close

18.Bölüm (EN’ÂM - SÂFFÂT SÛRELERİ)

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Hep beraber Allah’ın ayetlerine tövbeyle, istiğfarla, hamdla, şükürle, duayla cevap vermeye çalışıyoruz.

Sohbetlerimizi yaparken sizin de bildiğiniz üzere Allah’ın dinini Allah’ın kitabından öğrenmeye çalışıyoruz; çünkü Allah ne söylemişse doğru olan, hak olan odur. Bu yüzden hiç kimse Allah’ın söylediğinin üzerine söz söyleyemez. Eğer söylerse “Allah bilmiyor, ben biliyorum” demiş olur ki zaten iblisin yaptığı da buydu. Allah, iblise “Âdem’e secde et” diye emrettiğinde iblis, Allah’ın bu hitabına karşılık “ben ondan hayırlıyım”832 demiş; yani “ben daha iyi biliyorum” demek istemişti.

Allah bizi böyle bir hâlden muhafaza eylesin inşallah.

Zaten “Ayetlere Dua ve İstiğfarla Cevaplar” sohbetlerimizde mukabeleyi yapmamızın sebebi; bütün kardeşlerimizin her konuda mutlaka bir fikri, bir düşüncesi olsun ve kardeşlerimiz Allah’ın hükmünün ne olduğunu Allah’a göre anlasın, konuşurken de “bence, bana göre” diyerek değil Allah’a göre konuşup Allah’a din öğretmeye kalkışmasın diyedir. Bundan dolayı Ayetlere Dua ve İstiğfarla Cevaplar sohbetlerimizi yapıyoruz.

Şimdiye kadar Allah’ın kitabı okunmadan din üretilmeye çalışılmış, farklı farklı kitaplar yazılarak o kitaplardan vaazlar verilmiştir. Kısacası millet, dinini Allah’ın kitabından değil birilerinden öğrenmiştir. Oysaki Allah, kitabını her bir kula tek tek indirmiştir. Bu yüzden bizim de Allah’ın her bir vahyi için “Allah bunu bana söylüyor, benim için söylüyor” dememiz gerekir. Eğer kitabımıza karşı bakışımızın böyle olması gerektiğini anlamazsak o zaman “Kur’an benim kitabım değil” demiş oluruz.

İşte, hepimiz Allah’ın bu kitabı her birimize özel olarak, tek tek indirdiğini bilelim, bununla beraber Kur’an’ın bizim kitabımız olduğunu anlayalım, buna iman edelim ve hayatımızı Allah’ın kitabına göre yaşayalım diye hep birlikte Allah’ın kitabını anlamaya çalışıyoruz.

Ayetleri anlamaya çalışırken dedikodunun, iftiranın, gıybetin, fitnenin ne kadar büyük bir günah olduğunu gördük, sohbetlerimizde bunu görmeye, anlamaya da devam edeceğiz inşallah.

Allah ayet-i kerimede “fitne, adam öldürmekten daha beterdir”833 buyurmuştur. Fitne; bilmediğimiz herhangi bir konuda Allah’ın emrinin dışında konuşmak, birilerini bilgimiz olmadan, yanlış yere eleştirmek veya çekiştirmektir. Mesela; öyleleri var ki hiçbir şey görmediği, bilmediği hâlde sanki bilgisi varmış gibi konuşur, eleştirir, çekiştirir, insanlar hakkında dedikodu yapar.

Söz konusu bir cemaat olunca, Allah’ın yolu olunca durum bambaşka bir hâl alır; çünkü eleştirilen, çekiştirilen ya da iftira atılan bir kişi değil bir cemaattir, şayet o iftira atılanlar bir de Allah yolundaysa bu durumda o cemaate iftira atılırken Allah’ın yoluna iftira atılmış olur.

Mutlaka kardeşlerimiz dışarıda gereksiz yere, cahilce, kendilerini ateşe, Allah’ın gazabına atarcasına insanların bize iftiralar attığını duymuşlardır. Elbette ki bunda kardeşlerimizin de etkisi vardır.

Birileri bir kardeşimiz hakkında dedikodu yapınca ya da iftira atınca kendini âlim zanneden koca koca adamlar da sanki başka işleri, dertleri yokmuş gibi bizi hiç tanımadan, dergâha gelip misafirimiz olmadan sadece bu dedikoduya, iftiraya bakıp bütün cemaati bu iftirayla sıvıyor, hatta bizi de bu iftiranın içine katıyorlar.

Bu iftiranın ne olduğunu olduğu gibi açıkça söyleyeyim ki mesele doğru bir şekilde anlaşılsın. Dışarıda bazıları bizim hakkımızda “dergâhta uyuşturucu kullanıyorlar, büyükleri de buna fetva veriyor” diye bir dedikodu çıkarmışlar! Bunu kim görmüş diye sorduğumuzda da “öyle duyduk, insanlar öyle söylüyor” diyorlar. Allah ayet-i kerimede “ey iman edenler! Bir fâsık size haber getirdiğinde onu araştırın, yoksa bilmeden bir kavme zulmetmiş olursunuz”834 buyurmadı mı! Mutlaka bunu insanlara söyleten birileri vardır. Herkes bilir ki benim böyle bir şeye müsaade etmem asla mümkün değildir. Bununla beraber bırakın bir hata yapmayı, günah işlemeyi dergâha gelenler daha önceden kâfir, Yahudi, Hristiyan, müşrik olsalar bile onlara “siz kâfirsiniz dergâha gelmeyin mi” diyeceğim? -Elbette ki hayır.

Hatası, günahı her ne olursa olsun “ben rabbime kul olmak istiyorum” diyen herkese dergâhımızın kapısı açıktır. Zaten duamız da insanın tövbe edip rabbine dönmesi ve Allah’a âbd olmaya, kul olmaya çalışmasıdır. Bütün duamız, davetimiz sadece budur. Tabi ki bu davetimize icabet edenler arasında geçmişte birtakım hataya düşenler olabilir. Bize düşen; onları geri çevirmek değil bu hatalarından kurtulmaları için elimizden gelen her şeyi seferber edip onlara yardımcı olmaktır.

Anlaşılması için zahiri olarak örnek vereyim. Biri hastaneye gittiğinde doktorlar ona “buraya gelme, git, iyileş ondan sonra gel” demezler. Bunun yerine hemen onu tedavi etmeye çalışırlar. Zaten hastane de onlar içindir. Eğer hasta, doktora gitmez, muayene olmazsa nasıl iyileşecek! İyileşmesi için tabi ki hastaneye gitmesi gerekir.

Aynı şekilde dergâh da manevi bir hastanedir, tedavi yeridir! Dolayısıyla biz de buraya gelen birini hâli her ne olursa olsun tabi ki içeri alacak, ona sarılacak, bağrımıza basıp onu seveceğiz ve kurtulması için ona yardım edeceğiz. Doğru olan budur.

İnsanları Allah’a âbd olmaya ve Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e tabi olmaya davet ederken asla hiç kimseye hiçbir zaman, haktan, Allah’ın emrinden başka bir şey söylemedim, söylemem. Demek ki kardeşlerimiz bizi dışarıda yanlış tanıtıyorlar ki insanlar hakkımızda Allah’ın emri dışında bir şey için fetva verdiğimizi söyleyebiliyorlar!

Başka bir örnek daha vereyim. Farz edelim ki dergâha meyhaneden bir arkadaş geldi ve içkiyi de elinden bırakamıyor! Bu durumda ona “dergâha gelme” deme gibi bir hakkımız var mıdır? -Asla, böyle bir hakkımız yoktur. O arkadaş her ne kadar meyhaneye de gitse yine de dergâha gelmeli, hatta gelmeye devam etmelidir; çünkü bu manevi tedavinin de bir süreci vardır. Bundan dolayı Allah içkiyi bir seferde haram kılmamış, bunun yerine herkes aşama aşama bırakabilsin diye ayetlerini indirirken içkiyi üçüncü seferde haram kılmıştır. Bu yüzden sahabeler “Allah Kur’an’ı birden indirseydi hiçbirimiz bunun gereğini yapamazdık, gücümüz Kur’an’ı hayatımıza geçirmeye yetmezdi” demiştir.

Peki, hakkımızda bu tür dedikoduların çıkmasının sebebi nedir?

Herhangi bir yanlışı olan kardeşlerimiz dışarıda konuşurken insanlara dergâha gittiklerini söyleyip yanlışlarına devam ederlerse elbette ki insanların zihninde sanki bu yanlışa fetva verdiğimize dair bir görüntü oluşur, bunun sonucunda da birileri hakkımızda dedikodu yapar, yetmez iftira atar; ama iftira atanlar böyle olmadığını bilerek bize iftira atarlar. Bilerek iftira attıkları için de sözleri aslında bize değil Allah’ın yoluna gelmiş olur. Hâl böyleyken bu iftirayı atanlar hiç iflah olur mu? -Hiçbir zaman iflah olmazlar.

Bir de kardeşlerimiz geçimlerini sağlamak için manevi olarak uygun olmayan, yanlış bir yerde çalışıyor olabilirler. Onlara da “Allah rezzaktır, rızkı verendir, kendinize çalışacağınız başka bir iş bulun sonra o iş yerinizden ayrılın, rızkınız için de endişe etmeyin” diyoruz. Tabi, bunu söylerken de yine “işinizi bir seferde bırakın” demiyor, tedrici olarak “önce çalışacağınız bir yer bulun, ondan sonra ayrılın” diyoruz. Şayet ekonomik anlamda gücümüz yetseydi, kardeşlerimize işlerini tedrici olarak bırakmalarını söylemez, onlara “hemen işinizden ayrılın” derdik ve onlara çalışacakları işi biz verirdik; ama dediğim gibi gücümüz buna yetmediği, çoluk çocuklarını doyuramadığımız için kendilerine işi hemen bırakmalarını söylemek yerine yeni bir iş aramaları gerektiğini söylüyoruz. Bunu yaparken de sadece Allah’ın emrini anlatıyor, kardeşlerimize ne yapmaları gerektiğini Allah’ın da beyan ettiği şekilde tedrici olarak söylüyoruz. Şimdi bunu söylerken kardeşlerimize hâşâ yanlış bir fetva mı vermiş oluyoruz! Allah’ın razı olmadığı bir konuda onları desteklemiş mi oluyoruz!

Aynı şekilde bazı kardeşlerimizin kredi borcu vardır, bazı sebeplerden dolayı bankadan kredi çekmeye mecbur kalmışlardır. Unutmamamız lazım ki Allah ne buyurmuşsa doğru olan odur. Bizim de bir şeyi anlamaya çalışırken Allah’ın buyurduğu gibi anlamamız gerekir. Yoksa bazılarının Allah’ın emrini bilmeden Allah adına hüküm vererek herkesi aynı kefeye koyup “kredi çekenler yanlış yapmıştır” demesi gibi biz de kredi çekmeye mecbur kalanların yanlış yaptığını söylemiyoruz; çünkü Allah faiz yiyenlerle faizle para almak zorunda kalanları bir tutmaz, onlardan faiz yiyenler zalim, mecbur kalıp kredi çekenler ise mazlum konumundadır. Hâl böyleyken Allah hiç zalimle mazlumu aynı kefeye koyar mı!

Allah faiz yiyenler için ayet-i kerimelerde buyurur. “O faiz yiyenler (başka türlü kabirlerinden) kalkmayacaklar; ancak şeytanın çarptığı kimse gibi kalkacaklar. Bunun sebebi ise onların ‘faiz de tıpkı alışveriş gibidir’ demelerinden dolayıdır. Oysaki Allah alışverişi helal kılmıştır, faizi ise haram kılmıştır. (Bundan böyle) Kime rabbinden bir vaiz gelirse (ve faiz yemekten) vazgeçerse geçmişi onun olur ve onun işi (hükmü) Allah’a aittir (eğer tövbe ederse Allah onun geçmişini siler). Bununla beraber kim (faize) tekrar dönerse işte onlar ateş ehlidir. Onlar orada ebedi olarak kalacaktır.”835

“Allah, faizi yok eder de sadakaları arttırır. Allah, günahkâr olan kâfirlerin hiçbirini sevmez.”836

“Ey iman edenler! Allah’tan sakının (Allah’a karşı takva sahibi olun). Faizden geriye kalmış olan alacaklarınızı bırakın (sermayenizi alın, geriye kalan faizi ise bırakın). Eğer mü’minseniz (böyle yapın). Bunu yapmazsanız bilin ki Allah’a ve resulüne karşı harp ilan etmiş olursunuz (Allah ve resulü de size harp ilan etmiş olur). Tövbe ederseniz mallarınızın ana sermayesi sizindir. Bu durumda ne zulmetmiş ne de zulme uğramış olursunuz. Alacağınız kimse zor durumda ise ona mühlet ve kolaylık vermeniz lazım (onu sıkıştırmayın). (Eğer ödeyecek durumu yoksa borcunuzu) Sadakaya sayarsanız sizin için hayırlı olan budur. Eğer bilirseniz (bunu bilin, böyle anlayın).”837

“Ey iman edenler! Kat kat arttırılmış olarak faiz yemeyin. Allah'tan sakının ki kurtuluşa eresiniz.”838

“Kendilerine yasaklanan faizi almaları ve haksız yere insanların mallarını yemelerinden dolayı onların küfür içinde olanlarına elem verici bir azap hazırladık.”839 “İnsanların malları içinde artsın diye verdiğiniz faiz Allah yanında artmaz. Allah'ın rızasını dileyerek verdiğiniz zekâta gelince işte onlar, malları kat kat artmış olanlardır.”840

Allah faiz yiyenler için böyle buyurmuştur. Peki, mazlum konumunda olanlar için ne buyurmuştur?

Allah ayet-i kerimede “leş, kan, domuz eti ve Allah’tan başkasının adına kesilmiş hayvanın eti haramdır; ama mecbur kalırsanız (darda, zorda kalırsanız) aşırı gitmemek kaydıyla ihtiyacınız kadar ondan yiyebilirsiniz”841 buyurmuştur. Neyin haram olduğunu sadece Allah belirler. Şimdi biri hayati derecede zor bir durumda kalsa ve “leş yiyebilir miyim” dese ona “hayır, leş haramdır, yiyemezsin” diyebilir misin? -Elbette ki diyemezsin; çünkü Allah buna müsaade etmiştir. Kim haddini aşıp Allah’ın müsaade ettiği bir şeyi insana men edebilir! Biri böyle yaparsa Allah’ın dinini beğenmemiş olur.

Aynı şekilde biri çölde susuz kalsa ve susuzluktan ölecek duruma gelse, içecek olarak da sadece bir içki veya bir şarap bulsa susuzluğunu gidermek için onu içebilir mi? -Evet, içebilir; çünkü Allah buna müsaade edip izin vermiştir. Bu müsaadeyi vermeyenler hiç bu kadar zorda kalmadıkları için böyle konuşurlar!

O hâlde birinin maddi konuda bir sorunu varsa ve o maddi sorun yüzünden bir sıkıntı, bela, musibet yaşanacaksa o kişi de bu sorunun çıkmaması için gidip kredi çekerse kim onun bu yaptığına “haram” diyebilir? -Hiç kimsenin böyle demeye hakkı yoktur; çünkü bunu mecbur kalındığında leş, kan ve domuz etinin yenilebilmesi gibi anlamak gerekir.

Hiçbir zaman sınırı aşmamamız, rabbimiz neyi söylemişse onu doğru anlamaya çalışmamız gerekir. Hiç, biri leş yemek ister mi? -Tabi ki istemez; ama biri buna mecbur kalınca, yiyecek başka bir şeyi yoksa ve Allah da buna müsaade etmişse o zaman leş yiyebilir, hiç kimse de ona bunun haram olduğunu söyleyemez. Evet, leş yemek haramdır; ama o sırada o kişi için haram değildir, Allah ona müsaade etmiştir. Bu yüzden bu meseleyi doğru anlamak gerekir.

Hiç kimseye “yanlış yap” dememiz ya da yanlışa müsaade etmemiz mümkün değildir. Birileri bize böyle bir yanlış isnat ederse söyledikleri bize iftira olur ve buna da asla müsaade etmiyoruz. Herkes öncelikle doğru yapmalıdır, bunun için de herkes rabbinin kendisinden ne istediğini bilir. Şayet kardeşlerimiz ne yapmaları gerektiğini benden duymak istiyorlarsa o zaman herkese söylüyoruz “kim yanlış yerde çalışıyorsa, orada kazandığı para haramsa hemen çalıştığı işi bıraksın, rızkı konusunda da endişe etmesin, Allah rezzaktır; rızkı verendir.” Ama biz böyle söylerken bir kardeşimiz de çıkıp “içinde bulduğum şartlar dolaysıyla benim gücüm işimi bırakmaya yetmiyor, şimdilik işime devam edeyim, en uygun fırsatta işimi bırakacağım” derse bu tercih de bize ait değil kardeşimizin kendisine ait olmuş olur.

Devamlı söylüyoruz “kul, Allah yoluna girip rabbini sevdiğinde rabbinin kendisine emrettiklerini mutlaka yerine getirir.” Bu yüzden biz de hiç kimseye “ille de bunu yapın, şunu yapmayın” demiyoruz; çünkü zaten sohbetlerimizde herkese ne yapmaları gerektiğini anlatıyoruz, kardeşlerimiz bundan dolayı ne yapmaları gerektiğini bilirler.

Evet, Allah ayetlerini indirip bir şeyi haram kılarken yahut bir emir verirken bunu birden yapmaz, tedrici olarak, yavaş yavaş yapar; çünkü Allah, kulunun gücünü, zayıflığını bilir. Biz de Allah’ın söylediğinin dışında bir şey söyleme hakkına sahip değiliz. Her neyi söylüyorsak onu Allah’ın ayetlerinden söylemeye çalışıyoruz. Sizin de gördüğünüz gibi bire bir Allah’ın ayetlerini okuyor, anlattıklarımıza kendimizden hiçbir şey katmıyoruz. Bu nedenle kim bize bilerek iftira atarsa bunun hesabını Allah’a verir; çünkü atılan iftira bize değil gittiğimiz yoladır, Allah’ın yolunadır.

Allah’ın yolunun bir kitabı, bir peygamberi vardır. Biz de herkesi Allah’a itaate ve resulüne tabi olmaya davet ediyor ve herkese “gelin, hep beraber Allah yolunda Allah’ın kitabına uyalım, resulüne tabi olalım” diyoruz. Hiç kimse bize bunun dışında bir şey isnad edemez.

Mü’min, hayatıyla insanlara örnek olandır ve İslam’ın, dinin tebliğini hayatıyla, örnekliğiyle yapandır. Yoksa “gelin, size bir şey anlatayım” demek dini anlatmak değildir. Mü’min; Allah’a nasıl iman ettiğini, Allah’ı nasıl sevdiğini, Allah için nasıl fedakârlık yaptığını, Allah’a karşı nasıl edepli olduğunu, nasıl teslim olduğunu hâliyle, hayatıyla ortaya koyup İslam’ı anlatandır. İşte, mü’min budur.

Biri de “ben mü’minim, İslam’ı, Kur’an’ı yaşıyorum” deyip Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e tabi olduğunu söylediği hâlde tam tersi bir şekilde yanlışlar yapıyorsa tebliğ yapmıyor, aksine karşısındaki kişiyi kirletiyor demektir. Bu yüzden kardeşlerimiz karşılarındaki kişiyi kirletmemek için herhangi bir yanlış yapsalar bile hiç olmazsa bu yanlışlarını gizli yapmalı, yanlışları kendileriyle Allah arasında kalmalıdır.

“Allah’ın bildiğini kuldan niye gizleyeyim” düşüncesi yanlış bir düşüncedir; çünkü biri yanlışını açık bir şekilde yaptığında bu defa insanlara yanlışıyla örnek olur ve insanlar ona bakınca “Müslüman bu mudur, mü’min bu mudur” deyip İslam’dan soğur. Oysaki bunun tam tersi olmalıdır, biri, bir mü’mine bakınca İslam’ı sevmeli “ben de onun gibi bir kul olmalı, onun gibi yapmalıyım” demelidir.

Allah bizi kendisine bakanları İslam’dan soğutanlardan değil, tam tersine insanlara İslam’ı sevdirenlerden ve onlara “ben de onun gibi bir kul olmak istiyorum” dedirten kullarından eylesin inşallah.

Evet, hep beraber Allah’ın ayetlerine duayla, hamdla, tövbeyle, istiğfarla cevap veriyorduk. Mukabelemize devam edelim inşallah.

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

en’âm sûresi

Se yekûlullezîne eşrakû: “(Allah’a) Şirk koşanlar diyecekler ki.” Lev şâallâhu mâ eşraknâ ve lâ âbâunâ: “Allah dileseydi biz de, atalarımız da müşrik olmazdık (Allah’a şirk koşmazdık).” Babalarımız, atalarımız Allah’a şirk koşmuştu, biz de onlara uyduk, Allah böyle dilemiş, o dilemeseydi biz Allah’a şirk koşmazdık. Ve lâ harramnâ min şey’:842 “Ve hiçbir şeyi haram kılmazdık.” Allah dileseydi haram olan bir şeye helal, helal olan bir şeye haram demezdik, Allah dilediği için böyle söylüyoruz.

Kezâlike kezzebellezîne min kablihim hattâ zâkû be’senâ: “Onlardan öncekiler de böyle yalanlamışlardı da sonunda azabımızı tattılar.” Daha öncekiler ayetlerimizi yalanlayıp böyle söyledikleri için azabımızı tattılar. Böyle yapanlar mutlaka azabımızı tadarlar.

Kul hel indekum min ilmin fe tuhricûhu lenâ: “De ki: Sizin yanınızda, bize çıkarabileceğiniz bir ilim mi var?” Sizin bu söylediklerinizi Allah mı söyledi, size bir kitap indirip o kitapta böyle mi söyledi? Eğer böyle bir şey varsa o zaman kitabınızı çıkarın. İn tettebiûne illâz zann: “Siz sadece zanna uyuyorsunuz.” Siz zannınızın ardından gidiyor, tahmin yürütüyorsunuz. Ve in entum illâ tahrusûn:843 “Ve siz sadece yalan söylüyorsunuz.”

Demek ki konuşurken dikkatli olmak ve “Allah dilemeseydi böyle olmazdı” dememek gerekiyormuş! Bir taraftan bir yanlış yapacağız, bir taraftan da “Allah böyle dilediği için şu yanlışı yaptık” diyeceğiz. Misal; “kaderimizde adam öldürmek varmış, Allah dilediği için adam öldürdük” diyeceğiz! böyle söylemek yanlıştır. Allah, böyle söyleyenlerin şirk koşanlar olduğunu buyurdu.

Allah sadece hayrı diler, güzelliği diler, rahmeti diler, birbirimize güzellik yapmamızı diler, Allah’ın bize olan emri budur. Bunun dışına çıkanlar rabbini dinlememiştir.

Allah, kuluna dileme, tercih etme hakkını vermiş, ayet-i kerimede “(iman da bellidir, küfür de bellidir) Dileyen iman etsin, dileyen kâfir olsun”844 buyurmuştur. Dolayısıyla kulun kendi hayatı için takdir etme hakkı vardır. Bu durumda kendi yanlışlarımızı asla Allah’ın üzerine atmamalı, kendi yanlışlarımız için “demek ki takdir böyleymiş” dememeliyiz.

Elbette ki Allah’ın her konuda bir takdiri vardır; ama Allah, kuluna tercih etme hakkını vermiştir. Kulun bu tercih hakkı, takdir hakkı da Allah’ın külli takdirinin içindedir. Kulun özellikle ebedi hayatı için yaptığı takdir, seçim bütünüyle kula aittir. Bu yüzden hiç kimse kendi günahını Allah’ın üzerine atamaz.

Aynı şekilde hiç kimse Kıyamet günü “biz babalarımızı bu yolda bulduk, bu yüzden biz de babalarımızın peşinden gittik” deyip babalarını tercihlerine mazeret gösteremez, Allah kimseden bu mazereti kabul etmez; çünkü Allah ayet-i kerimede “atalarınız aklını kullanmamışlarsa, doğru yolu bulmamışlarsa da mı onlara uyacaksınız”845 buyurmuştur.

Evet, tercih bütünüyle kula aittir ve kul tercihlerinden sorumludur. Birinin atası, babası yanlış yolda bile olsa kul doğru yolu tercih ederse Allah mutlaka ona doğru yolu gösterir.

Kul helumme şuhedâekumullezîne yeşhedûne ennallâhe harrame hâzâ: “De ki: Haydi, Allah bunu yasak etti diye tanıklık edecek şahitlerinizi getirin.” Fe in şehidû fe lâ teşhed meahum: “Eğer onlar şahitlik ederlerse, sen onlarla beraber şahitlik etme.” Ve lâ tettebi’ ehvâellezîne kezzebû bi âyâtinâ: “Ve ayetlerimizi yalanlayanların keyiflerine uyma.” Vellezîne lâ yu’minûne bil âhirah: “Ve ahirete iman etmeyenlerin (keyiflerine uyma).” Ve hum bi rabbihim ya’dilûn:846 “Çünkü onlar rablerine (başkasını) denk tutuyorlar.” Allah’a iman etmeyenler kendi kendilerine haramlar, helaller üretirler ve ‘şu haramdır, şu helaldir’ deyip konuşurlar. Bunlar ahirete ve Allah’ın ayetlerine iman etmeyenlerdir, onlar başkalarının söylediğini Allah’ın söylediğiyle denk tutarlar, bir tutarlar.

Kul teâlev etlu mâ harrame rabbukum aleykum: “De ki: Şimdi gelin, rabbinizin size neleri haram kıldığını okuyayım.” Ellâ tuşrikû bihî şey’â: “Ona (Allah’a) hiçbir şeyi şirk koşmayın.” Ve bil vâlideyni ihsânâ: “Ana ve babaya ihsanda (iyilikte) bulunun.” Ve lâ taktulû evlâdekum min imlak: “Fakirlik korkusuyla evlatlarınızı öldürmeyin.” Nahnu nerzukukum ve iyyâhum: “Sizin de onların da rızkını biz veriyoruz.” Ve lâ takrabûl fevâhışe mâ zahera minhâ ve mâ batan: “Fuhşun açık olanından da gizli olanından da sakının (buna yanaşmayın).” Ve lâ taktulûn nefselletî harramallâhu illâ bil hakk: “Allah’ın haram kıldığı nefsi haksız yere öldürmeyin.” Allah adına olmuşsa, hak ile olmuşsa o müstesna; yani savaştaki hâl müstesnadır. Zâlikum vassâkum bihî leallekum ta’kılûn:847 “Allah size bunu böyle tavsiye eder, olur ki aklınızı kullanırsınız (akledersiniz).”

Ve lâ takrabû mâlel yetîmi illâ billetî hiye ahsenu hattâ yebluga eşuddeh: “Yetimin malına yaklaşmayın; ancak en güzel şekilde idare etmek (onu korumak) maksadıyla olması müstesna. (Yetim) Olgunluk çağına erinceye kadar onu koruyun.” Ve evfûl keyle vel mîzâne bil kıst: “Ölçüyü ve tartıyı tam adaletle tutun.” Lâ nukellifu nefsen illâ vus’ahâ: “Hiç kimseye gücünün üstünde bir şey yüklenmez.” Kimseye gücünün yetmediği bir şeyi teklif etmeyiz. Ve izâ kultum fa’dilû ve lev kâne zâ kurbâ: “Konuştuğunuz zaman adaletle konuşun (doğru konuşun, hakkı konuşun). İsterse (o davalı olanlar) en yakınınız (akrabanız) olsa bile (hak neyse, doğru neyse onu söyleyin).” Ve bi ahdillâhi evfû: “Allah’a verdiğiniz ahdi (sözü) yerine getirin.” Zâlikum vassâkum bihî leallekum tezekkerûn:848 “Allah size bunu böyle tavsiye eder, olur ki düşünürsünüz (tezekkür eder, aklınızı kullanır, anlarsınız).”

Ve enne hâzâ sırâtî mustekîmen fettebiûh: “(De ki) Gerçek şu ki bu benim gittiğim dosdoğru yoldur, ona tabi olun.” Ve lâ tettebiûs subul: “(Bundan başka) Yollara tabi olmayın.” Fe teferraka bikum an sebîlih: “(Başka yollar) Sizi onun (Allah’ın) yolundan ayırır.” Zâlikum vassâkum bihî leallekum tettekûn:849 “Allah size bunu böyle tavsiye eder. Olur ki takva sahibi olursunuz.” Allah’a karşı sorumluluğunuzu kabul eder, gereğini yerine getirirsiniz.

Şimdiye kadar Allah’ın emrettiğinin dışındaki şeyleri helal, haram diye önümüze koyup onları helal ya da haram zannettiysek rabbimizden af diliyor, mağfiret diliyoruz. Bilmeden, anlamadan, farkına varmadan ya da cahillikle Allah’a şirk koştuysak, annemize, babamıza ihsanda, iyilikte bulunmadıysak, geçim sıkıntısından dolayı çocuklarımızı kendi elimizle ateşe atıp onları şeytana teslim ettiysek rabbimizden af diliyor, mağfiret diliyoruz.

Zahiri veya manevi olsun birinin ölümüne sebep olduysak rabbimizden af diliyor, mağfiret diliyoruz. Bilmeden yetimin malına yaklaştıysak, o malı almak için hile ile yetimin malına dokunduysak, tartıyı, ölçüyü dosdoğru yapmadıysak, adaletle ölçüp tartmadıysak rabbimizden af diliyor, mağfiret diliyoruz.

Yakınlarımız, sevdiklerimiz bizi haktan ayırdıysa ve biz de onlardan yana durup yanlış konuştuysak, hakkı olduğu gibi doğru bir şekilde söylemediysek, aynı şekilde Allah’a verdiğimiz sözü yerine getiremediysek, Allah’ın dosdoğru yoluna, resulünün gittiği yola uymayıp kendi kendimize yollar üretip başka yollara ya da başkalarının ürettiği yollara uyduysak rabbimizden af diliyor, mağfiret diliyoruz.

Bizim rabbimiz sensin ya rabbi! Bize dosdoğru yolu, hidayet yolunu gösteren sensin ya rabbi! Dosdoğru yol; senin sırat-el mustakimindir, resulünün sahabesiyle beraber gittiği yoldur. Biz de senin yoluna tabi olduk ya rabbi! Yaptığımız bütün yanlışlar, eksikler için tövbe ve istiğfar ediyoruz. Bizleri affet, mağfiret et ya rabbi!

Yevme ye’tî ba’du âyâti rabbik: “Rabbinin bazı ayetlerinin geldiği gün.” Ölüm geldiği gün. Lâ yenfeu nefsen îmânuhâ lem tekun âmenet min kabl: “Daha önce iman etmemiş kişinin iman etmesi ona bir fayda vermez.” Ev kesebet fî îmânihâ hayrâ:850 “Ya da imanında bir hayır kazanmayan kişiye (ölüm geldiği gün iman etmesi bir fayda vermez).”

Allah başka ayetlerde bu konuyla ilgili olarak “kişi daha önce neyi kazanmışsa artık o kazandıklarına göre muamele görür.”851 “Ölüm gelmeden önce size verdiğimiz rızıktan (Allah yolunda) infak edin (iman edin, salih amel işleyin ve hayırda yarışın).”852

İnnellezîne ferrakû dînehum ve kânû şiyea: “Dinlerini parça parça edip, grup grup olanlar var ya.” Leste minhum fî şey’: “Senin onlarla hiçbir ilişkin yoktur.” İnnemâ emruhum ilâllâh: “Onların işi Allah’a kalmıştır.” Summe yunebbiuhum bimâ kânû yef’alûn:853 “Sonra (Allah) onlara yaptıklarını haber verecektir.” Onlar yaptıklarının cezasını mutlaka görecekler.

Allah’ın kitabını parça parça edip kitabın bir parçasını alarak ‘din budur’ deyip geri kalanını yok sayanlar hakkında Allah hükmünü verecektir. Onlar yaptıklarının cezasını mutlaka görecekler.

Men câe bil haseneti fe lehu aşru emsâlihâ: “(O gün) Kim bir iyilikle gelirse mutlaka ona on misli vardır.” Ve men câe bis seyyieti fe lâ yuczâ illâ mislehâ: “Kim de bir günahla gelirse ona dengiyle ceza vardır.” Ve hum lâ yuzlemûn:854 “Ve onlar haksızlığa uğratılmazlar.”

Kitabın bütününe iman etmediysek, dinimizi parça parça ederek “sadece bizdeki haktır” deyip başkalarını kabul etmediysek rabbimizden af diliyor, mağfiret diliyoruz. Bizleri affet, mağfiret et ya rabbi!

Unutmamamız lazım ki “lâ ilâhe illallah muhammedun resulullah” diyenler bizim kardeşimizdir. Rabbimiz her neyi emretmişse doğru olan, hak olan odur. Kim Allah’ın ipine, kitabına, resulüne sarılmışsa doğru yolda olan odur, o kişi hangi mezhepte, meşrepte, cemaatte olursa olsun haktadır.

Bizi “lâ ilâhe illallah muhammedun resulullah” diyenleri kardeşleri olarak görenlerden eyle ya rabbi! Bizi senin ipine, resulüne sarılanlardan ve vahyini, resulünü bir an bile olsun bırakmayanlardan eyle ya rabbi! Bizi hak olan yolda, sırat-el mustakimde olan kullarından eyle ya rabbi!

sâffât sûresi

Ves sâffâti saffâ: “(Allah yolunda) Saf bağlayanlara yemin olsun ki.” Bir ve beraber olanlara, Allah yolunda beraber cihad edenlere, hizmet edenlere yemin olsun ki. Fez zâcirâti zecrâ: “Onları sevk ve idare edenlere (yemin olsun ki).” Fet tâliyâti zikrâ: “Zikri tilavet edenlere.” Zikri okuyanlara, Allah’ın zikrini, Kur’an’ı okuyup üzerinde gösterenlere, bu nuru üzerinde saçanlara yemin olsun ki. İnne ilâhekum le vâhıd:855 “Sizin ilahınız tek bir ilahtır.” Sıfatlarında vahid olan, El Esmau’l Husna’nın, bütün güzelliklerin kendisine ait olduğu ilahtır.

Rabbus semâvâti vel ard: “O, göklerin ve yerin rabbidir.” Ve mâ beynehumâ: “Ve bunların arasında her ne varsa (onların rabbidir).” Ve rabbul meşârık: “Ve doğuların rabbidir.” O; doğuların da batıların da, göklerin, yerin ve ikisinin arasındakilerin de rabbidir. İnnâ zeyyennâs semâed dunyâ bi zîynetinil kevâkib:856 “Biz dünya semasını ziynetle, yıldızlarla süsledik.”

Allah Kıyamet günü meleklere emreder. Uhşurûllezîne zalemû ve ezvâcehum ve mâ kânû ya’budûn: “Zulmetmekte olanları, eşlerini (aynı yolda gidenleri) ve tapmakta olduklarını bir araya getirip toplayın.” Min dûnillâhi fehdûhum ilâ sırâtıl cahîm: “Allah´tan başka taptıklarını (onlardan ayırıp), cehenneme sevk edin.” Vakıfûhum innehum mes’ûlûn: “Ve onları durdurun; çünkü onlar sorguya çekilecekler.” Mâ lekum lâ tenâsarûn: “(Onlara denir ki) Niye şimdi birbirinize yardım etmiyorsunuz?” Dünyadayken birbirinize yardım ediyor, birbirinizi ateşe, Allah’tan başka tarafa çağırıyordunuz, haydi, bugün de birbirinize yardım edin, neden yardım etmiyorsunuz! Bel humul yevme musteslimûn:857 “Hayır, bugün onlar teslim olmuşlardır.”

Ve akbele ba’duhum alâ ba’dın yetesâelûn: “Onlardan bir kısmı (uyanlar, uydukları kişilere) diğerlerine yönelip sorar.” Kâlû innekum kuntum te’tûnenâ anil yemîn: “Derler ki: Siz bize sağdan gelirdiniz.” Birbirleriyle tartışıp “siz bize sağdan gelirdiniz. Bize doğru yolda olduğunuzu ve iyiliğimizi istediğinizi söyleyip bizi kandırmaya çalışıyordunuz, kandırdınız da” diyecekler. Kâlû bel lem tekûnû mû’minîn: “(Onlar da) Diyecekler ki: Hayır, siz zaten mü’min değildiniz.” Siz zaten iman etmemiştiniz, onun için bize uydunuz. Ve mâ kâne lenâ aleykum min sultân: “Bizim sizin üzerinizde bir gücümüz yoktu.” Bel kuntum kavmen tâgîn: “Siz zaten azgın bir toplumdunuz (onun için bize uydunuz).” Fe hakka aleynâ kavlu rabbinâ: “Rabbimizin (azap) sözü üzerimize hak oldu.” Bugün biz de azaptayız, siz de azaptasınız, birbirimizden farkımız yoktur. İnnâ le zâıkûn:858 “Biz onu mutlaka tadacağız.”

İnnehum kânû izâ kîle lehum lâ ilâhe illallâhu yestekbirûn:859 “Onlara ‘Allah’tan başka ilah yoktur’ denildiğinde kibirlenirlerdi.” Onlara “rabbiniz Allah’tır, Allah’ın vahyine, peygamberine tabi olun” denildiğinde kibirlenirlerdi, büyüklenirlerdi ve bu yüzden kaybettiler.

Allah sonraki ayetlerde cennetlikleri anlatır ve onlara ihsan ettiği nimetleri sayar. Cennette cennetlikler nimetler içinde birbirleriyle sohbet ederler. Kâle kâilun minhum: “İçlerinden biri diyecek ki.” İnnî kâne lî karîn: “(Dünyadayken) Benim bir arkadaşım vardı.” Yekûlu e inneke le minel musaddikîn: “Bana derdi ki: Sende mi (ahirete) sadıklardansın.” Ahiret için çalışıyorsun, Allah’a karşı sadakatini yerine getirmeye çalışıyorsun? E izâ mitnâ ve kunnâ turâben ve izâmâ: “Biz ölüp toprak ve kemik olduktan sonra (kemiklerimiz toprak olduktan sonra).” E innâ le medînûn: “Cezalanacak mıyız?” Yeniden diriltileceğiz ve Allah bize ceza mı verecek? O kul, beraberindekilere dünyadayken arkadaşının böyle dediğini söyledikten sonra Allah hitap eder. Kâle hel entum muttaliûn: “(Allah, oradakilere) Buyurur ki: Siz onu bilir misiniz?” Fettalea fe raâhu fî sevâil cahîm: “(Dünyadayken ‘benim bir arkadaşım vardı’ diyen kişi) Baktı ve onu (arkadaşını) cehennemin ortasında gördü.” Yani Allah perdeyi araladı, böylelikle o kul, arkadaşının cehennemin ortasında olduğunu gördü. Kâle tallâhi in kidte le turdîn: “Allah’a yemin olsun ki az kalsın beni de helak edecektin.” Ve lev lâ ni’metu rabbî: “Eğer rabbimin nimeti olmasaydı.” Le kuntu minel muhdarîn:860 “Şimdi ben de (cehenneme) getirilenlerden olurdum.” Ben de şimdi seninle beraber cehennemde olacaktım.

Allah bunu bize anlatıyorsa “cehennemliklerle, sizi Allah’tan başka tarafa davet edenlerle beraber olmayın” buyuruyor. Bu yüzden bizim de bizi Allah’tan başka tarafa davet edenlerle beraber olmamamız gerekir.

Şayet kendimize onlardan dost edindiysek bunun için rabbimizden af diliyor, mağfiret diliyoruz. Bizleri affet, mağfiret et ya rabbi!

İnnehum elfev âbâehum dâllîn: “Onlar babalarını sapmış olarak buldular.” Fe hum alâ âsârihim yuhraûn: “Kendileri de onların yolu üzerinde koşup gittiler (Allah’ın kitabına sarılmak yerine atalarının dinine uydular).” Ve lekad dalle kablehum ekserul evvelîn: “And olsun onlardan önce eski milletlerin çoğu dalâlete düşmüştür.” Ve lekad erselnâ fî him munzirîn:861 “Şüphesiz biz onlara uyarıcılar da göndermiştik.” Onların çoğu kaybetti; ama içlerinden onlara uyarıcılar da göndermiştik.

Allah Hz. Nuh (a.s.)’ı anlatır. Ve lekad nâdânâ nûh: “And olsun Nuh bize dua etmişti (niyaz etmişti).” Fe le ni’mel mucîbûn: “(Biz de ona icabet ettik) Biz ne güzel icabet ediciyiz!” Ve necceynâhu ve ehlehu minel kerbil azîm: “Biz onu ve onun ehlini (ona iman edenleri) o büyük beladan kurtardık (sonra diğerlerini suda boğduk).” Ve cealnâ zurriyyetehu humul bâkîn: “Ondan gelen zürriyeti de baki kıldık (geride bıraktık).” Ve teraknâ aleyhi fîl âhirîn: “Geride kalanlar için de ona güzel bir nam bıraktık.” Selâmun alâ nûhın fîl âlemin: “Âlemler içinde Nuh’a selam olsun.” İnnâ kezâlike neczîl muhsinîn: “İşte, biz muhsin olanları böyle mükâfatlandırırız.” İnnehu min ibâdinâl mu’minîn: “Çünkü o bizim mü’min kullarımızdandı.” Summe agraknâl âharîn:862 “Sonra diğerlerini de suda boğduk (helak ettik).” Ona iman etmeyenleri suda boğduk. Allah devamında Hz. İbrahim (a.s.)’ı, Hz. Musa (a.s.)’ı, Hz. İlyas (a.s.)’ı, Hz. Lut (a.s.)’ı anlatır.

Allah, peygamber gönderir ve onlarla beraber vahyini gönderir. Bir tarafta iman edenler, bir tarafta da iman etmeyenler vardır; yani bir tarafta Allah’ın nebileri, resulleri, Allah’ın kitabı ve iman edip, Allah’ın resulüyle beraber olup imanının gereğini ortaya koyanlar, ebedi hayatını tercih edenler, Allah yolunda çaba, gayret sarf edenler vardır, bir tarafta da Allah’ın resulüne, vahyine karşı duranlar veya onu ciddiye almayıp yalanlayanlar vardır. Bu hayatın bütün senaryosu bundan ibarettir. Teknoloji gelişmiş olabilir; ama her zamanda hayat böyledir ve insan için bundan başka bir şey yoktur. Allah, hayatı böyle anlatıyor.

Allah “insanı biz yarattık”863 buyurmuştur. Dolayısıyla Allah, insana vazifesini de ne yapması gerektiğini de beyan etmiştir. İnsanın vazifesi; Allah’a ve resulüne iman etmek, Allah’a kul olmak ve kendisine indirilen vahye iman edip hayatı buna göre yaşamaktır.

Allah’ın mutlaka bir projesi, senaryosu vardır ve bu senaryo Allah’ın nebileri, resulleri üzerinden yürür. İnsanlar da bulundukları çağda, devirde ya onlara iman eder ya da onları inkâr edip isyan ederler. Aslında hiç kimse Allah’ın resulüne isyan etmez, onları inkâr etmez, Allah’ın ayetlerini inkâr eder, ayetlere isyan eder. Bu yüzden Allah ayet-i kerimede “onlar seni yalanlamıyorlar, onlar Allah’ın ayetlerini inkâr ediyorlar”864 buyurmuştur. Yani meseleleri seni inkâr etmek değildir.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’den sonra peygamber gelmeyeceğine göre bu proje, senaryo bitmiş mi oluyor? -Hâşâ, elbette ki Allah’ın bu projesi bitmemiştir ve mutlaka kıyamete kadar devam eder; ama peygamberlerle değil bu defa peygamber varisleriyle, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in resulleriyle devam eder. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in varisleri insanları Allah’ın kitabına, vahyine, Allah’ın vahyini taşımaya davet eder, bir yanda bu davete icabet edip onlarla beraber olanlar olur, diğer yanda da peygamber varislerine karşı durup, onları yalanlayıp, yok sayıp, uzak duranlar olur.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “ya Kur’an’ı öğrenen olun, ya öğreten, ya öğrenenlere, öğretenlere yardımcı olun ya da onları seven olun, sakın dışarıda kalıp bir beşincisi olmayın; çünkü beşincisi olursanız helak olursunuz”865 buyurmuştur. O hâlde ya öğrenecek, ya öğretecek ya da onlara yardım edeceğiz. Yardım etmek de elimizden gelmiyorsa o zaman onları sevecek, takdir edeceğiz; çünkü onlara taş atmak küfür olur, felaket olur.

Peygamberler ebedi hayat için Allah’ın yeryüzündeki projeleridir. Allah hiçbir şeyi gelişi güzel yapmaz. “Allah her şeyi hak ile yaratır”866 buyurdu Allah. Allah her neyi yaparsa yapsın onu mutlaka bir planla yapar; çünkü Allah hasibtir, her şeyi bir hesapla yapar.867 Bu nedenle her şey bir hesaba göre yapılmış, düzenlenmiş, takdir edilmiştir. Peygamberlerin hayatını dinlerken zaten böyle olduğunu görüyor, anlıyoruz. Akıllı bir insanın yapması gereken şey de; Allah’ın projesinde yer almak ve “bu projede ben de varım” demektir. Yoksa insan, Allah’ın rahmetinin dışında kalır, bunun sonucunda da çok sıkıntılar yaşar ve Allah’ın kendisine yüklediği hâlifelik sorumluluğunu yerine getiremez.

Peki, Allah’ın projesinde ne vardır?

Allah, kullarını; kendine, imana davet eder ve resulleri ile vahyini her yere taşıyarak kullarına hayatlarını vahiyle nasıl yaşamaları gerektiğini öğretir, bu, Allah’ın projesidir.

Eğer aklımızı kullanacaksak Allah’ın projesinde yer edinmeye çalışalım. İçinde yer alacağımız şey isterse basit bir şey olsun; ama mutlaka onda bizim de parmağımız olsun, Allah yolunda yapılacak bir işte “ben de buradayım” demiş olalım.

Dünya hayatımızı yaşarken kiminle beraber olmuşsak Kıyamet günü Allah bizi huzuruna aldığında da onunla beraber oluruz. Allah bununla ilgili olarak “nerde olursanız olun (nerde ölürseniz ölün bu fark etmez), Allah hepinizi bir araya toplayacak”868 buyurmuştur. Eğer peygamberin yanında yer almak nasip olmadıysa o zaman Allah bize peygamber varisiyle beraber olma projesini çizer; ama dünyadaki gayemiz Allah’ın projesinde yer almak ve peygamberlerin yaptığını yapmak olmazsa bu durumda “benim buna ihtiyacım yok, ben kendi hayatımı yaşar, bana göre doğru neyse onu yaparım” demiş oluruz ki bu da kendimizi müstağni gördüğümüz manasına gelir.

Hiç, Allah’ın projesinde yer almaktan daha büyük bir şeref olabilir mi! Allah’ın vahyiyle beraber olup o vahyi sırtlamaktan, taşımaktan daha büyük bir şeref olabilir mi! Bir de bu projenin dışında kalmaktan daha büyük bir kayıp olabilir mi! Allah sonuna kadar kullanalım diye bize akıl vermiştir, eğer bunu anlamadıysak Allah bizi sorumlu tutmaz; ama anlayıp anlamamış gibi yaptıysak o zaman bunun hesabı çok ağır olur ve bunun hesabını da veremeyiz.

Eğer mesele sadece yiyip içmekten ibaretse onu diğer canlılar da yapıyor; ama mesele yiyip içmek değildir! Allah’ın bizden istediği bir şey vardır; o da Allah’ın vahyiyle bir olmak, beraber olmak, canlı Kur’an olmak ve o Kur’an’ı hem üzerimizde, hem göğsümüzde hem de elimizde taşıyıp ulaşılabileceğimiz her yere ulaştırmaktır. Peygamberlerin vazifesi budur ve bu vazife kıyamete kadar gelecek olan peygamber varisleriyle devam eder.

Şayet nefsimizin mağarasında kalırsak dışarı bakma, Allah’a bakma ve “rabbim benden ne istiyor” deme imkânımız olmaz; çünkü nefis sürekli başımıza vurur, biz de bakmak için başımızı bile kaldıramayız. Nefsimizin mağarasından kurtulmamız, Allah’ı, imanımızı üç kuruşa satmamamız gerekir.

Burası imtihan yeridir ve Allah bizi mutlaka imtihana tabi tutar. Bunun için ayet-i kerimede “siz ‘biz iman ettik’ dedikten sonra sizi imtihana tabi tutmadan öyle bırakacağımızı mı (imanınızı kabul edeceğimizi mi) zannettiniz”869 buyurur. Biz de artık başımızı kaldıralım, dünyayı bir imtihan yeri olarak kabul edelim ve hayatımızı buna göre yaşayalım inşallah.

Evet, Allah son okuduğumuz ayette Hz. Nuh (a.s.)’ı anlattı ve sonuç itibariyle “Nuh’a selam olsun, o bizim mü’min kulumuzdu”870 buyurdu.

Allah’ın Hz. Nuh (a.s.)’a selam etmesinin sebebi nedir, Hz. Nuh (a.s.) bu selamı hangi hâlinden dolayı hak etmişti?

Elbette ki Allah’ın vahyini taşıdığı için, insanları Allah’a davet ettiği, bu fedakârlığı yaptığı için Allah ona selam etmiştir. Ayetleri okuyunca Allah’ın bir de özel olarak mü’minlere selam ettiğini, “böyle yapan mü’min kullarıma selam olsun”871 buyurduğunu göreceğiz inşallah.

Allah Hz. İbrahim (a.s.)’ı anlatır. Ve inne min şîatihî le ibrâhîm:872 “Şüphesiz İbrahim de onun (Nuh’un) şeriatını takip ediyordu.” Bütün peygamberler aynı şeriatı getirmişlerdir; yani hepsi Allah’ın vahyini getirip insanları Allah’ın vahyine davet etmişlerdir. Bundan dolayı Allah başka bir ayet-i kerimede Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e hitaben “Nuh’a, İbrahim’e, Musa’ya, İsa’ya neyi vahyettiysek sana da onu din kıldık”873 buyurmuştur. Buradan da anlaşıldığı üzere Allah’ın vahyi kulları için değişmez.

İz câe rabbehu bi kalbin selîm: “O (İbrahim) rabbine selim bir kalp ile (selamete ermiş bir kalp ile) gelmişti.” İz kâle li ebîhi ve kavmihî mâzâ ta’budûn: “İbrahim, babasına ve kavmine dedi ki: Siz neye âbd oluyorsunuz?” E ifken âliheten dûnallâhi turîdûn: “Allah’ı bırakıp da birtakım uydurma ilâhlar mı istiyorsunuz!” Siz Allah’tan başka şeylere mi tapıyorsunuz! Fe mâ zannukum bi rabbil âlemin:874 “Sizin âlemlerin rabbi hakkındaki zannınız nedir?”

Hz. İbrahim (a.s.) bir bayram günü Ay’a, Güneş’e, yıldızlara tapan kavminin yanındayken. Fe nazara nazraten fîn nucûm: “Yıldızlara bir bakışla baktı.” Fe kâle innî sakîm: “Ve dedi ki: Ben hastayım.” Siz bayram yerine gidin, eğlenin, ben gelmeyeceğim, kendimi rahatsız hissediyorum, gidip yatacağım. Fe tevellev anhu mudbirîn: “Onlar arkalarını dönüp gittiler.” Ferâga ilâ âlihetihim:875 “(İbrahim de) Putların bulunduğu yere gizlice gitti.” Hz. İbrahim (a.s.) putların olduğu yere gidince kavminin, putların önüne yemek koymuş olduğunu gördü. Genelde oradaki görevliler daha sonra gelip putların önüne bırakılan yemekleri götürür, yerlerdi.

Fe kâle e lâ te’kulûn: “(İbrahim, putlara) Dedi ki: Neden yemiyorsunuz?” Mâ lekum lâ tentıkûn: “Neden konuşmuyorsunuz?” Madem bu yemekleri size getirmişler, o zaman kalkıp yiyin, neden yemiyorsunuz, neden konuşmuyorsunuz? Ferâga aleyhim darben bil yemîn:876 “Bunun üzerine yanlarına gelip sağ eliyle vurdu.” Eliyle vurup putları parçalamaya başladı. Hz. İbrahim (a.s.) putları baltayla parçaladı, en büyük putu da kırmayıp baltayı onun boynuna astı.877

Allah başka ayet-i kerimede bunu beyan ederken “kavmi İbrahim’e gelip ‘bu senin işindir, sen putlarımız hakkında ileri geri konuşuyordun’ dediler. İbrahim de ‘herhâlde bu büyüğü yapmış, inanmıyorsanız ona sorun’ dedi. Onlar da ‘sen de biliyorsun ki bunlar konuşmaz’ dediler”878 buyurur. Onlar Hz. İbrahim (a.s.)’a “bunlar bizimle konuşmaz” deyince Hz. İbrahim (a.s.) da onlara “şayet konuşmuyor, herhangi bir şey yapmıyorlarsa nasıl olur da ilah oluyorlar” diye cevap verdi.

Kâle e ta’budûne mâ tenhıtûn: “(İbrahim onlara) Dedi ki: Siz (kendi ellerinizle) yonttuğunuz şeylere mi tapıyorsunuz?” Vallâhu halakakum ve mâ ta’melûn:879 “Oysaki sizi de, yaptıklarınızı (bu taşları) da Allah yaratmıştır.”

Kâlûbnû lehu bunyânâ: “Dediler ki: Onun için bir bina yapın.” Fe elkûhu fîl cahîm: “Ve onu ateşe atın.” Bir ateş yakın ki bu ateş binaların büyüklüğünde, cehennem gibi olsun sonra onu içine atacağız, dediler. Fe erâdû bihî keydâ: “Böylece ona tuzak kurmak istediler.” Fe cealnâ humul esfelîn: “Fakat biz onları (İbrahim’in karşısında) zelil kıldık.” Onların tuzağını bozduk. Ve kâle innî zâhibun ilâ rabbî se yehdîn:880 “(Allah onu ateşten kurtarınca İbrahim) Dedi ki: Ben rabbime gidiyorum, o bana hidayet yolunu gösterir.”

Rabbi heb lî mines sâlihîn: “(Sonra İbrahim dedi ki) “Rabbim, bana salih bir evlat hibe et.” Fe beşşernâhu bi gulâmin halîm: “Biz de ona halim bir oğul müjdeledik.” İsmail’i müjdeledik. Fe lemmâ belega meahus sa’ye: “(İsmail) Onun (İbrahim’in) yanında büyüyüp yanında yürüyecek (koşacak) çağa gelince.” Kâle yâ buneyye innî erâ fîl menâmi ennî ezbehuk:881 “(İbrahim) Dedi ki: Yavrucuğum, ben seni rüyamda kurban ederken görüyorum.” Bu rüya sıradan bir insanın rüya görmesi gibi değildi.

Hz. İbrahim (a.s.) bunun Allah’ın emri olduğunu biliyordu; ama yine de Hz. İsmail (a.s.)’a sordu. Fanzur mâzâ terâ: “(İbrahim dedi ki) Bak, sen ne düşünüyorsun (sen bu işe nasıl bakıyorsun)?” Kâle yâ ebetif’al mâ tu’mer: “(İsmail) Dedi ki: Babacığım, sana emredilen şeyi yap.” Allah sana neyi emretmişse onu yap. Se tecidunî inşâallâhu mines sâbirîn:882 “İnşallah beni sabredenlerden bulacaksın.” İşte, Allah’a teslim olmuş bir baba ve Allah’a teslim olmuş bir evlat!

Allah bizi de kendisine teslim olanlardan, teslimiyetini kabul ettiği kullarından eylesin. Allah bizi en sevdiğini kurban edecek kadar Allah’ı sevenlerden, Allah’a canını kurban edecek kadar, İsmail’in gösterdiği teslimiyeti gösterenlerden eylesin. Allah çocuklarımızı, evlatlarımızı da Allah’a teslim olarak yetişen kullarından eylesin inşallah.

Fe lemmâ eslemâ ve tellehu lil cebîn: “Ne zaman ikisi de (Allah’a) teslim olup (İbrahim) onu (İsmail’i) yanı üzere yatırdı.” Ve nâdeynâhu en yâ ibrâhîm: “Biz de ona şöyle hitap ettik: Ya İbrahim!” Kad saddakter ru’yâ: “Sen rüyanı (gördüğünü) tasdik ettin.” İnne kezâlike neczîl muhsinîn: “Biz güzel yapanları böyle mükâfatlandırırız.” İnne hâzâ le huvel belâul mubîn:883 “Muhakkak ki bu onun için apaçık bir imtihandı.” Onu bu şekilde imtihana tabi tuttuk, o da imtihanı kazandı.

Selâmun alâ ibrâhîm: “İbrahim’e selam olsun.” Kezâlike neczîl muhsinîn: “İşte, biz güzel yapanları böyle mükâfatlandırırız.” İnnehu min ibâdinâl mu’minîn: “Çünkü o bizim mü’min kullarımızdandı.” Ve beşşernâhu bi ishâka nebiyyen mines sâlihîn:884 “Sonra salihlerden bir nebi olarak ona İshak’ı müjdeledik.”

Ve bâraknâ aleyhi ve alâ ishâk: “Hem ona hem İshak’a bereketler verdik.” Ve min zurriyyetihimâ muhsinun ve zâlimun li nefsihi mubîn:885 “Onların zürriyetinden güzel yapanlar da (hak yolda olanlar da) açıkça nefsine zulmedenler de vardır.”

Allah, peygamber kıssalarını bize anlatıyorsa onları örnek alalım, mü’min olalım, muhsin olalım, güzel yapalım, biz de Allah’ın selamını hak edelim diyedir. Eğer biz de Hz. Nuh (a.s.) ve Hz. İbrahim (a.s.)’ın gösterdiği tavrı gösterirsek mutlaka biz de Allah’tan selam alırız.

Ve lekad menennâ alâ mûsâ ve hârûn: “And olsun ki Musa’ya ve Harun’a da ihsanda bulunduk.” Ve necceynâ humâ ve kavme humâ minel kerbil azîm: “Hem kendilerini hem de kavimlerini büyük bir felaketten (firavundan) kurtardık.” Ve nasarnâhum fe kânû humul gâlibîn:886 “Onlara yardım ettik, onlar galip gelenlerden oldular.”

Ve âteynâ humâl kitâbel mustebîn: “İkisine de apaçık olan kitabı (Tevrat’ı) verdik.” Ve hedeynâ humâs sırâtal mustakîm: “Ve onları doğru yola hidayet ettik (onlara hidayeti verdik).” Ve teraknâ aleyhimâ fîl âhirîn: “Sonra gelenler için onlara güzel bir nam bıraktık.” Selâmun alâ mûsâ ve hârûn: “Musa’ya ve Harun’a selam olsun.” İnnâ kezâlike neczîl muhsinîn: “Biz güzel yapanları işte böyle mükâfatlandırırız.” İnne humâ min ibâdinâl mu’minîn:887 “Şüphesiz onlar bizim mü’min kullarımızdandı.” Demek ki bütün mesele; mü’min olmak, muhsin olmakmış!

Ve inne ilyâse le minel murselîn: “Şüphesiz İlyas da gönderdiğimiz resullerdendi.” İz kâle li kavmihî e lâ tettekûn: “Hani kavmine dedi ki: Siz (Allah’a karşı) takva sahibi olmayacak mısınız?” E ted’ûne ba’len ve tezerûne ahsenel hâlikîn: “Yaratıcıların en güzelini bırakıp Baal’e mi (Baal putuna mı) yalvarıyorsunuz!” Allah’ı bırakıp bir puta mı yalvarıyorsunuz! Allâhe rabbekum ve rabbe âbâikumul evvelîn:888 “Sizin de önceki atalarınızın da rabbi olan Allah’tır.”

Fe kezzebûhu fe inne hum le muhdarûn: “Fakat onu yalanladılar. Onlar (Kıyamet günü azap için) getirileceklerdir.” İllâ ibâdallâhil muhlasîn: “Ancak Allah’ın ihlâslı kulları müstesna.” Ve teraknâ aleyhi fîl âhirîn: “Biz arkadan gelenler için ona iyi (güzel) bir nam bıraktık.” Selâmun alâ ilyâsîn: “İlyas’a selam olsun.” İnnâ kezâlike neczîl muhsinîn: “İşte, biz güzel yapanları böyle mükâfatlandırırız.” İnnehu min ibâdinâl mu’minîn:889 “O, bizim mü’min kullarımızdandı.”

Ve inne lûtan le minel murselîn: “Muhakkak ki Lut da resullerdendi.” İz necceynâhu ve ehlehû ecmaîn: “Onu ve ailesinin hepsini kurtarmıştık.” Onu ve ailesini o kötü kavimden kurtarmıştık. İllâ acûzen fîl gâbirîn: “Geride kalanlar arasında yaşlı bir kadın hariç.” Onu ve ehlini kurtardık. Sadece bir kocakarı azaba uğrayanlar arasındaydı. Summe demmernâl âharîn: “Sonra diğerlerini helak ettik.” Ve innekum le temurrûne aleyhim musbihîn: “Şüphesiz siz sabahleyin onların yanından geçip gidiyorsunuz.” Ve bil leyl: “Ve geceleri (onların yanından geçip gidiyorsunuz).” E fe lâ ta’kılûn:890 “Hâlâ akıl erdirmeyecek misiniz (hâla bunlardan ibret almayacak mısınız)?”

Ve inne yûnuse le minel murselîn: “Muhakkak ki Yunus da resullerdendi.” İz ebeka ilâl fulkil meşhûn: “Hani o, yüklü bir gemiye binip kaçmıştı.” O, Allah’ın kendisine verdiği vazifeyi bırakmış, terk etmiş sonra yüklü bir gemiye binmişti. Fe sâheme fe kâne minel mudhadîn: “(Gemide) Kura çekildi ve o kaybedenlerden oldu.” Feltekamehul hûtu ve huve mulîm:891 “(Denize atıldı) Ve kendi kendini kınayıp dururken onu bir balık yuttu.”

Hz. Yunus (a.s.) kendisini balık yuttuktan sonra dua edip dedi ki. Lâ ilâhe illâ ente subhâneke innî kuntu minez zâlimîn:892 “Sen subhansın (kusursuz, noksansız olan sensin), senden başka ilah yoktur, ben kendi nefsime zulmedenlerden oldum.” Allah Hz. Yunus (a.s.)’ın gönlüne birtakım kelimeler vahyetmiş, o da bu kelimelerle rabbini tesbih edip, tövbe edip, istiğfar etmişti.

Fe lev lâ ennehu kâne minel musebbihîn: “Eğer o (Yunus) tesbih edenlerden olmasaydı (böyle tesbih etmeseydi).” Le lebise fî batnihî ilâ yevmi yub’asûn: “Onun (balığın) karnında (insanların) tekrar diriltilecekleri güne kadar kalırdı.” Fe nebeznâhu bil arâi ve huve sakîm: “(O böyle tesbih edince) Biz onu hasta ve bitkin hâldeyken hemen sahile attık.” Ve enbetnâ aleyhi şeceraten min yaktîn: “Sonra (yaprakları onun üstünü örtsün diye) üzerine kabak cinsinden bir ağaç bitirdik.” Ve erselnâhu ilâ mieti elfin ev yezîdûn: “Onu yüz bin kişiye ya da daha fazlasına resul olarak gönderdik.” Fe âmenû fe metta’nâhum ilâ hîn:893 “Nihayet ona iman ettiler, biz de onları bir zamana kadar faydalandırdık.”

Ve lekad sebekat kelimetunâ li ibâdinâl murselîn: “Muhakkak ki gönderdiğimiz bütün resullerimiz için bizden şu söz çıkmıştır.” İnnehum le humul mensûrûn: “Onlar mutlaka zafere ulaşacaklardır.” Muhakkak ki onlar Allah’ın yardımını görecekler, Allah onlara yardım edecek. Ve inne cundenâ le humul gâlibûn:894 “Bizim ordumuz şüphesiz galip gelecektir.” Mutlaka galip gelen onlar olacaktır, galip gelenler biz olacağız.

Ve selâmun alâl murselîn: “Ve bütün resullerimize selam olsun.” Vel hamdu lillâhi rabbil âlemîn:895 “Hamd, âlemlerin rabbi olan Allah’a aittir (Allah’a mahsustur).”

Allah’ın resulleri âlemlerin rabbine hamd ettiği için, âlemlerin rabbini dinlediği, onun her işini güzel gördükleri için selamı hak eden kullardır. Aynı şekilde onlar her neye bakarlarsa baksınlar, rablerini tesbih eden, tekbir eden, rablerine hamd eden kullardır. Biz de onlar gibi Allah’a hamd ediyoruz. Âlemlerin rabbine hamd olsun, resullerine ve resullerine tabi olanlara selam olsun. El hamdu lillâhi rabbil âlemîn.

Sadakallahulazim

Allah dünya hayatını anlatırken genel olarak peygamberleri, peygamberlerle beraber olanları, peygamberlerine verdiği vahyi, onların yaptığı daveti, kulluklarını, imanlarını, ihlâslarını nasıl ortaya koyduklarını ve Allah’ın rızasını nasıl kazandıklarını anlatır. Dolayısıyla Allah “resullerimize selam olsun” buyuruyorsa o zaman “onlarla beraber olan bütün mü’minlere de selam olsun” buyurmuş demektir.

Söyledim, Allah’ın vahyini hayata geçirmek ve bütün insanlığa taşımak Allah’ın yeryüzündeki projesidir. Eğer okuyup anlarsak, dinlersek, aklımızı kullanırsak böyle olduğunu görürüz. Yoksa “falanca şu makamı kazanmış, falanca bütün bir şehri almış, apartmanlar yapmış, binalar dikmiş, memleketler fethetmiş” demek Allah için hiçbir mana ifade etmez; çünkü mülk Allah’ındır. Allah bunları anlatmıyor, aksine ayet-i kerimelerde “önceki kavimler şöyle evler yaptı, şöyle binalar inşa etti, şöyle güçlüydü, kuvvetliydi, şöyle güzel işler başardı; ama Allah’a iman etmedikleri, peygamberimizi, ayetlerimizi yalanladıkları için onları toptan helak ettik”896 buyuruyor. Bu nedenle insanın dünyayı kazanması, mal, mülk edinmesi Allah katında hiçbir mana ifade etmez.

Allah’ın, kulundan istediği şey; kulun Hz. İnsan olması, Hz. İnsan olanlarla beraber olması, Allah’a, Allah’ın vahyine iman etmesi, o vahyi gönlüne alıp yaşaması sonra Allah’ın vahyini ulaşabildiği her yere ulaştırmasıdır. Bütün hayat bundan ibarettir ve bu, Allah’ın insanlar için yeryüzündeki projesidir.

Herkes bu projeye dâhil olmaya davetlidir. Mutlaka Allah’ın projesinde yer almaya, yer bulmaya çalışalım. Her ne şekilde olursa olsun dışarıda kalmayalım. Ya öğrenen, ya öğreten, ya da onlara yardım eden olalım. Elimizden hiçbir şey gelmiyorsa, hiçbir şey yapamıyorsak onları seven olalım. Allah kimin gücünün neye yettiğini en iyi bilendir, hesaba çekecek olan da odur. Hiç kimse “senin projende yer alma imkânım olmadı ya rabbi” diyemez; çünkü Allah bu imkânı mutlaka bütün kullarına tanır.

Evet, hayatı Allah’a, Allah’ın resullerine göre anlamamız lazım. Böyle anlamazsak Allah’ın bize anlatmak istediğini anlamak istememiş oluruz. O zaman da ya kendi bildiğimiz yolda gideriz ya birilerinin, başkalarının bize öğrettiği yolda yürürüz ya da atalarımızın yoluna saparız ki bu yolların hiçbiri Allah’ın yolu değildir.

Allah bizi yolundan, sırat-el mustakiminden ayırmasın ve bize projesinde yer versin inşallah. Allah bizi projesinde yer alıp vahyini taşıyanlardan, taşıyanlara yardım edenlerden ve taşıyanları sevenlerden eylesin inşallah. Allah bizi huzura alırken nebilerini, resullerini hesaba çektiği gibi hesaba çeksin ve onlara ikram ettiği gibi bizi de ikramına nail eylesin inşallah.

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Sad /76, A’râf /12 ↩
  2. Bakara /191, 217 ↩
  3. Hucurât /6 ↩
  4. Bakara /275 ↩
  5. Bakara /276 ↩
  6. Bakara /278-280 ↩
  7. Âli İmrân /130 ↩
  8. Nisâ /161 ↩
  9. Rûm /39 ↩
  10. Bakara /173, Nahl /115 ↩
  11. En’âm /148 ↩
  12. En’âm /148 ↩
  13. Kehf /29 ↩
  14. Bakara /170 ↩
  15. En’âm /150 ↩
  16. En’âm /151 ↩
  17. En’âm /152 ↩
  18. En’âm /153 ↩
  19. En’âm /158 ↩
  20. Mu’min /17, Câsiye /22 ↩
  21. Münafikûn /10 ↩
  22. En’âm /159 ↩
  23. En’âm /160 ↩
  24. Sâffât /1-4 ↩
  25. Sâffât /5-6 ↩
  26. Sâffât /22-26 ↩
  27. Sâffât /27-31 ↩
  28. Sâffât /35 ↩
  29. Sâffât /51-57 ↩
  30. Sâffât /69-72 ↩
  31. Sâffât /75-82 ↩
  32. Kaf /16 ↩
  33. En’âm /33 ↩
  34. Dârimî, Mukkadime, 26 ↩
  35. Câsiye /22, Ankebût /44, Hicr /85 ↩
  36. Nisâ /86 ↩
  37. Bakara /148 ↩
  38. Ânkebut /2 ↩
  39. Sâffât /79, 81 ↩
  40. Neml /59, Tâhâ /47 ↩
  41. Sâffât /83 ↩
  42. Şûrâ /13 ↩
  43. Sâffât /84-87 ↩
  44. Sâffât /88-91 ↩
  45. Sâffât /91-93 ↩
  46. Enbiyâ /58 ↩
  47. Enbiyâ /60, 62-63, 65 ↩
  48. Sâffât /95-96 ↩
  49. Sâffât /97-99 ↩
  50. Sâffât /100-102 ↩
  51. Sâffât /102 ↩
  52. Sâffât /103-106 ↩
  53. Sâffât /109-112 ↩
  54. Sâffât /113 ↩
  55. Sâffât /114-116 ↩
  56. Sâffât /117-122 ↩
  57. Sâffât /123-126 ↩
  58. Sâffât /127-132 ↩
  59. Sâffât /133-138 ↩
  60. Sâffât /139-142 ↩
  61. Enbiyâ /87 ↩
  62. Sâffât /143-148 ↩
  63. Sâffât /171-173 ↩
  64. Sâffât /181-182 ↩
  65. Şuarâ /128-129, Tevbe /69-70, Kasas /58, Zuhrûf /8 ↩