close

8.Bölüm

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyai vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Hep beraber Allah’ın efâlini, işlerini öğrenmeye; kullarına her anda nasıl muamelede bulunduğunu, onları nasıl sevdiğini ve onlar için neler yaptığını anlamaya çalışıyorduk.

Allah’ın neyi, neden yaptığını anlamadan ne rabbimizin muamelesini ne de rabbimizi anlayabiliriz. Eğer rabbimizin yaptığı muameleleri anlarsak bu muameleleri üzerinden Allah’ın güzelliğine, isimlerine şahid olur ve onun rahmetini, ikramını, mağfiretini, kullarını nasıl sevdiğini anlamış oluruz; yani bizi tabi tuttuğu imtihanların bizim için saf hayır ve saf rahmet olduğuna iman ederiz; ama rabbimizin muamelesini anlamadığımızda bu defa yaşadığımız her olay karşısında “Allah bunu neden yaptı, şöyle yapsaydı daha doğru olmaz mıydı” deyip kendi kendimize hüküm verir, rabbimize itiraz ederiz.

Genel itibariyle baktığımızda Müslümanlar olarak bu hâldeyiz. Allah’ın neyi, neden dolayı yaptığını bilseydik hiçbir fiili karşısında “neden” diye sormazdık. Zaten bu hâlden temizlenmek için hep beraber Allah’ın fiillerini, kuluna, mahlûkata, varlığa olan muamelesini anlamaya çalışıyoruz ki karşılaştığımız imtihanlar karşısında “neden, niçin” deyip rabbimizi hesaba çekmeyelim ve onunla münakaşa etmeyelim.

Rabbimizle münakaşa ediyor muyuz? -Elbette ki ediyoruz.

Nasıl?

Aslında rabbimizle değil; kendi gönlümüzdeki imanımızla münakaşa ediyoruz. Tabi tutulduğumuz imtihanı beğenmeyip gönlümüzdeki iman ettiğimiz Allah’a “neden, niçin” diye hesap sorduğumuzda rabbimizle münakaşa etmiş oluyoruz. Diğer bir ifadeyle nefsimizle, şeytanla bir olmuş, imanımızla kavga ediyoruz. Bir de bunu yaparken “ben haklıyım, bence şöyle olması gerekirdi” diyoruz! İtiraz etmeye, tabi tutulduğumuz imtihanları beğenmemeye devam ettikçe en sonunda imanımız yok olur. İmanımız yok olduğunda ise Allah’a olan muhabbetimiz biter. Muhabbetimiz bitince de zaten biz bitmişiz demektir; yani rabbimizle olan yakınlığımız, beraberliğimiz bitmiştir. Bunun sonucunda da ebedi hayatımızı kaybederiz.

Evet, Allah’ın neyi, neden dolayı yaptığını, Allah’a göre neyin güzel, neyin doğru olduğunu bilseydik karşılaştığımız her şeyde “ben, bence, bana göre” demez “Allah’a göre” derdik ve rabbimizle münakaşa etmezdik; ama biz hayatımızı yaşarken “Allah’a göre” demiyor, tam tersine “bana göre” diyoruz; çünkü Allah’ın neyi neden dolayı yaptığını ve Allah’a göre neyin doğru olduğunu, hayır olduğunu bilmiyoruz!

Her olay ve durum karşısında “Allah’a göre” deyip rabbimizle münakaşa etmekten kurtulmanın tek yolu; rabbimizin bütün muamelelerini neden yaptığını bilmek ve rabbimizi tanımaktır. Bunun için de yapmamız gereken şey; kendimizi, varlığı, hayatı okumaktır.

Allah’ın ilk emri “oku”dur.290 Allah bize “rabbinizin adına okuyun, rabbinizin neyi, neden, nasıl yaptığını anlayın. Kendinizi ve sizi yaratan rabbinizi tanıyıp Allah’ın sizin üzerinizdeki muradını, hikmetini anlayın” buyuruyor; ama biz buna rağmen gözümüzü kapatıyor, üstelik “ben görüyorum” diyoruz. Gerçekte ise cehenneme doğru hızla ilerliyoruz! Bu da bizim cehaletimizden kaynaklanır. Genel olarak baktığımızda “ben mü’minim, Müslümanım” diyenlerin hepsi bu hâldedir. Hatta ümmetin içinde öyleleri var ki şeytanın davet ettiği yerde durur. Allah’ın davet ettiği gibi; rahmete, hayrolmaya, nimet olmaya çalışmaz, kendi nefsine göre davranır. Buna rağmen “ben doğru yapıyorum” der.

Bilmemiz lazım ki biri hangi safta durursa dursun şayet insanlığa rahmet olmuyor, muhabbet olmuyor, hayrolmuyor, cennet olmuyorsa rabbiyle değil; şeytanla, iblisle beraber olmuş ve iblisin davet ettiği yerde durmuştur. Orada durunca da iblis ona “bunu böyle yap, şunu şöyle yapma” diye emir verir. Şeytanın verdiği emrin sonunda olacak şey de ancak kandır, gözyaşıdır, küfürdür, şirktir, düşmanlıktır. Kısacası insanlıktan çıkmak ve rabbini ebediyen kaybetmektir.

Ümmetin şu an içinde bulunduğu duruma baktığımızda Müslümanların yaşadığı ülkelerde savaşların, zulümlerin olmasının nedeni şeytanı dinlemek ve onun verdiği vesveselere kapılıp tefrika çıkarmaktır. Bu tefrikayı çıkaranlar bir de “ben mü’minim, Müslümanım” diyenlerdir. Her ne kadar mü’min olduklarını iddia etseler de aslında iman ile, Müslümanlık ile bağları yoktur; çünkü rablerini, kendilerini tanımamış, imtihanı anlamamışlardır. Daha kendini bilmeyen, tanımayan biri karşısındaki insanı bilebilir, tanıyabilir mi! Kendini Allah’ın koyduğu yere koymadığı için insanı da Allah’ın koyduğu yere koymaz ve herkese kendine göre bir isim verir.

Tabi, sadece ümmet değil, insanlığın hâli de ortadadır. İnsan kendini Allah’ın tarif ettiği gibi tanımadıkça ve Allah’ın koyduğu yere ait görmedikçe insan olmuş olmaz. İsmi insan olsa bile kendisi insan olamaz. Bu yüzden bazen en vahşi canavardan bile daha canavar olur ve bir canavarın yapmayacağı şeyleri yapar.

İnsanlığın durumu söylediğimizin şahididir. İnsanlık; küfrüyle, zulmüyle, çıkardığı fitnelerle, döktüğü kanlarla ortadadır. Bütün bunlar insanın; rabbini bilmediğini, tanımadığını gösterir. Rabbimizi tanımak istiyorsak bunun tek bir yolu vardır. O da; rabbimizi âyetlerinden onun kendisini tanıttığı gibi tanımak ve isimlerine, fiillerine iman etmektir. Bununla beraber yaptığı muameleleri neden, niçin yaptığı öğrenip anlamaktır.

Allah, zaten kullarına yaptığı muamelelerin hikmetini en ince ayrıntısına kadar âyetlerinde beyan etmiştir, dolayısıyla Allah’ın herhangi bir muamelesi hakkında “Allah neden böyle yapıyor” diye sorduğumuzda sorumuzun cevabını mutlaka Kur’ân’da buluruz. İşte, bize düşen; rabbimizin muamelesini âyetlerinden öğrenmeye, anlamaya çalışmak ve “bunu bana rabbim öğretti” diyebilmektir.

Yaptığımız her şeyin bir hesabı vardır. Kıyamet günü geldiğinde Allah, bizi mutlaka hesaba çekecektir ve bu hesabı çok ağır bir hesaptır. Hesabımızı verebilmemiz için Allah bize “kulum, neden böyle yaptın” diye sorduğunda cevap olarak “ya rabbi! Senin vahyine göre böyle yaptım” diyebilmemiz gerekir. Yoksa Allah bize “sen hayatını kime göre yaşadın! Sen benim mülkümde değil miydin! Seni ben yaratmıştım ve sana ne yapman gerektiğini bir bir anlatmıştım. Hatta sana hesap vermek zorunda olmamama rağmen sırf yakınlığımı tatman, seni nasıl sevdiğimi, nasıl ciddiye aldığımı bilmen için neyi neden yaptığımı bile sana en ince ayrıntısına kadar anlatmıştım. Sana böyle bir şeref vermiştim. Peki, sen neden benim hesabımı gözetmedin” der. O zaman da hesabımızı veremeyiz.

Allah bizi ciddiye alıp bize kıymet veriyor; ama biz rabbimizi ciddiye alamıyoruz! Rabbimizin bize ne anlattığına bakmak yerine “falancalar böyle söyledi” diyor ve Allah’ın bize ne dediğini dahi bilmiyoruz. Artık kendimizi toparlamamız ve rabbimizin bize ne vahyettiğini öğrenip anlamaya çalışmamız gerekir. Öyle ki hesap günü geldiğinde rabbimize hesabımızı verebilelim.

Evet, hep beraber Allah’ın El Efâlu’l Husnâ’sını, güzel fiillerini anlamaya çalışıyorduk. Geçen sohbetimizde ceâle (kıldı, yaptı) fiilini anlamaya çalışmıştık. Bu sohbetimizde ise Allah’ın derace “tedrici olarak, aşama aşama yaptı” fiilinden başlayıp diğer güzel fiillerini anlamaya devam edeceğiz inşallah.

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

“(O) Rafî’dir, (ihlâslı kullarının) dereceleri(ni) yükseltendir.”291

Allah derece derece, tedrici olarak yükseltir ve alçaltır; yani her muamelesini tedrici olarak yapar ve söylediği şeyleri tedrici olarak yerine getirir. Mesela; Allah dünyayı altı günde yarattığını buyurmuştur.292 Altı gün aslında altı safha manasına gelir. “Allah dünyayı altı günde yarattı” demek “Allah dünyayı tedrici olarak yarattı” anlamındadır. Tabi ki Allah isteseydi sadece “ol” derdi, dünya da bir anda olurdu; ama Allah böyle takdir etmek yerine dünyayı tedrici olarak yaratmıştır.

“Andolsun ki biz insanı, çamurdan (süzülmüş) bir özden yarattık. Sonra onu sağlam bir karargâh (olan ana rahminin) içine bir nutfe (bir damla su) olarak yerleştirdik. Sonra o nutfeyi alaka (bir kan pıhtısı) olarak yarattık. Peşinden o alakayı bir parçacık et hâline getirdik, bu bir parçacık eti kemiklere (iskelete) çevirdik, bu kemikleri de etle kapladık. Sonra onu bambaşka bir yaratışla (insan olarak) vücuda getirdik. Yaratanların (ve biçim verip düzenleyenlerin) en güzeli olan Allah odur ki mübarek (ve şanı yüce)dir.”293

Görüldüğü gibi Allah insanı da tedrici olarak safha safha yaratmıştır. İsteseydi “ol” derdi, insan da bir anda olurdu; ama Allah bir şeyi yapmayı murad ettiğinde onu tedrici olarak yaptığı için insanı da öyle yaratmıştır.

“Allah gökten bir su indirdi de onunla yeryüzünü ölümünden sonra diriltti.”294 Allah yağmurdan sonra yeryüzünü diriltir ve bunu da yavaş yavaş yapar. Tedrici kelimesi aynı zamanda “yavaş yavaş yapar” manasına gelir. Zaten bildiğimiz gibi yağmur yağdıktan hemen sonra ekinler yeşermez, çiçekler açmaz. Bunun için bir sürenin geçmesi gerekir.

Allah’ın tedrici olarak; yavaş yavaş, aşama aşama yaratmasının hikmeti nedir?

Allah böyle yaparak kuluna “ben işimi yavaş yavaş yapıyorum. Sen de benim yeryüzündeki halifem olarak işini yavaş yavaş yap, acele etme, hiçbir şeyin birden olmasını isteme. Hz. insan olmak, kulluğunu yapmak mı istiyorsun yolu yavaş yavaş yürüyeceksin. Birden ‘ben hemen kâmil manada iman edeyim, Allah’a teslim olayım, ona karşı sorumluluğumu yerine getireyim, edepli olayım, muhsin olayım’ dememen, gerekeni yapıp yavaş yavaş, kademe kademe oraya varman lazım. Nasıl ki zahiri olarak yavaş yavaş büyüyorsan manevi olarak da yolu yürürken yavaş yavaş büyüyeceksin” buyurur. Allah’ın tedrici olarak yaratmasının hikmetini böyle anlamalıyız.

Allah, âyetlerini de tedrici olarak indirir. Bu yüzden Kur’ân’ı yirmi üç senede indirmiştir. Dileseydi Kur’ân’ı Levh-i Mahfuz’dan bir anda da indirebilirdi. Sonuçta daha önce Hz. Mûsâ (a.s.)’a levhaları birden indirmişti; ama Kur’ân’ı levhalar gibi birden indirmemiş, tedrici olarak; yirmi üç senede parça parça, yavaş yavaş indirmiştir. Hatta bununla ilgili olarak Allah âyet-i kerimede “kâfirler, ‘Kur’ân ona bir defada topluca indirilmeli değil miydi?’ dediler. (Resulüm!) Biz onunla senin kalbini sağlamlaştırmak için onu böyle (tedrici olarak kısım kısım sana indirdik) ve tertil üzere (tane tane) sana okuduk”295 buyurmuştur. Demek ki Allah’ın, Kur’ân’ı birden indirmemesinin sebebi; âyetler gönlümüzde iyice sağlamlaşıp sabit olsun diyeymiş.

Evet, Allah işleri tedrici olarak yavaş yavaş yapar. Kulundan da halife olarak hiçbir şey için acele etmemesini ve işlerini tedrici olarak yapmasını ister. Hepimiz biliyoruz ki kul yapacağı bir işte sabretmez ve o işi aceleye getirirse araya şeytan girer; ama işinde acele etmez, sabırlı olursa mutlaka başarılı olur.

Kulun, dünya hayatı için bile başarılı olması için sabretmesi gerekiyorsa söz konusu ebedi hayatı olunca bu sabrı bütün hayatını kapsamalıdır ve ne olursa olsun “ben hayatımın sonuna kadar Allah’ın kuluyum, âbdiyim, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in yaptığı gibi yapıp kazanmak için son nefesime kadar çalışacak, bir yandan öğrenip bir yandan da öğreteceğim” demelidir.

Allah Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e vahyini yirmi üç senede parça parça indirdiğinde Resulullah (s.a.v.) Efendimiz de inen her vahyi önce kendisi okumuş, anlamış, öğrenmiş, iman etmiş, ahlaka, amele dönüştürmüş sonra da ümmetine okutmuş, öğretmiş, talim ettirmiş ve ulaşabildiği her yere ulaştırmak için taşımıştır. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bu şekilde bütün hayatı boyunca hem Allah’tan öğrenmiş hem de ümmete öğretmiştir.

Şu anda hayatta olanlar da sonraki nesile Allah’ın vahyini taşımak zorundadır. Kim Allah’ın vahyini taşımazsa Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in emanet olarak bıraktığını yerde bırakmış ve ona ihanet etmiş olur. “Ben mü’minim, Müslümanım” diyenler Allah’ın âyetlerini öncelikle kendi ailesine, çocuklarına, yakınlarına taşımalı sonra da güçleri yettiği kadarıyla ulaşabildikleri yerlere ulaştırmalıdır, aksi takdirde onlar da emanete ihanet etmiş olurlar.

Allah’ın vahyi bize Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’den emanettir; çünkü Resulullah (s.a.v.) Efendimiz veda hutbesinde “size bir emanet bırakıyorum ki ona sarıldıkça asla şaşırmazsınız (dalâlete düşmez, yolunuzu kaybetmezsiniz). O emanet, Allah’ın kitabı Kur’ân’dır”296 buyurmuştur. Bu emanet Kur’ân’ın kabı değildir; içinde yazılan Allah’ın âyetleridir, emirleridir, davetidir. Biz de bu emaneti yakınlarımıza ve ulaşabileceğimiz yerlere ulaştırmalıyız ki insanlar Allah’ın kitabına sarılsın ve dalâlete düşmesin. Tabi, emaneti başkalarına ulaştırabilmek için onu öncelikle kendi gönlümüze taşımalıyız. Daha kendimiz emaneti almamışsak başkalarına da taşıyamayız. Biz daha rabbimizin kelamının bizim için ne kadar önemli olduğunu, bize kazandıracak olanın da kaybettirecek olanın da rabbimizin kelamı olduğunu anlamamışsak onun önemini, kıymetini, değerini, şerefini bir başkasına nasıl anlatabiliriz!

“(Ey insanlar!) Andolsun ki size içinde zikriniz (şeref ve şanınız) bulunan bir kitâb (olan Kur’ân’ı) indirdik.”297

“Muhakkak ki bu (Kur’ân), sana ve kavmine bir zikir (bir öğüt, hatırlatma ve büyük bir şeref)tir.”298

Bu Kur’ân sizin şerefinizdir, izzetinizdir, ebedi hayatınızdır. Allah böyle buyurduğu hâlde öyleleri var ki elli tane kitap okumuştur; ama içlerinde Allah’ın kitabı Kur’ân yoktur ya da on beş, yirmi sene okul okumuştur; ama Allah’ın kitabını öğrenmeye, anlamaya çalışmak için zaman ayırmamıştır. Bunun sebebi; Allah’ın kitabını kendileri için gerekli ve önemli görmeyişleridir. Ahiret de onlar için önemli değildir. Onlara göre her şeyden daha önemli olan; dünyadır, paradır, nefsin arzuları ve istekleridir.

Evet, Allah işi tedrici olarak, derece derece yapar, dedik. Allah tedrici olarak, basamak basamak hem yükseltir hem alçaltır. Bunu da insanın tercihine göre yapar. İnsan isterse Allah onu âyetleriyle yüceltir ve bu yükseltmeyi de yine tedrici olarak, basamak basamak yapar. Aynı şekilde Allah’ın âyetlerini yalanlar, gereğini yerine getiremezse bu defa Allah onu manevi olarak alçaltır ve bunu da yine basamak basamak yapar.

“(Resulüm!) Onlara; kendisine âyetlerimizi verdiğimiz hâlde (onu inkâr ederek ve) onlardan sıyrıla(rak uzaklaşa)n, bu yüzden de şeytanın kendisini peşine taktığı ve sonunda azgınlardan olan kimsenin haberini oku! Eğer biz dileseydik kesinlikle onu, o (verdiğimiz âyet)lerle yüceltirdik; fakat o, (dünya denilen) yere saplan(ıp kal)dı ve (nefsinin) hevâsına tabi oldu. Onun misali (tıpkı) köpeğin misali gibidir; onun üzerine varsan da (sana) dilini sarkıtıp solur, onu (kendi hâline) bıraksan da (sana) dilini sarkıtıp solur.”299

Neden dilini sarkıtıp solur?

Çünkü dünyaya saplandığı için dünyayı kazanmak uğruna Allah’ın âyetlerini kullanır ve kendine göre fetvalar verir. Mesela “insanın para kazanmak için çalışması da ibadettir” der ya da “hiç ölmeyecekmiş gibi dünyaya, yarın ölecekmiş gibi de ahirete çalışın” der ve bunları Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e ithaf ederek uydurma hadis üretir. Oysaki biri hiç ölmeyecekmiş gibi dünyaya daldı mı zaten batağa batar ve artık oradan çıkamaz! Yetmez, bir de Allah’ın söylemediği bir sözü Allah’a isnad edip “Allah, kul hakkıyla gelme, neyle gelirsen gel, buyurmuş; yani haksızlık yapmıyorsanız öbür tarafa neyle gittiğiniz önemli değildir, zaten kurtuluşa erersiniz” der. Sözde âyetleri biliyor ya bir de uydurma âyetler, hadisler uydurur!

“Eğer biz dileseydik kesinlikle onu, o (verdiğimiz âyet)lerle yüceltirdik.” O dileseydi âyetler onu yüceltirdi.

Bu hitap her birimiz için geçerlidir; çünkü Allah bize de âyetlerini vermiştir. Biz de dilersek Allah bizi âyetleriyle yüceltir; ama Allah’ın âyetleriyle yücelmeyi istemezsek o zaman da “fakat o, dünyaya saplanıp kaldı ve nefsinin hevâsına tabi oldu. Onun misali köpeğin misali gibidir; üzerine varsan da kendi hâline bıraksan da dilini sarkıtıp solur” âyetinin muhatabı oluruz.

Evet, kul basamak basamak Allah’a yaklaşır. Onun rızası, cemali için çabasını, gayretini sarf ederken adım adım ilerler, gönlündeki muhabbet yavaş yavaş alevlenir, şiddetlenir ve nefsi yavaş yavaş terbiye olur. Nefisteki kibir, gurur, riya, hased, gıybet, dedikodu, iftira bir anda temizlenmez yavaş yavaş temizlenir. Temizlendikçe de yerini Allah’ın isimleri, güzelliği alır.

Kul manevi olarak basamak basamak yükseldiği gibi kaybederken de tedrici olarak yavaş yavaş kaybeder ve cehenneme doğru iner. Önce kulluk yaparken gevşer sonra yavaş yavaş kulluğu bırakır, artık kulluk yapmak “Allah” demek kendisine ağır gelir. Bir şeyler öğrendiği için nefsine göre bahaneler bulur ve “şöyle olmasaydı bunu yapmazdım” deyip birilerini suçlar. Rabbine sığınarak “ya rabbi! Bana yardım et, ben sana kul olmak, âbd olmak istiyorum. Ya rabbi, düşüyorum! Nefse, şeytana karşı gücümü kaybediyorum, ‘Allah’ diyemiyorum, secde edemiyorum, tefekkür edemiyorum” deyip tövbe, istiğfar etmesi gerekirken güzel yapanları eleştirmeye, çekiştirmeye, yermeye, çamur atmaya başlar; yani köpek gibi dilini sarkıtıp solur. Nefsi tıpkı köpek olmuştur; ama bundan haberi bile yoktur!

Allah yolundan sapanları, ters tarafa gidenleri, Allah yolundakilere taş atanları, çamur atanları Allah’ın ne hâle sokacağını mutlaka göreceğiz. Allah bizi buna şahid kılar; çünkü bu onun âdetidir.

“Âyetlerimizi yalanlayanları ise bilemeyecekleri bir yerden tedrici olarak (yavaş yavaş, hak ettikleri azaba) yaklaştıracağız.”300

Allah’ın bu âyete inkâr edenleri değil de “âyetlerimizi yalanlayanları azaba yaklaştıracağız” buyurmasının hikmeti nedir?

Yalanlamak “ben Allah’ın âyetlerini kabul ediyorum” deyip gereğini yerine getirmemektir. Biri Allah’ın âyetlerini kabul ettiği hâlde “ama” derse ya da “bence, bana göre” deyip kendine göre hüküm verirse âyetleri yalanlamış olur. O zaman da derece derece uçurumdan aşağı düşüp azaba doğru gider.

Uçurumdan aşağı düşmemenin tek bir şartı vardır; o da Allah’ın âyetlerine iman etmek, rabbine güvenip emin olmak ve “rabbim ne dediyse doğru olan odur” diyebilmektir. Bundan başka bir çaresi, kurtuluşu yoktur.

Evet hep birlikte Allah’ın derace “tedrici olarak, aşama aşama yaptı” fiilini öğrenmeye çalıştık. Geçen sohbetimizde emlâ “mühlet verdi” fiilini anlamaya çalışacağımızı söylemiştim. Şimdi de “mühlet verdi” fiilini anlamaya çalışalım inşallah.

Allah bütün kullarına mühlet verir.301 Önce kuluna zahiri olarak büyümesi için mühlet verir ve buluğa erinceye kadar onu sorumlu tutmaz; ama buluğa erdiği, aklı baliğ olup anladığı, düşündüğü zaman onun gönlüne vahyeder ve ona öğretir. Kul da artık manevi olarak büyümekten sorumlu olur.

Bütün insanlar Allah’a âbd olmaktan sorumludur; ama birine Allah’ın vahyi ulaşmamışsa, henüz hakikate davet edilmemişse bundan sorumlu olmaz; çünkü hakikatin ne olduğunu daha öğrenmemiştir. Allah da ona öğrenmesi için mühlet verir. Kendisine hakikat geldiğinde; yani hakikati anladığında ise sorumlu duruma düşer. Bu defa ya hakkı tercih edip kazanır ya da bâtılı tercih edip kaybeder.

Bir de iman ettikten sonra imanından dönenler vardır. Biri hakikati anlayıp iman eder; ama daha sonra dönerse Allah’ın âyet-i kerimede “imandan sonra fâsıklık ne kötü bir isimdir”302 buyurduğu gibi fasık olur ve cehenneme gider.

Derace “aşama aşama, tedrici olarak yapar” fiilini anlatırken manevi olarak kaybedenlerin cehenneme yavaş yavaş gittiğini söylemiştik. İnsan kaybederken cehenneme yavaş yavaş gider; ancak Allah ona cehenneme düşünceye kadar dönmesi için mühlet verir ve kendine gelmesi için gönlüne vahyedip onu uyarır, ikaz eder. Yetmez, başkalarıyla onu sürekli kendine davet eder. Eğer bütün bu davetlere rağmen dönmezse Allah’ın kendisine verdiği mühletin sonuna gelir ve manevi olarak düşer, düştü mü de işi biter. Zahiri olarak bakıldığında yaşıyor gibi görünür; ama Allah’ın “(resulüm!) muhakkak ki sen ölülere işittiremezsin”303 buyurduğu gibi aslında manevi olarak ölmüştür. O da Allah’ın kendisine verdiği mühletin sonuna geldi mi imanını kaybeder ve manevi olarak ölür. Artık hiç kimse onu diriltemez. Zahiri olarak da zamanı geldiğinde imansız bir şekilde ölür.

Bu hâle düşmemek için hayatı yaşarken Allah’a karşı edepli olmak gerekir. Mesela; öyleleri var ki Allah’ın kendisine mühlet vermesine aldanıp “ben o kadar yanlış yaptım; ama bir şey olmadı, demek ki doğru yapıyorum” der! Hâlbuki Allah, yanlışlarından dönmeleri için kendilerine mühlet verir; ama onlar Allah’ın kendilerine mühlet verdiğini unutup doğru yaptıklarını zannederler.

Allah böyleleri için âyet-i kerimede “ben de o kâfirlere (kısa bir süre) mühlet verdim sonra da onları (azabımla kıskıvrak) yakaladım ve beni inkâr (etmenin sonucu) nasılmış (gördüler)”304 buyurur. Her ne kadar unutsak da Allah bize “bakın, ben size mühlet veriyorum. Mühlet verdiklerime hiç şahid olmadınız mı” deyip bize mühlet verdiğini hatırlatıyor. Allah’ın verdiği bu mühlet süresinde rabbimize dönüp gereğini yapmazsak sonunda uçurumdan aşağı yuvarlanırız; çünkü Allah’ın verdiği mühletin bir sonu vardır.

“Kâfirler sanmasınlar ki kendilerine mühlet vermemiz onlar için bir hayırdır. Biz, onlara ancak günahlarını arttırmaları (ve hiçbir mazeretlerinin kalmaması) için mühlet veriyoruz. Ve onlar için (âhirette) aşağılayıcı bir azap vardır.”305 Kâfirlerin yaşayışına bakıp aldanmayın. Bu onlar için hayır değildir. Ben onlara mühlet vermişim. Onlar da bunun kendileri için hayır olduğunu zannetmesinler; çünkü ters tarafa gittikleri için günahları, küfürleri sürekli artar ve kayıpları çoğalır. Böyle olunca kendilerine verdiğim süre onların sadece azabını artırır; yani onlara mühlet verilmesi kendileri için hayır değildir. Bu yüzden onlara bakınca “hem ters tarafa gidiyorlar hem de hâlâ nimetin içinde yüzmeye devam ediyorlar” demeyin. Kimse bunun onlar için hayırlı olduğunu zannetmesin. Azaba doğru giderlerken hiçbir mazeretleri kalmasın diye onlara ben mühlet veriyorum, buyurdu Allah.

Allah bir de helak ettiği kavimlere ayrı ayrı mühlet verdiğini beyan eder.

“Ben (halkı) zalim olan nice memleketlere (kısa bir süre) mühlet verdim sonra da onları (azabımla kıskıvrak) yakaladım. Dönüş ancak banadır!”306 Kim Allah’ın yakaladığı birini onun elinden kurtarabilir! Allah’ın yakalaması çok şiddetlidir ve hiçbir şeye benzemez. Bundan dolayı Allah başka bir âyet-i kerimede (Resulüm!) muhakkak ki rabbinin (kıyamet gününü inkâr edenleri azapla) yakalaması elbette çok şiddetlidir”307 buyurmuştur.

Azap, helak olan kavimlerin her birine farklı farklı gelmiştir. Kimi kavme ateşle gelmiş ve üzerlerine ateş yağmıştır. Kimine taş yağmış, kiminin Allah altını üstüne getirmiştir.308 Kimini bir sayhayla, kimini bir rüzgârla, kimini de bir bulut ile yok etmiştir.309 Sadece kavimler için değil her bir fert için aynısı geçerlidir.

Bir büyük kıyamet vardır, bir de özel kıyamet vardır. Büyük kıyamet bütün mahlûkatın ölmesidir, özel kıyamet ise kişinin kendi ölümüdür. Biri ölünce kıyameti kopar ve Allah’ın huzuruna çıkıp hesap verir, hesabının sonunda ya cenneti ya da cehennemi kazanır.

Dediğim gibi; Allah, kulu dönsün, tövbe etsin, kazansın diye ona mutlaka mühlet tanır. Bu mühleti tanırken de verdiği nimeti kesmez; ama verdiği mühlete rağmen tövbe edip gereğini yapmazsa bu defa Allah’ın azabı çok şiddetli olur.

Evet, Allah’ın emlâ “mühlet verdi” fiilini anlamaya çalıştık. Şimdi de esfâ “seçti” fiilini anlamaya çalışalım inşallah.

“Allah, meleklerden de insanlardan da resuller seçer.”310 Allah, kulları arasından resullerini seçer ve onları salihlerden kılar.

“Allah dilediğini (hidâyeti isteyeni) kendisine (kul olarak) seçer.”311 Allah dilediğini zatına seçer; yani kendisini dileyeni seçer.

Demek ki bütün kullar bir değilmiş, insanlar arasında Allah’ın seçtiği seçkin kulları da varmış! Allah onları tanıtırken “mukarrebun (Allah’a yakın olanlar)” buyurur.

Bir cehennemlikler vardır, bir cennetlikler, bir de Allah’a yakın olanlar312 vardır. Allah’a yakın olanlar mukarrebunlardır. Allah onları seçmiş ve salihlerden kılmıştır.

Peki, Allah’ın onları seçmesinin sebebi nedir?

Okuyacağımız bu âyette Allah mukarrebunların hâlini beyan eder. “(Bir kısmı da) Öndekiler (imanda, amelde ve hayırda yarışanlardır. Onlar âhirette de) öndedirler. İşte onlar mukarrebun (Allah’a en yakın) olanlardır.”313 Allah’a yakın olanlar hayırda yarışanlardır. Onlar dünyanın peşinden koşup mal, mülk toplama yarışında değildir. Onlar sadece Allah’ın rızasını, ebedi hayatını kazanmak için yarışır ve her hayra koşarlar; çünkü Allah kendilerini doğru yola, sırât-ı mustakîme kavuşturunca Allah’ın vahyini ciddiye almış ve kendilerini âyetlerin muhatabı olarak görmüşlerdir. “Onlara, Rahmân (olan Allah)ın âyetleri okunduğu zaman ağlayarak (hemen) secdeye kapanırlardı”314 âyetinde görüldüğü üzere onlara Rahmân olan Allah’ın âyetleri okunduğunda “rabbim bunu bana söyledi” deyip kendi üzerlerine alır ve ağlayıp secdeye kapanırlar. Bununla beraber o âyetlerde Allah’ın kendilerine nasıl rahmetle muamele ettiğini ve kendilerini rahmetiyle davet ettiğini görüp feryad ederler. Bu hâllerinden ötürü de Allah’ın kendilerini seçmesine layık olmuşlardır. Onlar rablerini seçtiği için rableri de onları seçmiş ve salihlerden kılmıştır.

Her kim olursa olsun biri yanlış yaptıktan sonra tövbe eder, rabbini tercih edip ona dönerse Allah onun tövbesini kabul eder ve ona “madem sen beni seçtin, ben de seni seçiyorum” der. Allah kimi, neden seçtiğini apaçık bir şekilde beyan etmiştir. Âyetleri okurken rabbimizin bizi seçmesi için neler yapmamız gerektiğini anlayacağız inşallah.

“(Allah) Dini (hayatınızın her anında yaşayarak) ayakta tutun ve onda ayrılığa düşmeyin, diye Nûh’a vasiyet ettiğini, sana vahyettiğimizi, İbrâhîm’e, Mûsâ’ya ve Îsâ’ya da vasiyet ettiğimizi size de din kıldı.” Demek ki Allah’ın “dini ayakta tutun ve onda ayrılığa düşmeyin” emri yalnız bizim için değil bütün insanlar içinmiş ve Allah her nebîye, resule bu emirde bulunmuştur.

Allah’ın bütün insanlığa vahyi budur. Allah herkese “dini ayakta tutun, dinle ayakta durun, Allah’ın dini, emri üzere olun. Allah ile ayakta durun; hayatı Allah’ın emrettiği gibi yaşayın ve şu mezhep, şu tarikat, şu cemaat deyip ayrılığa düşmeyin, parça parça olmayın” diye emrediyor.

“Fakat kendilerini çağırdığın bu (din), müşriklere ağır geldi.” Müşrikleri dine bu şekilde davet ettiğinde yaptığın davet onlara ağır gelir ve davetine icabet etmezler.

“Allah dilediğini (hidâyeti isteyeni) kendisine (kul olarak) seçer ve kendisine yöneleni hidâyete erdirir.”315

Hidâyete ermenin şartı; kulun bütün gönlüyle rabbine dönüp onu istemesidir. Allah “ben rabbimi istiyorum” deyip kendisine yönelen kulunu mutlaka hidâyete erdirir ve hidâyeti nerede kazanabileceğini ona gösterir.

Hiç şüphe yok ki İbrâhîm, Allah’a itaat eden, (hakka yönelmiş) Hanîf olan (tüm güzellikleri kendinde toplamış başlı başına) bir ümmet idi ve o, müşriklerden değildi. Onun nimetlerine şükrediciydi; çünkü (Allah) onu seçmiş ve sırât-ı mustakîme (dosdoğru olan yoluna) hidâyet etmişti.”316 Allah, nimetlerine şükredenleri, nimetlerine karşı nankör olmayanları seçer ve onları hidâyete, sırât-ı mustakîme erdirir.

Biri sırât-ı mustakîmi, hidâyeti kaybetmişse rabbine karşı nankör olduğu ve rabbinin nimetini yok saydığı için kaybetmiştir. Şükreden bir kul olsaydı, Allah onu sırât-ı mustakîme hidâyet ederdi. Bunu da tabi ki kendisine nimet verdiği kulları vesile ederek yapardı.

“Allah size gaybı bildirecek değildir. Fakat Allah, resullerinden dilediğini seçe(rek ona gaybı bildiri)r. O hâlde Allah’a ve resullerine iman edin! Eğer iman eder ve takvâ sahibi olursanız (Allah’a ve resulüne karşı sorumluluğunuzu bilip yerine getirmeye çalışırsanız) sizin için (âhirette) büyük bir mükâfat vardır.”317 İlle de “Allah bana gaybı göstersin” demeyin. Allah gaybı dilediği, seçtiği resullerine açar. Size düşen; Allah’a ve resulüne iman etmektir. İman eder, takvâ sahibi olursanız sizin için büyük bir mükâfat, ecir vardır.

Ecir, ücret demektir. Allah, kuluna bütün yaptıklarının karşılığını verecek. Bu karşılığı da en az bire on, bire yüz, bire bin veya hesapsızdır, artık kime ne kadar vereceğini ancak Allah takdir eder. Acaba Allah’ın vereceği ecir nasıl bir karşılıktır! Allah bir şey hakkında “bunda büyük bir ecir vardır” dediyse hiç kimse Allah’ın iman edip takvâ sahibi olanlara nasıl bir nimet vereceğini ve onlara vereceği bu ecrin nasıl bir karşılık olduğunu bilemez, bunun hesabını yapamaz.

“Allah’a (onun muhabbetine) sımsıkı sarılın! O, sizin mevlânız (sahibiniz ve dostunuz)dur. O, ne güzel mevlâ ve ne güzel nasîr (yardımcı)dır.”318

Dikkat edersek Allah “Allah’ın ipine sarılın” demek yerine “Allah’a sarılın” buyurdu. Allah’a sarılmak; Allah’ın muhabbetine, aşkına, gönlümüze olan tecellisine sarılmak demektir. Bu nedenle devamlı “aşk, muhabbet Allah’ın zati tecellisidir” diyoruz. Allah’ın aşkına, muhabbetine sarılırsak Allah da bizi seçer.

Allah’a yakınlık hâşâ zahiri iki şeyin birbirine yakınlığı gibi değildir; Allah’a yakınlık aşkladır, sevgiyledir. Birini ne kadar çok seviyorsak sevdiğimiz bize o kadar yakın olur. Zahiri olarak bizden uzakta da olsa manevi olarak bize yakındır. Birini sevmediğimizde ise o kişi zahiri olarak yanımızda bile olsa manevi olarak bizden uzak olur. İşte, Allah’a yakınlık da bu şekilde aşkladır, muhabbetledir.

Kim Allah’ı ne kadar seviyorsa Allah’a o kadar yakındır. Sevmek denince dil ile “ben Allah’ı seviyorum” demeyi anlamayalım. Allah’ı ne kadar tanıdık, onunla ne kadar muhatap olduysak, ona ne kadar şehadet ettik ve bize olan muamelesine, fiillerine, isimlerine ne kadar şahid olduysak Allah’ı o kadar seviyoruz demektir.

Allah bizi rabbini tanıyan, diliyle değil, bütün gönlüyle rabbine iman eden ve onun efâline, isimlerine şahid olan kullarından eylesin inşallah.

Şimdi de hep beraber Allah’ın elkâ “ilka etti” fiilini anlamaya çalışalım inşallah.

İlka; buluşturur, karşılaştırır, karşı karşıya getirir, dinler, öne sürer, beyan eder, çıkarıp atar, sağlam yapar, arz eder şeklinde birçok manaya gelir.

Allah elkâ “ilka etti” fiiliyle ilgili olarak âyet-i kerimede Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e hitaben “biz, sana (sorumluluğu) ağır bir söz ilka (edip vahy)edeceğiz”319 buyurmuştur.

Allah’ın vahyinden daha ağır hiçbir söz yoktur. Bütün insanların kullandığı kelimeler bir araya gelse Allah’ın tek bir kelimesi bile hepsinden daha ağır, daha şiddetli gelir. O hâlde Allah’ın âyetlerini okurken ya da dinlerken her âyet bizi sarsmalı ve gönlümüz âyetlerin ağırlığı karşısında ürpermelidir.

Allah’ın vahyi ağırdır ve bu ağır söz hepimizin üzerine ilka olmuştur; çünkü hepimiz hayatı yaşarken âyetlerle karşı karşıya geliriz ve her bir âyet gönlümüze ilka olur; yani Allah onları gönlümüze indirir. Bizi âyetleriyle buluşturup onlarla karşı karşıya getirir.

“O, gökleri görebildiğiniz bir direk olmaksızın yarattı, sizi sarsar diye yeryüzünde de sabit dağlar yerleştirdi (ilka etti).”320

Allah, yeryüzü sarsılmasın diye dağları çivi gibi çakarak ilka etmiştir. Dağın yüzeydeki yüksekliği ne kadarsa yer altındaki yüksekliği de o kadardır. Misal; bir dağın yüksekliği yüz metreyse yer altında da yüz metre derinliği vardır. Allah, dağları bu şekilde yeryüzüne ilka etmiş, çivi gibi çakmıştır.

“Buluşma günü hakkında (insanları) uyarmak için kendi emrinden olan rûhu, kullarından dilediği kimseye ilka eder.”321 Allah, Hz. Cebrail (a.s.) için de vahyi için de “rûh” kelimesini kullanmıştır. Bunun yanı sıra rûh, Hakikat-i Muhammediye’dir, Allah’ın nefhettiği rûhtur. Allah, kullarından dilediğine bu rûhu ilka eder ve kime bu rûhu ilka etmişse o kul işi artık onunla yapar.

Allah bütün peygamberlere ve Mürşid-i kâmillere bu rûhu ilka etmiştir, dolayısıyla hidâyetini onlarla verir, kullarını irşad etme, Hz. İnsan yapma işini de onlarla yapar.

Bir de Allah’ın ersele “gönderdi” fiili vardır. Şimdi de hep birlikte Allah’ın ersele “gönderdi” fiilini öğrenmeye çalışalım inşallah.

Allah ersele “gönderdi” fiilini özellikle nebîleri ve resulleri için kullanır.

Allah’ın resul göndermediği hiçbir kavim yoktur,322 bütün kavimlere mutlaka resullerini göndermiştir. Aynı şekilde kıyamete kadar peygamber vârislerini de her yere gönderip kullarını vahyinden haberdar eder.

“(Ey insanlar!) Şüphesiz ki biz, Firavun’a bir resul gönderdiğimiz gibi size de (kıyamet günü) hakkınızda şahidlik edecek bir resul gönderdik.”323

Allah gönderir ve hayata müdahâle eder. Örnek vermek gerekirse; Kâbe’yi yıkmaya gelen Ebrehe’nin ordusunun üzerine ebabil kuşlarını gönderip onları helak etmişti.324

Allah bu âyetleri de yoldan çıkmış kavimler için buyurur. “Şüphesiz biz onların üstüne (azabı) aralıksız kara bir günde (uğultusu) dehşetli bir kasırga gönderdik.”325

“Onları (helâk edici) o sayha, hak ile yakaladı! Ve biz onları, (selin sürüklediği) bir çer çöp (yığını) hâline getirdik.”326

“Böylece oranın üstünü altına getirdik ve üzerlerine (sağanak hâlinde) çamurdan sertleşmiş taşlar yağdırdık.”327

“Nûh’un kavmini de (helâk ettik), resulleri(ni) yalanladıkları vakit onları (suda) boğduk.”328

“Biz de ayrı ayrı mucizeler olarak onların üzerine; tufan, çekirge, haşere, kurbağa (sürülerini) ve (bütün su kaynaklarını) kan (olarak) gönderdik. Yine de onlar (iman etmeyip) kibirlendiler ve (nefislerinin hevâsına uyan) mücrim bir kavim oldular. Bunun üzerine biz de onlardan intikam aldık; âyetlerimizi yalan saymaları ve onlardan habersiz (gibi) davranmaları nedeniyle onları denizde boğduk.” 329

Okuduğumuz âyetlerde Allah her seferinde farklı kavimleri anlattı ve bize “onlara resul gönderip hayatlarına müdahale ettiğim gibi diğer bütün hayatlara da müdahale ediyorum” buyurdu.

Allah nasıl ki kavimlerin hayatına müdahale ediyorsa her bir insanın da tek tek hayatına müdahale eder. Mesela; Allah, Hz. İbrâhîm (a.s.) için “o tek başına bir ümmetti”330 buyurmuştur. Bu âyetten de anlaşılacağı gibi her insan bir kavimdir, ümmettir ve Allah her bir kuluna bire bir muamele eder, onu ciddiye alır.

Bizim de Allah’ın, kulunu ne kadar ciddiye aldığını anlayıp “benden ne çıkar” demememiz gerekir; çünkü Allah, kulunun bir tavrından dolayı sevinir, bir tavrından dolayı da gazap eder. Eğer bir kulun tavrı Allah’ı sevindirip bir tavrı da gazaplandırıyorsa Allah, kuluna çok büyük bir kıymet, değer vermiş ve kulunu ciddiye alıyor demektir.

Tanımadığımız ya da değer vermediğimiz bir kişinin bize yanlış yapması bizi fazla etkilemez; ama çok sevdiğimiz biri bize yanlış yaparsa hemen üzülür ve “o bunu yapmamalıydı” deriz. Veya sevdiğimiz kişi bize bir güzellik yaparsa “bu güzellik bana dostumdan geldi” deyip daha çok seviniriz. Allah’ın kullarına olan tavrını kendi üzerimizden anlamamız lazım. Nasıl ki biz değer verdiklerimizi bu kadar ciddiye alıyorsak Allah da her bir kulunu tek tek ciddiye alır ve ona kıymet, değer verir.

“Onlardan zalim olanlar, sözü kendilerine söylenenden başkasıyla değiştirdiler (hıtta sözünü, hınta “buğday” sözüyle değiştirdiler). Bunun üzerine biz de (kendilerine) zulmetmelerinden dolayı üzerlerine gökten (feci) bir azap gönderdik.”331

Demek ki gökten azap iniyormuş! Gök derken sadece zahiri göğü anlamayalım. Azap kişiye özel indiğinde onun kendi gönül göğünden iner ve kul kendi gönlünden azabın içinde olduğunu anlar. Örneğin; kendini sıkıntıda, bunalımda görür ve ne yapacağını bilemez; çünkü gönül göğünden kendisine azap inmiştir.

“O vakit onlara iki (resul) göndermiştik de onları yalanlamışlardı. Bunun üzerine biz de onları bir üçüncüsüyle desteklemiştik.”332

Allah bu iki resulü Antakya’ya gönderir, halk onları yalanlayınca Allah üçüncü bir resul ile onları destekler. Bu resuller nebî değildir, Hz. Îsâ (a.s.)’ın havarileridir. Ceâle fiilini anlatırken Allah’ın “her şeyi ben yapıyorum” dediğini görmüştük. Allah burada da Hz. Îsâ (a.s.)’ın havarileri için “onları ben gönderdim” buyuruyor.

Hitap Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’edir. “(Resulüm!) Biz seni ancak bir müjdeci ve bir uyarıcı olarak gönderdik.”333 “Şüphesiz ki biz seni bir müjdeleyici ve bir uyarıcı olarak hak ile gönderdik. Hiçbir ümmet yoktur ki içlerinde(n) bir uyarıcı gelip geçmiş olmasın.”334 Resulün ismi ne olursa olsun fark etmez, Allah her ümmete bir uyarıcı, müjdeci, hidâyetçi göndermiştir ve kimin o resullere karşı nasıl bir tavır aldığını bilir.

“(Resulüm! Sen, küfürlerinden dolayı) Kâfirlerin üzerine onları kışkırttıkça kışkırtan şeytanları gönderdiğimizi görmedin mi?”335

Demek ki şeytanları da Allah gönderiyormuş! Çünkü dünya imtihan yeridir ve Allah bu imtihanda her kuluna tercih hakkı vermiştir. Kul da tercihini kullanıp ya şeytanın peşinden gider ya da düşmanını görüp Allah’a döner.

“Katımızdan bir emirle her hikmetli iş o (Kadir) gece(sin)de ayırt edilir; çünkü biz rabbinden bir rahmet olarak (o gecede melekleri ve rûhu yeryüzüne) göndeririz. Muhakkak ki o, semî'dir, alîmdir (her şeyi, herkesi işiten ve bilendir).”336 Allah, insanların her birine farklı farklı muamelede bulunur. Bütün mesele; Allah’ın kendisine yaptığı muameleyi herkesin görmesi, anlamasıdır.

“Senden önce gönderdiğimiz resullerimiz hakkındaki (ilâhi) sünnet(imiz, kanunumuz böyledir) ve bizim sünnetimizde hiçbir değişiklik bulamazsın.”337 Nasıl ki geçmişte resul gönderdiysem seni de insanlara resul olarak gönderdim. Benim âdetim bütün insanlar için aynıdır ve hiç kimse için değişmez.

Allah’ın âdeti değişmeyecekse Allah bize burada bir şey söylüyor. Allah resullerini her zamanda herkese göndermeye devam eder. Şu anda bütün ümmet Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in resulüdür ve Allah’ın âyetlerini taşımak zorundadır. Yoksa Allah’ın vahyini yerde bırakmış ve emanete ihanet etmiş olur.

Evet, Allah’ın âyetlerini, Kur’ân’ı taşıyan, öğreten, Kur’ân’a davet eden bir kul, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in resulüdür. Allah’ın âyetlerini taşıdığı için de Allah’ın resulü olmuş olur. Zaten insan ya, Allah’a resul; yani elçi, davetçi olur ya da şeytana resul olur. Hiç kimse için bu ikisinden başka bir seçenek yoktur. Kim insanları neye, kime davet ediyorsa onun elçisidir, daveti de onun adına yapar.

“Biz, resulleri ancak müjdeleyiciler ve uyarıcılar olarak göndeririz. Kim (onlara) iman eder ve (nefsini temizleyip) kendini ıslah ederse onlara (bu dünyada da âhirette de hiçbir) korku yoktur ve onlar mahzun da olmazlar.”338 Evet, Allah bu âyette yine “resulleri sizin için gönderiyoruz” buyurdu.

“O, kullarının üzerinde kâhirdir (hiçbir kulun onun hükmünden çıkma imkânı yoktur) ve sizin üzerinize muhafaza edici (melek)ler gönderir.” Allah sizi meleklerle, başka âlemlerden anlamayacağınız şekilde sürekli korur. “Nihayet birinize ölüm geldiği zaman resullerimiz (olan görevli melekler) onun canını alırlar ve onlar vazifede (asla) kusur etmezler.”339 Allah her kul için bir vakit tayin etmiştir. Allah’ın tayin ettiği vakit gelinceye kadar melekler insanı korur. Ölüm anı gelince ise melekler onun rûhunu alır ve bunda asla yanlış yapmazlar.

“Allah’a andolsun ki senden önceki ümmetlere de (resuller) gönderdik; fakat şeytan onlara işlerini süslü gösterdi (de resullerimize iman etmediler). İşte o (şeytan), bugün (dünyada) onların velisidir.” Nasıl ki geçmiştekiler şeytana uydularsa şimdikiler de şeytana uymaya devam eder. “Ve onlar için (âhirette) elem verici (iç yakan) bir azap vardır.”340

“Biz, (âyetlerimizi) onlara iyice açıklasın diye her resulü ancak kendi kavminin diliyle gönderdik.” Her resulü kendi kavminin konuştuğu dil ile gönderdik. Allah bunun sebebini de beyan ediyor. “Allah, dilediğini (küfründe inat edeni) dalâlette bırakır, dilediğini (hidâyeti isteyeni) de hidâyete erdirir. O, azîzdir, hakîmdir (bütün şerefin ve kudretin kendisine ait olduğu, her işinde hikmet ve hayır olan tek zattır).”341

“Biz senden önce hiçbir resul göndermedik ki ona (şöyle) vahyetmiş olmayalım, muhakkak ki benden başka ilâh yoktur, öyleyse bana âbd olun (kulluk sorumluluğunuzu bilip yerine getirmeye çalışın).”342 “(Resulüm!) Biz seni ancak âlemlere rahmet olarak gönderdik.”343

Evet, Allah gönderir. Biz de Allah’ın bize ne gönderdiğine bakalım. Devamlı söylüyoruz; bize hayırdan yana gelen her şey Allah’tan, şerden yana gelenler de kendi nefisimizden dolayı başımıza gelmiştir. “(Ey insan!) Sana isabet eden her güzellik Allah’tandır. Sana isabet eden her kötülük ise kendi nefsindendir” buyurdu Allah. Şer, kendi yaptıklarımızdan dolayı başımıza gelir; ama Allah’ın buna müsaade etmesi yine Allah’ın rahmetidir; çünkü Allah bizi temizlemeyi dilemiştir. Allah bize her ne gönderirse göndersin bizi kendine, rahmetine, cennete, nûra, aydınlığa, hayra, güzelliğe, kendisini, insanı, varlığı sevmeye davet eder. “(Resulüm!) Biz seni insanlara (ancak) bir resul olarak gönderdik ve (buna) şehîd (ismiyle şahid) olarak da Allah yeter.”344

Gördüğümüz gibi Allah ısrarla “Allah, her kavme kendi dilini konuşan resuller gönderir” ve “resul göndermediğimiz hiçbir kavim yoktur” buyurdu. Allah devamlı resul gönderdiğini buyuruyorsa bizim de resulün ne olduğunu doğru anlamamız şarttır.

Resul; elçi demektir. Neyin elçisi? -Tabi ki Allah’ın âyetlerinin elçisi. Dediğim gibi; bütün ümmet Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e resul olmak ve onun elçiliğini yapmak zorundadır. İnsan ya tabi olduğu peygamberinin ya da nefsinin, şeytanın elçiliğini yapar. İnsanları ya Allah’ın âyetlerine, hayra, güzelliğe, cennete ya da şirke, küfre, münafıklığa, yanlışa, günaha davet eder. İnsanları küfre, şirke davet etmek şeytanın resullüğünü yapmaktır. Hidâyete, rahmete, âyetlere, cennete davet etmek de Allah’ın resullüğünü yapmaktır.

Muhammedun resûlullâhi vellezîne meahû: “Muhammed Allah’ın resulüdür, onunla beraber olanlar da.” Hem Muhammed hem de onunla beraber olanlar kâfirlere, küfre karşı şiddetlidirler. Küfrü, şirki, müşriki kabul etmezler. Mü’minlere karşı ise zillet sahibi; yani alçak gönüllüdürler.345 Mü’minlerin karşısında ezilir, boyun büker, başlarını onların ayaklarının altına koyarlar. İman edenler, mü’minlere zillet gösterir ve “bu benim mü’min kardeşimdir” deyip ondan şeref alırlar!

Allah’a resul olanlar, âyetleri gönlüyle taşıyanlar, âyetlere iman edenler mü’minlere karşı alçakgönüllüdür. Diğerleri mü’minlere karşı alçak gönüllü değildir, hatta düşmanlıklarını bile mü’minlere yaparlar. Zaten baktığımızda cinayetlerin çoğu “ben mü’minim” diyenlerin elleriyle işlenir. Ya da öyleleri var ki birkaç kelime öğrendi diye mü’minleri, Müslümanları eleştirir ve onları kâfirlikle, münafıklıkla itham eder. Böylelerinin gönüllerine iman inmemiştir. İnsanlara iman taşırken de gönülleriyle değil; dilleriyle taşırlar ve yalnızca kitaptan ezberledikleri şeyleri söylerler. Şimdi teknoloji geliştiği için internetten okuduklarını ezberleyip söylerler. İmanları olsaydı gönüllerinde aşk, muhabbet olur, mü’minlere karşı da alçak gönüllü olurlardı. Mü’minleri eleştirip çekiştirmez, küfürle itham etmez, tam tersine onlara rahmet olmaya çalışırlardı.

Hayatımızı yaşarken ya “Allah” deriz ya da “ben, bence, bana göre” der, yalnızca nefsimizin hesabını yapar ve “ben de ilâhım” deriz. Devamlı söylüyoruz “Allah diyenler ‘ben’ demez, ‘ben’ diyenler ‘Allah’ diyemez.” Allah bizden “ben” demeyi bırakıp “Allah” dememizi ve Allah’a, vahyine resullük yapıp ulaşabildiğimiz her yere âyetlerini ulaştırmamızı istiyor.

Kuluna hidâyeti verecek olan Allah’tır. Bize düşen; elimizden gelen bütün çabayı gösterip Allah’ın vahyini insanlara taşımaktır. Yoksa hiç kimse bir başkasına hidâyet veremez. Sadece hakkı, hakikati olduğu gibi ortaya koyup insanı davet edebilir.

Bununla beraber kimse kimseyi zorlayıp “ille de benim istediğim gibi yapacaksın” diyemez. Allah bile kulunu zorlamıyorken insan başkasını nasıl zorlayabilir! Bu yüzden Allah âyet-i kerimede Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e hitaben “(resulüm!) eğer rabbin dileseydi yeryüzündekilerin hepsi topyekûn iman ederdi. Hâl böyleyken sen insanları iman etmeleri için zorlayacak mısın?”346 buyurur! Allah Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e “kullarımı zorlama” diyorsa o hâlde hiç kimsenin insanları zorlamaya hakkı yoktur; çünkü Allah “kulum kendi iradesiyle beni tercih etsin, tercih etmezse zaten benim kulum değildir” buyuruyor.

Biri Allah’ı tercih etmezse ebediyen kaybeder, dolayısıyla çöpe; yani cehenneme gider. Bunu da kendi tercihiyle yapmış olur. İnsanlar ebedi hayatlarını kaybetmesin diye her birimizin feryadı olması gerekir. Zaten istesek de istemesek de tanıdıklarımıza, sevdiklerimize karşı bir feryadımız vardır. Madem öyle kaybetmemeleri için onları rabbimizin vahyine, kulluğa davet etmeli, hatta kendilerini yaratan rablerine ters düşmesinler, “rabbim Allah’tır” desinler diye gerekirse onlara ağlamalı, yalvarmalıyız. Onlar için yalvarıp fedakârlık yaparsak küçülür müyüz? -Tabi ki hayır! Tam tersine “bunu senin için yapıyorum ya rabbi! Senin için bu zilleti kabul ediyor, kullarına boyun büküyor ve beni kabul etmeyenleri ben insan olarak kabul edip onların ayağına gidiyorum. Onları sana davet etmek için gerekirse yalvarırım. Yeter ki ‘Allah’ desinler ve kurtulsunlar” diyorsak Allah da bizi yüceltir.

Derdimiz; insanlara imanı, hakkı, hidâyeti, vahyi taşımak olmalıdır. Bunun için de öncelikle onlara karşı alçakgönüllü olmalıyız. Alçakgönüllü olmaz, kazanmaları için elimizden geleni yapmaz, aksine “sen bilmiyorsun, sen kâfirsin, sen münafıksın” dersek bilelim ki asıl münafık biziz ve önce bizim iman etmemiz gerekir.

Allah’a davet, insanları eleştirerek, küçük görerek yapılmaz. Bizim peygamberimiz insanları böyle mi davet etmişti! Böyle davet etseydi hiç kimse ona iman etmezdi. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz rauf ve rahimdi, âlemlere rahmetti, daveti de aşkla ve rahmetle yapıyordu. Bizim de insanları davet ederken aynen onun yaptığı gibi aşkla, rahmetle davet etmemiz gerekir.

Evet, hep birlikte “tedrici olarak yaptı, mühlet verdi, seçti, ilka etti ve gönderdi” fiillerini anlamaya çalıştık.

Allah bizi insanları eleştirip çekiştirenlerden ve “ben, bence, bana göre” diyenlerden eylemesin inşallah. Allah bizi; Resulullah (s.a.v.) Efendimiz insanları nasıl davet etmişse insanları öyle davet edenlerden eylesin. Allah bizi şeytana resullük yapanlardan değil, Allah’ın vahyine resullük yapanlardan eylesin. Allah bizi her anda Allah’ın fiilleriyle muhatap olduğuna şahid olanlardan ve Allah’ın zatına seçmeye layık gördüğü kullarından eylesin inşallah.

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Alak /1 ↩
  2. Mu'min /15 ↩
  3. Yûnus /3 ↩
  4. Mu'minûn /12- 14 ↩
  5. Nahl /65 ↩
  6. Furkân /32 ↩
  7. Muvatta, Kader 3, (2, 899) ↩
  8. Enbiyâ /10 ↩
  9. Zuhrûf /44 ↩
  10. A’râf /175-176 ↩
  11. A’râf /182 ↩
  12. Bakara /15 ↩
  13. Hucurât /11 ↩
  14. Rûm /52 ↩
  15. Hacc /44 ↩
  16. Âli İmrân /178 ↩
  17. Hacc /48 ↩
  18. Burûc /12 ↩
  19. Hûd /82 ↩
  20. Ankebût /40, Yâsîn /29, Ahkâf /24 ↩
  21. Hacc /75 ↩
  22. Şûrâ /13 ↩
  23. Vâkıa /7-10 ↩
  24. Vâkıa /10-11 ↩
  25. Meryem /58 ↩
  26. Şûrâ /13 ↩
  27. Nahl /120-121 ↩
  28. Âli İmrân /179 ↩
  29. Hacc /78 ↩
  30. Muzzemmil /5 ↩
  31. Lokmân /10 ↩
  32. Mu’min /15 ↩
  33. İsrâ /15, Fâtır /24 ↩
  34. Muzzemmil /15 ↩
  35. Fîl Sûresi ↩
  36. Kamer /19 ↩
  37. Mü’minûn /41 ↩
  38. Hicr /74 ↩
  39. Furkân /37 ↩
  40. A’râf /133, 136 ↩
  41. Nahl /120 ↩
  42. A’râf /162 ↩
  43. Yâsîn /14 ↩
  44. Furkân /56 ↩
  45. Fâtır /24 ↩
  46. Meryem /83 ↩
  47. Duhân /4-6 ↩
  48. İsrâ /77 ↩
  49. En’âm /48 ↩
  50. En’âm /61 ↩
  51. Nahl /63 ↩
  52. İbrâhîm /4 ↩
  53. Enbiyâ /25 ↩
  54. Enbiyâ /107 ↩
  55. Nisâ /79 ↩
  56. Fetih /29 ↩
  57. Yûnus /99 ↩