24.Bölüm
EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyai vel hamdulillahi rabbil âlemin.
Hep beraber Allah’ın El Efâlu’l Husnâ’sı ve Aşk’ı anlamaya, Allah’ın her anda bize muamelede bulunduğunu ve bu muamelesinin de saf aşktan, hayırdan, rahmetten olduğunu öğrenmeye çalışıyorduk.
Geçen sohbetlerimizde Allah’ın rızasını anlatmış ve Allah’ın rızasını kazanmak için neler yapmamız gerektiğini âyetlerle anlamaya çalışmıştık. Âyetleri okurken bazı insanların dünya hayatıyla razı olduğunu, bu yüzden de ahiretten, Allah’ın rızasından nasiplerinin olmadığını görmüştük.67 Bugünkü sohbetimiz radiye “razı oldu, razı etti” fiiliyle ilgili son sohbetimizdir. Bu sohbetimizden sonra nüzul sırasına göre Allah’ın El Efâlu’l Husnâ’sını anlatmaya devam edeceğiz inşallah.
Evet, Allah razı olur, razı eder ve razı olunmasını emreder. Bu hayattaki bütün gaye; Allah’ın rızasını kazanmaktır. Allah’ın rızası her şeydir. Aynı şekilde insanın razı olması da her şeydir; çünkü Allah bir kulunu razı ederse o kulun kazanamayacağı hiçbir nimet olmaz. Allah onu razı etmese bu defa kazanacağı hiçbir şey olmaz. Kazananlar ancak rızalarıyla kazanır, kaybedenler de razı olmadıkları için kaybederler.
Allah her şeyi apaçık şekilde tek tek beyan etmiştir. Biri Allah’ın kendisini razı etmesini istiyorsa yapması gereken şey; önce rabbinin rızası yolunda koşmak ve rabbini kendinden razı etmek için çabasını, gayretini sarf etmektir. Kul, Allah için elinden gelen her şeyi yapacak ki bu çabası kendisine Allah’ın rızasını kazandırsın. Başka türlü hiçbir şey yapmadan “Allah benden razı olsun, beni razı etsin” demek sadece hayal kurmak olur.
Allah’ın rızası öncelikle Allah’ı tercih etmekle kazanılır. Biri iman ederken “beni yaratan rabbim benden razı olsun” deyip iman yoluna, sırât-ı mustakîme girip rabbine yürüse bile karşısına çıkan imtihanlarda rabbini tercih etmiyorsa Allah’ın beyan ettiği üzere dünya hayatına razı olmuştur, o zaman da “rabbim benden razı olsun” diyemez.
Hiç kimse “ben kulluğu yapamam, beceremem” diyemez. Derse Allah’tan alacağı cevap “kâfirlere cehennemde yer mi yok”68 cevabı olur. Allah, rabbini tercih etmeyenlere, doğruyu apaçık beyan eden Kur’ân kendisine geldikten sonra onu yalanlayanlara, “ben Allah’ın dediklerini yapamam” diyenlere “cehennemde yer mi yok” buyuruyor! Herkes kendine dönüp baktığında gönlünün nasıl bir hâlde olduğunu bilir. Allah’ı tercih etmeyenler, gönüllerinin cehennem olduğuna, Allah’tan razı olanlar ise gönüllerinin cennet olduğuna şahiddir.
Gönlü cennet olanlar rablerinden razı olmuş, rablerine teslim olmuş ve rablerinin söylediği her sözü kabul edip onun huzurunda rükûda, secdede durmuş, boyun bükmüşlerdir. Her biri âyetler karşısında “işittik ve itaat ettik, rabbim benim için en güzelini isteyendir. Rabbim, benim için sadece hayır olanı yaratan ve beni razı edecek olandır” deyip iman etmiş, rablerine güvenmiş, tevekkül etmiştir. Bu yüzden de gönülleri cennet olmuştur.
Gönülleri cehennem olanlar ise rablerine tevekkül etmemiş, güvenmemiştir. Rablerinden emin değildirler. Rablerinin rahman ve rahim oluşuna, vedud oluşuna, ilâh oluşuna, rab oluşuna iman etmemişlerdir. Rablerini rahman ve rahim olarak değil zalim olarak anlamışlardır. Her ne kadar dilleriyle bunu söylemeseler de gönül hâlleri, fiilleri, işleri rablerini zalim olarak anladıklarını ortaya koyar. Hatta dilleriyle rahmet ettiklerini söyleseler bile işleri zalim olduklarının şahididir.
İnsan, rabbinin rahmanlığını, ilâhlığını, rabliğini, vedudluğunu, kerimliğini, vehhablığını beğenip kabul etseydi rabbine boyun büker, ona teslim olurdu; ama baktığımızda insan, rabbine teslim olmak yerine kendi kendine mazeret üretir ve “ben razı olamıyorum, benim gücüm bu kadardır” der. Yani “Allah bana rızasını kazanabileceğim gücü vermemiş” der. Allah sana bir tek “boyun bük, itiraz etme, bana güven” buyurmuyor mu! Senin kul olman için gereken bütün vasıfları sana ikram etmemiş, ihsan etmemiş mi! Hangi gücü sana vermemiş! Nasıl “ben yapamam, kazanamam” diyebiliyorsun! Allah zaten sana “bir şey yap” demiyor ki tam tersine “bir şey yapma” diyor. “Rabbine karşı edepli ol, ciddi ol, samimi ol, rabbine güven, gerisine karışma” buyuruyor! Sen ise rabbine güvenmiyor da kendine güveniyorsun! Üstelik bir de “ben yapamam” diyorsun! Hem kul olmayı kabul etmiyorsun hem de rabbine karşı ilâh olmaya çalışıyorsun; çünkü Allah sana “sen yapabilirsin” dediği hâlde “yapamam” diyorsun; yani “ben Allah’tan daha iyi biliyorum” diyorsun! Bu tavrın rabbine karşı ilâhlık taslamak değil de nedir!
Allah bizi rabbinin rızasından, âyetlerinden yüz çevirenlerden eylemesin. Allah bizi rabbine karşı edepli olan, samimi olan kullarından eylesin inşallah.
Evet, geçen sohbetimizde radiye “razı oldu, razı etti” fiilini âyetlerle anlamaya çalışmıştık. Sohbetimize kaldığımız yerden devam edelim inşallah.
EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
“Ey ehl-i kitap! Resulümüz (olan Muhammed) size kitaptan gizlemekte olduğunuz birçok şeyi açıklamak için geldi. O, birçok (kusurunuzu) da affediyor. Gerçekten size Allah’tan bir nûr (olan resulü) ve apaçık bir kitâp (olan Kur’ân) gelmiştir. Allah, onunla rızasına tabi olanları selâmet yollarına hidâyet eder ve onları izniyle (cehalet ve nefsani) karanlıklardan nûra çıkarıp sırât-ı mustakîme (Allah’a dosdoğru varan yola) hidâyet eder.”69 Demek ki Allah kendi rızasına uyanları, rızasını isteyenleri, dert edinenleri karanlıklardan nûra çıkarıyormuş!
Allah, rızasına uyanları karanlıklardan nûra çıkarır demek; onları vehimden, zandan, şeytanın verdiği vesveseden kurtarır demektir. Allah, kitabını indirerek nûrunu göndermiştir. Rızasına uyanları da indirdiği bu kitaba, vahyine tabi ettirir, öyle nûra çıkarır. Onlar Allah’ın rızasını tercih eder ve Allah’ın rızasına uymak isterler. Bundan dolayı Allah’ın rızası neredeyse hiç tereddüt etmeden ona uyarlar. Allah da bu hâllerinden dolayı onları sırât-ı mustakîme, dosdoğru yola hidâyet eder, böylelikle onları kendi nefislerinin ve şeytanın verdiği vesveselerin karanlığından nûra çıkarıp kurtarır.
Herkes kendisinden sorumludur, “falancalar böyle yapıyor” deyip başkalarının yaptıklarını zikretmek hiç kimseye fayda vermez, tam tersine insanı Allah’tan, Allah’ı zikirden, Allah yolunda yürümekten alıkoyar. Başkasıyla meşgul olmamak için herkes kendine dönmeli ve “acaba Allah’ın indirdiği nûra tabi olmuş muyum, olmamış mıyım, Allah ile beraber olmuş muyum, olmamış mıyım, her konuda ‘rabbim ne der’ diyor muyum, demiyor muyum, rabbimin rızasını kazanmak için çabamı, gayretimi sarf edip gerekeni yapıyor muyum, yapmıyor muyum” deyip kendine bakmalıdır. Kendine baktığında nasıl bir hâlde olduğunu anlar.
Allah bize “(cin ve insan şeytanlarından ve nefsinizin azgınlığından) Allah’a firar edin.”70 “Rabbinizden bir mağfiret olarak, genişliği gökler ve yer (kadar) olan muttakiler (Allah’a karşı kulluk sorumluluğunu bilip yerine getirmeye çalışanlar) için hazırlanmış cennete koşun”71 buyurdu. Öyleyse kendimize bakalım; acaba cennete koşuyor muyuz! Yetmez, Allah devamlı “beni zikredin”72 “beni tesbih edin, bana hamd edin”73 buyuruyor. Acaba rabbimize hamd ediyor, onu tesbih ediyor muyuz! Birilerini övmekle veya kötülemekle, yermekle hiçbir şey kazanamayız. Allah âyet-i kerimede “ey iman (ettiğini iddia) edenler! Allah’a karşı takvâ sahibi olun (kulluk sorumluluğunuzu bilip yerine getirmeye çalışın) ve herkes yarın (kıyamet günü) için ne(yi yapıp âhirete) gönderdiğine baksın”74 buyuruyor. Yani bize “sen kendine, ahirete ne hazırladığına bak” buyuruyor. Bizim de başkalarıyla meşgul olmak yerine karanlıklardan kurtulup Allah’ın nûrunun içine girip girmediğimize, gönlümüzün Allah’ın nûruyla dolup dolmadığına, Allah’ın rızasına tabi olup olmadığımıza, onun rızasını kazanmak için çaba, gayret sarf edip etmediğimize bakmamız gerekir. Bakarsak kendimizi de hayatı da, manevi olarak nasıl kazanacağımızı da nasıl kaybedeceğimizi de net bir şekilde görürüz; ama başkalarıyla meşgul olursak kendimizi göremeyiz, dolayısıyla ahirete ne hazırladığımızı da anlayamayız.
Unutmamamız lazım ki bir kul iman edip “rabbim Allah’tır” demişse artık rabbinden başka tarafa dönüp bakamaz, kendine farklı işler çıkarıp başka şeylerle meşgul olamaz; çünkü onun zaten kendisine yetecek kadar derdi, meşguliyeti vardır. Allah âyet-i kerimede “her birinin o gün (kendinden başka kimseyi göremeyecek kadar) kendine yet(ip art)acak bir işi (ve derdi) vardır”75 buyuruyorsa bilelim ki o gün kimse kimseye dönüp bakamaz. Allah bugünden bize imkân vermiştir. Eğer Kıyamet gününü bugüne taşımaz, bugünden neler yaptığımıza bakmazsak rabbimizi, kendimizi, dünyada nasıl yaşayacağımızı, nasıl konuşacağımızı, nasıl düşüneceğimizi, ahireti, hesabı unutmuş oluruz ki o gün geldiği zaman da iş işten geçmiş olur. İşte, bu duruma düşmemek için şimdiden uyanmamız gerekir.
Baktığımızda genel olarak gaflet uykusundayız, kendimizi, ahireti, hesabı unutmuşuz. Zaten gaflet demek; rabbini, ahireti, imtihanı unutmak demektir. Gaflet, rabbimizi unutup şeytanla beraber olmak; kendimize gelmek de kim olduğumuzu bilip rabbimizle olmaktır. Şu anda insanlık olarak rabbimizin bizi bu dünyaya ebedi hayatımızı kazanmak için gönderdiğini ve Kıyamet günü bizi hesaba çekeceğini unutmuşuz. Hatırlamak için uyanıp kendimize gelmemiz ve rabbimize koşmamız şarttır. Uyanıp kendimize geleceğiz ki Kıyamet günü ebedi hayatını kaybedenlerden olmayalım.
“(Bunun üzerine) Allah şöyle buyurdu: Bu(gün, rablerine âbd olacaklarına dair verdikleri söze) sadakat gösterenlere sadakatlerinin fayda vereceği gündür. Onlara, içinde ebedi kalacakları, altlarından ırmaklar akan cennetler vardır. Allah onlardan razı olmuş, (onlar da) ondan razı olmuşlardır. İşte büyük kurtuluş (ve saadet) budur.”76
Allah onlardan razı olmuş, onlar da Allah’tan razı olmuştur. Rıza bu şekilde karşılıklıdır. Kul, Allah’a karşı sadakatini ispatlayınca Allah ondan razı olur, Allah razı olunca da kulunu razı eder. Kul da böylelikle Allah’tan razı olur.
Bu rıza sadece Kıyamet günü için geçerli değildir. Kul dünyadayken de hayatını yaşarken Allah’tan razı olmalıdır; ama Allah’ın kimden nasıl razı olduğunu anlamadan Allah’ın rızasını kazanmaya çalışmak mümkün değildir.
Peki, Allah kimden nasıl razı olur?
Allah’ın kitabına baktığımızda Allah’ın kimlerden razı olduğunu ve ne yaparsak bizden razı olacağını anlarız; çünkü Allah her şeyi beyan ettiği gibi rızaya giden yolu da kuluna beyan etmiş, öğretmiştir. Şayet kul, rabbini tanırsa; yani marifetullaha sahip olursa, rabbinin her işinin, her emrinin, her takdirinin, her muamelesinin, kendisi için rahmet olduğunu, hayr olduğunu, güzellik olduğunu, nimet olduğunu, cennet olduğunu anlarsa rabbinin saf hayr, saf güzellik olduğuna iman eder. Bunun sonucunda da hangi imtihanla karşılaşırsa karşılaşsın “rabbim bana güzelliğiyle muamele ediyor ve manevi olarak kazanmam için bana imkânda bulunuyor” der. Rabbinin her ne yaparsa yapsın sadece hayr olduğunu, rahmet olduğunu bildiği için hiçbir imtihan karşısında itiraz etmez, “neden hep sıkıntı çekiyorum” demez, böyle olunca Allah’tan razı olma yoluna girer; ama Allah’ın kendisine yolladığı imtihanları rahmet olarak değil de şer olarak görürse rabbini tanımamış olur ki bu defa da Allah’tan razı olamaz. Bunun sebebi; Allah’ın kendisine yaptığı muamelelere Allah’ın vahyine göre değil kendine göre bakması ve rabbini anlamamasıdır.
Bir, Allah’ın, kulunu kulun hiçbir müdahalesi olmadan imtihana tabi tutması vardır. Bir de kulun kendi eliyle yaptıklarının karşılığını görmesi vardır. Herkes bütün hayatı boyunca kendi eliyle yaptıklarının karşılığını alır; ama Allah, kuluna kendi yaptığı yanlışlarda bile imkân verip kulunu temizler ve yanlışını düzeltip kazanması için ona fırsat verir. Bu da Allah’ın kulu için başka bir hayrıdır.
Allah’ın, kulunu imtihana tabi tutması ise kulun hiçbir etkisi olmadan kuluna muamelede bulunmasıdır. Kulun kendi kontrolü dışında başına hangi olay gelirse gelsin Allah onu özel olarak imtihana tabi tutmuş demektir. Allah, kulunu bu şekilde hangi imtihana tabi tutarsa tutsun o imtihan kul için olmazsa olmazdır ve manevi olarak kazanması için mutlaka o imtihanı yaşamalıdır. Onu yaşamazsa manevi olarak kazanamaz ve rabbini de kendini de ebediyen kaybeder. Bu şekilde baktığımızda imtihan ikramına karşılık Allah’a isyan etmek, itiraz etmek, Allah’tan razı olmamak hiçbir akıl sahibinin kârı değildir.
Herhangi bir imtihana razı olmadıysak, nefsimiz bir itiraz içerisindeyse ona hemen “yoksa sen Allah’tan daha mı iyi biliyorsun! Sen Allah’ın sana zulmettiğini mi zannediyorsun! Allah senin için bu imtihana hükmettiği hâlde sen Allah’ın hükmünü kabul etmiyor, kendi hükmünü daha mı iyi görüyorsun! Eğer kendi hükmünü Allah’ın hükmünden daha iyi görmüyorsan öyleyse neden itiraz ediyor, feryad ediyorsun” diyelim ve kendimize çeki düzen verelim. Aksi takdirde itiraz hâlinden kurtulamaz ve rabbimizin her muamelesinin saf hayır, saf güzellik olduğuna iman edip rabbimizi tanıyamayız.
Okuduğumuz âyetlerde gördüğümüz üzere Allah sadık olanlardan; yani kendisine verdiği sözü yerine getirenlerden, belâ şehidnâ:77 “Evet, (sen bizim rabbimizsin) biz buna şahidiz” diyenlerden ve bu şehadetini sadakatiyle ispatlayanlardan razı olur; çünkü onlar da Allah’tan razıdır. Onlar Allah’a “beni yaratan ve bana rahmetiyle muamelede bulunan rabbim” der, Allah da onlara “âbdim, kulum” der. Allah’ın her muamelesinin saf hayır olduğunu anlamayanlar “rabbim” diyemez, dolayısıyla Allah’tan da kendilerine “âbdim” deme hitabını hak edemezler.
“Göklerin, yerin ve bunların içinde bulunan her şeyin mülkü (hakimiyet ve hükümranlığı tamamen) Allah’a aittir. O, her şeye kadîrdir (kudretiyle her şeyi hükmü altında tutandır).”78 Allah nasıl dilerse öyle muamele eder. İsteseydi seni imtihana tabi tutmayabilirdi; ama rahmetinden dolayı sırf kazanman için seni imtihana tabi tutar ve sana kazanma imkânı verir; çünkü Allah vahyinde kulunu imtihan edeceğini buyurmuştur.79
İmtihanlar olmazsa insan kendini tanıyamaz. Misal; Allah âyet-i kerimede “(ey mü’minler!) yoksa siz, Allah içinizden cihad edenleri ve Allah’tan, resulünden, bir de mü’minlerden başkasını sırdaş edinmeyenleri, Allah bil(ip ortaya çıkar)madan (kendi hâlinize) bırakılacağınızı mı sandınız? Allah, yaptıklarınızdan tamamen haberdardır.”80 Yani “bakalım dostluğunuz Allah ve resulüne mi yoksa başkalarına mıdır! Siz ‘dostluğumuz Allah ve resulünedir’ dediniz diye size ‘tamam, biz de sizi öyle kabul ediyoruz’ diyeceğimizi mi sandınız” buyurur.
İmtihanlar insana kim olduğunu ve hayatı yaşarken neyi, kimi tercih ettiğini gösterir. Biri karşılaştığı imtihanlarda Allah’ın emrettiği, razı olduğu gibi yaparsa “dostluğum Allah ve resulünedir” derken doğru söylemiş olur; ama Allah’ın razı olduğu gibi değil de kendi bildiği ya da başkalarının istediği gibi yaparsa bu durumda “dostluğum Allah ve resulünedir” derken doğru söylememiştir. Her kimin istediği gibi yapıyorsa dostluğunu ona yapmıştır.
Evet, Allah, imtihanlarla Allah yolunda cihad edenler ile Allah ve resulüne dostluk gösterip göstermeyenleri ortaya çıkarır. Cennete, nimete, Allah’ın rızasına layık olanlar ancak cihad edenlerdir; yani Allah’ın rızasını kazanmak için cehd edip çaba, gayret gösterenlerdir. Bununla beraber hiç kimse kendini temize çıkaramaz; çünkü Allah kimin ne yaptığından haberdardır.
“Müşriklerin kendi nefislerinin küfrüne (bizzat kendileri) şahidken, Allah’ın mescidlerini imar etmeleri olacak şey değildir! İşte onların (bütün) amelleri boşa gitmiştir.” Müşriklerin, bütün amelleri boşa gider. Dilleriyle “biz iman ettik” demeleri hiçbir şey değiştirmez. Zaten onlar da kendi küfürlerine şahiddir ve küfürde olduklarını bilirler. “Ve onlar (kıyamet günü) ateşte ebedi olarak kalacaklardır.”81
Evet, Allah’a şirk koşanlar kendi küfürlerine bizzat kendileri şahidken Allah’ın mescitlerini imar etmeye layık değildir. Okuyacağımız bu âyette ise Allah, mescidlerini kimin imar edeceğini beyan eder. “Allah’ın mescidlerini ancak Allah’a ve âhiret gününe iman eden, namazı ikâme ed(erek her anda Allah’ın huzurunda durmaya çalış)an, zekâtı ver(erek nefsinin cimriliğini temizley)en ve Allah’tan başkasından korkmayan kimseler imar eder. İşte, hidâyete erenlerden olmaları umulanlar da onlardır.”82
Bu âyetten ne anlamamız lazım?
Allah “iman etmemişseniz bana ibadet edilen yerlere karışmayın. Bırakın, onları iman eden mü’min kullarım yapsın” buyuruyor. Nasıl ki ben bazen kardeşlerimize “dergahtaki bir işi aşkla, muhabbetle yapmayacaksanız, onu yapmayın” diyorum ya işte Allah da şirk koşanlara “Allah’ın mescidlerini imar etmeyin, bırakın, onları mü’min kullarım imar etsin” buyurdu.
“İman edip hicret eden ve Allah yolunda mallarıyla ve canlarıyla cihad edenlerin dereceleri Allah katında daha büyüktür. İşte onlar (asıl) kurtuluşa (ve saadete) erenlerdir. Rableri kendi katından onlara bir rahmet, bir rıza ve içinde daimi (bitmez, tükenmez) nimetler bulunan cennetleri müjdeler. Onlar orada ebedi olarak kalacaklardır. Şüphesiz ki mükâfatın büyüğü Allah’ın katındadır.”83
Allah yolunda hicret edenler ve mallarıyla, canlarıyla Allah yolunda cihad edenler… Dikkat edilirse Allah bu âyette insanın hayatı boyunca karşılaşabileceği her şeyi birden beyan etti. O hâlde hiç kimse “benim elimden bir şey gelmez” diyemez. Eğer ebediyen kazanmayı istiyorsa mutlaka Allah yolunda yapabileceği bir şey vardır, kazanmak için gerektiğinde onu yapıp elinden gelen çabayı göstermelidir.
Allah’ın rızasını kazanma imkânı her andadır. Yeter ki tefekkür edip “acaba rabbimin rızasını, yakınlığını nasıl kazanabilirim” diye düşünelim. O zaman mutlaka yapabileceğimiz bir şeylerin olduğunu görürüz.
Kendimizden bir örnek vereyim.
Bu ramazan ayında yaklaşık elli kardeşimizle birlikte iftar saatinde yolda kalan kardeşlerimize oruçlarını açmaları için iftar dağıtıyoruz. Eğer isteseydik yalnızca orucumuzu tutar, namazımızı kılar, zikrimizi yapabilirdik; ama “Allah’ın rızasını nasıl kazanabiliriz, diye düşündük sonra da kardeşlerimizle beraber yolda kalan kardeşlerimiz için su ve hurma ikramında bulunalım, eve gidene kadar oruçlarını açsınlar” dedik; yani Allah’ın rızasını kazanmak için malımızla, canımızla cihad etmeye, cehd etmeye çalışalım, dedik. Zaten cihad etmek; Allah’ın rızasını kazanmak için çaba, gayret sarf etmek demektir. Zannedildiği gibi savaşmak demek değildir. Savaşmak cihad değil mukateledir. Bu yüzden Allah yolunda cihad etmek için savaş çıkmasını beklemek yanlıştır. Allah her anda kuluna “buyur kulum, haydi, canınla, vaktinle, bedeninle rızamı kazanmak için cehdedip çabanı, gayretini sarf et” der ve kazanması için kuluna imkân verir. Önemli olan; Allah’ın verdiği imkânları görüp gerekeni yapmaya çalışmaktır.
“Onlar orada ebedi olarak kalacaklardır. Şüphesiz ki mükâfatın büyüğü Allah’ın katındadır.”84 Onlara benim katımda cennetin dışında ayrıca büyük bir mükâfat vardır ve bu mükâfatın nasıl olduğunu hiç kimse anlayamaz, buyurdu Allah.
“Ey iman (ettiğini iddia) edenler! Eğer imana karşı küfrü sev(ip tercih ed)iyorlarsa, babalarınızı ve kardeşlerinizi (bile) dost edinmeyin! Sizden kim onları dost edinirse işte onlar zalimlerin ta kendileridir.”85 Sevmek gönlün fiilidir ve tamamıyla insanın kendi elindedir. Biri bile bile imana karşılık küfrü tercih ederse en yakının bile olsa onları dost edinemezsin. Allah, cehennemi kâfirlerle zalimler için hazırlamıştır.86 Biri imana karşılık küfrü tercih edenleri dost edinirse kendine zulmetmiş olur ki o zaman da ebediyen kaybeder.
Bu arada küfrü tercih edenleri dost edinmek başka şey onlara insanca muamele yapmak başka şeydir. Elbette ki onlara zulmedilmemeli, haksızlık yapılmamalı ve insanca muamele edilmelidir; ama onları dost edinmemek gerekir; çünkü Allah “sizin dostunuz ancak Allah’tır, resulüdür ve iman edenlerdir”87 buyurmuştur. İman ettiğimizi söylüyorsak Allah’ın dost diye tanıttıklarından başkasını dost edinemeyiz. Gönül itibariyle bile onları dost edinirsek istediğimiz kadar “ben onlardan değilim, onlarla beraber bile değildim” diyelim, gönlümüz onlarla beraber olduğu için Allah bizi onlardan kabul eder.
“(Resulüm!) De ki: Eğer babalarınız, oğullarınız, kardeşleriniz, eşleriniz, aşiretiniz (akrabalarınız), kazandığınız mallar, kesada uğramasından korktuğunuz ticaret, (kendisiyle huzur bulup) razı olduğunuz meskenler size Allah’tan, resulünden ve onun yolunda cihad etmekten daha sevgili ise artık Allah (hakkınızda) emrini getirinceye kadar bekleyin! Ve (bilin ki) Allah, fâsıklar topluluğunu hidâyete erdirmez.”88 Onlardan biri bile senin için Allah’tan, resulünden ve onun yolunda cihad etmekten daha sevgili ise belanı bekle, gazap geliyor. Sen fâsık olmuşsun, Allah da fasıkları hidâyete erdirmez, buyurdu Allah.
Allah bu âyette de “ananız, babanız, kardeşleriniz, eşleriniz, çocuklarınız, aşiretiniz, ırkınız, eviniz, ticaretiniz” diyerek insan için her şeyi saydı ve hiçbir şeyi dışarıda bırakmadı. Biri “ben, Allah’ı ve resulünü her şeyden ve herkesten çok seviyorum” diyebilir; ama böyle söylemesi yetmez. Allah yolunda cihad etmek de kendisi için her şeyden sevgili olmalıdır. Yoksa fâsık olur ve hidâyeti kaybeder.
Biz de kendimize bakalım; acaba dünya hayatına, anamıza, babamıza, evladımıza, eşimize, ticaretimize, evimize mi razı oluyor ya da tam tersi “bunlar bana yetmez, benim rabbimin rızasını kazanmam için cihad etmem lazım” deyip yola çıkıyor, koşturuyor, Allah yolunda cihad edebilmek için çaba, gayret mi sarf ediyoruz! Eğer Allah için çaba, gayret göstermiyorsak bilelim ki Allah’ın “belanı bekle, senin işin bitmiş, sen fâsıksın, yalancısın” dediklerinden oluruz.
Allah âyet-i kerimede “hep birlikte Allah’ın ipi (olan Kur’ân’a ve onun resulü)ne sımsıkı sarılın, sakın parçalanıp bölünmeyin”89 buyurmuştur. İnsan, bir Mürşid-i kâmille beraber olunca onunla birlikte Allah’ın ipine sarılır ve Allah için çaba, gayret gösterir; çünkü Mürşid-i kâmil hiç kimseye kendi işi görülsün ya da insanlar kendisine tabi olsun, cemaati genişlesin diye iş yaptırmaz. Mürşid-i kâmilin yaptığı her şey Allah’ın rızasını kazanmak ve Allah yolunda cehd etmek içindir. Kendisiyle beraber olanlara da sadece Allah’ın rızasını kazandırmak için iş yaptırır. Bundan farklı bir şey düşünmek Mürşid-i kâmili tanımamak demektir.
Bizim de kardeşlerimizle beraber yaptığımız her çalışma Allah yolunda onun rızasını kazanmak için cehd etmektir. Kimseye başka bir şeyden dolayı yük yüklemiyor, vazife vermiyoruz. Birlikte Allah için bir iş yapıyorsak kardeşlerimiz cihad etsin, rabbinin rızasını kazansın ve onun rızasına layık olsun diye iş yapıyoruz. Yaptığımız bütün işlerin tek sebebi budur; ama biri bize “benim başka işlerim var” diyebilir. Tabi ki işin gücün vardır! Sana işin yok diyen mi var! Sen dünyayı tercih edersen işin çoktur; ama ben herkesi Allah’a davet edip “önceliğiniz her zaman Allah’ın rızası olsun. Her daim öncelikle Allah’ı, Allah’ın rızasını tercih edin. Allah yolunda cihad etmek sizin için her şeyden daha sevgili olsun” diyorum. Kalkın, işinizi, gücünüzü bırakın, bütün gününüzü Allah yolunda hizmet ederek harcayın, demiyorum. Bütün gününüzü harcamayın, yarım saatinizi, bir saatinizi Allah için cihad etmeye harcayın, diyorum. Yirmi dört saat içinde bir saatimizi Allah için harcayalım ki “ya rabbi! Senin için senin yolunda cihad etmeyi her şeyden çok seviyorum” diyebilelim. “Seni her şeyden ve herkesten daha çok seviyorum ya rabbi” dediğimizde yalancılardan olmayalım, sadıklardan olalım. Eğer Allah için verecek bir saatimiz bile yoksa “ya rabbi! Seni seviyorum; ama senin için bir şey yapmıyorum” demiş oluruz, böyle olunca Allah da bizim için bir şey yapmaz.
Hepimiz şahidiz ki dünya bir adımlık mesafe kadar kıyamet yerine yakındır. Bir adım atarız sonra bakarız ki Kıyamet yerinde Allah’ın huzurundayız. Ya huzura giderken rabbimizin rızasını kazanmışızdır ya da nefsimizi, başkalarını razı etmeye çalışıp kaybetmişizdir. Allah, Kıyamet günü insanların hâlini anlatırken “(o gün, ilâh zannedilerek) kendilerine uyul(up arkalarından gidil)enler, azabı görerek kendilerine uyanlardan uzaklaşırlar ve (o gün) aralarındaki (tüm) bağlar kop(muş, parçalan)mıştır.”90 “O gün kişi; kardeşinden, annesinden, babasından, eşinden ve çocuklarından kaçar.”91 “O gün, muttakiler (Allah’a karşı kulluk sorumluluğunu bilip yerine getirmeye çalışanlar) dışında, (dünyada candan) dost olanlar (dahi) birbirlerine düşman olurlar”92 buyurmuştur. O gün geldiğinde razı etmeye çalıştıklarımızla aramızdaki bütün bağlar kesilir; çünkü o bağların hepsi dünyaya ait zahiri bağlardır. Allah için birbirini sevenler, Allah yolunda birbirlerine yardım edenler hariç, geri kalanlar o gün birbirlerine düşman olur. Madem öyle o gün gelmeden sadece rabbimizin rızasının hesabını yapıp Allah yolunda cehd etmemiz gerekmez mi!
Şu an hepimizin elinde kendi hesabımızı görme imkânı vardır. Kıyamet günü gelmeden kendimize bakalım; acaba kimin rızasını kazanmaya çalışıyoruz! Acaba Kıyamet günü aramızdaki bütün bağların koptuğu, herhangi bir dostluğumuzun, yakınlığımızın, akrabalığımızın kalmadığı insanları mı razı etmeye çalışıyor yoksa rabbimizin rızasını mı kazanmaya çalışıyoruz. Kendimize baktığımızda bunu net olarak anlarız.
Allah bize “gerektiğinde Allah yolunda gözünü kırpmadan canını vermen lazım”93 buyuruyor. Malını, vaktini, zamanını, bir saatini bile veremeyenler canını veremez. “Veririm” diyenler yalan söylüyordur. Eğer doğru söyleselerdi öncelikle Allah için bir saatlerini ayırır, onun yolunda cehd etmek için çabalarını gösterirlerdi. İşte, bizim de kardeşlerimize iş yaptırırken ki bütün gayemiz “ben Allah için gerektiğinde canımı bile veririm” derken doğru söyleyenlerden olmak ve herkesle bağımızın koptuğu ahirete rabbimizin rızasını kazanarak gidebilmektir.
“Ey iman (ettiğini iddia) edenler! Size ne oluyor da ‘Allah yolunda sefere çıkın!’ denildiği zaman (olduğunuz) yere çakılıp kalıyorsunuz? (Yoksa siz, kendisinde aklınıza ve hayalinize gelmeyecek nimetlerin bulunduğu) Âhiretten (vazgeçip) dünya hayatına mı razı oluyorsunuz? Oysa dünya hayatının (geçici) menfaati âhirete göre pek azdır.” Nasıl ahireti bırakıp dünyaya razı oluyorsunuz! Mü’min, cennetten aşağısına razı olmaz.
“Eğer (Allah yolunda) sefere çıkmazsanız (Allah) size elem verici (iç yakan) bir azap ile azap eder ve yerinize sizden başka bir kavim getirir. Hem siz, (Allah yolunda sefere çıkmamakla) ona hiçbir zarar veremezsiniz. Çünkü Allah her şeye kadîrdir (kudretiyle her şeyi hükmü altında tutandır).”94 Allah yerinize sizden başka bir kavim getirir demek Allah sizi kulu olarak kabul etmez, tabir-i caizse sizi gözden çıkarır, siz de rabbinizi kaybedersiniz demektir.
“(Onlara) Allah’a iman edin ve resulü ile birlikte cihad edin, diye bir sûre indirildiği zaman, onlardan (servet ve) gösteriş sahibi olanlar, senden izin istediler ve ‘bizi bırak oturanlarla beraber (biz de evlerimizde) oturalım’ dediler. Geride kalan (kadın)larla beraber oturmaya razı oldular, bu sebeple onların kalplerine mühür vuruldu. Artık onlar fıkhed(erek hakkı düşünüp idrak ede)mezler.”95 Allah’ın resulüyle beraber ölüme gitmedikleri için Allah onların kalplerini mühürledi.
Devamlı söylüyoruz, cennet pahalıdır; çünkü orada Allah’ın beyan ettiği üzere ne yana dönersek dönelim, yığınla nimet ve bitmez tükenmez bir saltanat, hepsinin üzerinde ise Allah’ın rızası, cemali, selamı, dostluğu vardır.96 Nasıl ucuz olsun! Hâl böyleyken bazıları var ki “biraz ibadet edersem cennete giderim” deyip cenneti üç kuruşa almaya çalışır! Sen bu hâlinle cennete gidemezsin! Allah, cenneti, malın ve canın karşılığında satıyor.97 Allah’ın bu konuda vaadi vardır ve Allah hiç kimse için vaadini, adetini değiştirmez. Bu yüzden canı, malı vermek yoksa cennet de yoktur!
“Resul ve onunla beraber iman edenler, (Allah yolunda) mallarıyla ve canlarıyla cihad ettiler. İşte (bütün) hayırlar onlarındır ve işte felaha (kurtuluş ve saadete) erenler de onlardır.” Allah burada noktayı koyuyor. Saadete erenler; Allah’ın resulüyle beraber mallarıyla, canlarıyla cihad edenlerdir, bütün hayırlar da onlarındır. Gerisi kaybetmiş, kendi kendine hayal kurmuştur. “Allah onlara, içinde ebedi kalacakları, altlarından ırmaklar akan cennetler hazırlamıştır. İşte büyük kurtuluş (ve saadet) budur.”98
“(İmanda, amelde ve hayırda yarışıp) Öne geçen ilk muhacirler ve ensar ile onlara güzellikle tabi olanlar var ya, Allah onlardan razı olmuş, (onlar da) ondan razı olmuşlardır.” Allah muhacirlerden, ensardan ve güzellikle onlara tabi olanlardan razı olmuştur.
Kul ya muhacir gibi ya da ensar gibidir; yani ya Allah yolunda İslam’ı, dini, kulluğu yaşamak ve ebedi hayatını kazanmak için hicret eder ya da böylelerini karşılayıp onlara yardım eder. Onlara tabi olup onlar gibi yapanlar da Allah’ın muhacir ve ensar dediklerinden olur ve onların kazandığı gibi Allah’ın rızasını kazanırlar. Demek ki Allah’ın rızası böyle kazanılıyormuş! “(Allah) Onlara içinde ebedi kalacakları, altlarından ırmaklar akan cennetler hazırlamıştır. İşte büyük kurtuluş (ve saadet) budur.”99
Allah’tan razı olanlar “ben kulum! Rabbim bana neyi emretmişse öyle yaparım. Nerede kulluğumu yapabiliyorsam oraya giderim; çünkü bana lazım olan tek şey rabbimin rızasıdır” der ve yaşadığı hiçbir imtihan için rabbine itiraz etmez.
Allah muhacirlerden ve ensar ile onlara güzellikle tabi olanlardan razı olduğunu buyurdu. Bu durumda kazanmak isteyenler ya muhacirlere tabi olup muhacir olacak ya da en güzel şekilde ensara tabi olup ensar olacak; yani ya yardım edilen ya da yardım eden olacak. Böyle olursa Allah onlardan, onlar da Allah’tan razı olur.
Evet, mü’minler; evlerini, yurtlarını terk ederek zulümden kaçıp gelen muhacirlere karşı ensar olurlar. Şimdi de milyonlarca insan Suriye’den Türkiye’ye gelmiştir. Daha önce de Irak’tan, Afganistan’dan insanlar buraya gelmişti. İnsanlar her yerden memleketimize gelebilir, nereden geldikleri önemli değildir. Önemli olan; onları muhacir kardeşlerimiz olarak görüp “ben nasıl ensar olabilirim” derdinde olmamızdır. Allah bizden ensar olmamızı istiyor; ama şeytan, Suriyeli kardeşlerimiz için bazılarına “Suriyeliler buraya geldiler, hep dileniyorlar” dedirterek onlara ensar olmaya ters şeyler söyletir. Dilenmek öyle kolay mıdır! Kolaysa sen git dilen bakayım! Suriyeli kardeşlerimiz keyfi olarak mı dileniyorlar! Evini, barkını terk edecek sonra gelip başka bir memlekette dileneceksin, bu çok zor bir durumdur!
Allah sana “yetimi ezme, el açıp isteyeni azarlama”100 buyurmadı mı! Bak, sen onu azarlıyorsun! Bak onu azarlayarak şeytana uydun, rabbine ters düştün. Sen kime uyuyorsun! Senin rabbin kimdir! Sen niye kazanmak için çabanı, gayretini sarf etmiyor, ensar olmaya çalışmıyorsun! Ensar olamıyorsan bari şeytanın safında durup mü’minlerin gönlünü bulandıracak şeyler söyleme! Resulullah (s.a.v) Efendimiz “ya hayr söyleyin ya da susun”101 buyurmadı mı! Hayr söyleyemiyorsan bari sus, çeneni kapat ve kendini ateşe atma!
Allah bizi ensar olmaya çalışan mü’minlerin gönlünü bulandıranlardan eylemesin. Allah bizi muhacirlere ve ensarlara güzellikle tabi olanlardan eylesin inşallah.
“Muhakkak ki Allah, mü’minlerden canlarını ve mallarını, kendilerine mutlaka (vereceği) cennet karşılığında satın almıştır.”102 Allah cenneti tarif ederken kulunun istediği her şeyin mevcut olduğu ebedi bir hayat, onun da üzerinde Allah’ın rızası, cemâli vardır, buyurmuştur.103 Mü’minler de bu cennet karşılığında Allah yolunda malını ve canını Allah’a satmıştır.
Allah âyetin devamında mü’minlerin cenneti nasıl kazandığını da beyan eder. “(Çünkü) Onlar Allah yolunda savaşırlar, öldürürler ve öldürülürler. Tevrât’ta, İncîl’de ve Kur’ân’da (onlara vaad edilen bu cennet, Allah’ın) kendi üzerine (aldığı) hak bir vaaddir.” Allah cenneti sadece mü’minlere vaad etmemiştir. Aynı şekilde Tevrât’ta ve İncîl’de de böyle bir vaatte bulunmuştur.
“Ahdine Allah’tan daha çok vefa gösteren kim vardır! Öyleyse (ey mü’minler) onunla yapmış olduğunuz bu alışverişinizden dolayı sevinin! İşte büyük kurtuluş (ve saadet) budur.”104 İnsan ya malını, canını Allah’a satıp cenneti alır ya da nefsinin istediği gibi yapar ve cenneti kaybeder. Cenneti kazanmak için insan gerektiğinde savaşa gider hem öldürür hem de canını Allah’a kurban eder. Böyle yapınca Allah da ahdini yerine getirir ve ona ebedi cenneti ikram eder.
Okuyacağımız bu âyette ise Allah, malını ve canını Allah’a satanların başka nasıl hâlleri olduğunu anlatır. “(Bu alışverişi yapanlar, Allah’a ve resulüne gönülden itaat ederek) Tövbe edenler, ibadet edenler, hamd edenler, oruç tutanlar, rükû edenler, secde edenler, iyiliği emredip kötülükten men edenler ve Allah’ın sınırlarını muhafaza edenlerdir. (Resulüm! İşte bu) Mü’minleri müjdele!”105 Cenneti kazananlar bir tek savaşa gidip ölüp öldürmezler veya mallarını feda etmezler. Aynı zamanda tövbe, istiğfar eder, ibadet eder, hamd eder, Allah yolunda yürüyüp seyahat eder, rükû ve secde eder, iyiliği emredip kötülükten men ederler, bir de Allah’ın sınırlarını korurlar. Allah böyle olanlar için “onları cennetle müjdele” buyurdu. Ancak böyle yapanlar Allah’ın rızasına, cennete layık olmuş, Allah’a âbd olmuştur. Demek ki kul olmak, cenneti, Allah’ın rızasını kazanmak kolay değilmiş! O yüzden ufacık bir şeyler yapıp cenneti kazandığımızı zannetmek büyük yanlıştır.
Evet, ramazan ayı Allah’ın rahmetinin tecelli ettiği aydır. Allah, bu ayda bütün kullarına rızasını kazanma imkânı verir. Bütün mesele “ya rabbi! Ben senin kulunum” demekten ibarettir. “Ben senin kulunum” demeyenler “ben ilâhım” diyenlerdir. Bunu keskin bir çizgiyle çiziyorum ki net bir şekilde anlaşılsın. Kardeşlerimiz Kıyamet günü karşıma geçip “neden bunları bana söylemedin, ben böyle anlamamıştım” demesin.
Bununla beraber kardeşlerimizin özel olarak bana “acaba benim manevi hâlim nasıldır, ben mü’min miyim değil miyim” diye sormaları yanlıştır. Herkesin ölçüsü zaten kendi gönlündedir ve herkes kendine dönüp baktığında nasıl bir hâlde olduğunu bilir; çünkü Allah “insan kendi kendinin şahididir”106 buyurmuştur. Herkes kendisinin şahidiyse bu durumda insanın nasıl bir hâlde olduğunu başkasına sormasına gerek var mıdır! Sen zaten manevi hâlini biliyorsun, Allah da senin hâlini biliyor. Hatta sen Allah’ın senin manevi hâlini bildiğini de biliyorsun. Madem öyle kendine mazeret aramak yerine hâlini Allah’ın vahyinin ölçüsüne vur. Kur’ân’a uymadığın yerler için tövbe, istiğfar edip Allah’ın emrettiği, sevdiği gibi yapmaya çalış; çünkü sana düşen, Allah’ın vahyine göre yaşamak ve onun razı olduğu, emrettiği şeyleri yapmaktır.
Hep birlikte Allah’ın kimlerden razı olduğunu âyetlerle anlamaya çalıştık. Her birimiz kendimize bakalım; acaba gerçekten iman etmiş miyiz, etmemiş miyiz! Acaba gerçekten “ya rabbi! Ben senin âbdinim. İyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn:107 (Rabbimiz!) Yalnız sana âbd olur (aşkla, muhabbetle senin rızanın ve sevginin peşinden koşar)ız ve yalnız senden (rızanı, yakınlığını, cemâlini, muhtaç olduğumuz her şeyi ve bunları kazanmak için yardımını) dileriz” diyor muyuz! Gerçekten “lâ ilâhe illallah: Allah’tan başka ilâh yoktur. Benim ilâhım, mabudum, rabbim Allah’tır. Rahman ve rahim olan, âlim olan ancak Allah’tır” diyor muyuz! Ya da “kendim için, ailem için, çocuklarım için ben daha rahman, daha rahimim, ben onlar için her şeyin en güzelini daha iyi biliyorum” mu diyoruz!
Kendimize bakalım; acaba “malımızı, canımızı Allah’a âbd olmak ve onun rızasını kazanmak için Allah yolunda cihad ederek kullanmamız gerekirken nefsimizin rızasını kazanmak için mi harcıyor, nefsimizi razı etmek için mi çaba, gayret sarf ediyoruz! Gönlümüze bakar, bunu tefekkür edersek gönlümüzün ne hâlde olduğunu çok net bir şekilde görürüz.
Unutmayalım ki yaptığımız her şey bize ya imanı kazandırır ya da imanımızı kaybettirir. Bir söz için bile aynısı geçerlidir. Tek bir kelimeyle dahi imanımızı kaybedebiliriz. Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “ahir zamanda ümmetim, sabah imanlı kalkacak, akşam imansız yatacak. Akşam imanlıyken sabah çıktığında imanını kaybetmiş olacak”108 buyurur.
Peki, iman böyle kolay kaybedilecek bir şey midir?
Evet, aynen öyledir. Tek bir kelime, fikir, düşünce bile bize imanımızı kaybettirir. Bir olayla karşılaştığımızda ya Allah’tan yana tavır koyar, “benim velim Allah’tır, resulüdür, mü’minlerdir” deriz ya da Allah’tan başkalarını dostumuz olarak kabul eder, imanımızı kaybederiz. Bir anda Allah’ın vahyettiği bir konu hakkında fikrimizi değiştirirsek onunla beraber imanımızı kaybederiz. Şöyle bir düşündüğümüzde; fikrimizi değiştirince kime ne fayda verdik, hangi adaleti sağladık, hangi zulmü ortadan kaldırdık ya da kime hangi iyilikte bulunduk! Ben söyleyeyim; sadece şeytanı sevindirdik ve ebediyen kaybettik.
Dediğim gibi; Allah her anda bize rızasını kazanmamız için imkânlar vermiştir. Bizim de bu imkânları kullanıp rabbimizin rızasına doğru koşmamız gerekir. Başka türlü ne rabbimizin rızasını ne de cenneti kazanabiliriz. Hepimiz burada Allah’ın misafirleriyiz. Kendimizi sanki bir şeylere sahipmişiz gibi zannetmeyelim. Hiç kimseye ait bir şey yoktur. Allah’ın, kimini kiminden malca, mevkice üstün kılmasının sebebi; insanlar birbiriyle imtihana tabi tutulsun ki kazansın diyedir. Allah, bu imtihanlarla insanların gönüllerini birbirlerine birleştirir, onları birbirine sevdirir ve birbirlerine Allah’ın rızasını, sevgisini kazandırır. Bu nedenle alan da veren de kazanır. Verenler Allah yolunda infak ettiği için kazanır. Alanlar da kendilerine gelen bütün hayrın Allah’tan olduğunu bilip şükrederek kazanır.
Allah yolunda vermek; yalnızca para vermek ya da maldan vermek değildir. İnsanın bir de zamanından Allah yolunda vermesi, infak etmesi vardır. Dikkat edersek Allah devamlı “verin” buyuruyor. Malınızı verin, canınızı verin, vaktinizi, zamanınızı verin, hayatınızı verin. Kısacası “benim rızam için infak edin ve alışverişinizi benimle yapın” buyuruyor. Allah’ın da buyurduğu gibi Allah âlemlerden ğaniydir.109 Yani Allah’ın hiç kimseye ihtiyacı yoktur. Allah, ihtiyacı olduğu için değil; sana ikram etmek için başkalarına vermeni istiyor. Zaten sendeki her şeyi Allah sana vermiştir. Allah senden infak etmeni isteyerek sana “infak et ve karşılığında rızamı, yakınlığımı, dostluğumu kazan, ebedi cenneti al. Bana olan imanını, benim rızamı nefsine tercih ettiğini ispatla. Beni sevdiğini ortaya koymak için çabanı, gayretini sarf et ve vaktini, zamanını, hayatını ver” buyuruyor. Sen de ya hayatını Allah yolunda verip infak edersin ya da nefsinin veya başkalarının rızasını kazanma yolunda hayatını harcarsın. Kimse için üçüncü bir seçenek yoktur.
Biraz hayata bakıp tefekkür edelim. Hz. Âdem (a.s.)’dan beri sayısını Allah’ın bileceği kadar insan gelmiştir. Hâl böyleyken kimseye ait bir şey kaldı mı! Gelenlerin hepsi Allah’ın kendilerine verdiği oyuncaklarla oynadılar sonra da gittiler. Mesele; bu oyuncakları doğru kullanmaktır. Neticede o oyuncakların hepsi fanidir. Allah onları manevi olarak kazanalım diye bize vermiştir. Oyuncakları doğru kullanmak için alışverişimizi mutlaka Allah ile yapmamız lazım. Yoksa bir müddet bu oyuncaklarla oynar en sonda ise hiçbir şey kazanamadan ahirete gideriz.
Mesela; öylesi vardır ki her şey fani olduğu hâlde dünyaya, nefsine, arzularına, isteklerine, benliğine, kibrine sarılmıştır ve kendini bir şey zanneder! Oysaki sen yarın toprağın altında olacaksın! Senin sana ait neyin vardır! Fani olan şeylerle mi kibirleniyorsun, kime karşı kibirleniyorsun, Allah’a karşı mı kibirleniyorsun! Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “kalbinde zerre kadar kibir bulunan kimse cennete giremez”110 buyuruyor. Kaybetmek istemiyorsan bu benliği taşıyamazsın, hiçbir şey için kibirlenemez, “ben, bence, bana göre” diyemezsin! Dersen imanını kaybedersin. Kalbinde zerre kadar şirk kalsa bile cennete giremezsin. Kaybetmemen için gönlünden şirkin temizlenmesi şarttır. Sen temizlemezsen yaptığın iyiliklerden, güzelliklerden, imanından dolayı Allah seni temizler.
Nasıl?
Seni rezil rüsva eder, perişan eder. Sen de artık boynunu büküp “ben hiçbir şey değilim. Benim bana ait bir gücüm, bir fikrim yoktur. Ben sana teslim oldum ya rabbi” dersin. Madem öyle isteyerek temizlenmek varken neden rezil olmayı göze alıyorsun! Sen kendin temizlenmezsen Allah sana olan rahmetinden dolayı bu muameleyi sana yapacak! Bak sonra perişan olursun. Neden kendi iradenle, iyilikle, güzellikle, aşkla, muhabbetle rabbine teslim olmuyor, kul olduğunu kabul edip başını secdeye koymuyor “benim hiçbir şeyim yok, hepsi senindir, ben sana teslim oldum ya rabbi” demiyorsun! Neden nefis ve şeytan sana mâni oluyor! Delikanlı gibi dik durup “ben, Allah’ın kuluyum” diyemiyor musun! Nasıl demezsin! Bir de kalkmış “ben, Allah’ın kuluyum” demek yerine “yok, şu şöyle söyledi, falanca şöyle yaptı, filancaların durumu ne olacak” diyorsun! Başkalarıyla meşgul olacağına kendine bak, sen ne yapıyorsun, nereye gidiyorsun, neyle meşgulsün, neyi, kimi zikrediyorsun! Allah seni kendisi için yaratmış, kendine davet ediyor, sen bu davete icabet ediyor musun!
Bakıyorsun adam dünyayı gözünde öyle bir büyütmüş ve dünyayı öyle bir sırtına almış ki tabir-i caizse boğazına kadar çamurun içine batmış, bir tek gözleri dışarıda kalmıştır. Bu şekilde dünyayı seyreder! Sen dünyayı bir yere götüremezsin! Allah seni yalnızca kendisi için, kendisine âbd olasın, onun için çaba, gayret sarf edesin, “rabbim Allah’tır” deyip ona koşasın diye yaratmış, sen ise dünyanın peşinden koşuyorsun! Ayıp denen bir şey vardır! Meleklerin secde ettiği Hz. İnsana çamura bulanmak yakışır mı!
Şöyle bir etrafımıza bakalım. Acaba “rabbim Allah’tır” diyen kaç tane delikanlı görebiliyoruz! Zaten biri “rabbim Allah’tır” dediyse o kul sahabe gibidir; muhacir ve ensar gibidir. Onlara güzellikle tabi olmuş, dolayısıyla Allah ondan, o da Allah’tan razı olmuştur. Hâl böyleyken “rabbim Allah’tır” diyen kaç kişi vardır!
Evet, kendimize gelmemiz gerekir. Bu ramazanda kendimize gelip rabbimize gideceğiz inşallah. Geçen ramazandan beri “inşallah ramazanda rabbimizin rızasını kazanacak, onun huzuruna çıkacağız” diyorum. Huzura çıkarken tabi ki öncelikle temizlenmiş ve “ben” demekten kurtulmuş olmamız; yani nefsimizin, şeytanın rızasını değil Allah’ın rızasını istemiş ve rabbimizi her şeye tercih etmiş olmamız gerekir. Aksi takdirde huzura çıkamayız. Elimizden gelen bütün çabayı gösterip huzura hazırlanalım inşallah.
Unutmamamız lazım ki Allah’ın huzuruna varanlar; Allah’a koşanlardır, ona firar edenlerdir. Huzura çıkmak için yapmamız gereken ilk şey; nefsimizden, benliğimizden, kibrimizden, şirkimizden, küfrümüzden, riyamızdan, nefsimize uyduğumuzdan, şeytanın peşinden gittiğimizden, “rabbim Allah’tır” diyemediğimizden dolayı tövbe, istiğfar etmek ve “sen benim rabbimsin, ben de senin kulunum, senin rabliğini de sana kul olmayı da kabul ediyorum ya rabbi” deyip rabbimize dönmektir. Bununla beraber başımızı bir tek zahiri olarak secdeye koymak değil; gönlümüzü de secdeye koyup “rabbim ne dediyse doğru olan, güzel olan odur” demektir. Biz de her şeyi bir tarafa bırakıp “Allah’tan başka ilâh yoktur. Benim ilâhım, rabbim, malikim, sahibim Allah’tır. Hidâyeti bana veren ve bana yolu gösteren odur. Ben bir tek onun gösterdiği yolda yürür, ona koşarım” deyip yola devam edelim.
Bu yol, akıl yolu değil, gönül yoludur, aşk yoludur, muhabbet yoludur. Bizim de gönlümüz bütünüyle Allah’a ait olmalıdır. İnşallah rabbimize varmak, huzura çıkmak, rabbimizden razı olmak ve “rabbim Allah’tır” deyip rabbimizin rızasını kazanmak için hep beraber bu yolu yürüyecek, Allah’a kul olmaya, rabbimize koşmaya çalışacağız. Onun rızasını kazanmak için de önce biz ondan razı olacağız inşallah.
Elbette ki biz elimizden geleni yapmaya çalışırken nefsimiz bize bin türlü bahane üretebilir. Şayet nefsimiz bize bahane üretir ya da şeytan bir vesvese verirse onlara taviz vermememiz ve hemen “kimsin sen! Neden bana mâni oluyorsun! Ben, beni yaratan rabbimden nasıl razı olmayayım! Hangi cesaretle bana bunu söylersin! Sen kimsin, nesin! Yoksa ben sana kul olmuşum da benim mi haberim yok! Ben sana mı secde ediyorum, sana mı itaat ediyorum! Onun için mi bu hakkı kendinde görüyorsun! Öyle değilse nasıl bana bunları diyebiliyorsun! Ben beni yaratan rabbimi kabul etmeyeyim de seni kabul edeyim, öyle mi! Rabbime kul olmazsam sana kul olmuş olurum, böyle bir şey de mümkün değildir. Ben, beni yaratan rabbimden başkasına kul olmam, âbd olmam” dememiz gerekir.
Devamlı söylüyorum; mü’min delikanlı adamdır. Delikanlı demek; kanı delice akan demektir. Mü’min; manevi olarak damarında, her zerresinde aşkın, muhabbetin delice aktığı kuldur. Kadın olsun erkek olsun hiç fark etmez, mü’minde iman delice akar ve bu imanı kendisine Allah için her şeyi yaptırır, hatta canını bile kurban ettirir. İşte, delikanlı budur!
Allah bizi onun yolunda onun rızası için her şeyi yapanlardan eylesin. Allah bizi delikanlı olan kullarından eylesin inşallah.
Allah bizi dünyaya, nefsine, istek ve arzularına kul olanlardan eylemesin inşallah. Allah bizi Allah’ın rızasını dert edinenlerden ve Allah için çaba, gayret gösterip cehd edenlerden eylesin. Allah bizi kendisini yaratan rabbine âbd olanlardan, onun rızası peşinde koşanlardan ve tercihini her zaman rabbinden yana yapanlardan eylesin inşallah.
Allah hepinizden razı olsun.
