close

7.Bölüm

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyai vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Hep beraber Allah’ın fiilinin, işinin aşktan ibaret olduğunu ve kuluna yaptığı her muameleyi kulunu sevdiği için yaptığını anlamaya çalışıyorduk.

Şimdiye kadarki sohbetlerimizde gördük ki Allah önce kuluna her şeyi talim ettirdi, öğretti sonra onu Hz. İnsan olmaya, cennete, rızasına, dostluğuna, yakınlığına, takvâ sahibi olmaya, muhsin olmaya, güzel olmaya, güzellik yapmaya, salih amel işlemeye, tek kelimeyle; iman etmeye, teslim olmaya davet etti sonra onu imtihana tabi tuttu. En sonda ise “ceâle” fiiliyle ilgili âyetlerde kuluna nasıl muamele ettiğini, onun için neyi yaptığını, ne yapacağını ve neyi de yapmayacağını en ince ayrıntısına kadar bir bir açıkladı.

Allah “ceâle” fiilini anlatırken hem kuluna ne gibi muamelelerde bulunduğunu beyan eder hem de bu muamelesine kulun nasıl karşılık vermesi gerektiğini anlatır. Bu sohbetimiz “ceâle” fiilini anlatacağımız son bölümdür. Allah’ın “kıldı, yaptı, yapıyor, yapacak, yapar, yapmaz, yaptırır, yaptırmaz” fiillerini bu sohbetimizde de anlamaya çalışacak, ardından sonraki fiile geçeceğiz inşallah.

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

“Allah odur ki sizi zayıf (ve zaaf sahibi olarak bir nutfe)den yarattı.”253 Allah sizi bir zaaftan yarattı. Sizi bütünüyle muhtaç, aciz, güçsüz ve kuvvetsiz yarattı. Sizin gücünüz bir şeye yetmez. Siz sadece rabbinize güvenin ve rabbinize dayanın.

Kul bütün gücünü, kuvvetini Allah’tan alır. Eğer Allah ile olan bağını koparırsa ondan geriye sadece zaaf kalır; yani aciz, hiçbir şeye gücü yetmeyen, tabir-i caizse bataklıkta çırpınan biri kalır.

Nasıl?

Kim “Allah” demeyi bırakırsa dünyanın, nefsinin, şeytanın onun için döşediği batağın bataklığına düşer sonra da “böyle yapacağım, şöyle yapmayacağım, bu niye olmadı, şu niye şöyle oldu” deyip düştüğü bataklıkta çırpınır; ama “ben” demeyi bırakıp “Allah yaptı, Allah yapıyor, Allah yapacak” der ve rabbine tevekkül ederse tevekkül ettiği için düştüğü bu bataklıktan çıkar.

Rabbine iman edenler; ona tevekkül edenlerdir. İman beraberinde tevekkülü getirir. Bu yüzden Allah mü’minleri anlatırken “mü’minler ancak o kimselerdir ki Allah zikredil(ip anıl)dığı zaman (haşyet ve muhabbetle) kalpleri titreyen, kendilerine Allah’ın âyetleri okunduğunda imanlarını (Allah’a olan haşyet ve muhabbetlerini) arttıran ve yalnız rablerine tevekkül eden kimselerdir”254 buyurur. Mü’min olduğunu söylüyorsan senin de böyle olman gerekir. Aksi takdirde “ben Allah diyorum, ona iman ediyorum; ama Allah’a güvenmiyorum” diyorsan âlemlerin rabbi olan Allah’a iman etmemişsin demektir. Güvenilmeyen Allah mı olur! Sen Allah’a değil kendi nefsinin putuna iman etmiş ve ona “Allah” demişsin! Bu put senin kendi kendine ürettiğin putundur.

Allah’a iman etmiş olsan ona güvenir, tevekkül edersin, böylelikle düştüğün bataklıktan çıkar, “ben yaptım, ben yapıyorum, ben yapacağım” ya da “niye şu şöyle oldu, şöyle olsaydı daha iyi olurdu” demezsin; çünkü Allah’ın seni kazanman için imtihana tabi tuttuğunu ve Hz. İnsan olup ebedi hayatını kazanman için sana imkân verdiğini bilirsin; ama sen “Allah” derken âlemlerin rabbi olan Allah’a değil başka bir şeye “Allah” diyorsun!

İman edenler, her işi Allah’ın yaptığını bilenler; Allah’ın yaptığı muameleyle kendilerine kazanma imkânı verdiğini görüp Allah’ın efâline iman ederler ve Allah’a güvenip tevekkül ederler.

Allah’a iman, yalnızca onun zatına ya da isimlerine iman değildir. Nasıl ki Allah’ın zatına ve El Esmâu’l Husnâ’sına iman etmek gerekiyorsa Allah’ın efâline de iman etmek gerekir. Başka türlü iman olmaz.

Neden?

Çünkü Allah’ı sevenler onun isimlerini de fiillerini de Allah’ın kendilerine yaptığı muameleyi de severler. Aksi takdirde “seni ilâh olarak kabul ediyor, seni seviyorum; ama yaptığını sevmiyor, beğenmiyorum. Bence şöyle olması lazım, şöyle olsaydı daha iyi olurdu, şurada yanlış olmuş, aslında şöyle şöyle yapman gerekirdi” diyenler kul değildir. Allah’ın muamelesine fikir beyan ederek ilâhlık taslayanlardır.

Her şeyi net olarak görelim. Allah’ın ilk emri “oku”255 dur. Bu âyet indiğinde henüz daha önce hiçbir âyet inmemişti; ama yine de Allah Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e ve onun üzerinden herkese önce “okuyun” diye emretti. Bizim de mutlaka okumamız; ama öncelikle neyi okumamız gerektiğini bilmemiz lazım.

Peki, neyi okuyacağız?

Tabi ki rabbimizin ismini, efâlini, tecellisini okuyacağız. İkra’ bismi rabbikellezî hâlak:256 “(Zatıyla ve sıfatlarıyla tecelli edip tüm mevcudatı) Yaratan rabbinin adıyla (kendini ve tüm mahlûkatı) oku (anla, idrak et).” Rabbin hâlıktır, yaratandır. Hâlakal insâne min alak:257 “(O) İnsanı alaktan (zahiren bir kan pıhtısından, manen de alakasından ve sevgisinden) yarattı.” Zahiri olarak bir yapışkandan, çamurdan, özden, iki damla sudan, manevi olarak da sevgisinden yarattı.

Allah senden kendini okumanı istiyor. Kendini hem zahiri hem de manevi olarak oku! “Oku” demek “anla” demektir; yani kendini okurken yaratılış sebebini, hikmetini, sırrını, Allah’ın muradını anlamaya çalış, bunun için de Allah’ın yaratmasına, efâline bak; çünkü fiiller esmâya, esmâ da zata açılan kapıdır. Allah’ın fiillerine bak ve sana olan muamelesini oku ki fiiller üzerinden esmâyı anlayabilesin, böylelikle rabbini tanıyabilesin.

Şahid olmadan tanımak mümkün değildir. Diğer bir ifadeyle rabbini tanımak için Allah’ın El Efâlu’l Husnâ’sına, güzel fiillerine, muamelesine, varlığı yaratmasına, isimlerine, isimlerinin tecellisine şahid olman şarttır. İşte, karşılaştığın olaylarda Allah’ın fiillerini okursan bu okuyuşun sana şehadeti ve beraberinde rabbini tanımayı kazandırır. Tabi, rabbinin fiiline şahid olurken mutlaka Allah’ın o fiilini de sevmen gerekir; çünkü iman, sevmek olduğu için Allah’ın fiilini sevmezsen Allah’ı sevmemiş, kabul etmemiş olursun.

Vuslat yolculuğu da zaten Allah’ın fiillerini, isimlerini hem kendi hem de varlık üzerinde okuyarak yapılır. Kul vuslat yolculuğunda yürürken yol boyunca Allah’ın muamelesini okur sonra kelime-i şehadet getirir; yani Allah’ın efâline, isimlerine, kudretine şahid olur. Başka türlü şehadet olmaz.

Evet, okuduğumuz âyete kaldığımız yerden devam edelim. “Allah odur ki sizi zayıf (ve zaaf sahibi olarak bir nutfe)den yarattı.” Bu âyetten sonra Allah yaratılışı beyan eder. “Sonra zayıf (olan çocukluk çağın)ın ardından (size) bir kuvvet (gençlik hâli), sonra da kuvvetin ardından (yine) bir zayıflık ve ihtiyarlık verdi. (O) Dilediğini yaratır. O, alîmdir, kadîrdir (her şeyi, herkesi bilen ve kudretiyle her şeyi hükmü altında tutandır).”258

Doğarken hiçbir gücün, kuvvetin yoktur. -Aslında Allah’ın kudreti karşısında her zaman böylesin.- Zahiri olarak büyüdükçe Allah seni güçlü, kuvvetli kılar; ama sonunda yaşlanırsın ve gücünü, kuvvetini kaybedersin. Kısacası doğarsın, büyürsün, yaşlanırsın sonra vaktin gelir, Allah’a gidersin. Allah, senden bunu okumanı, anlamanı istiyor.

“Allah sonra yaşlılık verir ve dilediğini yaratır.” Allah dileseydi hiç kimse yaşlanmaz ve ölmezdi; ama o nasıl dilerse öyle yapar. O her şeyi bilen ve her şeye güç yetirendir. Sen hiçbir şey bilmiyorsun, sadece Allah’ın sana öğrettiklerini bilebilirsin. Hiçbir şeye güç yetiremezsin sadece Allah’ın müsaade ettiklerini yapabilirsin; ama Allah dilediğini yapar. Allah, bu âyetle bize nerede durmamız gerektiğini öğretir ve bize “henüz gücünüzü kaybetmemişken, imkânınız varken size verdiğim kazanma imkânını değerlendirin” buyurur.

Herkesin hayat yolculuğu birbirinden farklıdır. Kimisi bu yolculuk esnasında Allah’ın davetine icabet edip henüz yolun başındayken öbür tarafa gider, kimi yarı yoldayken, kimi de yolun sonunda öbür tarafa gider. Hatta kimisi hiç doğmadan gider. Bu muameleyi yapan Allah’tır, takdir de hüküm de emir de onundur. Hiç kimse öbür tarafa ne zaman gideceğini bilemez. Öyleyse kul, Allah’ın huzurunda olduğunu unutmadan her an öbür tarafa gidecekmiş gibi, Allah’ın emrettiği şekilde doğru ve güzel yapmaya çalışmalı ve ebedi hayatını kazanmak için çaba, gayret göstermelidir.

“Yanında huzur bulmanız için size kendi (cinsi)nizden eşler yaratıp aranızda sevgi ve merhamet peyda etmesi de onun âyetlerinden (kudret ve delillerinden)dir. Muhakkak ki bunda (enine boyuna düşünüp) tefekkür eden bir kavim için âyetler (ibret ve dersler) vardır.”259 Allah’ın eşler arasına sevgiyi koyması bir âyettir. Allah eşler arasına yakınlık, muhabbet, sevgi, rahmet, merhamet koymuştur. Allah bize “bu âyeti okuyun ve hikmetini anlamaya çalışın” buyuruyor.

Allah eşler arasına sevgi koymuştur. Kimi eşler arasında merhamet ve sevgi yoksa, eşlerin gönülleri birbirinin yanında sükûn bulmuyorsa bu durumda onlar eş olmayı becerememişler, daha doğrusu insan olmayı becerememişler demektir; çünkü Allah’ın bu beyanı insanlar içindir. İster kadın ister erkek olsun hiç fark etmez, birinin nefsi ilâhlık taslarsa; eşiyle huzur bulması, aralarında sevginin, aşkın, muhabbetin, rahmetin olması gerekirken eşine ilâhlık taslar, bunun neticesinde de ona eş olamaz.

İnsan, nasıl ilâhlık taslar?

Biri hayatı Allah’a göre değil de nefsine göre “ben, bence, bana göre” diyerek yaşadığında ilâhlık taslamış olur; çünkü “ben” dediği için Allah’ı yok sayar ve Allah’ın kendisinden istediklerini yapıp güzel olmaya, rahmet olmaya çalışmaz. Yalnızca “benim istediğim gibi olsun” der. Şayet evimizde bir sorun, sıkıntı varsa bilelim ki rabbimizi önce kendi gönlümüzde kaybetmişiz. Eğer rabbimiz gönlümüze tecelli etmiş olsaydı, mutlaka onun hesabını yapar ve sorun çıkarmak yerine eşimize, çocuğumuza rahmet olmaya çalışırdık.

Evet, Allah “aranızdaki sevgiyi, rahmeti ben veriyorum” buyurdu. Eş olamayanlar, Allah’ın kendileri için yaptığını, aralarına koyduğu rahmeti, sevgiyi reddeder. Bunu da eşine rahmet olmak yerine ilâhlık taslayarak yapar. Biri ilâhlık taslarsa eşiyle arasında sevgi olur mu, rahmet olur mu, muhabbet olur mu, huzur olur mu, sükûnet olur mu? -Elbette ki olmaz. Bunun yerine kavga olur, huzursuzluk olur, sevgisizlik olur, kin olur, nefret olur.

İnsanlığını kaybedenler evlerini huzursuzluk yeri, sorun, sıkıntı yeri, kavga yeri yaparlar. Allah’ın, aralarına koyduğu rahmeti, sevgiyi, yakınlığı, huzuru kovar, şeytanı evlerine misafir ederler. İster kadın ister erkek olsun hiç fark etmez, böyle yapanlar insan gibi duramamış, Allah’a göre bakıp Allah’ın kendilerine verdiği bu sevgiyi, muhabbeti âyet olarak okuyamamıştır. Allah “muhakkak ki bunda (enine boyuna düşünüp) tefekkür eden bir kavim için âyetler (ibret ve dersler) vardır” buyurduysa o zaman bilelim ki insanın, eşine karşı gönlünden duyduğu muhabbet, sükûn bir âyettir ve kul bu âyeti tadıp yaşamalıdır.

Birçok kardeşimize baktığımızda onlar da evlerinde bu tür sıkıntıları yaşarlar. Devamlı söylüyoruz; bir yerde sorun varsa orada Allah’ın hesabı yapılmamıştır. Sorunun ortadan kalkması için yapılacak tek şey vardır; o da Allah’ın istediği gibi yapmaya çalışmaktır. Allah’ın istediği gibi durup rahmet olmaya, hayr olmaya, muhabbet olmaya çalıştığımızda ortada sorun diye bir şeyin kalmadığını görürüz.

Allah’ın, kulları için istediği şey sevgidir, muhabbettir. İnsan da zaten ünsiyet peyda edebilen, yakınlık kurabilen, sevebilen, dost olabilen özelliklere sahip varlık demektir; ama insan bu yakınlığı, dostluğu doğru kullanmalıdır.

Nasıl?

Dostluk yalnızca Allah ile, resulü ile, mü’minler ile kurulur; çünkü Allah âyet-i kerimede “sizin dostunuz ancak Allah’tır, resulüdür ve iman edenlerdir”260 buyurmuştur. Biri dostluğu Allah ile, resulü ile mü’minlerle değil de şeytan ile kurarsa şeytanın verdiği vesvesenin peşinden gider, şeytana arkadaş olur, şeytan da onu uçuruma sürükler. Önce onun gönlünü cehenneme çevirir, sonra da evini, hayatını, ahiretini cehenneme çevirir. Düşmanın yapacağı şey budur! Allah bizi düşmanımız konusunda uyarmış ve “şeytanın adımlarına tabi olmayın! Muhakkak ki o, sizin için apaçık bir düşmandır.”261 “Ey âdemoğulları! şeytan sizi (de Allah’ın emirlerine karşı gelerek) ana babanızın ayıp yerlerini kendilerine göstermek için (nûrdan olan takvâ) elbiselerini soyarak cennetten çıkardığı gibi aldatmasın! Çünkü o ve kabilesi (olan yandaşları) sizin onları göremeyeceğiniz yerden sizi görürler”262 buyurmuştur. Bu düşman hayatımız boyunca bizi cehenneme götürmek için uğraşır. Bize düşen; hem dünyamızın hem de ahiretimizin cehenneme dönmemesi için onun vesveselerini dinlememek ve şeytana asla taviz vermemektir.

Hayat baştan sona cihadı, savaşı gerektirir. Hayatımız boyunca şeytan ile, nefsimiz ile, dünya ile, şeytanlaşmış insanlarla, Allah’tan başka tarafa davet edenlerle savaş hâlinde, cihad hâlindeyiz. Bu cihadı kazanabilmemiz için kendimizi sürekli olarak Allah’ın âyetleriyle, zikriyle, onun huzurunda olduğumuzu unutmamakla korumamız şarttır. Yoksa batağa saplanır, şeytanın tuzağına düşer, verdiği vesveseye kapılır, onun peşinden gideriz sonuç olarak uçurumdan aşağı düşeriz.

Evet, ceâle “kıldı, yaptı” fiilini anlamaya çalışıyorduk. Devam edelim inşallah.

“(Resulüm!) Hani rabbin bir vakit meleklere, ‘ben yeryüzünde bir halife yaratacağım’ buyurdu. Onlar da, ‘bizler hamdinle seni tesbih ve seni takdis edip dururken, orada fesad çıkaracak ve orada kan dökecek birini mi yaratacaksın?’ dediler. (Rabbin de onlara) ‘Muhakkak ki ben, sizin bilmediklerinizi bilirim’ buyurdu.”263 Melekler burada Allah’a itiraz etmiyor, sadece fikirlerini dile getiriyorlar.

Bazıları “melekler insanların kan döküp fesat çıkaracağını nereden biliyordu” diye sorarlar. İsterseniz bunu biraz izah edeyim.

Allah bir şey söylediğinde onunla ilgili her şeyi baştan sona kadar birden gösterir, öyle söyler. Allah, meleklere “yeryüzünde insanı halife kılacağım” buyurduğunda insanların neler yapacağını meleklere toplu hâlde bir anda gösterdi. Melekler de yeryüzünde savaşların olduğunu, kan döküldüğünü, bir kısım insanların fesat çıkararak insanların arasını bozduğunu, tefrika yaptığını seyrettiler. Onun için “halife olmaya biz daha layık değil miyiz” gibisinden bir manayla “biz seni hamd ile tesbih ediyoruz” dediler. Allah da onların bu sözüne karşılık “ben sizin bilmediklerinizi bilirim” buyurdu.

Genel itibariyle baktığımızda insanların çoğu yeryüzünde kan döküp bozgunculuk çıkarır. Allah’ın âyet-i kerimelerde “insanların çoğu akletmez.”264 “İnsanların çoğu şükretmez.”265 “İnsanların çoğu iman etmez.”266 “İnsanların çoğu kâfir olmuştur (küfre saplanmıştır)”267 buyurduğu gibi insanların çoğu şeytanın peşinden gitmiş ve şeytan, insanların çoğunu kendine bağlamıştır; ama insanların içinden bir de halife olmaya layık olan, rabbini gerçek manada temsil edebilen, hayatı Allah’ın isimleriyle yaşayıp Allah’ın fiillerini, güzelliğini her tavrıyla üzerinde gösterebilen Hz. İnsanlar çıkar.

“Ben sizin bilmediklerinizi bilirim” âyetinin hemen ardından “(Allah) Âdem’e (ve her biri bir Âdem olan insana) bütün isimleri (El Esmâu’l Husnâ’yı talim ettirip) öğretti” âyeti gelir. Allah, isimleri ile Âdem’e tecelli etmiştir; yani perdeyi açarak Âdem’in rûhundaki güzelliği Âdem’e gösterip ona “sen benim aynamsın, halifemsin, rûhumdan nefhettiğim varlıksın” demiştir.

“Sonra o (tecelli ettiği esmâ)ları meleklere arz edip, ‘eğer doğru söyleyenlerden iseniz, (haydi) şunların isimlerini bana haber verin’ buyurdu.”268 Haydi, bunun ne olduğunu anlatın. Haydi, Âdem’i anlatın. “(Melekler) Sen subhânsın (her türlü noksanlıktan münezzehsin ya rabbi), senin bize öğrettiğinden başka bizim hiçbir bilgimiz yoktur. Muhakkak ki sen alîmsin, hakîmsin (her şeyi, herkesi bilen ve her işinde hikmet ve hayır olansın)’ dediler.”269

Allah, tecelli ettiği esmâları meleklere arz edince melekler onun ne olduğunu bile anlamadılar; çünkü Allah’ın nefhettiği rûh sadece insanda vardır. Bunu Allah söylüyor.270 Allah, hemen ardından Âdem’e “bunların isimlerini sen haber ver” deyince Âdem de kendini tanıttı.271 İşte, melekler bundan dolayı Âdem’e secde etmiştir, dolayısıyla secde Âdem’in suretine, zahiri tarafına değil; Allah’ın nefhettiği rûhadır.

Evet, Allah bizi kendine yeryüzünde halife kılmıştır. Bizim de Allah’a halifelik mi yaptığımıza yoksa kan döküp fesat mı çıkardığımıza bakmamız lazım. Herkes kendine baktığında ne yaptığını net olarak görür.

Allah herkese kazanabileceği kadar imkânlar vermiştir. Burada önemli olan gücünün az olup olmaması değildir. Kimin gücü neyse halifeliği de o kadardır. Aynı şekilde insanın çıkardığı fesat da yine gücü kadardır. Biri iki kelime ya da bir tavırla bile olsa fesat çıkarmış ve çıkardığı bu fesat yüzünden kan dökülmüşse yeryüzünde kan döküp fesat çıkarmış demektir.

Allah’ın bizi yeryüzüne göndermesindeki muradı; imtihanlara onun istediği gibi karşılık verip yeryüzünde rabbimizi temsil etmemizdir. Halifeliğimizi yapabilmemiz için bize gereken şey de; her konuda “rabbim nasıl emretmiş, benden nasıl yapmamı istiyor, nasıl yaparsam rabbim benden razı olur, sahabeler Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’le beraber nasıl yapmıştı” deyip elimizden gelen bütün çabayı göstermektir. Bu çabamızı gösteriyorsak halifeliğimizi yapıyoruzdur; ama çabamızı göstermiyor, rabbimizin hesabını yapmayı ciddiye almıyor, bir de üstüne “bizde âdet şöyledir, şimdiki moda farklıdır, 21. yüzyıldayız artık herkes böyle yapıyor, o zamanla bu zaman farklıdır, şimdi sahabeler gibi yapamayız” diyorsak halifeliğimizi yerine getirmiyor, aksine Allah’ın vahyi karşısında fikir beyan ediyoruz demektir. Sanki 21. Yüzyılda kimse ölmeyecek, huzura gitmeyecek, yaptıklarının hesabını vermeyecek! Eğer zamana göre yaşar, insanların çoğuna uyarsak onlarla birlikte biz de ebedi hayatımızı kaybederiz sonra Kıyamet günü hiç kimse bizi kurtaramaz.

“Hani bir zamanlar rabbi, İbrâhîm’i birtakım kelimelerle (ateşe atılmakla, oğlu İsmâîl’i kurban etmekle ve daha birçok imtihana tabi tutmakla) imtihan etmiş, o da o (imtiha)nları tamamlayınca, (rabbi ona) ‘ben seni insanlara imam (her hususta kendisine tabi olunan önder) yapacağım’ buyurmuştu.”272

Bütün kavim Hz. İbrâhîm (a.s.)’a düşman olmuş ve Nemrut, Hz. İbrâhîm (a.s.)’ı ateşe atmıştı. Allah onu bu şekilde en ağır kelimelerle imtihana tabi tutmuş, üstüne “İsmâîl’i de kurban et”273 demişti. Hz. İbrâhîm (a.s.) bu imtihanları geçince Allah da ona “seni insanlara imam kılacağım” buyurdu. İmam, önde yürüyen demektir. Yani ona “seni insanların önüne koyacağım. Senin kazandığın gibi kazanmak isteyenler arkanda yürüyerek yaptığın gibi yapsın” buyurdu. Zaten biri onun gibi yapmıyorsa onu imam olarak kabul etmemiş olur.

Allah başka bir âyet-i kerimede Hz. İbrâhîm (a.s.) için “Allah İbrâhîm’i (ateşe atılmakla, oğlu İsmâîl’i kurban etmekle ve daha birçok imtihana tabi tuttuktan sonra kendisine) dost edinmiştir”274 buyurur. Hz. İbrâhîm (a.s.), tabi tutulduğu imtihanlarda gerekeni yaptığı için Allah onu dost edinmiştir. Hz. İbrâhîm (a.s.) ağır imtihanlardan geçmişti; çünkü diğerlerinin önünde yürümesi için o imtihanları geçmesi gerekiyordu.

Allah’ın imam kıldığı bir kulun imtihanları ağırdır, diğerlerinin ise çok daha hafif imtihanlardır; ama onların da imtihana tabi tutulduğunda öndekine tabi olmaları ve onun yaptığı gibi yapmaları gerekir! Allah, insanlar ona baksın ve onun gibi yapsın diye imam seçer, hidâyetçi seçer, nebî, resul, mürşid seçer.

İstisnasız bütün peygamberlere iman etmek şarttır; çünkü her bir peygamberin hâli bizim için örnektir. Bizim de Allah onları nasıl bir imtihana tabi tutmuşsa benzeri bir imtihanla karşılaştığımızda onların yaptığı gibi yapmamız lazım ki peygamberlere iman etmiş olalım. Eğer peygamberlere yapılan muamelenin benzeri bize geldiğinde onlar gibi yapmaz, kendimize göre bir tavır gösterirsek “o öyle yaparak yanlış yaptı, ben ondan daha iyi biliyorum, bence şöyle yapılması gerekir” demiş ve peygamberin kulluğunu kabul etmemiş oluruz; yani ona iman etmemiş oluruz. Bu duruma düşmemek için tabi tutulduğumuz imtihanlara nasıl karşılık verdiğimize bakalım. Eğer peygamberlerin yaptığının dışında bir şey yapıyorsak hemen tövbe edip peygamberler nasıl yapmışsa biz de aynen öyle yapalım. Öyle ki peygamberlere iman etmiş olalım.

“O da (İbrâhîm de), ‘soyumdan (gelenleri) de (imam yap, ya rabbi)’ dedi. (Rabbi de duasını kabul etti ancak) ‘Benim sözüm (senin soyundan da olsa nefsine zulmedip yeryüzünde fesad çıkaran) zalimlere erişmez’ buyurdu.”275

“Beş evladın varsa ve bunlardan üçü sana tabi olup doğru yapıyor, ikisi sana tabi olmuyorsa yalnızca o üçünü imam kılarım, diğerlerini imam kılmam; çünkü benim sözüm kendine zulmedenler için değil, doğru olanlar için geçerlidir.”

Allah başkası için kimseye torpil yapmaz. İmam, mehdi, hidâyetçi, mürşid olabilmek için ağır imtihanlardan geçmek şarttır. Bu nedenle biri dedesi mürşiddi diye sırf onun soyundan geldiği için mürşid olmaz. Bu âyet aynı zamanda dedesi ya da babası Mürşid-i kâmil olduğu için “belki ben de mürşidim” veya kendi zannıyla “belki ben mehdiyim” diyenlere bir ibrettir. Bilmemiz lazım ki kim peygambere tabi olmuş ve tabi tutulduğu imtihanlara peygamberlerin yaptığı gibi karşılık vermişse o kadar önde olmaya, imam olmaya layıktır.

Evet, Allah, kulunu ağır imtihanlara tabi tutar. Kul da tabi tutulduğu imtihanlarda sarsılmamalı ve bir an bile olsun Allah’tan başka tarafa dönmemelidir. Mürşid-i kamil, imam olan bir kul imtihanlar karşısında “neden böyle yaptın” diye rabbine hesap soramaz. Zaten biri böyle söylüyorsa imam olmaya layık olmadığı için Allah da onu ağır imtihanlara tabi tutmaz; çünkü kendisine ağır imtihanlar gelirse sarsılmamaya ve itiraz etmemeye gücü olmadığı için isyan eder. Allah da isyan edip kaybetmemesi için onu ağır imtihanlara tabi tutmaz.

Allah, kullarının kaybetmesini istemez. Bundan dolayı kimseyi kazanamayacağı imtihanlara tabi tutmaz. Allah birini ağır imtihanlara tabi tutuyorsa o kul bu imtihanları kazanabilecek vasıftadır, kararını vermiş ve canını ortaya koyup manevi olarak büyümüş demektir. Büyüdüğü için ağır imtihanlara her tabi tutuluşunda rabbine boyun büker ve gerekeni yapıp imtihanı kazanır.

Hiç kimseye gökten bir şey gelmez ya da Allah hiç kimseye torpil yapıp “al kulum, bu senin olsun” demez. Sakın kimse böyle bir umuda kapılmasın. Herkese sadece çalışmasının karşılığı vardır. Kim Allah için çalışır, çabasını gösterirse o kazanır. Allah için ayağa kalkmayanlara, imtihanlar karşısında peygamberlerin yaptığı gibi yapmayanlara ise Allah’a dostluğu kazanma nimeti yoktur; ama biri “ben rabbim için her şeyi yaparım” derse o zaman imtihanı da duasına göre olur ve Allah bu duasına göre onu imtihana tabi tutup ona kazanma imkânı verir.

Allah’a dost olmak, yaratılışın gayesi olan Allah’a âbd olmanın sonunda kazanılacak nimettir ve bir insanın kazanabileceği en büyük nimet de budur. Bu nimeti isteyenler gözünü, gönlünü rabbinden başka tarafa çevirmemeli, Allah onlara efâli ile tecelli ederken bu muamelesi karşısında “neden, niçin” dememelidir. Yoksa imtihana itiraz etmiş olurlar ki bu da dostluğa yakışmaz. Dostluğa layık olmaları için imtihan kendilerine ne kadar ağır gelirse gelsin nasıl bir sıkıntı, musibet, bela yaşarlarsa yaşasınlar her zaman “ben rabbimin emrettiği, sevdiği gibi yaparım. Rabbim bana böyle muamele ediyorsa benim için hayırlı olan, güzel olan budur ve ben böyle kazanabilirim” demelidirler.

Ağır imtihanlara tabi tutulmak yalnızca Mürşid-i kâmil seçilmek için geçerli değildir. Allah, kulunu zatına seçerken de ağır imtihanlara tabi tutar. Ağır imtihanlara tabi tutmadan kimseyi zatına seçmez; çünkü zatına seçeceği kul mutlaka buna layık olmalıdır.

Allah’ın zatına seçilmenin tek yolu; Mürşid-i kâmile tabi olup manevi yolculukta onunla birlikte yürümektir. Bize tabi olan kardeşlerimizin de yapması gereken şey; gönüllerini bizden ayırmamaktır. Bununla beraber kardeşlerimiz söylediğimiz her şeyin Allah’a vasıl olmaları, dost olmaları için olmazsa olmaz olduğunu, her kelimemizin kendilerine gerekli olduğunu bilmelidir. Bu yüzden biri rabbini istiyorsa söylediğimiz bir kelimeyi bile kenara koyamaz. Koyarsa gerekeni yapmamış olur ki biz de onun için bir şey yapamayız.

Misal; biri vuslat yolculuğunda yürümesi için söylediğimiz şeyler hakkında “ben bunu yapamam, şöyle olsa daha iyi olur” derse bizden daha iyi biliyor demektir. Biz de ona “madem öyle buyur, kendi başına yürü” deriz; ama bize tabi olmuşsa “ben Allah’a dost olmak için rabbimin emrettiği her şeyi yaparım” derse bu defa da ona “buyur, beraber yürüyelim” deriz. O da söylediklerimizi ciddiye alır ve gereğini yapınca kazanır.

Evet, ceâle fiilinin geçtiği âyetleri anlamaya çalışıyorduk. En son, Allah’ın Hz. İbrâhîm (a.s.) için “Allah İbrâhîm’i (ateşe atılmakla, oğlu İsmâîl’i kurban etmekle ve daha birçok imtihana tabi tuttuktan sonra kendisine) dost edinmiştir” buyurduğunu söyledik. Okuyacağımız bu âyette Allah yine Hz. İbrâhîm (a.s.)’a hitap eder. “Hani biz, bir zamanlar İbrâhîm’e Beyt(ullah olan Kâbe’n)in yerini (onu yeniden inşâ etmesi için gösterip oraya) yerleştirmiş (ve ona şöyle demiştik), bana hiçbir şeyi şirk koşma, tavaf edenler, kıyamda duranlar, rükû edenler ve secde edenler için evimi temiz tut.”276

Allah Hz. İbrâhîm (a.s.) ve Hz. İsmâîl (a.s.)’a “evimi temiz tutun” buyuruyor. Bu temizlik hem manevi hem de zahiri temizliktir. Eğer Allah mescitlerinin temizlik görevini iki peygamberine veriyorsa o hâlde mescitlerin temizliği peygamberin yaptığı, şerefli bir iştir.

Bütün mescitler Beytullah’ın, Allah’ın evinin dünyanın farklı yerlerindeki şubeleridir ve onların temizliği de şerefli bir iştir; ama baktığımızda öyleleri var ki Allah’ın evini temizlemeye tenezzül etmezler. Bunun sebebi; peygamberi bir bakışla, Allah’a göre bakmamalarıdır. Mescide gelenler Allah’a ibadet edip secde ediyor, rükû ediyor, itikâfa giriyorsa ve Allah biri her şeyini, öbürü de canını kurban eden iki peygambere “ibadet edecek olanlar için evimi temiz tutun” demişse mescidi temizlemenin ne kadar büyük bir şeref olduğunu buradan anlamak gerekir; ama bu şerefin büyüklüğünü, kıymetini bilmeyenler “başka işim yok mescidi, camiyi, medreseyi, Kur’ân kursunu, dergâhı mı temizleyeceğim” deyip buna tenezzül etmez ve iki peygambere verilen vazifeyi kabul etmezler.

Allah’ın evinde zahiri temizliğin olduğu gibi bir de manevi temizliğin olması; yani gelenlerin manevi olarak da temizlenmesi gerekir. Manevi temizliğin yapıldığı mescitler dergâhlardır; çünkü Allah nefsi tezkiye edip temizleme vazifesini Mürşid-i kâmile vermiştir. Onlar da kendilerini dinleyenleri nefsin şirkinden, küfründen temizler ve onların gönüllerini Allah’ın aşkıyla, muhabbetiyle doldurur.

Evet, dergâhlar nefsi temizleyen, gönüllerdeki hastalıkları iyileştiren manevi hastanelerdir. Bu yüzden dergâha gelenler kapıdan içeri girmeden önce nefislerini dışarıda bırakıp dergâha öyle girmelidir. Buraya gelenler, Allah ile beraber olmaya, Allah’ın huzurunda durmaya; yani secde etmeye, rükû etmeye, rabbini zikretmeye, tefekkür etmeye, rabbini bilmeye, tanımaya, anlamaya, rabbinin vahyini dinlemeye gelsin. Yoksa buraya gelip boş boş konuşur, zaman geçirirse bu ona yakışmaz ve buradan hiçbir şey kazanamaz! Aynı şekilde burada temizliği yapana hakaret etmiş olur.

Peki, burada manevi temizliği yapan kimdir?

Elbette ki biz yapıyoruz. Bir de bu temizliği yapmaya çalışan kardeşlerimiz yapıyor. Biz kulun, rabbine dönmesi için bu kadar feryad edip çaba, gayret gösterirken biri de gelip burada boş boş konuşursa bundan daha büyük gevezelik olur mu! Ona “nefsin ile, dünya ile beraber olup boş konuşacaksan burada konuşma, git dışarıda konuş” denilir.

Tabi, bunları normal günlük konuşmalar için söylemiyorum. Konuşulması gereken herhangi bir iş varsa tabi ki oturulur, konuşulur; ama burada olmaktan asıl gaye; nefsi dışarıda bırakıp Allah’ın huzurunda nasıl durulması gerektiğinin talimi olmalıdır. Kardeşlerimiz dergâhta, Allah’ın huzurunda edeple nasıl durulması gerektiğinin talimini yapmalıdır. İnsanda edep yoksa hiçbir şey yoktur. Kazananlar kazandığını edebinden kazanır, kaybedenler de edepsizliğinden dolayı kaybeder. Tabi, bu edep bize göre değil Allah’a göre edeptir.

Yâ eyyuhâllezîne âmenû in tettekullâhe yec’al lekum furkânâ:277 “Ey iman (ettiğini iddia) edenler! Eğer Allah’a karşı takvâ sahibi olursanız (kulluk sorumluluğunuzu bilip yerine getirmeye çalışırsanız) O, size (hakla bâtılı birbirinden ayıran) Furkân’ı verir.”

Kulluk sorumluluğunuzu bilir, “ben Allah’ın kuluyum, hayatı kul olarak yaşamak ve rabbime âbd olmak istiyorum, yeter ki rabbim kulluğumu kabul etsin ve bana ‘kulum’ desin, karşılığında gereken her şeyi yaparım” deyip tavrınızı ortaya koyarsanız, kendinizi Allah’ın azabından, gazabından, cehennemden korur, rabbinizi kaybetmekten korkarsanız Allah size furkân nûrunu verir ve gönlünüz o nûrla aydınlanır. Allah bunu her konuda yapar. Size verdiği furkân nûruyla karşılaştığınız şeyleri aydınlatır, oradaki hak ile bâtılı ayırmanız, görmeniz için işin hakikatini size gösterir. Kul olmayı kabul ettiğiniz için her olay ve durum karşısında sizin için bu furkân nûru tecelli eder.

Furkân; hakkı bâtıldan ayıran manevi gözdür. Furkân, kulun gönül gözünü açar. Allah bir kula furkân verirse o kul, furkânla neyin hak, neyin bâtıl, neyin doğru, neyin de yanlış olduğunu anlar. Bununla beraber gönlüne gelen şeylerin Allah’tan mı yoksa şeytandan mı olduğunu anlar.

Allah’ın neyi yapıp yapmadığını anlamaya çalışıyorduk ya işte, Allah bize “kuluma furkân nûrunu veririm” buyuruyor.

Allah, takvâ sahibi olan kuluna sadece furkânı vermekle kalmaz bir de onun günahlarını örter, inkâr eder. Şimdi okuyacağımız âyette Allah bunu beyan ediyor. Ve yukeffir ankum seyyiâtikum: “Ve sizin kötülüklerinizi örter.” Günahlarınızı inkâr eder. O günahı sanki hiç işlememişsiniz gibi kabul eder.

Allah bir kuluna “sen günah işlemedin” derse hiç kimse ona “sen günah işledin” diyemez! O kul bile işlediği günahı hatırlamaz, hatırlayıp rabbi huzurunda mahcup olmaz, utanmaz; çünkü Allah bir günah için “yok” dediyse o günah yok olur.

Ve yağfir lekum: “Ve sizi mağfiret eder.” Demek ki Allah günahların bir kısmını mağfiret ediyor, bir kısmını da inkâr edip hiç olmamış, hiç işlenmemiş gibi muamele ediyormuş! Vallâhu zul fadlil azîm:278 “Çünkü Allah büyük lütuf sahibidir.” Allah’ın, kuluna olan lütfu azimdir, özeldir.

Allah’ın, kuluna olan bu lütfu; kulun Allah’a âbd olması, ayna olması, dost olması, halife olması, Hz. İnsan olması, rabbini kabul etmesi, kendisine her anda yaptığı muameleyi kabul edip iman etmesi, sevmesi ve bütün çabası, gayretiyle bu muameleyi görmeye, anlamaya çalışması karşılığındadır.

Allah, furkân verir. Genel olarak baktığımızda mü’minlerin furkânının olup olmadığını net olarak görürüz. Bir mü’minin furkânı varsa o mü’min, takvâ sahibidir, cennetliktir, velidir. “Allah mü’minlerin velisi (dostu ve yardımcısı)dır.279 Allah muttakilerin (kulluk sorumluluğunu bilip yerine getirmeye çalışanların) veliyysi (gerçek ve hakiki dostu)dur.”280 buyurdu Allah. Onun için mü’min velidir. Velinin de furkânı vardır. Veliler doğruyu yanlıştan, hakkı bâtıldan, güzeli çirkinden, yanlışı doğrudan ayırabilenlerdir, Allah bunu onlara gösterir; ama öyleleri var ki mü’min olmasına rağmen hakka karşı durmuş, bâtıldan yana olmuştur, yine de hakta olduğunu iddia eder!

Allah bâtılda olanların hâlini beyan ederken “şüphesiz ki kâfirler, mallarını (insanları) Allah yolundan alıkoymak için harcarlar ve daha da harcayacaklar; ama sonunda (bu) kendilerine bir hasret (ve pişmanlık) olacak ve en sonunda da mağlup olacaklardır. Nihâyetinde kâfirler cehenneme (sevk edilerek orada) toplanacaklardır.” Bu kısım çok ilginçtir. “Ta ki Allah, murdarı temizden (kâfiri, mü’minden) ayırsın ve bütün murdarları birbiri üstüne koyup hepsini yığarak cehenneme atsın! İşte onlar, hüsrana uğrayanların ta kendileridir”281 buyurur.

Murdar; pis olan, habis olan anlamındadır. Allah habis olanlarla temiz olanları birbirinden ayırmayı dilemiştir. Herkes ne mal olduğunu ortaya koysun diye de kullarını imtihana tabi tutar. Sonra pis olanların hepsini üst üste koyup biriktirir, ardından onları cehenneme atar; ama furkânı olmayanlar bunu göremez.

Peki, Allah, pis olanları nasıl üst üste koyar?

Bir yanda pis olanlar, bir yanda da temiz olanlar vardır; ama pis olanlar bir tane değildir.

Daha iyi anlaşılması için izah edeyim.

Baktığımızda Yahudi’si, Hristiyan’ı, müşriki, münafığı hepsi insanları Allah yolundan alıkoymak için bir şeyler yapmaya çalışır ve her birinin gittiği yer cehennemdir; fakat furkânı olmadığı için bazı mü’minler onların safında yer alır ve peşlerinden gider. Peşlerinden gidince mü’min olarak kalabilirler mi? -Elbette ki kalamazlar. Hepsi birbirlerini takip edince ise Allah’ın beyan ettiği gibi üst üste gelmiş olurlar; yani kendi tercihleriyle aynı tarafta durdukları için üst üste yığılırlar. Yoksa Allah onları alıp üst üste koymaz. Allah, herkes neyin ne olduğunu bilsin, görsün, anlasın ve “ben görmedim, anlamadım” demesin diye onların, insanları Allah yolundan alıkoymalarına müsaade eder.

Bir yerde müşrik, münafık, kâfir, Yahudi, Hristiyan, zalim varsa şeytan, iblis oradadır ve onlarla beraberdir. Mü’min de gider, onların arkasında durup “ben de sizinle beraberim” derse o da iblisle, şeytanla beraber olmuş olur, böylelikle hepsi üst üste birikir, Allah da onları sonunda cehenneme atar.

Bu hâlden kurtulmak için o kadar feryad edip mü’minlere “sizin veliniz Allah’tır, resulüdür, mü’minlerdir. Başka tarafa dönüp bakmak doğru değildir, mü’mine yakışan bir şey değildir” diyoruz. Bize düşen; Allah’a, cennete firar etmek ve âlemlere rahmet olana tabi olup herkese rahmet olmaktır. “Şunlar doğru yapıyor, şunlar yanlış yapıyor, falancalar haklıdır, diğerleri haksızdır” demek yanlış bir düşüncedir. Böyle yaparak hiç farkında olmadan kendimizi ateşe atarız.

Kulun hiçbir fikri, düşüncesi olamaz. Allah’a kul olanların fikri, düşüncesi Allah’ın vahyidir. Mü’minler her zaman “Allah ne dediyse o doğrudur” derler. Kul olmayı kabul etmişsek biz de bu hâlde olmalıyız. Allah’ın vahyini bırakıp “falan cemaat şöyle yaptı, falan tarikat böyle yaptı, falan mezhep şöyle yapıyor” demek kulluk değildir. “Lâ ilâhe illallah Muhammed’un resulullah” diyenler bizim mü’min, Müslüman kardeşlerimizdir, demeyenler de şeytanın tuzağına düşmüş insan kardeşlerimizdir. Bakışımızın yalnız bu şekilde olması gerekir.

Birbirimizden ayrı gayrımız yoktur. Hepimiz mü’min kardeşiyiz. Cennete koşarken mü’minleri “buyrun, bu güzelliği, ibadeti, hayrı birlikte yapalım, Allah’a beraber koşalım” diyerek, iman etmeyenleri de “Allah’a iman edelim, Allah’a dönelim” diyerek davet etmen lazım. Davete icabet edenler gelir, icabet etmeyenler seni ilgilendirmez; çünkü hidâyeti verecek olan Allah’tır. Bizim işimiz hidâyet vermek değil; hidâyete davet etmektir. Bu yüzden “yok, ben zorla yaparım” diyemezsin. Nasıl zorla yapacaksın! Sana bu yetkiyi kim verdi! Sen kimsin, nesin, kendini ne zannediyorsun!

Aynı şekilde iman etmeyenlerle beraber olup “biz de onlarla beraberiz” dersen sen de onlardansın; çünkü imtihanı kabul etmiyorsun, hani imtihan nerde! Her anda fââl olan, her anda bir şe’ende olan Allah nerde! Sen Allah’a nasıl iman ettin! İman ettiğin Allah sana “git dünyayı cennete çevir mi” buyurdu! Yoksa dünya imtihan yeridir, savaş bitmez, cihat bitmez mi dedi! Allah “insanların çoğu cehennemliktir, çoğu iman etmez” buyurmadı mı!282 İnsanların çoğu aklını kullanmaz, şükretmez, çoğu nankördür, demedi mi?283 -Dedi. O hâlde sen şükretmeye, aklını kullanmaya, iman etmeye, imanını kemale erdirmeye, rabbine yakın olmaya, rabbine koşmaya bak! Bunu yaparken de çabanı nasıl gösteriyorsan insanları bu çabayı göstermeye, gittiğin yere; rabbine, cennete, insan olmaya, rahmet etmeye, güzellik olmaya, ikram olmaya, hayır olmaya davet et. Yapman gereken şey budur.

Bir memlekettekiler toplanıp bir insanı öldürmeye karar verirse o bir insan için bütün memleketteki insanların katil olması ve cehenneme gitmesi hükmü vardır; çünkü öldürmeye birlikte karar verdiler. Memleketteki herkes o bir insan için cehennemlik olur ve hepsi Allah’ın gazabına uğrar. Hepsi bir insanı öldürmekle bütün insanlığı öldürmüş olurlar. Allah âyet-i kerimede “kim bir canı, bir can karşılığı veya yeryüzünde bozgunculuk çıkarmaya karşılık olmaksızın (haksız yere zahiren veya manen) öldürürse bütün insanları öldürmüş gibidir”284 buyurdu. “Benim hükmüm böyledir” buyuruyor Allah. Sen nasıl Allah’ın rûhundan nefhettiği birini haksız yere, zulmederek öldürüyorsun! Hangi amaçla olursa olsun fark etmez senin o öldürdüğün Hz. İnsandır, başka bir şey değil!

Başka bir örnek daha vereyim. İdamlık suç işlemiş bin kişi bir gemide bulunsa ve sana saldırsalar; ama içlerinde bir tane masum kişi bulunsa yine de o gemiyi batıramazsın; çünkü orada bir tane suçsuz insan vardır. Gemiyi batıramaz, o bir masumu bin suçluya kurban edemezsin. Hâl böyleyken baktığımızda adam çıkıp kendini patlatıyor ve bir anda on tane, yirmi tane suçsuz insan ölüyor! Şimdi sen ne kazandın! Bu saldırıyı “evet, doğrudur” deyip destekleyenler nasıl “doğrudur” diyebiliyor! Sen Hz. İnsan olabilecek, Allah’ın kendisine mühlet verdiği, kendisine davet ettiği, dost olması gereken insanı Allah ona bir ömür verip müsaade etmişken yarı yolda alıkoydun. Bunun hesabını verebilir misin! Hiç kimse bunun hesabını veremez.

Kendimize göre hesap edelim. Hepimiz beş, on sene önce çok farklı hâllerdeydik, şimdi ise bambaşka bir hâldeyiz. Şimdi o patlamada ölen biz olmuş olsaydık huzura şimdiki gibi tövbe etmeden, istiğfar etmeden, Allah’a dönmeden gitseydik bunun hesabını kime soracaktık? -Tabi ki kim bizi öbür tarafa göndermişse ona soracaktık; çünkü ölmeseydik, belki Allah yolunda bir şeyler yapardık. Ya da şimdi bile biri bizi öldürerek ahirete gitmemize sebep olsa yine ona hesap sorar mıyız? -Elbette ki sorarız. Belki beş sene sonra Allah’a çok yakın bir Allah dostu olacaktık. Şimdi buna mâni olanlar bu yaptıklarının cezasını çekmez mi! Bir cana kıymak geriye dönüşü olmayan bir yoldur. Bu durumda kim bunun hesabını verebilir!

Allah’a göre bakarken Hz. İnsana göre de bakmak gerekir. Öyle kuru kuruya “bence” demek yetmez. Önce insanın ne olduğunu görelim, insanı tanıyalım. Allah katında bir insanın kıymetini, değerini bilirsek hesabı doğru yapma imkânımız olur. O zaman da zaten bırakalım birinin canına kastetmeyi ya da kastedenleri desteklemeyi birine haksızlık yapmaya bile korkarız.

Bu yaptığım siyaset değildir, ben yalnızca herkesi Allah’a davet ederim. Allah’ın gazabına doğru gidenleri ise Allah’ın rahmetine doğru gelsinler diye Allah’ın vahyine uymaya davet ederim. Siyaset de neymiş!

Önemli olan insandır. Allah her şeyi olduğu gibi beyan etmişken kalkıp “ben, bence, bana göre” diyen insanın şerefi var mıdır! İnsan ki şerefini Allah’tan almıyorsa, Allah’a kul olmaktan, itaat etmekten, imanından dolayı şereflenmemişse onun bir şerefi, kıymeti, değeri var mıdır! O zaten köpekten daha aşağıdadır! Allah hükmünü verip “ben seni Hz. İnsan olasın diye dünyaya göndermişim, melekleri sana secde ettirmişim. Her şeyi senin emrine, hizmetine vermişim. Senden istediğim bana iman etmek ve bana âbd olmaktır”285 buyuruyorken o ise başka tarafa koşup “ben haklıyım” diyor! Sen kime göre, neye göre haklısın! Sen kimin mülkündesin! Bu hayat sana mı aittir! Kendini Allah’ın sana emaneten verdiklerine sahip mi gördün, öyle mi zannettin! Sen Allah’ı, onun varlığını, hükmünü, davetini kabul etmiyor musun! Ediyorsan niye başka tarafa gidiyorsun!

Aklın, gönlün nereye gidiyorsa sen de oradasın, yarın Kıyamet günü Allah’ın hükmü karşısında “ben haklıyım” demekle bir şey kazanmayacağını göreceksin. Neden aklını, gönlünü Allah’ın âyetlerini, isimlerini, güzelliğini, fiilini, muamelesini anlamak için kullanmıyorsun! Allah’ın “o, aklını kullanmayanların üzerine (şirk ve küfür) pisliği(ni) döker”286 âyetinin tecellisi budur. Sen Allah’ın vahyi karşısında “benim bildiklerim, benim düşüncem doğrudur” dediğin için düşüncelerin senin üzerine pislik olarak dökülmüştür. Bir dön de nereye gittiğine bak! Gönlün nereye gitmişse sen oradasın, gönlünü meşgul ettiklerinle berabersin, onlara dostsun, onlara arkadaşsın. Kıyamet günü de onlarla beraber haşrolacak, onlar neyi kazanmışsa sen de onu kazanacaksın.

Hepiniz şahidsiniz; ben “gelin, benimle beraber olun” demiyorum, “birlikte Allah ile beraber olalım” diyorum. Asla bundan başka bir şey söylemem. Artık içinde bulunduğumuz tehlikenin farkında olalım. Kan dökenler, insanlar arasında fitne çıkarıp kardeşi kardeşe düşürenler insanlara “gelin, bizimle beraber olun” diyorlar! Eğer gidip onlarla beraber olursan cinayetle, kanla, gözyaşıyla, zulümle, şeytanla, cehennemle beraber olursun! Kıyamet günü de onlarla beraber ebediyen kaybedersin.

Evet, Allah temiz olanlarla murdar olanları ayırır sonra da murdar olanların (pis olanların) hepsini bir araya getirip üst üste koyar ve onları cehenneme atar. Bu bir tek ahirette olmaz. Allah onları dünyada da bir araya getirir. O yüzden küfür tek millettir.

Allah’ın bunu bize anlatmasında bir hikmeti vardır. Allah bize “buna şahid olun ki nerede durmanız gerektiğini bilin. Pis olanlarla beraber olmayın. Onlarla olursanız gönlünüz, kalbiniz ölür, Allah ile bağınız kesilir, imanınızı kaybeder ve onlar gibi murdar olursunuz” buyuruyor ve onların tarafında durmayalım diye bize bunları tek tek beyan ediyor.

Onların tarafında durmamak için bize düşen; öncelikle takvâ sahibi olmak ve furkânı kazanmaktır. Takvâ sahibi olmanın, fûrkanı kazanmanın yolu da ancak Resulullah (s.a.v.) Efendimize iman etmek, ona tabi olmak ve onun yaptığı gibi yapmaktır. Allah âyet-i kerimede yâ eyyuhâllezîne âmenûttekûllâhe ve âminû bi resûlihî:287 “Ey iman (ettiğini iddia) edenler! Allah’a karşı takvâ sahibi olun (kulluk sorumluluğunuzu bilip yerine getirmeye çalışın) ve resulüne iman edin.” Yani takvâ sahibi olabilmeniz için Allah’ın resulüne iman edin; onun resulü nasıl bir hayat yaşadıysa siz de öyle yaşayın, buyurmuştur.

Resule iman; onu, onun yaşadığı hayatı, ahlakını, kulluğunu, Allah’ı sevmesini sevmektir. Yetmez, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz nasıl ki âlemlere rahmetse bir de rahmet olmayı sevmektir ve rahmet olmak için gerekli çabayı, gayreti göstermektir. İman budur! Kul ancak böyle olunca Allah’a karşı takvâ sahibi olabilir.

Allah, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e tabi olup takvâ sahibi olduktan sonra ne olacağını beyan eder. “Ey iman (ettiğini iddia) edenler! Allah’a karşı takvâ sahibi olun (kulluk sorumluluğunuzu bilip yerine getirmeye çalışın) ve resulüne iman edin ki (o), size rahmetinden iki kat versin ve size onunla yürüyeceğiniz bir (iman) nûr(u) bahşetsin, bir de sizi(n günahlarınızı) mağfiret etsin; çünkü Allah ğafûrdur, rahîmdir (her türlü günahı mağfiret eden, isimlerinde ve fiillerinde her zaman rahmeti tecelli edendir).”288 Âlemlere rahmet olana tabi olup rahmet olursanız o da size kendinden iki kat rahmet verir. Bir de o nûrun aydınlığında yürüyesiniz diye size nûr yaratır, nûr kılar.

Demek ki Allah’ın resulüne tabi olmadan olmuyormuş! Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in kulluğunu kabul edip onun gibi yapmadan ona tabi olunmaz. Onun gibi yapınca “Allah size rahmetinden iki kat verir ve size nûr verir, böylece rabbinize giden yolu yürürsünüz” âyetinde beyan edildiği üzere Allah sana nûr verir, sen de bu nûrla neyi nasıl yapman gerektiğini anlar, bilirsin. Bir de Allah günahını mağfiret eder; çünkü o, ğafur ve rahimdir.

“Ey insanlar! Şüphesiz ki biz, sizi bir erkekle bir dişiden yarattık ve (birbirinize karşı soy ve renginizle övünesiniz diye değil, bilakis) birbirinizle tanışmanız için sizi milletlere ve kabilelere ayırdık (ki Allah’ın kudretine şahid olasınız). Muhakkak ki Allah katında ikrama en nail olanınız, ona karşı (en çok) takvâ sahibi olanınız (yani kulluk sorumluluğunu bilip en çok yerine getirmeye çalışanınız)dır. Muhakkak ki Allah alîmdir, habîrdir (her şeyi, herkesi bilen ve her şeyden, herkesten haberdar olandır).”289

Zahiri olarak üstünlük diye bir şey yoktur. Kimse ne renginden, ne ırkından, ne de dilinden dolayı bir üstünlük sahibidir. Kim Allah’a karşı takvâ sahibiyse Allah’ın güzelliğine, ikramına nail olan, Allah’a halife olan, ayna olan, yakın olan, dost olan odur.

Sadakallahulazim.

Hep birlikte Allah’ın güzel fiillerini nüzul sırasına göre anlamaya çalışıyoruz. Allah önce kuluna talim ettirir sonra onu davet eder, sonra imtihana tabi tutar, sonra da yapar, kılar.

Allah’ın “ceâle (kıldı, yaptı)” fiilini öğrenmeye çalıştık. İnşallah bir sonraki sohbetimizde emlâ (mühlet verdi) fiilini anlamaya çalışacağız. Kul yanlış yapınca Allah onun cezasını hemen vermez. Kulu dönsün, tövbe etsin, iman etsin diye ona mühlet verir. Tabi, Allah’ın verdiği mühletin de bir sınırı vardır. Kul bu sınıra gelirse daha önce de anlattığımız gibi; Allah onun kulağına ağırlık verir, gözüne perde çeker, kalbini de mühürler; ama dünyada yaşamaya devam ettirir.

Neden?

İyice batsın ki cehenneme doğru yol alırken hiçbir mazereti olmasın. Ayrıca Allah ona verdiği nimetleri de ondan almaz, o da kendisinin doğru yolda olduğunu zanneder.

Allah kalbi mühürlenen birine öleceği güne kadar mühlet verip “haydi, git hayatını yaşa” der. Çünkü dünya imtihan yeridir. Allah da diğer kullarını onunla imtihana tabi tutar, imtihan sebebi kılar. O kişi Allah katında artık çöp gibidir, hiçbir kıymeti, değeri yoktur. Yalnızca imtihan sebebidir. Bazen fesat çıkarır, bazen küfre davet eder, bazen zulmeder, bazen gevezelik yapar, gıybet eder; ama her defasında doğru yaptığını zanneder ve bunu dile de getirir. Hâlbuki o ebediyen kaybetmiştir.

Sonraki sohbetimizde emlâ “mühlet verdi, mühlet verir” fiilini daha detaylı bir şekilde anlayacağız inşallah.

Allah bizi cehenneme doğru yol alırken cennete gideceğini zannedenlerden eylemesin inşallah. Allah bizi hakikati anlayanlardan eylesin. Allah bizi her anda rabbi ile muhatap olduğunu ve Allah’ın kendisine kazanma imkânı verdiğini görüp kazanmak için gereğini yapanlardan eylesin. Allah bizi gerçek manada iman edenlerden eylesin. Allah bizi takvâ sahibi olan, furkân verdiği kullarından eylesin. Allah bizi “rabbim Allah’tır” deyip başka tarafa dönmeyenlerden eylesin. Allah bizi “ben Allah’a teslim oldum” diyen kullarından eylesin inşallah.

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Rûm /54 ↩
  2. Enfâl /2 ↩
  3. Alak /1 ↩
  4. Alak /1 ↩
  5. Alak /2 ↩
  6. Rûm /54 ↩
  7. Rûm /21 ↩
  8. Mâide /55 ↩
  9. En’âm /142 ↩
  10. A’râf /27 ↩
  11. Bakara /30 ↩
  12. Ankebût /63 ↩
  13. Mu’min /61 ↩
  14. Ra’d /1 ↩
  15. Nahl /83, İsrâ /89 ↩
  16. Bakara /31 ↩
  17. Bakara /32 ↩
  18. Hicr /29, Sâd/ 72 ↩
  19. Bakara /33 ↩
  20. Bakara /124 ↩
  21. Sâffât /102-103 ↩
  22. Nisâ /125 ↩
  23. Bakara /124 ↩
  24. Hac /26 ↩
  25. Enfâl /29 ↩
  26. Enfâl /29 ↩
  27. Âli İmrân /68 ↩
  28. Câsiye /19 ↩
  29. Enfâl /36-37 ↩
  30. A’râf /179, Ra’d /1 ↩
  31. Ankebût /63, Neml /73, Nahl /83 ↩
  32. Mâide /32 ↩
  33. Bakara /34, 186, Câsiye /13, Zâriyât /56 ↩
  34. Yûnus /100 ↩
  35. Hadîd /28 ↩
  36. Hadîd /28 ↩
  37. Hucurât /13 ↩