close

16.Bölüm

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyai vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Hep beraber Allah’ın El Efâlu’l Husnâ’sı ve Aşk’ı, Allah’ın, kulunu nasıl sevdiğini ve ona yaptığı bütün muamelesinin sevgisinden dolayı olduğunu anlamaya çalışıyorduk.

Kul, Allah’ın kendisini sevdiğini ve sevdiği için kendisine muamelede bulunduğunu en fazla kendisi kadar anlayabilir. Bu yüzden “ben rabbimin beni sevmesini anladım” demek doğru değildir. Kul, Allah’a göre anlayabilir mi, hâşâ! Ancak kendisi kadar anlayabilir ve bu da onun kul olması için yeterlidir; ama kulun Allah’ın sevgisinin onun zatından geldiğini, sonsuz ve sınırsız olduğunu da bilmesi gerekir.

En son Allah’ın neâme “nimet verdi, nimetlendirdi, nimeti ikram etti” fiilini anlamaya çalıştık. Bu sohbetimizde de “neâme” fiilini anlamaya devam edeceğiz inşallah.

Aslında neye bakarsak bakalım sadece Allah’ın nimetlerini görürüz, başka bir şey göremeyiz. Allah yerde, gökte, ikisi arasında her ne varsa hepsini insanın hizmetine vermişse bu durumda her şey insan için bir nimettir. Allah’ın, insanı yaratması bambaşka bir nimettir ve geriye kalan her şey onun içindir. Mesela; Güneş insanı ısıtınca, aydınlatınca bu ona nimettir ve Güneş’in ayrıca insan için faydaları vardır. Her ne varsa insan içindir ve ona bir nimettir. Her nimete şükür gerekir; ama “işte bunu verdin, teşekkür ederim, ya rabbi şükür” demek şükür değildir. Bu nimetlerden dolayı gönlün derinliğinden Allah’a karşı bir minnettarlık olması gerekir. Minnet duygusu, minnet hâli nimete karşı yapılır.

Eğer “en büyük nimet nedir” diye sorulsa bu soruya Resulullah (s.a.v.) Efendimiz cevap vermiştir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “en büyük nimet iman nimetidir, imandan sonra sağlık (sıhhat) nimetidir”655 buyurur. Demek ki en büyük nimet iman nimetiymiş! Çünkü iman hem dünya saadeti için hem de ebedi hayat için, ebediyen kazanmak için lazım olan, gerekli olan tek nimettir. İmandan başka hiçbir nimet insana ebedi hayatı kazandıramaz, dünya hayatında insanın gönlünü huzura erdiremez, Allah’ın kendinden nefhettiği rûha yolu gösterip, onu sırât-ı mustakîmde yürütüp Allah’a yaklaştıramaz. Hayatın tadı, huzuru, muhabbeti baştan sona imandan kaynaklanır.

İnsanın diri olabilmesi için imanlı olması gerekir. Birinde iman yoksa o kişi manevi olarak ölüdür. Allah ona “ölü”656 demiş, “sağır, kör, kalpsiz, gönülsüz”657 demiştir. Dolayısıyla iman, kulun her şeyidir, onun insan olabilmesi için gerekli olandır ve ona hem dünyası hem de ahireti için lazım olan en önemli şeydir.

İman; sevmektir, Allah’ın beyanıyla çok şiddetli muhabbet demektir, başka bir şey değil! Zaten insan ve bütün varlık muhabbetin eseridir. Allah kendini sevdiğinden dolayı rabbini bilecek, tanıyacak, sevecek, iman edecek, âbd olacak insanı yaratmak için kâinatı, varlığı yaratmış; yani her şeyi insan için yaratmıştır. Bu yüzden Pir Abdulkadir Geylani Hazretleri’nin beyan ettiği bir hadis-i kutside Allah “âlemi insan için, insanı da kendim için yarattım. Dünyayı insanı taşısın diye, insanı da beni taşısın diye yarattım” buyurmuştur. Beni taşısın demek; insanın, Allah’ın nefhettiği rûhu taşıması demektir.

Evet, Allah kendini sevdiği için kendisini sevecek ve kendisinin seveceği kullar, âbdlar, âşıklar yaratmıştır. Demek ki yaratılışın sebebi aşkmış, Allah’ın aşkıymış! Bütün varlık aynı zamanda aşktan tecelli etmiştir. Allah tecelli edip öyle yaratmıştır. Hepsi birbirine, bir de Allah’a aşk ile bağlıdır. Bu bağ manevi bağdır, aşkın bağıdır.

Her şey Allah’a âşıktır ve her şey rabbini hamd ile tesbih eder; bir yandan hamd edip rabbini över, bir yandan da tesbih eder. Tabir-i caizse her şey aşktan sarhoş vaziyette semah hâlindedir. En küçüğünden en büyüğüne her ne varsa, her şey kendi etrafında ve birbiri etrafında semah hâlinde döner. İnsanın da kendi etrafında semah etmesi gerekir. Zaten semah ediyor da. Yine Pir Abdulkadir Geylani Hazretlerinin beyan ettiği bir başka hadis-i kutside Allah, “rûhlar rabbimizi gördük diye bedenlerinde semah ederler” buyurmuştur. Rûhumuz sarhoş bir şekilde semah hâlindedir; ama biz onun önünü kapatıp rûhumuzu hissetmediğimiz, tatmadığımız için rûhumuzun semah hâlinde olduğunu tadamıyoruz; ama bütün gönlümüzle rabbimize dönüp rabbimizle aramızdaki perdeyi kaldırınca hemen içimizden şiddetle semah etmek gelir; çünkü zaten bizde semah eden biri var, semah ediyor!

En büyük nimet aşk nimetidir, iman nimetidir. Aynı zamanda kulluk da böyledir. Kul, âbd; Allah’a âşık olan ve Allah’ın sevgisini istediği için onun sevgisinin peşinden koşandır.

Peki, kul, Allah’ın sevgisinin peşinden nasıl koşar?

Tabi ki Allah’ın sevdiği şeyleri; ibadetleri, hayırları, güzellikleri yapmaya çalışarak onun peşinden koşar. Neden? -Rabbim beni sevsin, rabbimin sevgisine layık olayım diye. İşte, âbd, kul budur.

Allah vahyinde her şeyi anlatmış, her bir şeyi apaçık söylemiştir; yani “Allah şunu yapmanı sever, bunu yapmanı sevmez. Sakın şunu yapma, sana yap dediklerimi yap” demiştir. Bununla beraber “hayırda yarışın, cennete koşun”658 demiştir. Cennetin nimetlerini anlatırken de “yarışanlar bunun için yarışsın”659 demiştir. Allah’a yakın olan kulların hâlini beyan ederken “hayırda yarışanlar mukarrebundur”660 buyurmuştur. Mukarrebun; Allah’a en yakın olanlardır. Öyle “ben, bence, bana göre” deyip bencillik yapanlar değildir! Allah da her bir kulundan hayırda yarışıp mukarrebun olmasını ister.

Allah, insanın en yüksek makamı kazanması için ne yapması ve ne yapmaması gerektiğini en ince ayrıntısına kadar anlatmıştır. Bu durumda rabbini dinleyip hayırda yarışanlar mukarrebun olur, Allah’a yakın olur, Allah’ın rızasını, dostluğunu, en yüksek makamı kazanır. Rabbini dinlemek yerine şeytanın peşinden gidenler ise rabbini, aşkı, muhabbeti, kendini kaybeder.

Allah, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i ümmetin önüne örnek olarak, şahid olarak koymuştur ki insanlık ona bakıp örnek alsın, iman etsin, Allah’a âbd olsun ve Allah’ın muradı kulu üzerinde gerçekleşsin. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e tabi olmaktan gaye Allah’a onun gibi âbd olmaktır. Bu yüzden kelime-i şehadet getirirken eşhedu en la ilâhe illallah ve eşhedu enne muhammeden âbduhu ve resuluhu: “Şahidlik ederim ki Allah’tan başka ilâh yoktur ve yine şahidlik ederim ki Muhammed onun âbdi (kulu) ve resulüdür” deriz. Yani öncelikle Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in kul olduğunu söyleriz. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz resullüğünü âbd olarak yapmıştır. Zaten bütün ümmet Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in Allah’a nasıl âşık olduğunu bilir.

Allah başka bir âyet-i kerimede “işte böylece sizin insanlığa (örnek ve) şahidler olmanız, resulün de size şahid olması için sizi (sırât-ı mustakîmin tam) orta(sın)da (yürüyen) bir ümmet kıldık”661 buyurur. Vasat bir ümmet kıldı; dengede, dengesiz değil, dengede! Yanlış yapmayan, örnek olan, gönlü nizam olmuş, terazi olmuş olan, dengede bir ümmet kılmıştır. “Allah’ın resulü size örnektir, siz de bütün kullarıma örnek olun. Yahudi olsun, Hristiyan olsun, müşrik olsun insanlığınızla, imanınızla, kulluğunuzla, aşkınızla, muhabbetinizle, merhametinizle, güzelliğinizle, hayrınızla, affınızla, mağfiretinizle, ikramınızla hepsine örnek olun. Bütün isimlerim, güzelliğim üzerinizde tecelli etsin. İnsanlara örnek olun ki İslam’ı, rablerini sizin üzerinizden sevsinler ve ‘ben de böyle bir kul olmak istiyorum’ desinler” buyurdu Allah.

Evet, hep beraber Allah’ın neâme “nimet verdi, nimetlendirdi, nimeti ikram etti” fiilini anlamaya çalışıyorduk. Şimdi neâme fiiliyle ilgili âyetleri anlamaya devam edelim inşallah.

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

“Hatırlayın ki rabbiniz size, ‘eğer şükrederseniz muhakkak size (olan nimetimi) arttırırım ve eğer nankörlük ederseniz hiç şüphesiz azabım çok şiddetlidir!’ diye duyurmuştu.”662 Yani iman nimetine şükretmezseniz bu nimeti kaybedersiniz, Allah’ın sevgisini kaybedersiniz.

En büyük nimet; iman nimetidir, âbdiyet nimetidir, dolayısıyla aşk nimetidir. Allah sana sevgisinden dolayı fiilleriyle muamele ederken sen onun sevgisini, aşkını görmez, yok sayar, yalanlar, onlar için “tesadüf” dersen, “ben yaptım” veya “falancalar yaptı” dersen bu durumda Allah’ın sevgisini kaybedersin. Allah’ın sevgisini kaybettiysen senin işin bitti demektir. Artık nimet ne olursa olsun sana bir faydası olmaz. Öyle buyurdu Allah âyet-i kerimede “biz onları (dünyada) biraz (nimetlerden) faydalandırırız. Sonra da onları ağır bir azaba mahkûm ederiz.”663 Böyleleri zahiri olarak nimet almıştır; ama nankörlüklerinden, şükürsüzlüklerinden, nimeti Allah’tan göremediklerinden dolayı en büyük nimeti; yani rablerinin sevgisini kaybetmiştir.

Aynı şey insanlar için, hayvanlar için, bitkiler için, kısacası bütün varlık için geçerlidir. Onları sevince Allah’ın da sevgisini kazanırsın, sevmeyince ise Allah’ın sevgisini kaybedersin. Allah seni yaratırken fıtrat itibariyle sana her şeyin sevgisini vermiştir. Sen de ya varlığı sever ve Allah’tan bu sevginin karşılığını alırsın ya da varlığı sevmezsin Allah’tan da sevginin karşılığını almazsın; yani rabbinin sevgisini kaybedersin.

Hiç kimse ne bir başkasına ne de Allah’a “sen beni sev; ama ben seni sevmeyeyim” diyemez. Allah bunu kabul etmez ve böyle söyleyen birine “ya sevgime karşılık verip şükreder, bu nimetin sevincini hâlinde, gönlünde, sözünde, fikrinde, düşüncende yaşar, bu nimetin şükrünü üzerinde gösterirsin ya da onu yalan sayar, inkâr eder, yok sayar, nankörlük yaparsın, o zaman da sevgimi kaybedersin” buyurur.

Kul, Allah’a âbd olmayı, iman etmeyi ve rabbini nasıl sevmesi, nasıl şükretmesi gerektiğini bilsin, anlasın diye Allah ona bu sevgiyi örneklerle, misallerle tattırır, yaşatır ve yeri gelir kaybettirir. Öyle ki kul, rabbini kendi üzerinden, gönlünden tanısın, onun sevgisini anlasın, tatsın, rabbine şükretmeyince, teşekkür etmeyince onu nasıl kaybettiğini anlasın.

Bununla beraber Allah, ona sevgisine karşı nankörlük yapanları da gösterir ve nankörlüğün ne kadar ağır olduğunu, acı bir şey olduğunu ona tattırır; yani, Allah ona “bak, bir kul, sevgine nankörlük yapınca sana nasıl ağır geldi, gördün mü! Haydi, şimdi beni anla. Ben seni kendi rûhumdan nefhederek yaratan rabbinim. Sana olan bütün muamelem muhabbetimdendir, sevgimdendir, rahmetimdendir. Nankörlüğün ne kadar kötü bir şey olduğunu anladın, o hâlde benim sevgime karşı nankörlük yapma” buyurur. Bu yüzden devamlı “kul bir tavrıyla, hareketiyle, sözüyle bile Allah’ı sevindirebilir, bir tavrıyla, bir sözüyle de Allah’ı darıltabilir, gücendirebilir” diyoruz. Her neyi söylüyorsak bilin ki öyledir.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bir hadis-i şerifinde “Allah, kulunun kendisine dönmesinden daha çok hiçbir şeye sevinmemiştir”664 buyurur. Neden? -Seviyor da ondan. Kul ters tarafa gidip yanlış yapmış, rabbinden kaçmış, rabbini ciddiye almamıştır; ama sonra aklı başına gelince rabbine dönüp “sana döndüm ya rabbi” der ve tövbe eder. İşte, Allah bundan daha çok hiçbir şeye sevinmemiştir. Zaten onun için Allah âyet-i kerimede “şüphesiz ki Allah, (günahından dönüp) tövbe edenleri sever”665 buyurmuştur.

Allah sana “düşme” demiyor. “Beşersin elbette düşeceksin; ama önemli olan senin rabbin olduğumu bilmen, düşünce tövbe edip kalkmandır. Ben senden, ‘sana döndüm ya rabbi! Beni affet, mağfiret et, bana merhamet et’ demeni istiyorum. Seni atmıyorum, bırakmıyorum; çünkü seni kazanasın diye yaratmış, sevdiğim için yaratmışım. Senin de beni sevdiğini, bana olan sevgini ispatlamaya çalışmanı, ‘ya rabbi! Senin için bunu yapıyorum’ dediğini görmek istiyorum” buyuruyor.

Allah bizden her neyi istiyorsa o mutlaka Allah’a olan sevgimizi göstermemiz içindir. Allah bize “haydi, kulum! Hele bir seni seviyorum de” diyor. Allah bizden ona “seni seviyorum ya rabbi” dememizi istiyor. Bizden tek istediği budur. Bu; kulluktur, âbdiyettir, imandır, Allah’a teslimiyettir, Allah’ı istemektir. Bu aynı zamanda Allah’ın muradının kulu üzerinde gerçekleşmesidir, başka bir şey değildir! Bütün nimetler de bunun içindir.

Nimetin tersi musibettir ve nimetin olmayışı da bir imtihandır. Öyle buyurdu Allah âyet-i kerimede “insanlar, (sadece) ‘biz iman ettik’ demekle imtihan edilmeden bırakılıverileceklerini mi sandılar.”666 Yani iman ettiğinizi söylüyorsanız bilin ki sizi imtihana tabi tutacağız. Bu yüzden Allah “sizi mallarınızla, evlatlarınızla, eşinizle, çocuğunuzla, ticaretinizle, evlerinizle, canınızla, her şeyle imtihana tabi tutarız”667 buyuruyor. İmtihanların hepsi manevi olarak kazanmamız içindir. Allah bizi biz kazanalım diye imtihana tabi tutar.

Evet, musibet nimetin tersidir, öteki yüzüdür. Yalnız musibet de zahiri nimetler gibi bizim için manevi nimettir; çünkü ikisi de bizim için kazanma imkânıdır. Nimet, kazanma imkânının bir yüzü, musibet ise öteki yüzüdür ve ikisi de Allah’tan gelir. Allah böyle yapmakla kulunu kendine davet eder ve ona kazanma imkân verip “haydi, kulum şöyle yap” ya da “sakın şöyle yapma” buyurur. Bunları da Allah’a âbd olduğumuzu, âşık olduğumuzu ispatlayalım diye yapar.

Örnek vereyim; Allah birine nimet olarak bir mal verdiğinde o kulun Allah’ın verdiği maldan infak edip “ya rabbi! Senin için bunu veririm; çünkü ben seni bu maldan daha çok seviyorum” demesi gerekir. Çünkü Allah mü’minleri anlatırken “iyilik, yüzlerinizi (namazda) doğu ve batı tarafına çevirmeniz değildir. Asıl iyilik o kimsenin yaptığıdır ki; Allah’a, âhiret gününe, meleklere, kitap(lar)a, nebîlere iman eder. (Allah’ı sevdiği için) Sevdiği maldan yakınlara, yetimlere, yoksullara, yolda kalmışlara, (ihtiyacından dolayı) isteyenlere ve esaret altında bulunanlara verir”668 buyurmuştur. Mü’min, Allah için ikram etmekten, yardıma ihtiyacı olanlara infak etmekten asla geri durmaz. Kul bir şeyi Allah yolunda verdiğinde onu her nereye verirse versin Allah’a vermiştir, dolayısıyla ticareti Allah ile yapmıştır.

Aynı şekilde bir musibet, bir yokluk, bir sıkıntı geldiğinde kul bu defa “bunu sen verdin ya rabbi! Sen böyle dilemişsin o zaman bu benim için hayırdır. Ben de boynumu büküyorum, mülk senindir, her şey senin elindedir. Sen rızkı dilediğine daraltır, dilediğine genişletir, dilediğine de hesapsız verirsin. Bunu sen söyledin. Ben de boynumu büktüm ya rabbi” demelidir. Rızkın daralmasına sebep her ne olursa olsun bu durum karşısında kulun hâli, tavrı böyle olmalıdır. Yoksa “şu yaptı, bu yaptı, onlar yüzünden böyle oldu” demek kula yakışmaz.

Tabi ki insanın yaşadığı durumlarda bir vesile vardır; ama bir de Allah’ın bir muradı vardır. Allah imtihanı birileriyle yapacak ki arada perde olsun. Bu; kul gayba olan imanıyla bunu anlayıp bilsin ve gerekeni yapsın diyedir. Bütün hayat bu aşkı, âşıklığı kazanmaktan, âbd olmaktan, Allah’a olan sevgiyi, imanı ispatlamaktan ibarettir. Kul, Allah için nimette de sıkıntıda da gerekeni yaptıkça aşk kazanır, iman kazanır, Allah’a yakınlık kazanır.

Aşk Allah’tan tecelli eder. Öyle havadan gelmez ya da kendi kendine olmaz. Kul, Allah için bir şey yapınca Allah onu sever ve bu sevgisi, aşkı da kulun gönlüne Allah’tan tecelli eder. Sonra kul bir de bakar ki rabbini sevmiştir. İnsan, Allah için bir şeyler yaptıkça, imtihanları kazandıkça Allah’ı sever. Aksi takdirde o insan boş, kup kuru bir kütüktür!

Evet, Allah’ın nimetlerini anlamaya çalışıyoruz. Önce en büyük nimet olan iman nimetini anlamak gerekir; çünkü her şey o nimet içindir. Şimdiye kadar öbür tarafa gidenler hayatlarını yaşarken ya imanı kazandılar ya da imanı kaybettiler veya imanı ne kadar kazandılarsa o kadar kazanmış oldular, Allah’ın muradı onların üzerinde o kadar gerçekleşti.

Allah, kuluna imtihanı, kazanma imkânını her anda verir. Bir tebessüm sadakadır, güzel iki kelime sadakadır, kimsenin ayağı takılmasın diye yoldan bir şey alıp kenara koymak sadakadır. Birine yol vermek de sadakadır. Aynı şekilde araba sürdüğünde geçiş hakkı sende olmasına rağmen birine geçiş hakkını verdiysen sadaka vermiş oldun. Senin “acaba nasıl kazanırım” derdinde olman gerekir. Eğer bu dertte olmaz “hak benimdir, benim geçmem lazım” diyorsan doğrudur, hak senindir; ama hakkını kardeşine verirsen sadaka vermiş olursun. O zaman kardeşin sana teşekkür eder. Ona yol verdiğin için gönlü hoş olur. Böylelikle Allah’ın sevgisini, rahmetini alırsın. Unutmaman lazım ki Allah’ın sevgisini, rahmetini insanların gönlünden alırsın. Hâl böyleyken baktığımızda geçiş hakkı kendisinde olan birine yol verilmediğinde sanki elinden ekmeği alınmış gibi bağırıp çağırır. Biraz insan olmak lazım insan! İnsan bu değildir, insan böyle değildir, böyle olmamalıdır!

Biraz önce örnekliği söyledim. Örnek Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’dir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz hem nimetleri ikram etmede hem musibetleri, sıkıntıları, başkalarının küfrünü, hakaretini Allah için yutmada hem de affetmede, mağfiret etmede böyleydi; yani devamlı “acaba nasıl kazanırım” derdindeydi. İnsanlar iman etsin de ne olursa olsun biri ona hakaret etmiş, biri onun yakınını öldürmüş, hiç önemli değil, yeter ki insanlar iman edip cennete gitsin. Gerisi onun için önemli değildi. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz sadece insanların cennete gitmesinin derdindeydi.

Neden?

Çünkü “ben” demiyor, “Allah” diyordu. “Ya rabbi! Ben seni istiyorum, başka bir şey istemiyorum. Bana ne olursa olsun, önemli değil yeter ki senin muradın gerçekleşsin. Sen bana aşkınla, muhabbetinle, sevginle tecelli et de kim bana ne yaparsa yapsın, isterlerse beni taşlasınlar! Varsın taşlasınlar hiç önemli değil” diyordu. Yani “ben yokum” diyordu! Âşık bu! Rabbine âşık, rabbini istiyor!

Aşk yakar, âşığa şeytan yaklaşamaz, ateş yaklaşamaz. Nemrut, Hz. İbrâhîm (a.s.)’ı ateşe atınca ateş Hz. İbrâhîm’i yakmış mıydı? -Hayır. Neden? -Çünkü hasbunâllâhu ve ni’mel vekîl: “Allah bize kâfidir ve (o) ne güzel vekîldir.” Ateşe atılmam beni hiç ilgilendirmez. Ben de beni ilgilendirmiyorum. O dilerse beni yakar, dilerse başka bir şey yapar. O benim vekilimdir. Ben rabbime güvendim, kendimi ona bıraktım, o nasıl istiyorsa, nasıl biliyorsa öyle olsun, demişti. O böyle söyleyince Allah da onun için “ey ateş! İbrâhîm için serin ve selamet ol”669 buyurdu. Bu yüzden bir kul, Allah’a bu şekilde güvenip dayanırsa Allah ateşe “o kulum için serin ve selamet ol” der.

Allah’ın yakınlığını bilmeyince, anlamayınca, tatmayınca, yaşamayınca, daha doğrusu Allah’ın efâline, esmâsına, onun ilâhlığına, âlemlerin rabbi, maliki oluşuna iman etmeyince, onu anlamayınca ortaya çok garip çok tuhaf bir varlık çıkar. Öyle ki insan desen insan değil hayvan desen hayvan değil! Baktığımızda öyleleri var ki her canavardan daha canavar kesilmiştir, ne yaptığını, daha doğrusu ne yapacağını bilmiyor! Sen nereye gidiyorsun! Allah seni kendine davet edip “rabbine firar et, rabbine koş”670 “cennete koş”671 buyurdu. Peki, sen nereye koşuyorsun! Nerede senin cennetin, hani senin cennetin! Allah, sana “ben seni güzel yapasın diye gönderdim. Ben senin rabbinim, kendimden sana rûh nefhettim, isimlerimi sana verdim, senin benim gibi yapman lazım. Ben öyle mi yapıyorum” diye sorarsa ne cevap verebilirsin!

Bakıyorsun, biri dedikodu yapar, biri bir başkasını eleştirir, diğeri ötekini öldürür. Siz nereye gidiyorsunuz böyle! Sizde zerre kadar iman yok mudur! İmansızlığın bu kadarı da fazla değil midir! Fıtratındaki, Allah’ın sana kendinden nefhettiği rûh bütün güzellikleri üzerinde taşır. Hâl böyleyken sende o güzellikten hiç mi bir şey kalmadı! Fıtratını, insanlığını bu kadar mı kaybettin!

İnsanın uykudan uyanması gerekir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “insanlar uykudadır, ölünce uyanırlar”672 buyurmuştur. Ölmeden önce uyanmak lazım. Zaten bütün feryadımız bunun içindir. Ölünce bütün bu söylediklerimle karşı karşıya geleceğiz. O gün geldiğinde kaybetmiş olmamak için ölmeden evvel uyanalım, kendimize gelelim, aklımızı başımıza alalım, şöyle bir gönlümüze bakalım; bunca insan bu dünyaya geldi sonra da kazandığıyla yahut kaybettiğiyle öbür tarafa gitti. Bundan ibret alalım.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz başka bir hadis-i şerifinde “imanın yarısı sabır, yarısı şükürdür”673 buyurur. En büyük nimet olan iman nimetini, aşk nimetini, âbdiyet nimetini anlatıyoruz. Bu nimetin yarısı şükür, yarısı sabırmış!

Şükür; Allah’ın nimetlerine şükürdür, sabır da musibetlere karşı sabırdır. Etrafımıza bakarsak sabırsız ve şükürsüz insanlar görürüz. Sabır ve şükür imanın meyvesidir. Birinde iman varsa onun üzerinde sabır ve şükür tecelli eder. Kimde ne kadar iman varsa sabrı da, şükrü de ona göredir. Şükür; Allah’a teşekkürdür. Bu şükür nimetleri görmenin şükrüdür, gönlün şükrüdür, gönlün hamdıdır.

Allah her anda bize ikramda bulunur; yani her anda bir nimetin içindeyiz. Durum böyle olduğu hâlde bakıyorsun adam sanki her şeyini kaybetmiş gibi somurtuyor, başı önünde duruyor! Nedir bu hâlin, ne olmuş! Evinde yiyecek ekmeğin, yatacak yerin varsa artık sana düşen kulluk yoluna koyulmaktır.

Mesela; yüzünden şükürsüzlük akan insanlar görürüz. Oysaki Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in en öndeki hâli tebessüm hâlidir. Biraz peygamberine benze, yüzünde biraz tebessüm olsun; yani biraz şükür hâli olsun! Unutmamamız lazım ki şükürsüz, suratsız insanlar cennete giremez; çünkü nankördürler, şükürsüzdürler! Böyleleri en ufak bir sıkıntıyla karşılaştıklarında sanki dünyanın sonu gelmiş gibi feryad ederler.

Daha kötüsü ellerinde her ne kadar nimet olursa olsun mutlaka bir kusur bulurlar. Şeytan onlara böyle yaptırıyor ki şükretmesinler. En ufak bir sıkıntıya feryad ettikleri gibi sıkıntı olmayınca bile kendilerine bir sorun, sıkıntı çıkarırlar. Daha doğrusu şeytan onlara “şu niye böyledir, bu niye şöyle oldu, falanca niye böyle söyledi” deyip her türlü sorun çıkarır. Yazık! Gerçekten yazık! Bu hâlinle nasıl mü’min olacaksın, nasıl kul olacaksın! Kulluk böyle midir, kul bu mudur! Sen şeytana kul olmuşsun! Sen şeytana âbd olmuşsun! Allah “şeytana âbd olmayın”674 derken sana bir şey söylüyor, “kulum, bak böyle yapma” buyuruyor.

Evet, ikramın, nimetin en büyüğü aşk nimetidir, muhabbet nimetidir, sevme nimetidir, âbdiyet nimetidir. Sevme nimeti aynı zamanda insanın insana olan ikramının da en büyüğüdür.

Nasıl?

Seven sevdiğine yardım eder, ikram eder, onu kırmaz, üzmez, sevdiği mutlu olsun diye gerekeni yapar. Görüldüğü gibi insanın insana olan ikramının en büyüğü de aşk nimeti, sevgi nimetidir. Bu nimetin kıymetini, değerini bilmeyenler onu kaybederler. Allah’ın bu konuda vaadi vardır.675 Çünkü biri birini sevdiğinde ona olan bu muhabbet ikramı yine Allah’tandır, Allah’tan bağımsız değildir; yani biri sana bir muhabbet beslediğinde bu muhabbet ondan değil Allah’tandır. Aslında Allah onun üzerinden sana “seni seviyorum ve seni sevdiğim için sana ikram ediyorum” demiştir. Allah’tan bağımsız hiçbir şey yoktur. Bu yüzden Allah âyet-i kerimede “onun ilmi dışında bir yaprak bile (yere) düşmez.”676 Allah’ın iradesi, tercihi olmadan ağaçtan bir yaprak bile düşmez, buyurmuştur.

Allah bunları söylerken her konuda bize örnek gösterir. Söyledim, örneğimiz Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’dir, sahabelerdir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz ile sahabeler böyleydi. Kıyamete kadar gelecek olan peygamber vârisleri de aynen böyledir. İnsan bir peygamber vârisini görmemişse haklı olarak kendi kendine “insan böyle olabilir mi, acaba böyle bir insan var mıdır” der. Allah, kuluna böyle olan birini gösterecek ki ona “işte, bunun gibi olman lazım” desin. Ben de soruyorum; yirmi yıldır bizi tanıyanlar şimdiye kadar bizde aşktan, muhabbetten başka bir şey gördüler mi! Gören Allah için söylesin! Bizde aşkın, muhabbetin dışında bir şey olduğunu gören varsa söylesin. -Olamaz! Bende bunun dışında bir şey olursa o benim için küfürdür, şirktir. Allah bunu kabul etmez. Allah hem bizi alsın öne koyup “işte bunun gibi yapın” deyip kullarına örnek göstersin bir de üzerimizde küfür olsun, şirk olsun! Hiç böyle bir şey olur mu! Bu yüzden hiç kimse bende aşktan başka bir şey bulamaz.

Evet, en büyük nimeti anladık inşallah. Öyleyse en büyük nimete sarılmak gerekir; çünkü bu nimet hem dünya hem de ahiret saadeti demektir. En büyük nimeti anlamayanlar, anlamak istemeyenler, “bence, bana göre” diyenler bir gün mutlaka bunun böyle olduğunu kabul etmek zorunda kalır ve bu nimete sarılır; ama iş işten geçmiş olur. Allah, kuluna verdiği nimeti ondan alırsa artık o nimeti Allah’tan geri almak öyle kolay değildir, neredeyse imkânsız denecek kadar zordur.

Evet, Allah’ın neâme “nimet verdi, nimetlendirdi, nimeti ikram etti” fiiliyle ilgili âyetleri anlamaya çalışıyorduk, devam edelim.

“Allah’ın (üzerinizdeki) nimetini saymaya kalksanız onu sayamazsınız. (Buna rağmen) Doğrusu insan (hem kendi nefsine hem de diğer insanlara karşı) çok zalim, (rabbine karşı ise) çok nankördür!”677 İnsan, Allah’ın kendisine nasıl nimetler ikram ettiğini görmüyor ve kendine zulmediyor!

“Muhakkak ki muttakiler (Allah'a karşı kulluk sorumluluğunu bilip yerine getirmeye çalışanlar) için rableri katında Naîm cennetleri vardır.”678

Allah kıyamet yerinden bir sahne anlatır. “(Resulüm!) O kâfirlere ne oluyor ki (o gün) gruplar hâlinde sağından ve solundan sana doğru koşuyorlar? Onlardan her biri Naîm cennetine konulacağını mı umuyor?”679 Hayatlarını yaşarken senden kaçtılar, gerekeni yapmadılar, seni örnek alıp sana tabi olmadılar, seni yok saydılar, kendi bildikleri gibi yaptılar, şimdi de “bize şefaat etsin ki cennete gidelim” diye sana doğru koşuyorlar!

Sağdan, soldan, her taraftan bölükler hâlinde sana koşuyorlar. Onlar, her birini Naîm cennetine koyacağımızı mı zannediyorlar, buyurdu Allah.

Peki, bu âyetten ne anlamamız lazım?

Allah durumun ciddiyetini bize haber verip “sakın, o bizim peygamberimizdir, onu çok seviyoruz, o bize şefaat eder demeyin” buyuruyor. Eğer peygamberine tabi olup onu kendine örnek aldıysan, onun yaptığı gibi yaptıysan, Allah’a onun gibi âşık olup her şeyini ortaya koyduysan, ona tabi olanlar gibi yaptıysan doğrudur, peygamberin yanında senin yerin vardır; ama yok, bu saydıklarımı yerine getirmediysen o zaman onun yanında yerin olmaz. Aksine onunla alay etmiş “sen peygambersin; ama ben senden daha iyi biliyorum, ben kendi bildiğim gibi yapıyorum” demiş olursun!

Aynı şekilde bazı kardeşlerimiz de “biz size tabiyiz” derler; ama onlara “şunu şöyle yapın” dediğimde tam tersini yaparlar; yani dalga geçiyor, alay ediyorlar! Hani bana tabiydiniz, tabi olmak böyle midir!

“(Onlar) Kendilerine verdiğimiz (nimetler)e nankörlük etmek için (böyle yaparlar). O hâlde (dünyada) bir süre daha faydalanın (bakalım), fakat yakında (buna karşılık hak ettiğiniz azabı) bil(ip gör)eceksiniz!”680 Onlara nasıl nankörlük yaptıklarını göstereceğim.

“Bir de o (Mekkeli)ler, çevrelerinde insanlar kapılıp götürülürken (kimisi öldürülüp kimisi esir edilirken), bizim (Mekke’yi) dokunulmaz, güvenli bir yer yaptığımızı görmediler mi? Hâl böyleyken (onlar hâlâ) bâtıla inanıp Allah’ın (üzerlerindeki) nimetini inkâr mı ediyorlar! Allah hakkında yalan uydurup iftira edenden ya da kendisine gelen Hakk’ı (bu Kur’ân’ı) yalanlayandan daha zalim kim vardır! Kâfirlere cehennemde yer mi yok!”681

“Bizim için cihad ed(ip mücadele ed)enlere gelince, elbette biz onları (rızamıza kavuşacakları) yollarımıza hidâyet edeceğiz. Muhakkak ki Allah, muhsinlerle (güzellik yapıp güzel olanlarla her daim) beraberdir.”682 Bizim yolumuzda bize gelmek, yakınlığımızı, sevgimizi kazanmak için çaba, gayret sarf edenlere yollarımızı açar ve onlara bize gelecek yolu gösteririz. Allah güzel olanlarla, güzel yapanlarla, güzel olmayı isteyenlerle beraberdir. Allah böyle bir derdi olanlarla beraberdir, onlara yardım eder ve yollarını açar.

“Hep birlikte Allah’ın ipi (olan Kur’ân’a ve onun resulü)ne sımsıkı sarılın, sakın parçalanıp bölünmeyin.” Allah’ın ipi Allah’ın kitabıdır, Kur’ân’dır, Allah’ın âyetleridir, Allah’ın resulüdür. Hep beraber Allah’ın ipine sarılın, parçalanmayın, bölünmeyin, şucu bucu olmayın. Bu hitap öncelikle sahabeleredir; ama Allah bunu hepimize söylüyor. Eğer mü’minseniz o zaman kardeşsiniz, öyleyse bir ve beraber olun, “biz şöyleyiz, şunlar böyledir” demeyin, buyuruyor.

“Allah’ın sizin üzerinizdeki nimetini (size verdiği hidâyeti) hatırlayın; hani siz (birbirinize) düşman (kimse)ler idiniz de (o), kalplerinizi birleştirmişti ve onun nimeti sayesinde kardeş (kimse)ler olmuştunuz. Yine siz (gönlünüzde var olan küfürle dolu) ateşten bir çukurun kenarında idiniz de (o) sizi oradan kurtarmıştı.” Yani cehenneme yuvarlanıyordunuz, tam düşecektiniz ki Allah sizi cehenneme düşmekten kurtardı ve aranıza muhabbeti, ülfeti koyup sizi birbirinize sevdirdi. Siz de Allah’ın bu nimeti sayesinde kardeşler oldunuz. “İşte, Allah, âyetlerini size umulur ki hidâyeti bulursunuz diye böyle açıklar.”683

Allah bununla ilgili olarak başka bir âyet-i kerimede bir de “(Allah, mü’minlerin) kalplerinin arasını (iman ve muhabbet ile) birleştirmiştir. Sen yeryüzünde bulunan her şeyi verseydin, yine de onların kalplerinin arasını birleştiremezdin; fakat Allah, (onları birbirlerine kardeş yaparak) aralarını (muhabbetle) kaynaştırdı; çünkü o, azîzdir, hakîmdir (bütün şeref ve kudretin sahibi olan, her işinde hikmet ve hayır olandır)”684 buyurmuştur.

Birinin gönlünde kardeşlerine karşı sevgi, muhabbet, yakınlık yoksa o kişi Allah’ın bu nimetinden nasibini almamıştır, bu nimetten mahrumdur. Birileri hâlâ kardeş olamayıp birbirine “şucu, bucu” deyip birbirini parçalıyor, dağıtıyor, tefrika yapıyorlarsa Allah’ın bu sevgi nimetinden, muhabbet nimetinden, ülfet, yakınlık nimetinden almadığı içindir.

Herkesin “ben lâ ilâhe illallah muhammedun resulullah, diyenleri kardeşim biliyor muyum, bilmiyor muyum onları Allah için seviyor muyum, sevmiyor muyum, kendim için istediğimi onlar için de istiyor muyum, istemiyor muyum, bunun için elimden geleni yapıyor muyum, yapmıyor muyum” deyip kendi gönlünü kontrol etmesi gerekir. Eğer bunu yapmıyorsak bir sorun vardır, bu da Allah’tan nasibimizi almamışız demektir.

Nimetlere şükretmek lazım. Zaten biz de bunu anlatmaya çalışıyoruz. Şükredebilmek için önce nimeti görmek lazım. Eğer kardeş olmayı nimet olarak bilmiyor, görmüyorsak zaten bunun için şükretmemiz de mümkün değildir.

“Kim Allah’a ve resul(ün)e itaat ederse, işte onlar; Allah’ın kendilerine nimet verdiği nebîler, (rablerine âbd olacaklarına dair verdikleri söze sadakat gösteren) sıddıklar, (her anda Allah’ın esmâsına şahidlik eden, canlarıyla, mallarıyla Allah yolunda cihad eden) şahidler ve (nefsini ıslah eden) sâlih kimselerle beraberdirler. Bunlar ne güzel yoldaştırlar!”685 Bu nimet, Allah’a ve resulüne itaat karşılığındadır.

“Bu lütuf Allah’tandır. (Onları) Bilen olarak Allah (onlara) yeter.”686 Peygamberlerle, salihlerle beraber olmak Allah’ın ikramıdır, fazlıdır. Yani peygamberlerle beraber olmaktan daha büyük bir nimet olabilir mi! Allah size böyle söylüyor, siz de böyle bilin. Allah size kendi bilgisi ile haber veriyor. Yoksa “ben kim, peygamber kim” demeyin. Siz elinizden geldiği kadarıyla Allah’a ve resulüne itaat edin, tabi olun. Konuşurken, düşünürken, bir şey yaparken her konuda “acaba peygamberim nasıl yaptı, o olsaydı nasıl yapardı” deyin ve öyle de yapın. Bunun karşılığında peygamberlerle, sıddıklarla, şehidlerle, salihlerle beraber olursunuz, onların gittiği yere gider, onlara arkadaş olursunuz. Onlar ne güzel arkadaştır.

Herkes biliyor ki Allah’a itaat Allah’ın vahyine itaattir. Resulüne itaat da ona tabi olmaktır; yani onun gibi yapmaya, onun gibi iman etmeye, Allah’a onun gibi teslim olmaya, edepli olmaya, çevremize, etrafımıza, âlemlere onun gibi rahmet olmaya ve Allah’ın vahyini, âyetlerini onun gibi taşımaya çalışmaktır. Aslında herkes bunu bilir; ama işine gelmeyince “işim var, meşguliyetim var, bu zaman eski zaman değil, insanlar ne der, herkes böyle yapıyor” der. Böyle söyleyenler de o zaman herkesin gittiği yere gider. Öyle buyurdu Allah âyet-i kerimede “eğer yeryüzünde bulunan (insan)ların çoğuna tabi olursan seni Allah’ın yolundan saptırırlar. Onlar ancak zanna tabi olurlar ve onlar sadece yalan söylerler.”687 Yani kaybedersiniz.

Allah bu âyette cenneti anlatır. “Ne yana bakarsan bak, (tarifi mümkün olmayan) bir nimet ve büyük bir saltanat görürsün.”688 Allah bu nimetleri muttaki kulları için, mallarıyla, canlarıyla Allah yolunda cihad edenler için hazırlamıştır.

“O gün mülk (hakimiyet ve hükümranlık tamamen) Allah’a aittir. (Kullarının) Arasında (o) hüküm verir. (Bu hüküm gereği) İman edip sâlih ameller işleyenler Naîm cennetlerindedirler.”689

Allah’ın “neâme” fiilini anlamaya çalışıyorduk. Şimdiye kadar saydıklarımız ahiretteki nimetlerdir. Allah’ın bize dünyada ikram ettiği nimetler bizim için ahirette nimetlere, eğer Allah’ın nimetlerini görmemişsek de kazandıklarımız bizim için ahirette azaba dönüşür. Ahirette nimete dönüşecek olanlar; iman nimeti, şükür nimeti, sabır nimeti, takvâ nimeti, muhsin olma nimeti, Müslüman olma nimeti, Allah’a teslim olma nimetidir. Nimetin tam tersi olan küfür, şirk, nifak da ahirette ateşe, cehenneme dönüşür. Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “cennette nimet yoktur, herkes nimetini beraberinde götürür, cehennemde ateş yoktur, herkes ateşini beraberinde götürür” buyurmuştur.

Cennetlik ya da cehennemlik olanlar burada bellidir. Birinin üzerinde cenneti kazanacak nimetler varsa o kişi cennetliktir; ama üzerinde cehennemlik ameller olan küfür, şirk, kibir, gurur, riya, haset varsa o da cehennemliktir. Bunu anlamayacak hiçbir şey yoktur. Herkes başkasına değil kendine bakmalıdır. Bir başkasını hesaba çekip “işte bu, cehennemliktir” dersen yanlış yaparsın; çünkü onun hesabı sana değil Allah’a aittir. Sen kendi hesabına bak! Acaba sende cennetlik nimetler mi, yoksa cehennemlik azaplar mı var diye kendi hesabını gör. Sende cennetlik nimetler varsa onları arttırmaya devam et, şükret, hamd et. Cehennemlik azaplar varsa da tövbe et, istiğfar et, kendini onlardan temizle, rabbine sığın, rabbine dön!

Bu yüzden “henüz kimin nereye gideceği belli değil, cennete mi yoksa cehenneme mi gideceğimi bilmiyorum” demek doğru değildir; çünkü nereye gideceğini biliyorsun. Nereden biliyorsun? -Allah bunu sana haber vermiştir. Eğer cennete ya da cehenneme gideceğini bilmezsen Allah sanki seni tuzağa düşürmüş gibi olur ki hâşâ böyle bir şey söz konusu değildir! Allah’ın muradı sana bunu öğretmek değilse Allah neden kitap gönderip “şunu şöyle yap, bunu böyle yap, bunu da yapma” desin, neden sana âyetlerini açıklayan peygamber göndersin! Allah sana vahyini indirip peygamber gönderiyorsa bilesin, doğru yapasın, güzel yapasın diyedir. Onun için herkes kendini Allah’ın vahyine, peygamberinin örnekliğine göre hesaba çektiğinde nereye gideceğini yüzde doksan dokuz değil yüzde yüz bilir. Kul bunu bilmezse Allah onu cahil bırakmış, ona bildirmemiş, bildirmediği hâlde ona azap edecek demektir. Bu, Allah’a yakışır mı hâşâ!

Evet, Allah, başka bir nimetini daha beyan eder. “Bilin ki şüphesiz içinizde Allah’ın resulü vardır. Şayet o, birçok işte size uysaydı, gerçekten (türlü) zahmet ve meşakkat(ler) çekerdiniz. Fakat Allah, size (yaratılıştaki fıtratınız gereği) imanı sevdirdi ve onu kalplerinizde süsledi. Küfrü, fıskı ve isyanı da size çirkin gösterdi. İşte (Allah’ın resulüne itaat ederek) rüşdüne er(ip kâmil insan ol)anlar bunlardır.”690

Allah’ın resulüne tabi olanlar, imanı sevenler, mü’minin, hâli ne olursa olsun “lâ ilâhe illallah muhammedun resulullah” diyenin imanını sevenler, Allah’ı sevmeyi, imanı kazanmayı, aşkı, muhabbeti, âşıklığı, sevmeyi ve sevilmeyi sevenler rüşt yolunu bulmuştur. Allah imanı çekici kılmış, fasıklığı, küfrü, hakikati örtmeyi, nimete nankörlüğü de çirkin göstermiştir. Eğer sen de imanı seviyorsan mü’minsin; ama yok sevmiyorsan o zaman mü’min değilsin!

Allah bir de “irşad yolu, rüşt yolu” buyurdu. Ulâike humur râşidûn. İşte rüştüne erecek olanlar, kâmil insan olanlar bunlardır. Manevi olarak büyüyenler, kemale erenler bunlardır.

“(Bu) Allah’tan bir lütuf ve nimettir. Allah alîmdir, hakîmdir (her şeyi ve herkesi bilen, her işinde hikmet ve hayır olandır).”691 Allah her şeyi bilir, bu yüzden kuluna muamele ederken hikmetle muamele eder. Bu, Allah’ın hikmetle yaptığı bir iştir.

Âyetleri okurken hep beraber varlığımız dâhil her şeyin bir nimet olduğunu, nimet olmayan hiçbir şeyin olmadığını gördük. “(Resulüm!) De ki: Sizi yaratan, size kulaklar, gözler ve kalpler veren odur. Ne kadar da az şükrediyorsunuz!?”692 Allah’ın bize verdiği her azaya şükür gerekir, hamd gerekir. Dolayısıyla bütün bunları birer nimet olarak görmek gerekir. İman en büyük nimettir, hem de insan için olmazsa olmaz olan bir nimettir. Şayet birinde iman yoksa o kişi insan değildir, insanlığını kaybetmiştir; yani gözünü de, kulağını da, gönlünü de, hatta aklını da kaybetmiştir; çünkü Allah, âyetlerini dinlemeyenler için “onların kalpleri vardır (ancak küfürleri sebebiyle) onunla (apaçık ortada olan hakikati idrak edip) fıkhetmezler, onların gözleri vardır (ama) onlarla (hakkı) görmezler, onların kulakları vardır (fakat) onlarla (nasihatleri) işitmezler. İşte bunlar hayvanlar gibi hatta daha (idrakten yoksun ve) şaşkındırlar. İşte bunlar (Allah’tan ve kendilerinden) gâfil olanlardır”693 buyurmuştur.

İnsanda iman olmayınca insan olmayı da kaybeder; çünkü insan olmak için önce iman etmek, Allah’ı her şeyden, canından da çok sevmek gerekir. Bu sebeple Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “sizden biriniz Allah ve resulünü her şeyden, canından da çok sevmedikçe iman etmiş olmaz”694 buyurmuştur. Madem öyle “iman inanmaktır” deyip şeytanın tuzağına düşmek doğru değildir. Seviyorsan sevdiğin için her şeyi yaparsın. Allah mü’minleri tarif ederken “mü’minler ancak o kimselerdir ki; Allah’a ve resulüne iman ederler (Allah’ı ve resulünü canlarından çok severler), (böyle bir imandan) sonra asla şüpheye düşmezler ve Allah yolunda mallarıyla ve canlarıyla cihad ederler”695 buyurdu. Sevmeden malını, canını nereye veriyorsun! Verebilir misin, veremezsin! Zaten sevemediğimiz için canımızı, malımızı veremiyoruz. “Aşksız insan ölüdür; âşık, Allah ile diridir” dememizin nedeni budur. Mü’min, Allah ile diridir. Allah ile diri olmayanlar, Allah’a aşkı, muhabbeti, âşıklığı, âbdiyeti olmayanlar ölüdür.

Allah âyet-i kerimede “(resulüm!) muhakkak ki sen ölülere işittiremezsin, arkalarını dönüp giderlerken sağırlara da (hakka olan bu) daveti duyuramazsın”696 buyurur. İmansız insan ölü insandır. İnsan kendine zulmetmemelidir. Hâlbuki rabbine dönüp “sana döndüm ya rabbi” dese Allah ona ikram eder; çünkü Allah onunla beraberdir, ona ondan daha yakındır. Allah, kulundan yanadır, kulunun kazanmasını diler, yeter ki kul bir adım atsın. Öyle buyurdu Allah hadis-i kutside “kulum bana bir adım atarsa ben ona on adım atarım.”697 İşte, Allah kulundan o bir adımı istiyor; ama sen “yok, ben bir adım atmayayım, o bana dokuz adım gelsin” dersen böyle bir şey yoktur. Allah senden o bir adımı istiyor ve “bana dön” diyor. Sen bir sefer “Allah” de ben sana on sefer “kulum” diyeyim, diyor Allah!

Evet, hep beraber iman nimetini, aşk nimetini, muhabbet nimetini, Allah’ı sevme, Allah için sevme nimetini anlamaya çalıştık.

Allah bizi nimeti görmeyenlerden eylemesin inşallah. Allah bizi insan olmayı, Allah’a yeryüzünde halife olmayı anlayanlardan eylesin. Allah bizi imanı, âşıklığı, aşkı, âbdiyeti anlayanlardan, âşık olanlardan, Allah’a iman edenlerden, âbd olanlardan eylesin. Allah bizi rabbini öyle bir aşkla, öyle bir muhabbetle sevenlerden eylesin ki onun yolunda her şeyimizi canımızı, malımızı, vaktimizi, zamanımızı kurban edebilelim inşallah.

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Tirmizi H. No: 3553 ↩
  2. Neml /80, Rûm /52 ↩
  3. A’râf /179 ↩
  4. Bakara /148, Âli İmrân /133 ↩
  5. Mutaffifîn /26 ↩
  6. Vâkıa /10-11 ↩
  7. Bakara /143 ↩
  8. İbrâhîm /7 ↩
  9. Lokmân /24 ↩
  10. Müslim, 7 (2747) ↩
  11. Bakara /222 ↩
  12. Ankebût /2 ↩
  13. Enfâl /28, Tevbe /24 ↩
  14. Bakara /177 ↩
  15. Enbiyâ /69 ↩
  16. Zâriyât /50 ↩
  17. Âli İmrân /133 ↩
  18. Gazâlî, IV, 494 ↩
  19. El Kârî, Mirkât, 9, 89; Beyhâki, Deylemi ↩
  20. Yâsîn /60 ↩
  21. İbrâhim /7 ↩
  22. En’âm /59 ↩
  23. İbrâhîm /34 ↩
  24. Kalem /34 ↩
  25. Meâric /36-38 ↩
  26. Nahl /55 ↩
  27. Ankebût /67-68 ↩
  28. Ankebût /69 ↩
  29. Âli İmrân /103 ↩
  30. Enfâl /63 ↩
  31. Nisâ /69 ↩
  32. Nisâ /70 ↩
  33. En’âm /116 ↩
  34. İnsân /20 ↩
  35. Hacc /56 ↩
  36. Hucurât /7 ↩
  37. Hucurât /8 ↩
  38. Mulk /23 ↩
  39. A’râf /179 ↩
  40. Buhari, İman, 7 ↩
  41. Hucurât /15 ↩
  42. Rûm /52 ↩
  43. Müslim, Zikr 22 (2687) ↩