âyetlerimi ve resulümü) yalanladınız. Öyle ise yakında (kıyamet azabı sizin için) kaçınılmaz olacaktır.”469

Dediğim gibi “imanımız neyse duamız da odur” yani neyi seviyorsak onu isteriz. Devamlı söylüyoruz, iman; Allah’ı her şeyden, canından da çok sevmektir. Öyleyse bir mü’minin duası; yalnızca rabbini, rabbinin rızasını istemek olmalıdır. Mü’minin isteği rabbinden başka bir şey olabilir mi! Bu şekilde baktığımızda “duanız olmasaydı” demek “imanınız olmasaydı” demektir. Tabi ki rabbimizi, rabbimizin rızasını, cemalini istiyorsak gereğini de yapacağız.

“Kâfirler için ise cehennem ateşi vardır. Onlara ne (ölüp yok olmaları için) hüküm verilir ki ölsünler (de kurtulsunlar) ne de onlardan o (cehennem ateşinin) azabı hafifletilir (ki biraz olsun rahat etsinler). İşte biz, bütün kâfirleri böyle cezalandırırız.”470

Rabbine karşı nankörlük yapanları; kendisine bir nimet geldiğinde onu rabbinden görmeyip “bunu kendi aklımla, ilmimle kazandım” diyenleri veya “falanca bana yardım etti” deyip nimeti başkalarından bilenleri Allah böyle cezalandırır.

En büyük nimet; Allah’ın, kuluna kendinden verdiği varlıktır, hayattır. Aynı şekilde Allah’ın kuluna tecelli ettiği sıfatlardır, isimlerdir, güzelliklerdir. Hâl böyleyken biri Allah’ın kendisine ikram ettiği bu nimetleri, verdiği kıymeti, şerefi görmüyorsa o kişi rabbine karşı nankör biridir.

“Herkesin, peşinde koştuğu şeyin karşılığını bulması için muhakkak ki (o kıyamet) saat(i) gelecektir. Neredeyse onu (Kendimden bile) gizleyeceğim.”471 Herkesin duasının, çabasının, gayretinin, sa’yının, koşuşturmasının karşılığını alacağı o saati, o anı nerdeyse kendimden bile gizleyeceğim! O gün bu kadar dehşet verici bir gündür! İnsan o gün o kadar kaybetmiştir ki bir beşerin seviyesinden anlayacak olursak Allah tabir-i caizse “o günü görmek bile istemiyorum” buyuruyor!

Hayatımıza Allah’ın vahyiyle baktığımızda biz de kendi hesabımızı görmek istemiyoruz; çünkü peygamberler bile “ya rabbi! Sana layıkıyla kul olamadım, seni layıkıyla tesbih edemedim, sana layıkıyla hamd edemedim, yolunda layıkıyla yürüyemedim, kendimi yanlıştan, hatadan, günahtan layıkıyla koruyamadım” dediyse kim kendi amelinden, hayat kitabından, amel defterinden razı olabilir ve yaptıklarını beğenebilir? -Tabi ki hiç kimse beğenemez!

“Kim de gerçek sâlih ameller işlemiş bir mü’min olarak o(nun huzurun)a gelirse işte onlar için de (cennette) üstün dereceler vardır. İçinde ebedi kalacakları, altlarından ırmaklar akan Adn cennetleri! İşte, (şirkten ve günahtan) arınanların mükâfatı budur.”472

Nefsini küfürden, şirkten, benlikten, kibirden, riyadan, “ben, bence, bana göre” demekten temizlemiş olarak gelenlerin bu amellerinin karşılığı; yani nefislerini tezkiye etmelerinin karşılığı; içlerinde ebedi olarak kalacakları Adn cennetleridir. Allah nefsin tezkiyesiyle ilgili başka âyet-i kerimelerde “muhakkak (nefsini) temizleyen kimse (kurtuluşa erip) felah bulmuştur.”473 “O gün ki ne mal fayda verir ne de evlat. Ancak Allah’a kalb-i selim (ıslah olmuş bir kalp) ile gelenler (o gün saadete erer)”474 buyurmuştur. Demek ki bir tek nefsini tezkiye edenler kurtuluşa eriyormuş! Gerisine ise kurtuluş yokmuş!

Biri nefsini temizleyince “Allah” der, “rabbim Allah’tır” der, “rabbim nasıl istiyorsa doğru odur, güzel odur, hak odur, benim için hayır olan, rahmet olan, nimet olan odur” der ve bunun karşılığında gerekeni de yapar; ama kul “Allah’a göre doğru budur” demez, bunun yerine “ben, bence, bana göre, falancalara göre, komşulara, anama, babama, kardeşlerime, ırkıma göre” derse hesabını yaptığı kişileri Allah’ın önüne koymuş olur. Böyle olunca da zaten nefsini temizlemek için gerekeni yapmaz ve kaybeder.

Allah cennetteki nimetleri anlatır. “Kim de (o gün) kötülükle gelirse yüzüstü ateşe atılanlardan olacaktır. (Onlara) Ancak yaptıklarınızın karşılığını görmektesiniz (denir).”475

“Kim (Allah’ın huzuruna bir) güzellikle gelirse ona ondan daha hayırlısı vardır. Kim de (bir) kötülükle gelirse o kötülükleri yapanlar ancak yaptıklarıyla cezalandırılır.”476

“Hani biz meleklere, ‘Âdem’e secde edin!’ demiştik. Hepsi hemen secde ettiler; ancak (cinlerden olan) iblis, ‘ben hiç çamurdan yarattığın bir kimseye secde eder miyim’ dedi. (Devamında) Şu benden üstün kıldığını görüyor musun! Yemin ederim ki eğer bana kıyamet gününe kadar mühlet verirsen pek azı müstesna onun neslini mutlaka hakimiyetim altına alacağım, dedi. (Allah) Buyurdu: (Çık) Git (oradan)! Onlardan kim sana tabi olursa muhakkak ki (yaptıklarınıza) tam bir karşılık olarak sizin cezanız cehennemdir!”477 Sana uyanlarla beraber hepinizi cehenneme dolduracağım.

Allah başka bir âyet-i kerimede buyurur. İnne ibâdî leyse leke aleyhim sultânûn ve kefâ bi rabbike vekîlâ:478 “Muhakkak ki benim (ihlâslı) kullarım üzerinde senin hiçbir hakimiyetin yoktur. (Onlara) Vekîl olarak rabbin yeter.” İnsanlar sana uyar; ama bana âbd olanlar, benim kullarım hariç, onlar sana uymaz. Onlar üzerinde senin hiçbir gücün, saltanatın olamaz ve sen benim kullarıma güç yetiremezsin.

“Benim kullarım” derken Allah’ın “kulum” dediklerini, nefsine “rabbim” demeyenleri, nefsini ilâh edinmeyenleri, “rabbim Allah’tır” diyenleri anlamalıyız. İblisin onlar üzerinde bir gücü yoktur. Zaten iblis de “senin kulların müstesna, ben onlara bir şey yapamam; ama gerisini kendime bağlayacağım” der.

Peki, iblis, insanları kendine bağlayınca ne olur?

Bunun cevabını yine Allah haber veriyor. “(iblis) Dedi ki: (İnsan secdeye layık olmadığı hâlde Âdem’e secde etmemi emretmekle beni azgınlığa mahkûm ettin) Öyle ise beni azgınlığa mahkûm etmene karşılık ben de onlar(ı azdırmak) için mutlaka senin (dosdoğru yolun olan) sırât-ı mustakîmin (üzerind)e oturacağım. Sonra mutlaka onlara önlerinden, arkalarından, sağlarından ve sollarından yaklaş(ıp onları kendime bağlay)acağım ve (sen) onların çoğunu şükredenlerden bulmayacaksın.”479 Kul, rabbine şükredecek olsa her anda şükürden başka hiçbir şey söyleyemez! Çünkü Allah’ın nimetleri her anda saymakla bitmeyecek kadar çoktur. Bu yüzden Allah âyetinde “Allah’ın nimetlerini toptan olarak saysanız bitiremezsiniz”480 buyurmuştur. Öyleyse kulun durmadan şükretmesi, hamd etmesi, rabbini tesbih etmesi gerekir; ama kul, rabbini görmeyince rabbinin verdiği nimetleri de görmez, aynı zamanda kendisine gelen nimetleri rabbinden görmez. Nefsi onunla Allah arasında perde olur, böylelikle sadece kendini görür ve kendisine ne kadar nimet verilirse verilsin Allah’a şükretmeden istemeye devam eder.

Allah bir de “vekil olarak rabbin yeter” buyurmuştu. Allah kendisine kul olanların, “benim kullarım” dediği, üzerinde iblisin hiçbir gücünün olmadığı kulların vekilidir. O, Allah’a âbd olmuş ya, Allah ona “kulum” diyor ya o da Allah’a “rabbim” diyor ya işte rabbi onun için yeterdir. Rabbi onu eğitmiş, yetiştirmiş, terbiye etmiş, nefsini tezkiye etmiştir. Tabi bu terbiyeyi bir vesileyle yapmıştır; çünkü kul, Allah’a âbd olmuşsa kulluk yolunda Allah’ın kendisine nimet verdiği kullarla beraber yürümüş demektir.

“Kim Allah’ın hidâyetindeyse, hidâyette olan odur.” Kim, Allah’ın vahyiyle, resulüyle hidâyete ererse hidâyeti bulmuştur. “Kim de dalâletteyse artık onlara da kendilerinden başka dostlar bulamazsın.” Biri, Allah’tan, Allah’ın resulünden, vahyinden yüz çevirirse artık onlar için bir veli bulamazsın, veli olan, yardım eden, dost olan bir tek Allah’tır ve Allah vahyinden, resulünden yüz çevirenlere yardım etmez. “Ve kıyamet gününde onları kör, dilsiz ve sağır olarak yüzüstü haşrederiz.” Onlar o gün hem dilsizdir, konuşamazlar hem de sağırdırlar, duyamazlar; çünkü dünyadayken de hakkı işitmemiş, ikrar etmemişlerdi. Kulaklarını hakka, Allah’ın âyetlerine kapatmışlardı, hakkı söylememiş, yalan söylemişlerdi. Kıyamet günü de onlara kendi elleriyle yaptıklarının karşılığı vardır, bu nedenle sağır ve dilsiz olarak haşrolurlar. “Onların varacakları yer cehennemdir. (Onun) Ateşi her yavaşladığında onun alevini arttırırız.”481 Evet, Allah tehdit ediyor; yani kuluna “rabbini, rabbinin vahyini dinle, resulüne tabi ol, iman et, itaat et, rabbine teslim ol ve cehenneme gitme” buyuruyor.

“Hepinizin dönüşü onadır (ve) Allah’ın (bu) vaadi haktır.” Hak olan, Allah’ın vaad ettiğidir. “Muhakkak ki o, (ilk olarak) yaratmaya başlayan sonra iman edip sâlih ameller işleyenlere adaletle mükâfat vermek için (o yaratmayı âhirette tekrar edip) iade edendir. Kâfir olanlara gelince, inkâr etmekte oldukları şeylerden ötürü (kıyamette) onlar için kaynar sudan bir içecek ve elem verici (iç yakan) bir azap vardır.”482

Allah, peygamberlerini anlatır. “(Yûsuf) Bulûğ çağına erişince ona hikmet (hakkı bâtıldan ayırma yeteneği) ve ilim verdik. İşte biz, muhsinleri (güzellik yapıp güzel olanları) böyle mükâfatlandırırız.”483 Allah, peygamberlerini insanlar içinden seçmiştir. Allah kimin güzel yapacağını bildiği için de muameleyi ona göre yapar.

“Biz ona (İbrâhîm’e) İshâk ve (İshâk’ın oğlu) Yakûb’u lütfettik, her birini hidâyete erdirdik. Daha önce de Nûh’u hidâyete erdirmiştik. O (İbrâhîm)in zürriyetinden Dâvûd’u, Süleymân’ı, Eyyûb’u, Yûsuf’u, Mûsâ’yı ve Hârûn’u da (hidâyete erdirdik). İşte biz, muhsinleri (güzellik yapıp güzel olanları) böyle mükâfatlandırırız.”484

Evet, dediğim gibi; Allah kimin güzel yapacağını bilir. Peygamberlerini buna göre seçer ve öyle muamelede bulunur. Aynı şekilde Allah’ın her bir insana yaptığı muamele Allah’ın bilmesine göredir. Kul en kâmil manada nasıl kazanacaksa Allah ona öyle muamelede bulunur. Elbette ki bu sırada birileri en önde olacaktır. İşte, o en öndekiler; Allah’ın, nebî olarak, resul olarak seçtikleridir.

“Bize de kitap indirilseydi, biz onlardan daha çok hidâyette olurduk demeyesiniz diye (size Kur’ân’ı indirdik). İşte, size de rabbinizden apaçık bir delil, bir hidâyet ve bir rahmet geldi. Allah’ın âyetlerini yalanlayıp onlardan yüz çevirenden daha zalim kim vardır! Yakında âyetlerimizden yüz çevirenleri, yüz çevirmelerinden dolayı azabın en kötüsüyle cezalandıracağız.”485

Biri Allah’ın âyetlerini bilmeden, insanları dine davet edip “böyle yaparsanız cennete gidersiniz” derse insanları Allah’ın âyetlerinden çevirmiş olur. İnsanlara böyle söylemek yerine onları Allah’ın kitabına davet etmek ve “Kur’ân’ı bir sefer, beş sefer oku ya da dinle. Allah’ın vahyini, sana ne buyurduğunu anlamaya çalış. Öyle ki din hakkında, Allah hakkında, peygamber hakkında, ahiret hakkında, insan hakkında, hayat hakkında bir ön bilgin olsun ve sana bir şey söylendiğinde onu Allah’ın vahyinin ölçüsüne vurabilesin” demek gerekir.

Selâmun alâ ibrâhîm: “İbrâhîm’e selam olsun.” Kezâlike neczîl muhsinîn:486 “İşte biz, muhsinleri (güzellik yapıp güzel olanları) böyle mükâfatlandırırız.” Yani ona karşılığını veririz.

“Mûsâ ve Hârûn’a selam olsun. İşte biz, muhsinleri (güzellik yapıp güzel olanları) böyle mükâfatlandırırız.”487

Allah bize peygamberlerini anlatarak “siz de onların yaptığı gibi güzel yapın ki onları mükâfatlandırdığım ve ‘onlara selam olsun’ dediğim gibi sizi de mükâfatlandırayım, ‘size de selam olsun’ diyeyim” buyuruyor. Peygamberlerin her biri bizlere örnek olduğunu için Allah onların hâlini, hayatını, imtihanlarını bize beyan ediyor.

“İlyâs’a selam olsun. İşte biz, muhsinleri (güzellik yapıp güzel olanları) böyle mükâfatlandırırız. Çünkü o, bizim mü’min kullarımızdandı.”488 Demek ki mesele mü’min olmakmış!

“Fakat onlar (resulümüzden) yüz çevirdiler. Bu sebeple biz de üzerlerine Arim selini gönderdik. Onların (o) iki bahçesini, acı yemişli, ılgınlı ve içinde biraz da sidir ağacı bulunan iki (harab) bahçeye çevirdik. (Resulümüzü) İnkâr ettikleri (ve nimetlerimize karşı nankörlük yaptıkları) için onları böyle cezalandırdık. Biz (hiç) kâfirlerden başkasını cezalandırır mıyız?”489 Hâşâ ya rabbi! Sen sadece nankör olanları cezalandırırsın.

“Bizim katımızda sizi (bize) yaklaştıracak olan ne mallarınız ne de evlatlarınızdır. Ancak iman edip sâlih amel işleyenler başka, işte onlara işledikleri ameller sebebiyle kat kat mükâfat vardır ve onlar (cennet) köşklerinde güven içindedirler.”490

“Doğruyu (apaçık beyan eden bu Kur’ân’ı) getiren ve onu tasdik edenler var ya, işte onlar takvâ sahibi olanlar (Allah’a karşı kulluk sorumluluğunu bilip yerine getirmeye çalışanlar)dır. Onlar için rablerinin yanında diledikleri her şey vardır. İşte bu, muhsinlerin (güzellik yapıp güzel olanların) mükâfatıdır. Allah, onların (dünyada) yaptıkları en kötü amelleri (dahi) örtmek ve yaptıklarının en güzeli ile onlara mükâfatlarını vermek için (böyle yapar).”491

Allah onlara yapmakta olduklarının en güzeliyle karşılık verecektir.

Nasıl?

Hangi ameli en güzel şekilde yapmışlarsa Allah onların bütün amellerini öyle sayacaktır. Örnek vermek gerekirse; kulun kıldığı bütün namazlar içinde en güzel kıldığı namaz hangisiyse onun bütün namazlarını öyle en güzelmiş gibi kabul edecektir. Yaptığı zikirler arasında en güzel hangi zikri yapmışsa, hangi zamanda en güzel şekilde “Allah” demişse bütün “Allah” deyişlerini en güzel yaptığı zikir gibi kabul edecek ve yaptıklarının en güzeliyle ona muamele edecektir.

“(Resulüm!) Allah, kuluna kâfi değil midir? Seni ondan başkalarıyla korkut(maya çalış)ıyorlar. (Unutma!) Allah kimi dalâlette bırakırsa artık onun için hiçbir hidâyetçi (ve hidâyet) yoktur.”492 Biri hidâyetçiyi bulmadıysa dalâlette kalmıştır.

Allah, Kıyamet günü buyurur. “Bugün herkese kazandığının karşılığı verilir. Bugün haksızlık yoktur. Muhakkak ki Allah, hesabı süratlice görendir.”493

“Biz (âhiret günü) o kâfirlere mutlaka şiddetli bir azap tattıracağız ve onları yaptıklarının en kötüsüyle cezalandıracağız.”494

Şimdiye kadar okuduğumuz âyetlere baktığımızda Allah bizleri hem uyarıp ikaz etti hem de müjdeledi. İman edip salih amel işleyenleri, güzel yapanları, muttaki olanları, rabbini, rabbinin âyetlerini dinleyenleri, hidâyette olanları, rabbini isteyenleri, duası rabbi olan kullarını, kısacası “benim kullarım” dediği kullarını müjdeledi, rabbini dinlemeyenlere, rabbinin âyetlerini ciddiye almayanlara ise “Allah’ın âyetleri karşısında kör ve sağır olursanız ahirette de kör ve sağır olacak, kaybedeceksiniz. Gözünüzü, kulağınızı, gönlünüzü açın, rabbinizi dinleyin, onu ciddiye alın, ‘Allah’ deyin, ‘ben, bence, bana göre’ demeyin, Allah’tan başka ilâhlar edinmeyin, Allah’tan başka bir ilâha şahidlik yapmayın, şehadeti doğru yapın. Ters tarafa gidiyorsanız rabbinize dönün, tövbe edin. Tövbe ederseniz tövbenizi kabul ederim. Yeter ki rabbinize dönün, rabbinizi ciddiye alın, boş konuşan insanlarla meşgul olmayın. Sizin benimle işiniz var. Kulluğu kazanmak için çabanızı, gayretinizi sarf edin. Siz göklerin, yerlerin, dağların yüklenemediği emaneti yüklenmişsiniz, bu şerefi taşımanız, yeryüzünde rabbinize halife olmanız lazım” buyurdu ve onları uyarıp ikaz etti.

Evet, Allah bizi davet ediyor. Biz de ya, rabbimizi ciddiye alıp onu dinleyeceğiz ya da “ben ne yapacağımı biliyorum” deyip yolumuza devam edeceğiz. Allah’ın bizden istediği şey ona şükretmemizdir. Şeytanın istediği de şükretmememizdir. Bu durumda bilmemiz lazım ki şükretmezsek iblise tabi olmuş oluruz.

Peki, hangi nimetlere şükretmeliyiz?

Öncelikle rabbimizin rabliğine şükretmeliyiz. “Şükürler olsun ki sen benim rabbimsin. Şükürler olsun ki sen benim tevvab rabbimsin, tövbemi kabul ediyorsun. Aksi takdirde beni bütün günahlarımdan hesaba çekersen kurtuluşum olmaz. Şükürler olsun ki sen benim ğafur ve ğaffar rabbimsin, sen beni mağfiret etmezsen benim kurtuluşum olmaz. Şükürler olsun ki sen benim hafiz rabbimsin, sen beni korumazsan ben kendimi ateşe, dalâlete atarım. Şükürler olsun ki sen benim rahman ve rahim olan rabbimsin” deyip rabbimizin her bir ismine böyle şükretmemiz lazım. Yetmez, bir de Allah bize bu isimleriyle tecelli etmiş ve bizi yeryüzündeki halifesi olarak şereflendirmiştir, dolayısıyla bizi halifesi kıldığını için Allah’a bir daha şükretmemiz lazım.

Allah bize bu kadar nimet ikram etmişken gel de bütün bunlara şükret bakayım, nasıl şükredeceksin! Her zerremiz her an şükürde bile olsa yine de Allah’a şükrümüzü eda edemeyiz. Zaten şükredemiyoruz, hiç olmazsa şükretmeyi unutmayalım, bari arada bir şükredelim.

Bir de Allah’ın bize ikram ettiği Hz. İnsan olma, Allah’a âbd olma nimetini unutmayalım. Âbd olmak; âşık olmak demektir. Bazılarının söylediği gibi kul, köle olmak değildir, hâşâ! Köle, mecbur olduğu için sahibine itaat eder, hizmet eder, mecburiyetten sahibinin emrettiği gibi yapar; ama âbd, itaat etmek zorunda olduğu için itaat etmez, aşkla, muhabbetle, severek, isteyerek itaat eder.

Allah âyet-i kerimede “de ki: Hak rabbinizdendir. Öyle ise dileyen iman etsin, dileyen inkâr etsin.”495 İman da bellidir, küfür de bellidir, dileyen iman etsin, dileyen kâfir olsun, buyurmuştur. Yani dileyen, Allah’a kul olsun, dileyen şeytana kul olsun, tercih sana aittir. Seviyorsan kul olursun. Neyi seviyorsan onun kulusun. Çünkü âbd olmak; âşık olmak, maşukunu, sevdiğini, sevdiği rabbinin vechini istemek demektir. Sen de istersen kulluğunu rabbine yaparsın istersen başka şeylere kul olursun. Allah bu konudaki tercihi sana bırakmıştır.

Biri ki rabbini istiyor, rabbi de onu istiyorsa hiç bundan daha büyük bir şeref olur mu! Allah’ın buyurduğu üzere insan ölürken üç sınıftan birinde olur; yani insan, kitabını ya sağından ya solundan alır ya da mukarrebundan,496 Allah’a yakın olanlardan, biri olur. Allah’a yakınlıktan daha büyük bir şeref var mıdır! Allah, hitap edip “ey üç kuruşa tenezzül eden, kendini unutan, rabbini unutan kullarım! Bu sizin ne hâlinizdir” derse bu hitap karşısında secdeye kapanmamak mümkün müdür!

Gönlümüze böyle bir hitap gelmiyor mu?

Elbette ki geliyor. Zaten insanlığın ne hâlde olduğunu hep beraber görüyoruz! Üç kuruşa tenezzül ettiğimiz için insanlık olarak rabbimizden ayrı, sanki rabbimizin huzurunda değilmişiz gibi yaşıyoruz. Allah bizi böyle bir hâlden muhafaza etsin inşallah.

Evet, Allah’ın ğaşiye “örttü, perde çekti” fiili ile cezâ “ceza (karşılık) verdi” fiilini anlamaya çalıştık.

Allah bizi şeytana tabi olanlardan eylemesin inşallah. Allah bizi rabbini anlayanlardan, tanıyanlardan, tesbih edenlerden ve rabbine şükredip hamd edenlerden eylesin. Allah bizi “rabbim Allah’tır” diyenlerden ve rabbinin efâline, isimlerine, güzelliğine şehadet edenlerden eylesin. Allah bizi her anda “lâ ilâhe illallah” diyenlerden, “ilâhım Allah’tır, mabudum Allah’tır, maşukum Allah’tır, o benim rahman ve rahim olan rabbimdir, melikimdir, malikimdir, sahibimdir” diyenlerden eylesin. Allah bizi bize bırakmasın. Allah bize sırât-ı mustakîmde bir ve beraber olarak yürümeyi nasip eylesin inşallah.

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Leyl /1-2 ↩
  2. Leyl /3-4 ↩
  3. Câsiye /23 ↩
  4. Bakara /7 ↩
  5. Muhammed /20 ↩
  6. Leyl /19-20 ↩
  7. Ankebût /69 ↩
  8. Leyl /21 ↩
  9. Necm /31 ↩
  10. Necm /39-42 ↩
  11. Murselât /41-46 ↩
  12. Kamer /34-35 ↩
  13. A’râf /40-41 ↩
  14. A’râf /147 ↩
  15. A’râf /152 ↩
  16. A’râf /180 ↩
  17. Yâsîn /54 ↩
  18. Furkân /11 ↩
  19. Ahzâb /72 ↩
  20. Furkân /12-14 ↩
  21. Furkân /15-16 ↩
  22. Furkân /71 ↩
  23. Furkân /72 ↩
  24. Furkân /63 ↩
  25. Furkân /73 ↩
  26. Furkân /74 ↩
  27. Furkân /75-76 ↩
  28. Furkân /77 ↩
  29. Furkân /77 ↩
  30. Fâtır /36 ↩
  31. Tâhâ /15 ↩
  32. Tâhâ /75-76 ↩
  33. Şems /9 ↩
  34. Şuarâ /88-89 ↩
  35. Neml /90 ↩
  36. Kasas /84 ↩
  37. İsrâ /61-63 ↩
  38. İsrâ /65 ↩
  39. A’râf /16-17 ↩
  40. İbrâhîm /34, Nahl /18 ↩
  41. İsrâ / 97 ↩
  42. Yûnus /4 ↩
  43. Yûsuf /22 ↩
  44. En’âm /84 ↩
  45. En’âm /157 ↩
  46. Sâffât /109-110 ↩
  47. Sâffât /120-121 ↩
  48. Sâffât /130-132 ↩
  49. Sebe /16- 17 ↩
  50. Sebe /37 ↩
  51. Zumer /33-35 ↩
  52. Zumer /36 ↩
  53. Mu’min /17 ↩
  54. Fussilet /27 ↩
  55. Kehf /29 ↩
  56. Vâkıa /7-11 ↩