14.Bölüm (YÛNUS - HÛD SÛRELERİ)
EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.
Allah’ın ayetlerini okuyup hep beraber ayetlere tövbeyle, istiğfarla, duayla, tesbihle, hamdle, şükürle cevap vermeye çalışıyorduk. Zaten mukabele bu demektir; yani karşılıklı olarak birbirini kabul etmek, birbirine cevap vermek manasındadır. Mukabeleyi özenle yapmaya çalışıyoruz ki Kur’an’a olan imanımızı tazeleyelim ve rabbimizin bize ne söylediğini anlayıp ayetlere cevap verelim.
Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in Cebrail (a.s.) ile beraber mukabele yapmasının mutlaka bir hikmeti, Allah’ın burada mutlaka bir muradı vardır. Nasıl ki Resulullah (s.a.v.) Efendimiz Cebrail (a.s.) ile mukabele yaptıysa bizim de yılda en az bir sefer Kur’an’a, ayetlere olan imanımızı mukabele yaparak tazelememiz gerekir. Böyle yapmamız bize bir sene boyunca yeterli olur inşallah. Tabi ki de her zaman Kur’an ile, Allah’ın ayetleri ile beraber olmaya çalışmamız lazım.
Allah ayet-i kerimede “Allah mü’minlerin velisidir (mü’minlerin dostudur)”568 buyurur. Aynı şekilde mü’minler de Allah’ın dostudur; çünkü dostluk karşılıklıdır. Mü’min; Allah’ı her şeyden çok seven ve bu sevgisini ispatlamaya çalışandır. Bu durumda Allah’a dost olduğunu iddia eden birinin mutlaka Allah’ın kitabına, vahyine de dost olması gerekir.
Hidayet, Allah’ın verdiği hidayettir. Hidayet arıyorsak bilelim ki Allah’ın hidayetinin dışında hidayet aranmaz, doğru yol aranmaz. Allah’ın hidayetinin dışında hidayet ararsak Allah onu bizden kabul etmez. Bu nedenle Allah ayet-i kerimede “Allah hiç kimseden İslam’dan başka bir dini kabul etmez”569 buyurmuştur. Hidayet, Allah’ın hidayetidir. Şayet Allah’ın hidayeti ile hidayet bulmazsak hidayeti bulmamış oluruz. Hidayeti bulmak istiyorsak rabbimizi, rabbimizin kelamını ciddiye almamız gerekir.
Rabbimiz her neyi söylüyorsa doğru olan, güzel olan, hak olan, bize lazım olan, gerekli olan odur. Allah ayet-i kerimede “and olsun ki seni ve sana iman edenleri Kıyamet günü bu kitaptan sorumlu tutacağız (bu kitaptan hesaba çekeceğiz)”570 buyurmuştur. Eğer kitabı bilmezsek Kıyamet günü hesaba çekilirken nasıl hesap verebiliriz! Bilmediğimiz bir konuda hesap verebilmemiz mümkün müdür? -Elbette ki mümkün değildir. İşte, rabbimizin kitabını bilelim, anlayalım, dolayısıyla hesabımızı verelim diye hep beraber rabbimizin ayetlerini dinlemeye, anlamaya çalışıyoruz.
Mukabelemize devam edelim inşallah.
EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
Kulillâhu yebdeul halka summe yu’îduhu: “De ki: Allah ilk olarak yaratandır sonra onu (o yaratmayı) iade eder (bir daha yaratır).” Yani insanları öldürür sonra bir daha yaratır. Fe ennâ tu'fekûn:571 “Bu böyleyse (buna iman etmişseniz) nasıl döndürülüyorsunuz?” Rabbinizi dinlemeniz gerekmez mi! Eğer iman etmişseniz o zaman Allah’tan başka tarafa nasıl dönebilirsiniz! Allah başka bir ayet-i kerimede “(onlara sor) bir yaratıcı olmadan mı yaratıldılar yoksa onlar kendi kendilerinin mi yaratıcılarıdır”572 buyurur. Yani kendilerini Allah’ın yarattığına inanıyorlarsa, buna iman etmişlerse o hâlde Allah’a iman etmeleri, itaat etmeleri gerekmez mi, buyurdu Allah.
Kul hel min şurekâikum men yehdî ilel hakk: “De ki: (Allah’a) Ortak koştuklarınızdan hakka iletecek olan kimse var mıdır!” Kulillâhu yehdî lil hakk: “De ki: Hakka erdiren (hidayete erdiren) sadece Allah’tır.” E fe men yehdî ilel hakkı ehakku en yuttebea em men lâ yehiddî illâ en yuhdâ: “Hidayete erdiren mi yoksa kendisine hidayet verilmeden hidayeti bulamayan mı tabi olunmaya daha layıktır?” Fe mâ lekum: “Size ne oluyor!” Keyfe tahkumûn:573 “Nasıl hüküm veriyorsunuz!”
Allah hidayeti vermeden hiç kimse hidayeti bulamaz. Buna bütün insanlar dâhildir. Bu yüzden Allah Duhâ Suresi’nde Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e hitaben ve vecedeke dâllen fe hedâ:574 “(Allah) Seni dalâlette bulup hidayete erdirmedi mi” buyurmuştur. Dolayısıyla peygamber de olsa hiç kimse Allah hidayet vermedikçe hidayeti, doğru yolu bulamaz.
Kim konuşursa konuşsun mutlaka kendisine göre “ben doğru yoldayım” der. Zaten bunca tefrika; yani bunca mezhep, meşrep, farklı farklı iddiada bulunan cemaatler, yollar hep bu yüzden çıkmış, hidayet Allah’tan alınmadığı için üretilmiş, türetilmiştir.
Hâl bu değilse o zaman dünyanın dört bir tarafındaki mü’minler, Müslümanlar neden birbirlerini öldürüyor?
Elbette ki kitabımız bir olmadığı için! Eğer hepimiz Allah’ın kitabına uymuş olsaydık o zaman hepimiz aynı şeyi söylerdik, dolayısıyla hiç kimse bir başkasını eleştiremez, çekiştiremez, yeremezdi; ama dinimizi Allah’ın kitabı dışında farklı kitaplardan öğrenince her birimiz Allah’ın kitabından bir parça alıp “bendeki doğrudur” dedik. Yani Allah’ın ayet-i kerimede “onlar Allah’ın kitabını aralarında parça parça ettiler, her bir fırka ‘hak bendedir’ deyip kendindeki parça ile övünür”575 buyurduğu gibi Allah’ın kitabını parça parça ettik ve her birimiz kendimizdeki parça ile övünüp “hak bendedir” dedik.
Allah mü’minleri anlatırken “siz öyle kimselersiniz ki ehli kitap (Yahudi, Hristiyan) sizi sevmezken bile siz onları seversiniz; çünkü siz kitabın bütününe (bütün kitaplara) iman edersiniz”576 buyurmuştur. O hâlde biri kitabın bütününe iman ederse Allah’ı sever, Allah için sever, dolayısıyla kardeş olur, bir olur, beraber olur. Siz ehli kitabı, Yahudi ve Hristiyan’ı bile seversiniz, işte siz böyle kimselersiniz, buyurdu Allah. Allah böyle olanları övmüştür. O zaman kim Allah’ı gerçek manada sever, rabbini dinler, kitabın bütününe, bütün kitaplara iman ederse Allah onu över; çünkü bütün kitaplar Allah’ın kitabı, bütün kullar da Allah’ın kuludur.
Allah Kur’an’ı indirmiştir ve davetini yapıyor. Dileyen, Allah’ın hidayetini kabul eder, dileyen de kendine başka hidayetçiler bulur, başka yollar arar veya kitabın bir parçasını alıp “bu, kitabın hepsidir” der, eksik kalanı da kendisi tamamlayıp onu Allah’ın kitabının yerine koyar. Biri böyle yaparsa kitabı tahrif etmiş, dini parça parça etmiş, kendindeki parçayla övünmüş, ferahlamış ve kendini doğru yolda zannetmiştir. Hâlbuki bütün insanlığın tek bir kurtuluş yolu vardır; o da Allah’ın kitabına sarılmak, bir ve beraber olup kardeş olmaktır.
Herhangi bir olaya, meseleye bakarken mutlaka Allah ile bakmamız lazım. Öyle ki doğru anlayabilelim. Mesela; “madem mü’minler kardeştir, o hâlde mü’minlerin arasındaki bu tefrika, bu savaşlar nedir” diye sormak lazım. Tabi ki bunun sebebi kitabımızın bir olmamasıdır, Allah’ın kitabını mana olarak tahrif ettiğimiz, kitabın bir parçasını alıp “hak bendedir” dediğimiz ve hakkı kendimizde zannederek hakka sahip çıktığımız için şu an mü’minler, Müslümanlar arasında tefrika vardır, savaş vardır. Eğer kitabı parça parça etmeseydik aramızda tefrika olmazdı; çünkü Allah’ın kitabı bütün insanlığa, bütün âlemlere nurdur, hidayettir, şifadır.
Peki, kulun nasıl iman etmesi gerekir?
Kulun, “ben, Allah’ın kuluyum, bu yüzden Allah’a kul olmaya çalışmalıyım, Allah yolunda çabamı, gayretimi sarf etmeliyim” demesi bir de insanları kulluğa davet edip hidayete vesile olmaya çalışması gerekir. Hiç kimsenin bunun dışında başka bir yetkisi yoktur. Hiç kimse kimseye “sen mü’min değilsin, sen Müslüman değilsin” deme hakkına sahip değildir; çünkü hesabı görecek olan Allah’tır. Allah ayet-i kerimede Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e “(onlar seni dinlemiyorsa, ayetlere karşı kör ve sağır davranıyorsa) iman etmeleri için onları zorlayacak mısın”577 buyurmuştur. Yani zorlamak senin işin değildir, senin işin sadece uyarmak, ikaz etmek, davet etmek, anlatmaktır. Gerisi kulun tercihidir. Kul, Allah’ı tercih etmemişse Allah ona hidayeti vermez. Bu yüzden Allah başka bir ayetinde “sen sevdiklerine hidayeti veremezsin”578 buyurmuştur.
Herkes Allah ile muhataptır, herkesin muhatabı Allah’tır. Herkesle de muhatap olacak, hükmü verecek olan yine Allah’tır. Bu nedenle Allah’ın işine karışmamamız lazım. Herkes kulluğunu yapmalı, ebedi hayatını kazanmaya bir de etrafına rahmet olmaya, hidayet olmaya, nur olmaya çalışmalıdır. Hiç kimsenin bundan fazla başka bir hakkı yoktur. Bunun dışında bir hak iddiasında bulunmaya kalkışanlar kendini Allah’ın yerine koymuş olur ki bu da kendini Allah’a şirk koşmaktır. Aynı şekilde Allah’ın ayetlerinden, vahyinden, hidayetinden başka bir şey söylemek de kendini Allah’ın önüne koymaktır, dolayısıyla bu da Allah’a şirk koşmaktır.
Biri bir başkasını zorlayıp yola getirmeye çalışıyorsa “hak bendedir, ben hakkın sahibiyim. Benim gibi yaparsan doğru yapmış olursun, benim yaptığım gibi yaparsan Allah seni kabul eder” demiş olur. Söylemeye dilim varmıyor; ama böyle söyleyenler “ben Allah’ın sahibiyim” deyip Allah’a sahip çıkmış olur. Oysaki insanın “benim de herkesin de sahibi Allah’tır” demesi gerekir! Böyle söylemek yerine bir de bakarsın ki insan “ben Allah’ın sahibiyim, ben dinin sahibiyim, benim gibi inanırsan, kabul edersen Müslümansın yoksa Müslüman değilsin” der. Böyle söylemesinin sebebi “Allah bende, hak bende” demesinden dolayıdır. Böyle söyleyenler nefsini öyle bir ilah edinir ki Allah’ı kendine ait görür. Mü’minler ise bunun tam tersidir. Mü’minler kendini Allah’a ait gören, rabbine karşı boynunu büküp acziyetini bilen, mülkün Allah’a ait olduğunu, bütün kulların Allah’ın kulu olduğunu bilen, bunu kabul edendir.
Allah ayet-i kerimede “Allah ölümü ve hayatı yarattı ki hanginiz daha güzel yaparsınız diye”579 buyurur. Demek ki mesele güzel yapmakmış! Güzel yapan, doğru yapan kazanır. Fitne çıkaranlar, zulmedenler, öldürenler ise kesinlikle rabbini kaybetmiştir. Böyleleri değil Müslümanlığını, insanlığını bile kaybetmiştir. Her ne adına olursa olsun insanları öldürmek, fitne çıkarmak küfürdür, şirktir. Şayet günümüzde Müslümanlar, Müminler bu hâldeyse bunun sebebi kitabımızdan, Allah’ın kitabından mahrum olduğumuz, rabbimizi gerektiği gibi dinlemediğimiz, başkalarının kitabıyla hareket ettiğimiz içindir.
Mü’minler, Müslümanlar kardeştir, birdir. Allah ayet-i kerimede “mü’minler sadece kardeştir”580 buyurmuştur. O hâlde kardeşlik yoksa sorun var demektir. Bazı ayetleri ve hadisleri sıkça tekrar ediyoruz ki eksiğimizi tamamlayalım, tekrar ettiğimiz ayetler, hadisler gönlümüzde pekişsin. Mesela; Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “cennete giremezsiniz iman etmedikçe, iman etmiş olmazsınız birbirinizi sevmedikçe”581 buyurmuştur. Bu durumda birbirimizi öldürüyorsak bu nasıl sevgidir! Bu imanımız nasıl iman olsun!
Peki, ne yapmamız gerekir?
Mü’minler birbirini severken aslında imanları birbirini sever. Mü’min, mü’minin imanını sever, Allah’ı sevmesini sever. Mü’min, karşısındakini severken Allah onu, o da Allah’ı sevdiği için karşısındakini sever. Yoksa karşısındakini mü’min olarak görmezse onu zaten sevemez. Bu sevgisini kaybedince de imanını kaybetmiş olur. Böyle olmaması için birbirimizi mü’min olarak görmeli, kimseyi küfürle, şirkle ithaf etmemeliyiz. Eğer birbirimizi mü’min olarak, Allah’ı sevenler olarak görürsek o zaman aramızdaki sorun gider ve birbirimizi severiz; yani imanımız birbirini sever.
Allah hepimizi birbirini Allah için sevenlerden eylesin. Allah hepimizi kardeş eylesin, bir ve beraber eylesin. Allah bizi tefrika yapanlardan, “hak bendedir” diyenlerden değil “ben de haktayım” diyenlerden eylesin inşallah!
Ve li kulli ummetin resûl: “Her ümmetin (her kavmin, her topluluğun, her cemaatin) mutlaka bir resulü vardır.” O, dünyada onlarla beraberdir. Fe izâ câe resûluhum kudıye beynehum bil kıstı ve hum lâ yuzlamûn:582 “Ne zamanki resulleri geldiğinde (ahirette resulleri çağrılır, hesap ona göre yapılır), aralarında adaletle hükmedilir ve hiç kimseye de zulmedilmez.” Allah’ın ayetlerini okuyan resullerine uymuş, tabi olmuşlarsa onlara zulmedilmez.
Li kulli ummetin ecel: “Her ümmetin (herkesin) bir eceli vardır.” İzâ câe eceluhum fe lâ yeste´hırûne sâaten ve lâ yestakdimûn:583 “Ecelleri (vakti) geldiğinde artık ne bir saat öne alınırlar ne de (bir saat) geriye bırakılırlar.” Onların eceli geldiği zaman ne bir saat ileri alınır ne de bir saat geri kalınır. Yani o saatiniz, vaktiniz gelmeden iman edin, buyurdu Allah.
Ve lev enne li kulli nefsin zalemet mâ fîl ardı leftedet bih: “Şüphesiz (Kıyamet günü) zulmeden her nefis yeryüzünde ne varsa onu (kendini kurtarmak için) fidye olarak verirdi.” Ve eserrun nedâmete lemmâ raevul azâb: “Ve azabı gördüğü zaman içten içe pişmanlık duyardı.” Ve kudıye beynehum bil kıstı ve hum lâ yuzlemûn:584 “Onların aralarında adaletle hükmolunur ve onlara zulmedilmez.”
Dünya hayatını yaşarken rabbinize varan yolu tutmamışsanız, kendi kendinize zulmetmişseniz, ahirette azabı gördüğünüzde yeryüzündeki her şey, bütün dünya bile sizin olsa “keşke onu verip bir tek kendimi kurtarsaydım” deyip pişman olacaksınız. Bu yüzden dünya hayatını yaşarken peşinizden ne gönderdiğinize, neyi de yapmayıp geride bıraktığınıza bakın. Öyle ki sonra pişman olmayasınız.
Yâ eyyuhân nâs: “Ey insanlar!” Kad câetkum mev´ızatun min rabbikum: “Size rabbinizden bir vaaz geldi (rabbiniz size vaaz ediyor).” Ve şifâun limâ fîs sudûr: “O, gönüllerde olanlara bir şifadır.” Göğüslerde bulunan hastalıklar için şifadır. Ve huden ve rahmetun lil mu´minîn:585 “Ve mü’minler için bir hidayet ve rahmettir.”
Kul bi fadlillâhi ve bi rahmetihî fe bi zâlike felyefrehû: “De ki: (Mü’minler) İşte bununla, Allah’ın fazlı ve rahmetiyle sevinsinler.” Bu, Allah’tan öyle bir rahmettir ki mü’minler Allah’ın bu fazlı ve rahmeti ile, ayetleriyle ferahlasınlar. Hûve hayrun mimmâ yecmeûn:586 “Bu onların topladıkları şeylerden daha hayırlıdır.” Mü’minler Allah’ın ayetleri ile, ahirete iman etmeyenler ise dünyada topladıkları şeylerle ferahlarlar. Mallarıyla ferahlasınlar bakalım! O gün geldiğinde hâlleri ne olur, buyurdu Allah.
Kul e raeytum mâ enzelâllâhu lekum min rızkın fe cealtum minhu harâmen ve halâlâ: “De ki: Allah’ın sizin için ne rızıklar indirdiğini görmüyor musunuz! Siz onlardan (bir kısmını) helal (bir kısmını) haram yaptınız.” Kul allâhu ezine lekum em alallâhi tefterûn:587 “De ki: Size Allah mı izin verdi yoksa Allah’a karşı iftira mı ediyorsunuz!” Onlara söyle: Onları Allah mı haram kıldı yoksa siz Allah’a iftira mı ediyorsunuz, böyle konuşmanıza Allah mı izin verdi!
Ve mâ zannullezîne yefterûne alâllahil kezibe yevmel kıyâmeh:588 “Allah’a yalan yere iftira atanlar Kıyamet gününü (hesabı) ne zannediyorlar?” O kimseler ki Allah’ın ayetlerini anlamadan, rabbini dinlemeden Allah’ın yarattığı rızıklar için ‘şu helaldir, bu haramdır’ diye konuşurlar! Onlar Kıyamet gününü ne zannediyorlar!
Bilmeden, anlamadan Allah’ın “haram” dediği bir şeye “helal” veya “helal” dediği bir şeye “haram” dediysek aynı şekilde Allah’ın haram kılmayıp serbest bıraktığı şeyler için “haram” dediysek rabbimizden af diliyor, mağfiret diliyoruz. Bizleri affet, mağfiret ya rabbi!
Ve mâ tekûnu fî şe´n: “Ne işle meşgul olursanız olun.” Ve mâ tetlû minhu min kur´ân: “Kur’an’dan neyi okursanız okuyun.” Ve lâ ta´melûne min amel: “(Amelde) Her neyi yaparsanız yapın.” İllâ kunnâ aleykum şuhûden iz tufîdûne fîh: “Siz ona daldığınızda (o şeyle meşgul olup daldığınızda) muhakkak ki biz sizin üzerinizde şahidiz.” Ve mâ ya´zubu an rabbike min miskâli zerretin fîl ardı ve lâ fîs semâ’: “Yerde ve gökte zerre ağılığınca hiçbir şey rabbinden gizli kalmaz.” Ve lâ asgara min zâlike ve lâ ekber: “Ne de bundan (zerreden) daha küçüğü ne de bundan daha büyüğü.” İllâ fî kitâbin mubîn: 589 “(Bunların) Hepsi apaçık bir kitaptadır.” İster küçük ister büyük her ne varsa hepsi mutlaka apaçık bir kitapta yazılıdır, mevcuttur.
E lâ inne evlîyâ allâhi lâ havfun aleyhim ve lâ hum yahzenûn: “Dikkat edin (şunu iyi bilin ki) Allah’ın velilerine herhangi bir korku yoktur ve onlar mahzun da olmazlar.” Allah bu velilerin kim olduğunu da beyan ediyor. Ellezîne âmenû ve kânû yettekûn:590 “Onlar iman edenler ve (imanlarıyla beraber) takva sahibi olanlardır.”
Lehumul buşrâ fîl hayâtid dunyâ ve fîl âhıreh: “Onlar için dünya hayatında ve ahirette müjdeler vardır.” Peki, Allah’ın onlar için dünyadaki müjdesi nedir? -Allah perdeyi açıp onları dostluğuyla, velayetiyle, rızasıyla müjdeler. Lâ tebdîle li kelimâtillâh: “Allah’ın kelimelerinde değişiklik bulamazsın.” Zâlike huvel fevzul azîm:591 “İşte, en büyük saadet de budur.” Bu, Allah’ın verdiği sözdür ve Allah’ın kelimelerinde bir değişiklik olmaz.
Allah bizi kendisine iman edenlerden eylesin. Allah bizi muttakilerden, Allah’a karşı sorumluluğunu bilenlerden eylesin. Kulluk sorumluluğunu, âbdiyet sorumluluğunu yerine getirmeye çalışanlardan ve imanını ispatlamaya çalışanlardan eylesin. Allah bizi “velim” dediği kullarından eylesin. Allah bizi dünya hayatında velayetiyle, rızasıyla, dostluğuyla müjdelediği kullarından eylesin. Allah bizi ahirette de müjdelediği kullarından eylesin inşallah.
Ve lâ yahzunke kavluhum: “O inkârcıların (boş konuşanların) sözü seni mahzun etmesin.” İnnel izzete lillâhi cemîâ: “Muhakkak ki bütün izzet (bütün şeref) Allah’a aittir.” Huves semîul alîm:592 “O (Allah) semi’ ve âlimdir (her şeyi işiten ve her şeyi bilendir).”
Allah bizi izzeti ile şereflendirsin. Allah bizi şerefi dünyada, mevkide, malda, başka yerde arayanlardan eylemesin. Allah bizi şerefini Allah’tan alanlardan eylesin inşallah.
E lâ inne lillâhi men fîs semâvâti ve men fîl ard: “İyi bilin ki yerde, göklerde her ne varsa hepsi Allah’ındır.” Ve mâ yettebiullezîne yed´ûne min dûnillâhi şûrekâ’: “O, Allah’tan başkasına kul olanlar (âbd olanlar, başka şeyleri Allah’a şirk koşanlar aslında) ortak koştuklarına uymuyorlar (âbd olmuyorlar, tapmıyorlar).” İn yettebiûne illez zanne ve in hum illâ yahrusûn:593 “Muhakkak ki onlar sadece zanlarına tabi olmuşlardır (nefislerinin hevasına tapmışlardır) ve onlar yalan uyduranlardır.”
Allah bizi nefsine tapanlardan, nefsinin hevasını ilah edinenlerden, zanna uyanlardan eylemesin. Allah bizi vahyine uyanlardan, resulüne tabi olanlardan ve kendisine âbd olanlardan eylesin inşallah.
Allah son nefesteki imanı ve tövbeyi kabul etmez.594 Bu yüzden Allah, Firavun’u anlatırken onun son nefesteki imanını kabul etmediğini beyan eder. Ve câveznâ bi benî isrâîlel bahre fe etbeahum fir’avnu ve cunûduhu bagyen ve advâ: “Ve İsrailoğulları’nı denizden geçirdik. Firavun da askerleriyle birlikte (onlara) zulmetmek ve saldırmak üzere onların peşine düştü.” Hattâ izâ edrekehul garak: “Sonunda ona boğulma anı geldiğinde (suya batıp çıkarken).” Kâle âmentu ennehu lâ ilâhe illellezî âmenet bihî benû isrâîle ve ene minel muslimîn:595 “Dedi ki: İsrailoğulları’nın iman ettiği ilahtan başka gerçekten de ilah olmadığına iman ettim, ben de Müslümanlardanım.” Musa’nın ve Harun’un rabbine, âlemlerin rabbine iman ettim, dedi.
Âl’âne ve kad asayte kablu ve kunte minel mufsidîn:596 “(Allah da ona şöyle buyurdu) Şimdi mi (iman ediyorsun)! Oysaki sen daha önce âsi olmuş ve fesat çıkaranlardan olmuştun.” İman etmen için sana tekrar tekrar mühlet verip mucizelerimizi göstermiştik; ama sen zulmüne devam etmiştin.
Allah bizi tövbe etmeyenlerden, tövbesini geciktirenlerden eylemesin. Allah bizi “sonra tövbe ederim” deyip günah işlemeye, yanlış yapmaya devam edenlerden eylemesin inşallah.
Allah Hz. Yunus (a.s.)’ı ve kavmini anlatır. Fe lev lâ kânet karyetun âmenet fe nefeahâ îmânuhâ, illâ kavme yûnus:597 “Yunus’un kavminden başka (gazabımız gelmeden önce) herhangi bir ülke halkı da keşke iman etseydi ve bu imanları kendilerine fayda verseydi.” Yunus’un kavmi dışında helak emrimizin geldiği başka hiçbir kavim iman etmedi. Allah başka bir ayet-i kerimede Hz. Yunus (a.s.) için “onu yüz bin ya da daha fazlasına peygamber olarak gönderdik”598 buyurmuştur.
Hz. Yunus (a.s.) 300 sene boyunca kavmini imana davet eder; ama bir kişi bile ona iman etmez. Hatta rivayete göre babalar vefat ederken oğullarına Hz. Yunus (a.s.)’ı gösterip “sakın şu adama iman etmeyesiniz, ona uymayasınız, uyarsanız zarar edersiniz, dünyayı kaybedersiniz” deyip vasiyet edermiş! Hz. Yunus (a.s.)’ın kavmi böyle bir durumdaymış.
Allah Hz. Yunus (a.s.)’a gazabının geleceğini vahyedince Hz. Yunus (a.s.) da kendine hâkim olamaz ve izinsiz olarak kavmini terk edip bir gemiye biner. Bu gemi denizin ortasında dalgalara tutulunca gemidekiler “içimizde bir günahkâr var, bu yüzden böyle oluyor. Şayet o günahkârı gemiden atmazsak gemi batacak, bunun olmaması için kura çekelim, kura kime çıkarsa günahkâr odur, onu denize atalım” derler ve dedikleri gibi de yaparlar. Kura çekilir, kura Hz. Yunus (a.s.)’a düşer; ama geminin kaptanı Hz. Yunus (a.s.)’ı tanıdığı için bunu kabul etmez ve “bir daha kura çekelim” der. Tekrar bir kura çekilir; ama kura yine Hz. Yunus (a.s.)’a düşer. Geminin kaptanı bunu bir daha kabul etmez. Üçüncü defa yine kura çekilir. Bu kura da Hz. Yunus (a.s.)’a düşünce bu defa Hz. Yunus (a.s.) “doğrudur, bu gemideki günahkâr benim” der ve kendisi denize atlar sonra büyük bir balık gelip Hz. Yunus (a.s.)’ı yutar; çünkü Hz. Yunus (a.s.) kavmini izinsiz olarak terk etmiştir.
Bununla ilgili olarak Allah ayet-i kerimede buyurur. “(Yunus) Karanlıklar içindeyken (balığın karnındayken) ‘senden başka ilah yok, sen subhansın, ben kendine zulmedenlerden oldum’ diye dua etti.” Allah Yunus (a.s.) için ayetin devamında “biz de onu kurtardık. İşte, biz mü’minleri böyle kurtarırız”599 buyurdu. Böylelikle Allah mü’minlere duayı öğretmiş oldu.
Allah bu duayı Hz. Yunus (a.s.)’ın gönlüne vermiştir. Bu hepimiz için geçerlidir. Bazen dua ederken bir anda hiç aklımızda olmayan, bilmediğimiz bir dua gönlümüze gelir. Bu, rabbimizin bize o anda duayı öğretmesidir. Bunu böyle anlayıp Allah’ın bize öğrettiği o duaya sarılmamız gerekir; çünkü o dua, Allah’ın gönlümüze özel olarak vahyettiği duadır.
Evet, Hz. Yunus (a.s.)’ın kavmi dışında hiçbir kavmin helak olmadan önce iman etmediğini beyan etmişti Allah. Hz. Yunus (a.s.)’ın kavmi, peygamberlerinin kaybolduğunu, şehri terk ettiğini görünce tövbe edip peygamberlerini aramaya çıktılar sonra Hz. Yunus (a.s.)’ı bulup ona iman ettiler. Lemmâ âmenû keşefnâ anhum azâbel hızyi fîl hayâtid dunyâ: “(Yunus'un kavmi) İman edince kendilerinden dünya hayatındaki rüsvaylık azabını kaldırdık (onları affettik).” Ve metta’nâhum ilâ hîn:600 “Ve belli bir süreye kadar onları faydalandırdık.”
Hz. Yunus (a.s.)’ın kavmi gazap gelirken tövbe etmiştir. Zaten Allah, Hz. Yunus (a.s.)’ın kavminden başka bir kavmin tövbe etmediğini buyurmuştur. Şayet diğer kavimler de tövbe etseydi Allah onların da tövbesini kabul ederdi. Dediğim gibi; kavim, sonunda Hz. Yunus (a.s.)’ı buldu. Allah da Hz. Yunus (a.s.)’ı onlara bir daha gönderdi; yani ikinci sefer gönderdi.
Bu ayetlerden ne anlamamız gerekir?
Bütün mü’minler önce kendi peygamberini temsil eder, temsil etmelidir. Elbette ki peygamberi hem özel manada hem de genel manada temsil edenler vardır. Peygamberi özel manada temsil eden birine bu vazifeyi Allah vermiştir. Genel manada ise bütün mü’minler peygamberini temsil eder.
Hakkı anlatmaktan, Allah’ı temsil etmekten asla kaçmamak gerekir. Bundan kaçanlar Hz. Yunus (a.s.)’ın durumuna düşer. Bu yüzden Allah ayet-i kerimede Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e “sen balık sahibi gibi (balıkla muhatap olan Yunus gibi) olma (onun gibi yapma)”601 buyurmuştur.
Allah bizi de kavminden kaçanlardan, kavmine hidayeti, hakkı anlatmaktan kaçınanlardan eylemesin. Allah bizi nerde olursa olsun hakka davet edenlerden, rabbine davet edenlerden eylesin. Allah bizi “bunlar iman etmiyorlar, davete icabet etmiyorlar” diye kavmini terk edenlerden eylemesin. Allah bize herhangi bir hata, suç, kusur işlediğimizde Hz. Yunus (a.s.)’ın duasını yapmamızı nasip eylesin. Lâ ilâhe illâ ente subhaneke innî kuntu minez zâlimîn: “Senden başka ilah yoktur, ilah olan sensin ya rabbi! Ben kendime zulmettim, ben zalimlerden oldum” diyenlerden eylesin. Allah bizi kendine yaptığı zulmü anlayıp tövbe ve istiğfar edenlerden eylesin. Allah bizi duasını kabul ettiği kullarından eylesin. Allah bizi karanlıktan, nefsinin mağarasından, nefsinin zindanından kurtardığı kullarından eylesin inşallah.
Ve lev şâe rabbuke le âmene men fîl ardı kulluhum cemîâ: “Rabbin dileseydi yeryüzündeki bütün insanlar toptan iman ederdi.” Ama Allah, peygamber ve kitap gönderip tercih hakkını kullarına vermiştir. Onlar Allah’ı tercih etmezse Allah da onları tercih etmez. E fe ente tukrihun nâse hattâ yekûnu mu’minîn:602 “Hâl böyleyken iman etsinler diye insanları zorlayacak mısın?” İnsanları iman etmeye zorlamaya kalkışırsan Allah’ın muradını anlamamış olursun. “Onları zorlama, ben onlara irade vermişim, tercih etme hakkı vermişim, tercih hakkı onlarındır” buyurdu Allah. Yine başka bir ayet-i kerimede Allah “(küfür de bellidir, iman da bellidir) dileyen iman etsin, dileyen kâfir olsun”603 buyurmuştur. Bu yüzden bize düşen; insanları imana zorlamak değil “senin rabbin böyle söylemiş, artık tercih senindir” deyip insanların önüne Allah’ın vahyini, hakikati koymak ve tercihi onlara sunmaktır. Allah dileseydi yeryüzündeki bütün insanlar toptan iman ederdi. Madem öyle, kimseyi zorlama, sen sadece davet et, anlat, buyurdu Allah.
Bilmeden, anlamadan birilerini iman etmeye, mü’min ve Müslüman olmaya zorladıysak rabbimizden af diliyor, mağfiret diliyoruz. Bizleri affet, mağfiret et ya rabbi!
Ve mâ kâne li nefsin en tu’mine illâ bi iznillâh: “Hiçbir kimse için Allah’ın izni olmadıkça iman etmesi mümkün değildir.” Ancak biri iman etmeyi, mü’min olmayı tercih ederse Allah ona iman verir. Ve yec’alur ricse alellezîne lâ ya’kılûn:604 “Allah, aklını kullanmayan kimseleri pisliğin içinde bırakır.” Allah, küfre “pislik” buyurdu. Kişi, imanı tercih etmeyince, aklını kullanmayınca Allah onu küfrün, pisliğin içinde bırakır.
Summe nuneccî rusulenâ vellezîne âmenû kezâlike hakkan aleynâ nuncil mu’minîn:605 “Hem resullerimizi hem (onlarla birlikte olan) iman edenleri kurtarırız. İşte, böyle! Mü’minleri kurtarmak bizim üzerimize bir haktır.” Bir yere gazabımı indirirsem ve orada da resulümle beraber olan mü’min kullarım varsa onları bulundukları yerden kurtarmak üzerime haktır. Bunu Allah söylüyor.
Kul yâ eyyuhân nâsu in kuntum fî şekkin min dînî: “De ki: Ey insanlar! Eğer benim dinimden bir şüphe içindeyseniz.” Fe lâ a’budullezîne ta’budûne min dûnillâh: “(Bilin ki) Ben sizin Allah’tan başka taptıklarınıza (âbd olduklarınıza) âbd olmam.” Ve lâkin a’budullâhellezî yeteveffâkum: “Ancak canınızı alacak olan Allah’a âbd olurum.” Ve umirtu en ekûne minel mu’minîn:606 “Ve ben mü’minlerden olmakla emrolundum.”
Ve en ekim vecheke lid dîni hanîfâ: “(Bana) Yüzünü hanif olan dine çevir (diye emredildi).” Ve lâ tekûnenne minel muşrikîn:607 “Ve müşriklerden olma (diye emredildi).”
Ben Allah’tan başkasına kulluk etmem, âbd olmam, rabbimden başkasını dinlemem. Ben beni yaratan ve beni öldürüp tekrar diriltecek olan Allah’a iman ederim. Bana mü’minlerden olmam, hanif olarak Allah’a hiçbir şeyi şirk koşmadan dinimi (yüzümü) Allah’a çevirmem emredildi ve bana sakın müşriklerden olma, diye emredildi.
Bizi müşriklerden eyleme ya rabbi! Yüzünü senden, senin dininden başka tarafa çevirenlerden eyleme ya rabbi!
Ve in yemseskallâhu bidurrin fe lâ kâşife lehu illâ hûv: “Allah sana bir zarar dokundurursa onu ondan başkası gideremez.” Ve in yuridke bi hayrin fe lâ râdde li fadlih: “Eğer sana bir hayır dilerse, onun lütfunu engelleyebilecek de yoktur.” Allah’tan başka hiç kimse onun sana dilediği hayrı geri çeviremez veya bu hayra mâni olamaz. Yusîbu bihî men yeşâu min ibâdih: “O (Allah) hayrını kullarından dilediğine nasib eder.” Ve huvel gafûrur râhîm:608 “Ve o, ğafur ve rahimdir.”
Bizi kendisi için hayır dilediğin kullarından eyle ya rabbi!
Kul yâ eyyuhân nâsu kad câekumul hakku min rabbikum: “De ki: Ey insanlar! Muhakkak ki rabbinizden size hak geldi.” Fe men ihtedâ fe innemâ yehtedî li nefsih: “Kim hidayeti (Allah’ın hakkını) kabul ederse şüphesiz kendisi için hidayeti kabul etmiş olur.” Ve men dalle fe innemâ yadıllu aleyhâ: “Kim de dalâlete düşerse (haktan saparsa) o da kendi aleyhinde sapmış olur.” Ve mâ ene aleykum bi vekîl:609 “Ve ben sizin üzerinize vekil değilim (de).” Kim hakkı tercih eder ve hidayeti kabul ederse kendisi için kabul etmiştir.
Söz konusu iman etmek olunca hiç kimsenin bir başkasına hiçbir şekilde zararı olmaz; yani hakta olmak isteyenlere hiç kimse mâni olamaz. Yeter ki Allah’a kul olmayı, hakta olmayı istesin bütün dünya bir araya gelse bile onu haktan ayıramaz. Allah bununla ilgili olarak ayet-i kerimede “Allah kazanmış olanlar için de Firavun’un hanımını örnek gösterir. O ‘rabbim! Firavun’un sarayından (saltanatından) onun amelinden sana sığınıyorum, ben senin cennetini istiyorum’ demişti”610 buyurur. Yani Firavun’un hanımı da olsa biri iman etmek isteyince iman eder ve kurtulur. Bu yüzden hiç kimse kimseyi mazeret olarak gösterip “başkası beni saptırdı, hidayetime mâni oldu” diyemez.
Aynı şekilde biri iman etmeyi, hakta durmayı istemese zahiri olarak peygamberin yakını bile olsa bu ona hiçbir fayda vermez. Mesela; Allah kaybedenlerle ilgili olarak Hz. Nuh (a.s.) ile Hz. Lut (a.s.)’ın eşlerini beyan edip “(Allah) Nuh’un ve Lut’un hanımlarını örnek gösterir. İki salih kulumuzun nikâhındaydılar, fakat ikisi de ihanet etti”611 buyurmuştur. İkisi de peygamber eşi olmalarına rağmen iman etmedikleri için kaybetmiştir; yani eğer sen kendin iman etmezsen eşin peygamber de olsa seni kurtaramaz, buyurdu Allah. Bu nedenle peygamber çocuğu da olsa, peygamberin hanımı da, babası da olsa biri kendi iradesi ile rabbini tercih etmedikçe kurtuluşa eremez.
Vettebi’ mâ yûhâ ileyke vasbir hattâ yahkumallâh: “Sen sana ne vahyolunmuşsa (Allah sana neyi vahyetmişse) ona uy, Allah hükmünü verinceye kadar (Allah’ın vahyi üzerinde) sebat göster (sabret).” Ve huve hayrul hâkimîn:612 “O (Allah) hükmedenlerin tek hayırlısıdır.”
Allah bizi kendi iradesiyle rabbini tercih edenlerden, kendi iradesi ile hakkı kabul edenlerden eylesin. Hiçbir bahane göstermeden gönlündeki bütün muhabbetle rabbini kabul edenlerden eylesin. Allah bizi mazeret arayanlardan, başkasını suçlayanlardan, kendine fetva arayanlardan eylemesin. Allah bizi vahyine uyanlardan ve vahyi üzerinde sabredenlerden eylesin. Allah bizi rabbinin hükmünü bekleyenlerden ve verdiği hükmü sevenlerden eylesin inşallah.
Elif lâm râ kitâbun uhkimet âyâtuhu summe fussılet min ledun hakîmin habîr:613 “Elif, lâm, râ. Bunlar onun sağlamlaştırılmış ayetleridir ki hakim ve habir olan (Allah) onları sizin için açıklamıştır (beyan etmiştir).” Hakim ve habir olan Allah bu ayetleri tafsilatıyla açıklayıp size beyan ediyor.
Allah neyi beyan ettiğini anlatıyor. Ellâ ta’budû illallah: “Öyle ki Allah’tan başkasına kulluk etmeyin (âbd olmayın, sadece Allah’a âbd olun).” İnnenî lekum minhu nezîrun ve beşîr:614 “(De ki onlara) Şüphesiz ben size onun tarafından (sizin için gönderilmiş) bir uyarıcı ve bir müjdeciyim.” Size Allah’ın vahyini okur, Allah’ın müjdelediklerini beyan ederim, ayrıca sizi Allah’ın ayetleri ile uyarır, ikaz ederim.
Ve enistagfirû rabbekum: “Rabbinize istiğfar edin.” Summe tûbû ileyh: “Sonra ona tövbe edin (rabbinize dönün).” Rabbinizden başka tarafa dönmeyin. Yumetti’kum metâan hasenen ilâ ecelin musemmâ: “Böyle yaparsanız rabbiniz belirli bir süreye kadar (dünyada) sizi güzel bir şekilde nimetlerinden istifade ettirir.” Ve yu’ti kulle zî fadlin fadleh: “Bir de fazilet sahiplerine (daha güzel yapmaya çalışanlara) fazlından ikram eder.” Ve in tevellev fe innî ehâfu aleykum azâbe yevmin kebîr: “Eğer yüz çevirirseniz (Allah’ın ayetlerinden, Allah’tan yüz çevirirseniz) başınıza gelecek o büyük günün azabından sizin için korkarım.” İlâllâhi merciukum: “Dönüşünüz Allah’adır.” Ve huve alâ kulli şey´in kadîr:615 “Ve o (Allah) her şeye kadirdir.”
Allah bizi yalnız, sadece kendisine kul olanlardan, âbd olanlardan eylesin. Allah’ın uyarısını da, müjdesini de vahyinden, Kur’an’dan alanlardan eylesin. Allah bizi rabbine istiğfar edenlerden, tövbe edip rabbine dönenlerden eylesin. Rabbinin güzel bir şekilde istifade ettirdiği, nimetlendirdiği kullarından eylesin. Allah bizi azabından haşyet duyanlardan ve ebedi hayatın gazabından korkup tedbirini alanlardan eylesin. Allah bizi Allah’a döneceğini ve Allah’ın her şeye kadir olduğunu unutmayan ve buna iman eden kullarından eylesin inşallah.
Ve mâ min dâbbetin fil ard: “Yeryüzünde hiçbir canlı mahlûk yoktur ki.” İllâ alâllâhi rızkuhâ: “Onun rızkı Allah’a ait olmasın.” Ve ya´lemu mustekarrehâ ve mustevdeahâ: “Allah onların bulunduğu yeri de, emaneten durdukları (toprağa gireceği) yeri de bilendir.” Kullun fî kitâbin mubîn:616 “Onların hepsi apaçık bir kitaptadır.” Allah bunları apaçık bir kitapta yazmıştır. Allah herkesin rızkının ne kadar olduğunu, nerde yaşayıp, nerde öleceğini, nerde toprağa gömüleceğini apaçık bir kitapta yazmıştır. Bu yüzden rızkınız için endişe etmeyin; çünkü rızkınız Allah’a aittir, buyurdu Allah.
Allah bizi Allah’ı rezzak olarak kabul edenlerden eylesin. Allah bizi rızkı için endişe edenlerden, kendi rızkını kendisinin kazandığını zannedenlerden eylemesin. Allah bizi rızkı için vesileye sarılıp rezzak olarak da Allah’a iman edenlerden eylesin inşallah.
Men kâne yurîdul hayâted dunyâ ve zînetehâ: “Kim dünya hayatını ve onun ziynetini isterse.” Dünya hayatını ahirete tercih edip dünyanın peşinden koşarsa. Nuveffi ileyhim a´mâlehum fîhâ ve hum fîhâ lâ yubhasûn:617 “Onlara yaptıklarının karşılığını tastamam öderiz (dünyadaki amellerinin karşılığı bu dünyada verilir) ve orada (dünyada) onlara karşı cimrilik yapılmaz.”
Ulâikellezîne leyse lehum fil âhıreti illen nâr: “Ama ahirette onlar için ateşten başka hiçbir şey yoktur.” Ahirette onlara sadece ateş vardır. Ve habita mâ sanaû fîhâ ve bâtılun mâ kânû ya´melûn:618 “İşledikleri şeyler orada boşuna gitmiştir. Zaten bütün yaptıkları da batıldır.” Yaptıkları güzel şeyler olmuş olsa bile batıl olarak boşa gitmiştir. Eğer biri ahirete iman etmemiş, dünyayı tercih etmişse onun işledikleri şeyler boşa gitmiştir ve onlar için ahirette sadece ateş vardır; ama dünyadaki çalışmalarının karşılığını dünyada alırlar, dedi Allah.
E fe men kâne alâ beyyinetin min rabbihî ve yetlûhu şâhidun minhu ve min kablihî kitâbu mûsâ imâmen ve rahmeh: “(O dünyayı isteyenler) Hiç rabbinden açık bir belge üzere olan kimse gibi midir? O belgeyi yine Allah´dan gelen bir şahid olarak Kur´ân izliyor, ondan önce de bir rehber ve rahmet olan kitap, Musa´nın kitabı yine onu destekliyor.” Ulâike yu´minûne bih: “İşte bunlar, ona iman ederler.” Ve men yekfur bihî minel ahzâbi fen nâru mev´ıduh: “Gruplardan her kim onu inkâr ederse artık onun varacağı yer ateştir.” Fe lâ teku fî miryetin minhu innehul hakku min rabbike ve lâkinne ekseren nâsi lâ yu´minûn: 619 “İşte, bütün bunlardan dolayı sen de (bu Kur´an´dan) şüphe içinde olma. Kesinlikle o haktır, Rabbindendir. Fakat insanların çoğu iman etmezler.”
Ve men ezlemu mimmenifterâ alâllâhi kezibâ: “Allah’a karşı yalan uydurup iftira edenden daha zalim kim olabilir!” En büyük zalim; Allah’a karşı yalan uydurup iftira edendir. Ulâike yu´radûne alâ rabbihim: “İşte onlar (Kıyamet günü) rablerine arz olunacaklar.” Ve yekûlul eşhâdu hâulâillezîne kezebû alâ rabbihim: “(Kıyamet günündeki) O şahitler diyecekler ki: İşte rablerine yalan yere iftira edenler bunlardır.” E lâ lâ´netullâhi alâz zâlimîn:620 “Dikkat edin! Allah’ın laneti zalimler üzerinedir.”
Allah söylemediği hâlde “Allah böyle söylemiştir” diyenler Allah’a iftira atmıştır. Allah’ın haram kılmadığı şeye; “bu haramdır” demek Allah’a iftiradır. Allah’ın “güzel” demediği bir şeye “bu güzeldir” demek Allah’a iftiradır. Allah’ın “yanlış” dediği bir şeye “bu doğrudur” demek Allah’a iftiradır. Allah’ın “hak” dediğine “hak” demeyenler, “batıl” dediğine “batıl” demeyenler, hakka batıl, batıla hak, diyenler Allah’a iftira atmıştır. Yanlış yolda gidip; “ben doğru yoldayım” diyenler Allah’a iftira atmıştır. Resulüne tabi olmayıp; “ben doğru yapıyorum, ben doğru yoldayım” diyenler Allah’a ve resulüne iftira atmıştır.
Allah bizi Allah’a iftira atanlardan eylemesin. Allah’ın lanetine uğrayanlardan eylemesin. Yanlış yaptığı hâlde “bu doğrudur” diyenlerden eylemesin. Batılda olduğu hâlde batılda olan bir şeyi hakmış gibi gösterip Allah’a iftira atanlardan eylemesin. Hakkı, batıl gibi gösterip Allah’a iftira atanlardan eylemesin. Allah mü’minlerin velisidir, Allah bizi mü’minlere iftira atanlardan, Allah’a ters düşenlerden eylemesin. Allah bizi kendisi ile beraber olanlardan eylesin. Hakka hak, batıla batıl diyen kullarından eylesin.
Ellezîne yasuddûne an sebîlillâhi ve yebgûnehâ ivecâ: “Onlar (Allah’a karşı iftira atanlar) Allah’ın yolundan men etmeye çalışırlar (men ederler) ve onu (Allah’ın dosdoğru yolunu, sırat-el müstakimini) eğriltmek isterler.” Ve hum bil âhıreti hum kâfirûn:621 “Aslında onlar ahireti de inkâr ederler.”
Ulâike lem yekûnû mu´cizîne fîl ard: “Onlar yeryüzünde (Allah’ı) aciz bırakacak değillerdir.” Ve mâ kâne lehum min dûnillâhi min evliyâ’: “Onların (kendilerini koruyacak) Allah´tan başka dostları da yoktur.” Yudâafu lehumul azâb: “Onlar için azap kat kat artırılır.” Mâ kânû yestetîûnes sem’a ve mâ kânû yubsirûn:622 “(Çünkü) Onlar (hakkı) işitmeye tahammül edemiyorlardı ve de görmüyorlardı.”
Ulâikellezîne hasirû enfusehum ve dalle anhum mâ kânû yefterûn: “İşte onlar kendilerini zarara sokan kimselerdir ve uydurdukları şeyler yanlarından kaybolmuştur.” Lâ cereme ennehum fîl âhırati humul ahserûn:623 “Şüphesiz onlar ahirette en çok hüsrana uğrayanlardır.”
Kıyamet günü Allah’tan başka dost yoktur. Onlar da Allah’a dost olmadıkları için azapları katlanır. Onlar basiretsizdirler, hakkı görmemek için gözlerini kapatırlar, Allah’ın ayetlerini anlamamak için gönüllerine perde çekerler. Dünyadayken de her neyi uydurmuşlarsa zaten uydurdukları o şey onlardan kaybolup gitmiştir. Muhakkak ki bunlar ahirette en çok zarar edenler, ziyan edenlerdir; çünkü iman etmedikleri hâlde iman ettiklerini, hakta olmadıkları hâlde hakta olduklarını zannedenler. Bunlar ahirette en çok hüsrana uğrayanlardır, buyurdu Allah.
Allah bizi yanlış yapıp, doğru yaptığını zannedenlerden eylemesin.
İnnellezîne âmenû ve amilûs sâlihâti ve ahbetû ilâ rabbihim ulâike ashâbul cenneh: “Ama iman edip salih amel işleyenler, rabbine karşı huşu ve edep içinde olanlar, işte bunlar cennet ehlidir.” Hum fîhâ hâlidûn: “Onlar orada ebedi olarak kalırlar.” Meselul ferîkayn: “Bu iki zümrenin misali.” Kel a’mâ vel esammi vel basîri ves semî’: “Kör ile sağır, gören ve işiten gibidir.” Hel yesteviyâni meselâ: “Bunların hâli hiç eşit olur mu!” E fe lâ tezekkerûn:624 “Artık düşünmeyecek misiniz!” Allah’ın ayetleri üzerinde tefekkür edip anlamaya çalışmayacak mısınız? Allah’ın vahyini işitmeyenler, dinlemeyenler; kör ve sağır, dinleyenler de; gören ve işiten gibidir.
Düşünüp anlayacağız inşallah. Allah’ın bize olan nimetini, ihsanını, ikramını Allah’ın nuruyla, vahyiyle görmeye çalışacağız inşallah. Rabbimiz ayetleriyle, vahyiyle bizimle konuştuğu için ona şükretmeye, hamd etmeye, onu tesbih etmeye, tekbir etmeye çalışacağız inşallah.
Tek büyük olan Allah’tır. Tek hak onun kelamı, onun sözüdür. Tek örnek de onun nebisi, onun resulüdür. İtaat edilmesi gereken Allah’tır, tabi olunması gereken onun resulüdür. Dinlenilmesi gereken, uyulması gereken onun kitabı, onun vahyidir.
Sadakallahulazim
Bu dünya hayatını yaşarken Allah bizi kendisini ciddiye alanlardan eylesin. Rabbini tercih edenlerden eylesin. Ahireti dünyaya, Allah’ın kitabını başka kitaplara tercih edenlerden eylesin. Allah bizi zatına dost eylesin, zatına seçtiklerinden eylesin. Allah bizi sevdiklerinden eylesin. Allah bizi muttakilerden eylesin. Allah bizi huzura alırken bir dost gibi, bir sevgili gibi huzura aldıklarından eylesin. Peygamberleriyle karşıladığı, müjdelediği kullarından eylesin. Allah bizi “bugün sizin için korku yoktur, mahzun olmak yoktur” dediği veli kullarından eylesin.
Allah hepinizden razı olsun.
