close

20.Bölüm

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyai vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Hep beraber Allah’ın El Efâlu’l Husnâ’sı ve Aşk’ı anlamaya, rabbimizin her muamelesinin saf aşktan, hayırdan, güzellikten ibaret olduğunu öğrenmeye çalışıyorduk.

İnsan, rabbini ne kadar tanırsa o kadar arif olur. Arif; tanıyan, rabbini tanıyan demektir. İlim sahibi olmak, âlim olmak farklı, arif olmak farklıdır. Âlim sadece ilim sahibi değil arif de olmalıdır. Arif olmayana âlim denmez, yalnızca malumat sahibi, bilgi sahibi denir ki bu bilgisi de ona bir şey kazandırmaz; çünkü arif olmayan birinin ilmi amele, imana, ahlaka dönüşmemiştir. O da Allah’ın tabiriyle kitap yüklü merkep842 olmuştur.

Allah’ın fiillerini rabbimizi tanımak, arif olmak, rabbimizin fiillerinin ilmine sahip olmak için öğreniyoruz. Yalnız bu kuru bir öğrenme değildir. Öğrendiklerimiz bize imanı, Allah’ın fiillerinde Allah’ın isimlerini görüp rabbimizi sevmeyi, dolayısıyla rabbimizin sevgisini kazandırmalıdır.

İnsanı Allah’a yaklaştıran, Allah ile beraber eden, ona iman kazandıran, bilgi değil irfandır, arif olmaktır. Allah ile aramızdaki perdeyi aralayan, Allah’ın gönlümüze tecelli etmesine vesile olan, ilim ya da akıl değil gönüldür, irfandır, arif olmaktır; çünkü Allah gönle tecelli eder. Bunu da ancak Allah’ın emrettiği gibi tesbih etmekle, zikretmekle, hamd etmekle kazanırız. Arif olunca rabbimizi artık iradesiz bir şekilde tesbih eder, zikreder, hamd ederiz. Bu, Allah’ı akıl ile değil gönül ile tesbih etmek, zikretmek, hamd etmektir.

Eğer her anda Allah’ın bize muamelede bulunduğunu anlar, tadarsak iradesiz olarak hem rabbimizi tesbih eder, zikrederiz hem de ona hamd ederiz. Böyle olunca da her hâlimiz zikir olur, tesbih olur, tefekkür olur, gönlümüz nûrlanır ve gönlümüzün üzerindeki perde kalkar, Allah da gönlümüze tecelli eder. Hak gönlümüze tecelli eder.

Bir âbd olarak, kul olarak gönlümüzün üzerindeki perdeyi kaldırmamız lazım. Gönlümüzdeki perde kalkıp gönlümüze hak tecelli edince daha önce kendimizi Allah’tan bağımsız bir varlık olarak görürken artık Allah’tan başka varlık olmadığını, her zerreye tecelli edenin o olduğunu görür, bunu bütün şiddetiyle tadarız.

Gönlümüze hakkın tecelli etmesi hak olduğumuz manasına gelmez. Bu, “ben” dediğimiz varlığımızın aslında hakkın tecellisinden ibaret olduğuna şahid olmamız ve bunu müşahede etmemizdir. Gerçek manadaki şahadeti de gönlümüze hak tecelli edince, her zerreye tecelli edenin Allah olduğuna şahid olunca getiririz; yani “eşhedu enlâ ilâhe illallah” dediğimizde Allah’tan başka hiçbir varlığın olmadığına şahadet ederiz.

Bütün varlık Allah ile vardır, onunla şereflenmiştir, şerefini ondan alır. Onun tecellisi de onunla beraber vardır, hiçbir şey onsuz bir varlığa sahip değildir. İşte, bu şehadeti bize kazandıracak olan bilgi ya da akıl değil, gönüldür.

Aklın bir vazifesi vardır. Akıl kendindeki bilgiye göre ölçer, biçer, tartar “herhâlde bu böyledir” deyip kıyas yapar; ama gönül, Allah’ın tecelli ettiği nazargâhtır. Bu yüzden iman edebilmek için aklın tasdiki değil; gönlün, kalbin tasdikinin ve dilin ikrarının olması gerekir.

Gönül; Beytullah’tır, Allah’ın evidir. Bir kulun gönlü Allah’ın tecelli etme yeri olursa o kul Hz. İnsan olur. Bunun için olması gereken şey gönlün bütünüyle Allah’ın aşkıyla, muhabbetiyle dolu olmasıdır. Aksi takdirde nasıl ki paslanmış bir aynada görüntü olmazsa çöplüğe dönmüş bir gönülde de tecelli görünmez.

Bunları Allah’ın efâlini neden öğrenmemiz gerektiğini bilelim diye anlatıyorum. Allah’ın efâli ile muhatap olursak, daha doğrusu her anda Allah’ın efâli ile muhatap olduğumuzun farkına varırsak bu idrakımız bizim için hem zikir hem tesbih olur. Bu tesbihimiz de gönül tesbihidi; yani iradesiz tesbihtir. İşte, o zaman Allah’ın her anda bize muamelede bulunduğunu ve Allah’ın her fiilinin subhân olduğunu anlarız. Subhân, Allah’ın sıfatıdır. Allah’ın bütün isimleri de aynı şekilde subhândır.

Allah her şeyin en güzelini yaptığı için övülmeye layıktır. Sen de Allah’ın efâliyle muhatap olduğunu anladığında iradesiz olarak tesbih ve hamd hâlinde olursun. Allah muameleyi sana yaptığı için iradesizce bir şükür, teşekkür hâlinde olursun. Bu hâl de Allah’ın seni sevmesine, marifetullaha sebep olur. Marifetullahın ise aşka, muhabbete dönüşür. Böylelikle aşk gönlüne dolar sen de rabbine âşık olursun. Allah’a âşık olmanın başka bir yolu yoktur. Allah’ın emri de, isteği de budur.

Bu âleme rabbimizi tanımaya, anlamaya, iman etmeye, sevmeye, âşık olmaya, ona âbd olmaya, rabbimizin sevgisini kazanmaya, güzel olmaya, muhsin olmaya gelmişiz! Bütün güzellik ondadır! Allah ile olunca güzel olur, güzelliğimizi, şerefimizi ondan alırız. Bunun haricinde insan sadece hayal kurmuş olur.

Allah âyet-i kerimede “(resulüm!) kullarım sana benden sorar(lar)sa (söyle onlara), ‘muhakkak ki ben Karîb (ismimle herkese ve her şeye çok yakın)ım. Bana dua ettiği vakit dua edenin duasına icabet ederim. O hâlde (onlar da) benim (kulluk davetime) icabet etsinler ve bana iman etsinler ki rüşdlerine (manevi olarak kemâlâtlarına) ersinler”843 buyurur. Vel yu’minû bî: “Benimle (benimle beraber) iman etsinler.” Yani “ben başkayım, sen başkasın” diyerek değil kendini benden bağımsız, ayrı bir varlık görmeden iman etsinler.

Efâli anlatırken âyetleri okuyoruz. Daha önce söylemiştim, âyetleri okurken âyetlerin arasındaki boşluğu doldurmamız gerekir. Allah bir konuyu bir âyette söylemişse, mutlaka devamını başka bir âyette söylemiş ya da izahını başka bir âyette yapmıştır. Örnek vermek gerekirse; Allah Hz. Mûsâ (a.s.)’a “muhakkak ki ben, (evet) ben, senin rabbinim! Hemen ayakkabılarını çıkar; çünkü sen mukaddes vadi Tuvâ’dasın”844 buyurmuştur. Başka bir âyette yine Hz. Mûsâ (a.s.)’a mukaddes vadi Tuvâ’da bir ağaçtan tecelli ettiğini845 ve Hz. Mûsâ (a.s.)’a “ilâh benim, benden başka ilâh yoktur, ben Allah’ım” dediğini sonra ise yaşanan olayları anlatır. Başka âyette de “Hârûn’u ve Mûsâ’yı Firavun’a gönderdik, ona şöyle şöyle vahyettik”846 derken Hz. Mûsâ (a.s.)’ı anlattığı başka bir âyette ise “elini koynuna sok, kusursuz, bembeyaz (nûr saçan bir el olarak) çıkacaktır”847 buyurur. Bunların hepsi farklı âyetlerde aynı şeyleri anlatır.

Bizim de bu âyetleri birbirine bağlayıp âyetlerin arasını doldurmamız gerekir; çünkü Allah âyetleri bize indirdiyse o hâlde bize buradan bir şey anlatıyor demektir; yani Allah bize Hz. Mûsâ (a.s.)’ın hikâyesini anlatmaz, bize onun üzerinden bir şey anlatır, bizim de âyetleri birbirine bağlayarak Allah’ın bize ne anlattığını anlamamız lazım. Biz de sohbetlerimizde âyetleri anlatırken hep beraber âyetleri birbirine bağlayıp Allah’ın bize ne anlattığını anlamaya çalışıyoruz.

Her âyeti Allah bize söylemiştir ve her âyet bizim için gereklidir. Eğer âyetlere bir bütün olarak iman etmez ve Allah’ın bize ne anlatmak istediğini, her âyeti birbirine bağlayarak anlamaya çalışmazsak âyetler gönlümüze inmemiş ve Allah bizimle konuşmamış olur. Âyetlerin gönlümüze inmesini istiyorsak âyetleri anlamaya çalışırken birbirine bağlayarak anlamalı ve her bir âyeti yaşadığımız ana taşıyıp “acaba rabbimiz burada bize ne söylüyor” deyip anlamaya çalışmalıyız.

Bunları neden izah ediyorum?

Çünkü Allah ile olmamız lazım. Rabbimizi kaybetmişiz. Eğer iş aklımıza kalırsa sonra iman ettiğimiz Allah olmaz, hayal ettiğimiz put olur. Gözün ve kulağın sınırı olduğu gibi aklın da bir sınırı vardır. Yaratılmış bir mahlûk, akıl, sahibini nasıl idrak edebilir! Eğer rabbimizi sınırlı olan akılla anlamaya çalışırsak rabbimizi sınırlamış oluruz ki o zaman da iman ettiğimiz hâşâ Allah olmaz! Aklıyla “ben rabbimi anladım” diyenlerin de “anladım” dedikleri Allah değil, onların putudur.

Allah’ın isimlerini, güzelliğini, tecellisini idrak eden, âyet-i kerimede Allah’ın “fuad”848 olarak buyurduğu gönüldür. Allah kendini tanıttığı zaman gönle tecelli eder, kul da rabbini tanımış olur. Allah kendini ne kadar tanıtırsa kul, Allah’ı o kadar tanıyabilir, anlayabilir. Bununla beraber kul, rabbini tanırken kendini de, kim olduğunu da, nasıl bir kıymete, değere, şerefe layık olduğunu da Allah’tan öğrenmiş olur.

“(Yahudiler) Allah’ın hakkını takdîr edemediler; çünkü, ‘Allah hiçbir beşere bir şey indirmedi’ dediler.”849 Allah, beşere hiçbir şey indirmemiştir, demekle Allah’ın hakkını takdir edemediler. Allah’ı tanıyamadılar, tanımadıkları için de hakkını takdir edemediler.

İnsan bir tek “Allah beşere bir şey indirmedi” demekle mi Allah’ın hakkını takdir etmemiş olur? -Elbette ki hayır. Biri herhangi bir şey hakkında “Allah’ın bu konuda bir emri, hükmü yoktur” dediğinde ya da hayatının her anında gönül itibari ile “Allah benden nasıl yapmamı istiyor” demediğinde “Allah bu konuda bir şey indirmemiş” demiş olur. Aynı şekilde Allah’ın emrini, muradını anlamaya çalışmaya tenezzül etmemişse yine “Allah hiçbir şey indirmemiş” demiş olur.

Evet, Allah’ın hakkını takdir etmek için Allah her ne indirmişse ona cevap vermemiz şarttır. Şayet cevap vermiyorsak “Allah hiçbir şey indirmemiş” demiş oluruz ve Allah’ın hakkını takdir edememiş oluruz. Oysaki Allah’ı onun indirdiğinden, vahyettiğinden tanımamız gerekir ki hem Allah’ın hakkını takdir edebilelim, hem de rabbimizi hakkıyla tesbih edebilelim, hamd edebilelim, şükredebilelim, bize olan yakınlığını, muamelesini, melekleri bize secde ettirdiğini ve Hz. İnsan olduğumuzu bilelim, bunu tadalım.

Allah’ın bize söylediklerini anlamaya, iman etmeye çalışmamız gerekir. Allah bize “sen Hz. İnsansın, benim halifemsin” buyurmuştur; ama biz kendimizi batırmışız. Değil meleklerin secde ettiği Hz. İnsan, şeytanın bile kaçtığı insan olmuş ve insanlıktan çıkmışız. Şeytan bile bizden Allah’a sığınacak duruma gelmiş. Acaba etrafımıza baktığımızda kaç tane insan için “bu, meleklerin secdesine layık biridir” diyebiliriz! Genel olarak bütün insanların hâli apaçık ortadadır.

Evet, “(Yahudiler) Allah’ın hakkını takdîr edemediler; çünkü, Allah hiçbir beşere bir şey indirmedi dediler.” De ki: Öyle ise Mûsâ’nın insanlara bir nûr ve hidâyet olarak getirdiği kitabı (Tevrât’ı) kim indirdi? Siz onu parça parça kağıtlar hâline getirip (istediğinizi) açıklıyor, çoğunu da gizliyorsunuz. Sizin de atalarınızın da bilmediği şeyler (Tevrât’ta) size öğretilmiştir.” Allah’ın hakkını takdir edememenizin sebebi budur; Allah’ın âyetlerinden hesabınıza geleni açıklayıp hesabınıza gelmeyeni gizlemenizdir.

“(Resulüm! Sen) ‘Allah’ de, sonra onları bırak (bırak onlar) daldıkları (küfür bataklığı)nda oynayadursunlar!”850 Böyle yapanları bırak battıkları bataklıklarında; yani saçma sapan düşüncelerinde, fikirlerinde, uğraşlarında oynayıp dursunlar.

Her bir âyet okunduğunda ya da okuduğumuzda, dinlediğimizde Allah’ın isimleri o âyetle beraber nûr olarak tecelli eder. Zikir de böyledir. “Allah” dediğimizde, “subhânallah” dediğimizde, “Allah u ekber” dediğimizde bu zikrimizle beraber bir nûr tecelli eder. Allah da bizim manevi tarafımıza, gönlümüze tecelli eder.

“Sonra onlar hak mevlâları olan Allah’a döndürülürler. Dikkat edin, hüküm yalnız onundur ve o, hesap görenlerin en süratlisidir.”851 Her neyi kazanırsak kazanalım Allah hesabımızı hemen görür. Örneğin; “Allah” deyince Allah’ın isminin nûru gönlümüze tecelli eder. Her hesap böyle süratli bir şekilde hemen görülür.

“(Onlara o gün deriz ki) And olsun sizi ilk defa yarattığımız gibi (bugün de) tek başınıza (yapayalnız) huzurumuza geldiniz ve (dünyada) size verdiğimiz şeyleri (her türlü dünyalık nimeti) sırtlarınızın gerisinde (arkanızda) bıraktınız! Hani (Allah’ın) ortakları olduğunu zannettiğiniz şefâatçilerinizi de yanınızda görmüyoruz? Andolsun ki (bugün) aranızdaki bağlar tamamen kopmuş ve (Allah’ın ortağı olduklarını) zannettiğiniz şeyler sizden sapmış (kaybolup gitmiş)tir.”852 Bu; sizin benden, rızamdan, yakınlığımdan, sevgimden başka kazanacağınız hiçbir şey yoktur demektir. Allah bize “başka bir şeye bağlanma, gönül verme, güvenme, peşinden koşma, bir tek rabbine güven ve rabbinin yakınlığını, sevgisini, rızasını iste” buyuruyor.

“Muhakkak ki dinlerini parça parça edip gruplara ayrılanlar var ya.” Allah, dinlerini parçalayıp grup grup, cemaat cemaat olanların olduğunu buyurdu. Hitap Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’edir. “Senin onlarla hiçbir ilişiğin yoktur.” Sen dinini parça parça edenlerden değilsin, onlar da senden değildir. “Onların işi ancak Allah’a kalmıştır.” Sen onlar hakkında hüküm verme, onların işi bana aittir. “Sonra (Allah) onlara yaptıklarını (tek tek) haber verecektir.”853 Bu yüzden ısrarla feryad edip “ellerinde dinin bir parçası olsa bile lâ ilâhe illallah Muhammed’un resulullah diyenler kardeşimizdir, onları küfürle itham etmeyin” diyoruz. Öyleleri var ki dinin bir parçasını almış ve onu din zannetmiştir, buna rağmen insanlara “din bendedir. Benden olmayanlar mü’min, Müslüman değildir” der! İşte, Allah bu âyette böyle olanları anlatır.

Dini parça parça etmek birkaç âyeti alıp “ben bunu kabul ediyorum, gerisini kabul etmiyorum” demektir. Böyleleri işlerine gelmediği için diğer âyetlere karşı sürekli kendini savunur. Zaten şu anda ümmet dinini parça parça etmemiş olsaydı bütün mü’minler, Müslümanlar bir ve beraber olup tek bir vücut gibi olur, kardeş olurdu. Öyle ki Allah’ın rızasını kazanmak için kardeşlerini kendi nefislerine tercih edecek kadar severdi.

Allah’ın dinini parça parça edenlere ne söylememiz lazım?

Korkma, neden Allah’ın kitabını baştan sona okumuyorsun! Allah’ın kitabını okurken kovulmuş şeytandan Allah’a sığınman ve “acaba rabbim bana ne demek istiyor” deyip kitabını bir bütün olarak anlamaya çalışman gerekir. “Bir tek benim düşündüğüm gibi olan âyetler doğrudur, diğerleri zaten nesholmuş” dersen Allah’ın kitabına uymuyor, aksine Allah’ın kitabını kendine uydurmuş oluyorsun. Yetmez, rabbini onun kendini tanıttığı gibi tanımak istemiyor “ben tanıdığım gibi bir ilâh istiyorum” demiş oluyorsun. Bir de kalkmış “Allah böyledir” diyorsun! Hâşâ, Allah âyet-i kerimelerde subhânallâhi ammâ yasifûn:854 “(Dikkat edin!) Allah subhândır, onların vasıflandırmalarından (ve her türlü noksanlıktan) münezzehtir.” Subhânallâhi ammâ yuşrikûn:855 “Allah subhândır, (onların) şirk koştuklarından (ve her türlü noksanlıktan münezzeh olandır).” buyuruyor. Allah senin vasıflandırmandan münezzehtir. Senin anlattığın Allah değildir, kendi kendine hayal ettiğin putundur, dememiz lazım.

Bütün bunları anlatırken bir derdimiz vardır. Kardeşlerimiz bizi dinlerken rableri ile beraber olsun, rablerinin karşısında varlık iddia etmesin, fikir beyanında bulunmasın, “rabbim Allah’tır, rabbim ne dediyse hak odur, doğru odur, güzel odur” desin. Rablerinin her muamelesinin saf aşkından, muhabbetinden, rahmetinden, ikramından, hayrından, güzelliğinden, affından, mağfiretinden tecelli ettiğini bilsin ve buna iman etsin ki gönüllerinin üzerindeki perde kalksın. Rableri kardeşlerimizin gönlüne rahmetiyle, muhabbetiyle tecelli etsin, “seni seviyorum kulum! Sen bana halife oldun, ayna oldun, senin gönlünde benim güzelliğim tecelli etmiş” desin ve her bir kardeşimiz Allah’a dost olsun, veli olsun. Bütün derdimiz budur. Yoksa kardeşlerimiz bilgi sahibi olsunlar diye bunları anlatmıyoruz.

Bizim işimiz; Allah’a dost, veli yetiştirmek, Hz. İnsan yetiştirmektir. Bütün hayatımız boyunca bunu yapmaya çalıştık. Bizi dinleyenler alır, dinlemeyenler de dinlemiş gibi yapar ama bir şey alamazlar; çünkü tercih etmemişlerdir.

“Kim (Allah’ın huzuruna) güzellikle gelirse ona getirdiğinin on katı vardır. Kim de kötülükle gelirse o sadece getirdiğinin dengiyle cezalandırılır. Onlar haksızlığa uğratılmazlar.”856 Kötülüğe bir ceza, iyiliğe on kat mükâfat vardır.

İşte, rahmet böyledir, sevmek böyledir! Bu durumda biri on tane yanlış yaptığında bir tane bile güzel yapamıyorsa bütünüyle kötülük olmuş demektir. Hâlbuki bir tane güzel yapsa Allah bire on verdiği için güzelliği kötülüğünün önüne geçecek ve cennete gidecek. Buna rağmen o bir güzelliği yapamıyorsa bütünüyle kötülüğe batmıştır. “De ki: Şüphesiz rabbim beni dosdoğru bir yola, doğru bir dine, hanîf olan İbrâhîm’in dinine hidâyet etti ve o, müşriklerden değildi.”857 Hz. Âdem (a.s.)’dan kıyamete kadar Allah’a hiçbir şeyin şirk koşulmadığı din budur.

Bu din; Allah’a hiçbir şeyi şirk koşmadan Allah’ın huzurunda kıyamda durmak, o şerefi taşımak, Allah ile olduğunun idrakine varıp her anda onunla olmak, onunla muhatap olduğunu bilmek, imtihana tabi tutulduğunu, kazanabileceğini bilmek ya da kaybedeceğini bilmektir. Bu, kulun gönül hâlidir. Kul bir beşer olarak hayatı yaşarken farklı farklı hâller yaşayabilir, eksik yapabilir, yanlış yapabilir, günaha düşebilir, yeter ki rabbine dönsün, rabbi onu affeder; ama hadis-i kutside “kulum bana şirk koşmadıkça bana dünya dolusu günahla gelirse onu dünya dolusu mağfiretle karşılarım”858 buyrulduğu gibi Allah’a şirk koşmama şartı vardır.

“De ki: Muhakkak ki benim rabbim (her zaman) hakkı ortaya koyar; çünkü (o), gaybları (gizli olan her şeyi) en iyi bilendir.”859 Kulun kalbine hakkı o koyar; ama kul bunu isterse yapar. Allah bir kulun gönlüne hakkı koydu mu orada batılın yeri olmaz; çünkü hak; nûrdur, batıl ise karanlıktır. Nûrun olduğu yerde karanlık barınamaz.

Hitap Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’edir. “De ki: Eğer ben dalâlette isem kendi aleyhime sapmış olurum. Eğer hidâyette isem bu da rabbimin bana vahyettiği (Kur’ân) sayesindedir. Muhakkak ki o, semî’dir, karîbtir (her şeyi ve herkesi işiten, her şeye ve herkese kendisinden daha yakın olandır).”860

Birine bir şey anlattığımızda bizi kabul etmez, inkâr eder, üstelik bizi dalâletle suçlarsa ona “ben dalâletteysem, yanlış yapıyorsam seni ilgilendirmez, ben kaybediyorum. Eğer hidâyetteysem bu da Kur’ân’ın, Allah’ın vahyinin sayesindedir. Rabbimiz bizi görüyor, işitiyor, bize bizden daha yakındır ve bize muameleyi o yapıyor” dememiz lazım. Allah bize “onunla tartışmayın, münakaşa etmeyin, kimseyi zorlamayın” buyuruyor. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in işi hakka davet etmektir, dolayısıyla bütün mü’minlerin işi de sadece hakka, hakikate davet etmektir.

Bu davet insanları Allah’ın ikram ettiklerine davettir. İnsanları hakikate davet etmek; tıpkı, biriyle görüştüğümüzde onu soframıza davet edip “buyrun beraber yiyelim” demeye benzer. Nasıl ki karşımızdaki “ben yemiyorum” dediğinde onu yemeye zorlama hakkımız yoksa insanları da hakikati kabul etmeye zorlama hakkımız yoktur; ama biri çıkıp “sizin yemeğiniz yenilmez” derse; yani “siz yanlış yapıyorsunuz, yanlış yoldasınız” derse işte o zaman ona “ben dalâletteysem, yanlış yapıyorsam seni ilgilendirmez, ben kaybediyorum. Eğer hidâyetteysem bu da Kur’ân’ın, Allah’ın vahyinin sayesindedir” diye cevap vermemiz lazım.

Allah bize tek kelimeyle “kullarımı bana bırakın” buyuruyor. Bu hem genel olarak hem de tek tek böyledir. Peki, Allah’ın kullarını Allah’a bırakıyor muyuz? -Hayır, bırakmıyoruz. Bıraksaydık bu kadar kan dökülmezdi. Zaten bütün sorunlar rabbimizi dinlemediğimiz, Allah’ın kullarını Allah’a bırakmadığımız için yaşanır. Rabbimizi aramızda hakem kılmamış, onun hakemliğini, hükmünü kabul etmemişiz. Biraz önceki okuduğum âyetteki gibi dinin bir parçasını alıyor, gerisini yok sayıyor, buna rağmen Allah’ın kitabına uyduğumuzu söylüyoruz. Oysaki İslam; silm, barış demektir; yani kulun, Allah ile barışmasıdır. Allah ile, Allah’ın âyetleri ile mücadele etmemesi, Allah’ın resulüne tabi olup ona itiraz etmemesidir.

Müslüman olduğunu söyleyen bir kul, Allah ile, Allah’ın vahyi ile, Kur’ân ile, Allah’ın resulü ile, kendisi ile barışık olmalıdır. Kul; Hz. İnsan olduğunu, kendisine Allah’ın rûhundan nefhettiğini anlarsa kendisi ile barışır. Allah bir kula tecelli ederse o kul her şey ile barışık olmaz mı! Ama kul cahil olunca, bilmeyince, daha doğrusu bilmemek için çaba, gayret sarf edince kendisi ile barışamaz ve sürekli olarak “ben şöyle yanlış yaptım” der. Tamam, yanlış yapıyorsun; ama Allah sana “yanlış yapma” mı dedi! Yanlış yapmazsan Allah’ın Ğafûr, Ğaffâr, Tevvâb, Afuvv ismi sende nasıl tecelli etsin! Bırak bu isimler sende tecelli etsin. Sen sadece yanlışlarından mı ibaretsin! Neden kendindeki güzelliği, Allah’ın sana nefhettiği rûhu, kendindeki rahmeti, kerimliği, affı, mağfireti, sevmeyi görmüyorsun! Niye Allah’ın sana verdiği güzellikleri görüp şükretmiyor, kendinle barışmıyorsun! Niye kendinle savaş hâlindesin! Sen kendini gör, kendinden, hakikatinden yana ol ki güçlü olasın, yanlışlarının, şeytanın ve nefsinin hakkından gelebilesin.

Şeytan iki de bir bizi dürtüp “senin durumun çok kötüdür” der. Şeytan bize böyle bir hile yaptığında ona “sana ne benden! Benim durumum ne kadar kötü olsa da senin kadar kötü değildir” dememiz lazım. Ne demişler “dinime söven bari Müslüman olsa!” Bize “sen yanlıştasın” diyen bari kendi Müslüman olsaydı, bizden daha iyi olsaydı. Şeytan kendi durumuna bakmaz; ama bize “senin durumun iyi değildir” diyerek bizi dürter. Bize düşen; şeytanın bu hilesini görüp ona taviz vermemektir.

Biraz önce söylediğim “kulum bana şirk koşmadıkça bana dünya dolusu günahla gelirse onu dünya dolusu mağfiretle karşılarım” hadis-i kutside Allah’ın buyurduğu gibi şirk koşulmadıkça Allah bütün günahları mağfiret eder. Allah âyet-i kerimede “şüphesiz ki Allah kendisine şirk koşulmasını asla bağışlamaz, bunun dışında kalan (günah)ları ise (kendi rahmet ve mağfiretinden) dilediği kimse için bağışlar”861 buyurmadı mı! Madem öyle neden günahlarını Allah ile arana perde yapıyorsun!

İnsanın, nefsini Allah’a şirk koşması gibi bir de günahını Allah’a şirk koşması vardır.

Nasıl?

Biri “ben öyle bir günah işledim ki affolacak gibi değildir” ya da “ben günahımı unutamıyorum” dediğinde günahını Allah’a şirk koşmuş olur; çünkü günahını Allah’ın rahmetinden üstün tutmuştur. Oysaki neden günahını unutmuyorsun! Allah “ey iman (ettiğini iddia) edenler! Samimi bir tövbe ile Allah’a (yönelip) tövbe edin”862 demedi mi! O zaman senin de nasuhi (samimi) bir tövbeyle tövbe etmen gerekmez mi! Nasuhi tövbe; silen tövbe, nesheden tövbe demektir. Sen nasuhi bir tövbeyle Allah’a dönersen Allah zaten günahını siler; ama senin de günahının hatırasını gönlünden silmen gerekir. Aksi takdirde sürekli o günah çamurunda bocalar durur, onunla meşgul olursun. Günahınla meşgul olman demek günahını zikretmen demektir. Hâlbuki senin Allah’ın zikri ile, rabbini tesbih etmekle meşgul olman lazımdı. Sen ise Allah’ı zikretmek yerine günahını zikrediyorsun.

Şeytan sana hile yapıp “bak, sen tövbe ediyormuşsun gibi yapıyorsun; ama tövbe etmiyorsun, Allah seni affetmez” diyor. Sen de kendi günahını rabbinle arana perde yapıp şeytanın bu hilesine kanıyorsun! Şeytanın hilesine kanarsan tövbenin kabul olmadığına iman etmiş olursun, bu sefer de büsbütün yanlışa batarsın. Yanlışa batmaman için geçmişin geçmişte kaldığını bilip bütünüyle tövbe etmen ve bir daha geçmişe dönüp bakmaman gerekir.

Senin yapacağın şey; alacağın dersi alıp bir daha aynı yanlışa düşmemek için çaba, gayret sarf etmek ve o yanlıştan aldığın ibreti unutmamaktır. İbreti unutmayacaksın ki bir daha aynı yanlışa düşmeyesin; ama günahını iki de bir önüne koyup “ben şöyle günahlar işledim, şöyle yanlışlar yaptım” demen doğru değildir. Günahın ne kadar büyük olursa olsun Allah’ın mağfireti yanında günahın hiçbir şey değildir. Öyleyse iki de bir günahını öne sürmen Allah’a karşı ayıp olmuyor mu! Allah, bütün hayatları boyunca Allah’a şirk koşan, puta tapan insanları iman edince affetti ve onları gökteki yıldızlar gibi yaptı. Sen niye gökteki yıldız gibi olmak için elinden geleni yapmaya çalışmıyor, bunun yerine arkana dönüp günahınla oyalanıyorsun!

Allah’a yemin ediyorum bir kul bütün gönlüyle arada bir şirk olmaksızın bir sefer Allah’a dönüp “seni seviyorum ya rabbi” derse o kul cennetliktir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “kim lâ ilâhe illallah derse cennete girer”863 buyurmuştur. Öyle kuru kuruya “lâ ilâhe illallah” değil ölümüne; çünkü biri “her şeyim sana kurban olsun” diyerek bütün gönlünden bunu hissederek söylerse onda ne günah kalır, ne şirk kalır ne de onunla Allah arasında perde kalır. Allah zaten ona Fezkurûnî ezkurkum:864 “Öyle ise siz beni zikredin (her anda benim hesabımı yapın) ki ben de sizi zikredeyim (sizin hesabınızı yapıp size rahmetimle muamele edeyim).” buyurur. Allah’ın vaadi vardır ve Allah vaadinden dönmez.865 O, rabbine “ben seni seviyorum” deyip zikredince cevabını alır. Eğer Allah ona “ben de seni seviyorum” dediyse Allah onu hiç bırakır mı, hiç cehenneme gönderir mi? -Göndermez. Söz ondan çıktıysa o artık vaadinden dönmez. Yoksa “işte bir vakit namaz kılmazsan bu kadar cehennemde yanarsın” veya “bir gün oruç yediysen altmış gün peş peşe oruç tutman gerekir” demek din değildir, Allah’ın dini değildir!

“Allah hakkında yalan uydurup iftira edenden ya da kendisine gelen hakkı (bu Kur’ân’ı) yalanlayandan daha zalim kim vardır! Kâfirlere cehennemde yer mi yok!”866 Allah, vahyini yalanlamayı hiç kimseden kabul etmez. Allah’ın “kâfirlere cehennemde yer mi yok” âyetine muhatap olmak istemiyorsan sana hak gelmişse, Kur’ân gelmişse hayatını ona göre yaşaman, hakkı da, yanlışı da ona göre söylemen gerekir.

Dikkat edilirse Allah “inkâr edenden” değil “yalanlayandan” buyurdu; yani hakkı, hakikati olduğu gibi kabul etmeyenden, gereğini yapmayandan, yapmaya çalışmayandan daha zalim kim vardır, buyurdu. Bir de onlar için kâfir buyurdu. Kâfirlere cehennemde yer mi yok! Allah hiçbir âyetini inkâr etmeni kabul etmez. Zaten bütün sorunumuz da budur. Mesela; yüz tane âyeti kabul eder, bin tane âyeti de inkâr ederiz. Bir de bir âyeti yanlış yorumladıysak bir kere öyle söylediğimiz için artık bu yanlışımızdan vazgeçmiyor, hatta onu tasdik etmek için bin tane âyeti de artık farklı yorumlamak zorunda kalıyoruz. Maalesef âlimlerimiz böyle yapıyor.

“Doğruyu (apaçık beyan eden bu Kur’ân’ı) getiren ve onu tasdik edenler var ya, işte onlar takvâ sahibi olanlar (Allah’a karşı kulluk sorumluluğunu bilip yerine getirmeye çalışanlar)dır.”867 Onlar Allah’a karşı kulluk sorumluluğunu bilenlerdir, doğru olanlardır. Zaten biri Allah’a karşı kulluk sorumluluğunu bildi mi, tavrını ona göre ortaya koyar ve “Allah ne dediyse doğru olan odur” der; yani onun için söz bitmiştir. Eğer o kulsa, Allah’ın kuluysa fikir beyan edemez, ayrıca bir şey söyleyemez. Hangi konu, hangi mesele olursa olsun, bir çocuğa bile muamelede bulunurken mutlaka Allah’ın rızasını gözetip “acaba böyle bir durumda rabbim ne ister, nasıl yaparsam onun rızasına uygun olur, nasıl yaparsam rabbimi sevindiririm, nasıl yaparsam gücendirir, darıltır, gazaplandırırım” der.

Allah Kıyamet gününü anlatır. “O gün yer başka bir yere, gökler de (başka göklere) dönüştürülür ve (herkes) vâhid, kahhâr (sıfatlarında ve isimlerinde tek olan ve dünyadayken onun sıfatlarına, isimlerine sahip çıkanları kahredecek) olan Allah’ın huzuruna çıkarlar.”868 “Sûr’a (ilk kez) üflenince Allah’ın diledikleri müstesna, göklerde ve yerde ne varsa hepsi ölecektir. Sonra ona bir daha üflenince bir de bakarsın ki onlar ayağa kalkmış (etraflarına) bakınıp duruyorlar. (O gün) Yeryüzü, rabbinin nûru ile aydınlanmıştır. Kitap (amel defteri ortaya) konulmuş, nebîler ve şahidler getirilmiş ve aralarında hak ile hüküm verilmiştir. Onlar (o gün) haksızlığa da uğratılmazlar.”869 O gün Allah tecelli eder ve yeryüzü Allah’ın nûru ile aydınlanır; yani orada Güneş yoktur! Sonra Allah’ın kitabı konur ve bütün hesap Allah’ın kitabına göre görülür.

Allah’ın kitabı şimdi de elimizdedir. Madem o gün Allah’ın kitabıyla hesabımız görülecek o zaman şimdi de kitabımızı önümüze koyup hesabımızı Allah’a göre görebiliriz. Eğer hesabımızı görme imkânımız olmazsa, Kıyamet günü kaybedenlerden olduğumuzu anlamak için ne yapmamız gerektiğini bilmezsek tuzağa düşmüş gibi oluruz ki Allah da bundan münezzehtir. Allah mutlaka kullarına neyin doğru, neyin yanlış olduğunu öğretmiştir. Biz de yaptıklarımızı, hâlimizi Allah’ın kitabının ölçüsüne vurup kendi hesabımızı şimdiden görme imkânına sahibiz. İstersek her yaptığımızı Allah’ın bir âyetine göre yapar “ya rabbi! Ben bunu senin şu âyetine göre yaptım” deriz. İstersek de âyetleri kabul etmez, yaptıklarımıza başka sebepler buluruz. Bu yüzden Allah âyet-i kerimede “helâk olan açık bir delille (gözüyle gördükten sonra) helâk olsun, yaşayan da açık bir delille (Allah’ın yardımı ile galip geldiklerini görerek) yaşasın.”870 Yani iman eden bir delille iman etsin, kâfir olan da bir delille kâfir olsun, buyurur. Her şey apaçık ortadadır, gerisi artık kulun tercihine kalmıştır.

Evet, “kitap (amel defteri ortaya) konulmuş, nebîler ve şahidler getirilmiş ve aralarında hak ile hüküm verilmiştir. Onlar (o gün) haksızlığa da uğratılmazlar.”871 Şahidler; nebîlerin peygamber vârisi dediğimiz vârisleridir. Aynı zamanda hayatları ile, her şeyiyle örnek olanlardır; yani Mürşid-i kâmillerdir. O gün hem nebîler hem de her kavmin nebîlere tabi olan, vâris olan şahidleri getirilir ve aralarında hüküm verilir. Eğer vazifelerini yapmamış, anlatmamış, eksik bırakmışlarsa onlara da hesap sorulur.

Mürşid-i kâmile tabi olmayı kabul etmeyenlerin âyette geçen şahidleri inkâr etmesi ya da onlara “nebîleri, resulleri anladık, peki şahidler kimlerdir” dediğimizde bunu izah etmeleri gerekir. Madem hepimiz Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in ümmetiysek ve bir tek ona tabiysek o zaman neden nebînin yanında bir de şahid getiriliyor! Demek ki “ben yalnızca Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e uyarım” demek yetmiyormuş, insanın bir de canlı bir şahidle beraber olması gerekiyormuş!

“(O gün) Herkese yaptığı(nın karşılığı) tam olarak verilir. Allah, onların yaptıklarını en iyi bilendir.”872 Allah herkesin neyi kazandığını, neyi hak ettiğini, neye layık olduğunu bilendir.

Okuyacağımız bu âyet cehennemliklere söylenen hitaptır. “Onlara, ‘içinde ebedi kalacağınız cehennemin kapılarından girin!’ denilir. (Rabbine karşı) Kibirlenenlerin yeri ne kötüdür!”873 Mütekebbirlik, büyüklük tasladığınızdan dolayı cehenneme girin. Kibir, onların ebediyen cehenneme gitmelerine sebep olmuştur. Bu nedenle cehenneme gitmenin asıl sebebi kibirlenmektir.

İblis kibirlendiği için, büyüklük tasladığı için lanetlenmiş, kovulmuştur. Biri bu büyüklüğü ne ile taslarsa taslasın o fark etmez kibirlendiyse kaybetmiştir. Hiçbir şeyi olmayan da kibirlenebilir mi? -Evet, kibirlenebilir; çünkü kibir insanın gönlündedir. Biri kime karşı kibirlenirse kibirlensin Allah’a kibirlenmiştir. Bir kul bir hayvana veya bir taşa karşı kibirlense yine Allah’a karşı kibirlenmiş olur. Kibir böyle bir şeydir. Büyüklenmek demek; ben biliyorum, ben akıllıyım, ben başkayım, ben üstünüm demektir. Allah âyetinde üstünlüğün ölçüsünü takvâ olarak; yani Allah’a karşı kulluk sorumluluğunu bilip yerine getirmeye çalışmak olarak beyan etmiştir.874 Üstünlük takvâyladır, dolayısıyla birinin bunun dışında bir üstünlük düşünmesi, taslaması kesinlikle kibirdir, kibirden başka bir şey değildir!

Hiç kimse bir başkasını küçümseyemez. Allah ona o kadar vermişse sana ne! Senin aklın ve ilmin ondan çok olabilir, sen ondan daha güçlü olabilirsin, Allah onu öyle yaratmış, seni de böyle yaratmıştır, bundan dolayı ona üstünlük taslayamazsın. Allah sana da ona da “kulum” diyor, ikiniz de kulsunuz. Kul olarak hanginiz takvâ sahibi iseniz üstün olanınız odur, dolayısıyla herhangi bir şeyinle ona üstünlük taslayamazsın. Sen en yüksek makamda olabilirsin, o yerde sürünebilir, yine ona üstünlük taslayamazsın. Eğer ona üstünlük taslarsan ebediyen cehenneme gidersin. Allah, “o kibirlenenlerin yeri ne kötüdür” buyurdu.

“Rablerine karşı takvâlı olanlar (kulluk sorumluluğunu bilip yerine getirmeye çalışanlar) ise bölük bölük cennete sevk edilir. Oraya vardıkları zaman (cennetin) kapıları açılır ve (cennetin) bekçileri onlara, ‘selamun aleykum (selam sizin üzerinize olsun)! Tertemiz geldiniz. Artık ebedi kalmak üzere girin buraya’ derler.”875 Rablerine karşı takvâ sahibi olanların tam tersi mütekebbir olanlar, kibirlenenler, büyüklük taslayanlardır.

İnsan öğrendiği kadarıyla iman edebilir. Onun için söylüyoruz “Resulullah (s.a.v.) Efendimiz son nefesine kadar öğrenmiş ve öğretmiştir. Allah ona vahyetmiş o da Allah’ın vahyettiklerini öğrenmiş, ona iman ederek onu ahlaka, amele dönüştürmüş sonra hem öğretmiş hem de örnek olmuştur.”

Bu konuda devamlı Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i örnek vermemizin bir sebebi vardır.

Çünkü insan kendini yeterli görerek kibirlenir ve bundan haberi bile olmaz. Dolayısıyla “ben zaten her şeyi biliyorum, zaten öğrendim, Allah’ı da, peygamberi de, ibadeti de, imanı da, her şeyi biliyorum, ayrıca öğrenmeme artık gerek yok” der. Bu yüzden biz de ona “bak, haddini aşıp kendini Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’den daha üstün görüyorsun. O bütün hayatı boyunca öğrendiyse; yani Allah ona öğretip o da öğrendiyse ve öğrettiyse senin de böyle olman gerekir. Yoksa ona tabi olmuş olmaz, tam tersine kibirlenmiş, mütekebbir davranmış olursun; ama bundan haberin bile olmaz” diyoruz. Bu, karşımızdaki kendine gelsin, aklını başına alsın diyedir.

Mü’minin bakışı mutlaka böyle olmalıdır. Hayatımızın sonuna kadar, son nefese kadar öğreneceğiz, öğrenip iman etmeye, rabbimize firar etmeye, cennete koşmaya, Allah ile aramızdaki perdeleri kaldırmaya, aralamaya çalışacağız. Allah ile aramızdaki perdeler cehalettendir. Bildikçe, öğrendikçe, anladıkça o perdeler yırtılır, parçalanır, yanar!

Bu dünyada kazanabileceğimiz tek şey; rabbimizi bilmektir, tanımaktır, sevmektir, ona iman etmektir, âşık olmaktır, âbd olmaktır, onun güzelliği ile güzel olmaktır, muhsin olmaktır, ona ayna olmaktır, halife olmaktır, onun güzelliğini üzerimizde göstermektir.

Allah bizi kendini yeterli görenlerden, kibirlenenlerden eylemesin inşallah. Allah bizi hayatının son anına kadar rabbini dinleyip, anlamaya çalışıp, iman edip Allah’ın isimlerinin, güzelliğinin, El Esmâu’l Husnâ’nın üzerinde tecelli ettiği kullarından eylesin. Allah bizi kendisine yakın olanlardan, mukarrebundan, “yakınım” dediği kullarından eylesin. Allah bizi aşk ile, muhabbet ile, rabbine âşık olmakla rabbine yakın olan, mukarrebun olan kullarından eylesin. Allah bizi huzurunda mahcup eylemesin inşallah.

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Cuma /5 ↩
  2. Bakara /186 ↩
  3. Tâhâ /12 ↩
  4. Nâziât /16, Kasas /30 ↩
  5. Yûnus /75 ↩
  6. Kasas /32 ↩
  7. Necm /11, Kasas /10 ↩
  8. En’âm /91 ↩
  9. En’âm /91 ↩
  10. En’âm /62 ↩
  11. En’âm /94 ↩
  12. En’âm /159 ↩
  13. Sâffât /159 ↩
  14. Haşr /23 ↩
  15. En’âm /160 ↩
  16. En’âm /161 ↩
  17. Tirmizi, 3534 ↩
  18. Sebe /48 ↩
  19. Sebe /50 ↩
  20. Nisâ /48, 116 ↩
  21. Tahrîm /8 ↩
  22. Ebu Davud, Cenaiz 20, (3116) ↩
  23. Bakara /152 ↩
  24. Rûm /6 ↩
  25. Ankebût /68 ↩
  26. Zumer /33 ↩
  27. İbrâhîm /48 ↩
  28. Zumer /68-69 ↩
  29. Enfâl /42 ↩
  30. Zumer /69 ↩
  31. Zumer /70 ↩
  32. Zumer /72 ↩
  33. Hucurât /13 ↩
  34. Zumer /73 ↩