13.Bölüm (YÛNUS SÛRESİ)
EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.
Hep beraber rabbimizin ayetlerine duayla, tövbeyle, istiğfarla, hamdla, şükürle cevap vermeye çalışıyorduk.
Bizi Ramazan’a ulaştıran rabbimize hamd olsun. Ramazan ayı Kur’an ayı demektir. Allah bize bu Ramazan ayından, Kur’an’dan murad ettiği gibi istifade etmeyi nasip eylesin inşallah.
İman olmazsa amel hiçbir işe yaramaz. Allah ayet-i kerimede “iman etmeyenlerin amellerini saçılmış zerreler yaparız”532 buyurmuştur. Bu yüzden önce iman etmemiz sonra da imanımıza dikkat edip imanımızı şirkten, bid’atlerden temizlemeye çalışmamız gerekir; çünkü Allah şirk katılmış bir imanı kabul etmez.
Bir kul, rabbini kabul etmemişse, Allah’ı, insanı, Allah’ın tanıttığı gibi tanımamış, anlamamış, insanı da koyması gerektiği yere koymamışsa o kul öncelikle kendine sonra da insana zulmetmiştir. Kendine zulmedenler elbette ki başkasına da zulmeder.
Peki, Allah’ın, insanı koyduğu yer neresidir?
Allah “insan benim yeryüzündeki halifemdir, ben insanın, mü’minlerin velisiyim, bana iman edenleri, hayatı, varlığı benim istediğim, takdir ettiğim gibi anlayanları dost edinir ve onları zatıma seçerim”533 buyurmuştur. Buradan da anlaşılacağı üzere Allah’ın, insanı koyduğu yer; insanın Allah’a halife olma, dost olma makamıdır.
Allah bizi zatına seçtiklerinden eylesin inşallah.
Kul, rabbini tanırsa rabbini onun emrettiği gibi tekbir eder, tesbih eder ve rabbine hamd edip şükreder. Bu durumda kulun tekbiri, tesbihi, hamdı, şükrü ne kadarsa rabbini de o kadar tanıyor demektir.
Eğer kul, rabbini tanımazsa o zaman da rabbini kendi seviyesine indirir, rabbine sanki kendisi gibiymiş şeklinde muamelede bulunur, hatta bu yetmez, rabbini kendinden daha da aşağıya indirir. Böyle olunca da rabbi hakkında su-i zanda, kötü düşüncelerde bulunmaya başlar.
Biri “Allah şunu niye şöyle yaptı, bunu niye böyle yapmadı, şunu şöyle yapsaydı olmaz mıydı” ya da “Allah böyle yapsaydı daha iyi olurdu” dediğinde rabbini kendinden daha aşağı indirmiş olur; çünkü böyle söyleyerek “ben ondan daha iyi biliyorum” demiştir. Böyle söyleyen birinin iman ettiği, kendisine iman edilmesi gereken, âlemlerin rabbi olan Allah değildir! Onun iman ettiği, kendi kendine ürettiği putudur, dolayısıyla böyle biri Allah’la değil putuyla konuşur ve Allah da ondan böyle bir imanı kabul etmez.
Allah ayet-i kerimede “rabbini tekbir et”534 buyurmuştur. Allah’ı tekbir etmek; onun büyüklüğünü bilip kendi küçüklüğünü de anlamaktır. Biri, Allah’ın büyüklüğü karşısında kendi küçüklüğünü, acziyetini, hiçliğini anlayıp boynunu rabbine sonuna kadar bükerek “ya rabbi! Sen benim rabbimsin, ben de senin aciz ve küçücük olan, hiçbir şeyi olmayan, hiçbir şeye sahip olmayan, sensiz hiçbir kıymeti, hiçbir değeri olmayan kulunum. Ben bütün değerimi, kıymetimi, şerefimi senden, seninle olmaktan, sana iman etmekten, sana kul olmaktan, âbd olmaktan, seni sevmekten, sana itaat etmekten alıyorum” dediyse rabbini tekbir etmiş, “Allah u ekber” demiş olur. Yoksa Allah’ı tekbir etmiş olmaz.
Bir kul böyle değilse istediği kadar namaz kılarken elini kaldırıp “Allah u ekber” desin, bu onun tekbir ettiğini göstermez. Her ne kadar namaz esnasında “Allah u ekber” dese de namazdan çıkınca rabbi hakkında hemen bir su-i zanda bulunur, onun büyüklüğünü, tek büyük olduğunu unutur ve kendi büyüklüğünü ortaya koymaya çalışıp “benim gibi olsun, bence, bana göre güzel olan böyledir” der. Kul böyle söylediğinde ise namazını, tekbirini yalanlamış olur. Allah da ondan böyle bir namazı kabul etmez; çünkü namaz kılarken doğru söylememiş, yalan söylemiştir.
Aynı şey Allah’ı tesbih etmek için de geçerlidir. Zaten namazın hemen başında Allah’ı tesbih etmek vardır.
Namazın başında Allah’ı nasıl tesbih ederiz?
Subhaneke: “Sen subhansın (ya rabbi).” Allah her türlü noksanlıktan beridir, eksiksizdir, noksansız ve kusursuzdur. Bütün kemalatlar, bütün güzellikler ona aittir. Subhanekenin manası budur. Kul namazda “subaheneke” dediğinde hayatını yaşarken de “rabbim her neyi yaratırsa yaratsın ve her neye nasıl bir muamelede bulunursa bulunsun onun bu yaratması, bu muamelesi noksansızdır, kusursuzdur, eksiksizdir, yanlışsızdır” derse rabbini tesbih etmiş olur; ama hayatını böyle yaşamaz, Allah’ın yaptığı muamelelerde kusur arar, hata arar, yanlış ararsa o zaman da Allah’ı tesbih etmemiş, aksine Allah hakkında su-i zanda bulunmuş olur. Elbette ki bu, kulun cehaletinden, rabbini bilmediğinden, anlamadığındandır. Sonuç itibariyle böyle biri istediği kadar “subhanallah” desin, aslında rabbini tesbih etmemiştir.
Allah’ı hamd etmek de böyledir. Hamd etmek, övmek demektir. Bir şeyi görmeden, şahadet etmeden onu övmek mümkün değildir. Bu yüzden insanın şahadeti ne kadarsa hamdı da o kadardır. Kul, hayatı yaşarken neyle karşı karşıya gelirse gelsin karşılaştığı o olayda mutlaka bir hamdı olmalı ve o olayda rabbinin kuvvetini, kudretini, güzelliğini görüp rabbine hamd etmelidir. Öyle ki Allah’ı hamd etmiş, “el hamdu lillâhi rabbil âlemin” demiş olsun.
Bir de kul, Allah’a bu hamdı yaparken tek başına değil bütün âlemlerden hamd etmelidir; yani kul, atomdan galaksilere kadar her neye bakarsa baksın mutlaka “ya rabbi! Bunu ne kadar da güzel yaratmışsın” deyip o gördüğü şeyde rabbini övmeli ve bu hayranlığını gönül itibariyle ortaya koymalı, rabbinin bütün kâinat üzerindeki tecellisini görüp ona hayran olmalı, gördüğü her şey karşısında hayreti artmalıdır. Bu çok önemli bir meseledir. Öyle ki Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “ya rabbi! Hayretimi arttır”535 buyurmuştur.
Allah, kuluna hayatının her anında muamelede bulunur, kul da Allah’ın bu muamelesini mutlaka görüp anlamaya çalışmalı ve “rabbim acaba bana şunu neden yaşattı” deyip tabi tutulduğu muamelenin hikmetini aramalıdır. Hikmetini bulduktan sonra ise “demek ki rabbim bana bunun için muamele etmiş” demeli ve tabi tutulduğu muamelenin, imtihanın karşısında gerekeni yapmalıdır.
Allah saf hayırdır, rahmandır, rahimdir. Kuluna olan bütün muamelesi de mutlaka hayırdır ve onun saf rahmetindendir. Aynı şekilde Allah veduddur, ilahtır, dolayısıyla kuluna herhangi bir muamelede bulunduğunda kulunu sevdiği için o muamelede bulunmuştur.
Biri bu söylediklerimin dışına çıkarsa rabbini anlamamış, tanımamış olur, rabbini tanımayınca da mutlaka rabbine başka isimler verir, böylelikle rabbini kendi kendine ürettiği isimlerle isimlendirir, vasfeder.
Allah’a iman olmazsa amel insana hiçbir fayda vermez; çünkü Allah, insanı kendisine âbd olması, kendisini sevmesi, anlaması, tanıması, güzelliğini üzerinde göstermesi için yaratmıştır. Bütün ameller, ibadetler birer araçtır, amaç ise Allah’a âbd olmaktır. Allah’ı sevebilmek, ona âbd olabilmek için de mutlaka onu tanımak gerekir. Misal; biriyle ne kadar çok konuşur, sohbet eder ya da onu dinlersek onu o kadar tanır, o kadar anlar, dolayısıyla ona o kadar yakın oluruz. İşte, Allah’ın dostluğu da Allah ile konuşmakla, Allah’ın bizimle konuşmasıyla ölçülür.
Kur’an, Allah’ın bizimle konuşmasıdır. Bizim de duamız, tesbihimiz, istiğfarımız, Allah ile konuşmamızdır. Demek ki Allah’a dost olmak için Allah bizimle konuşmalı, biz de onunla konuşmalıyız ki onu dinlemiş, ciddiye almış ve ona cevap vermiş olalım. Nasıl ki biz biriyle konuştuğumuzda onun bize cevap vermesini, bizi dinlemesini, anlamasını istiyorsak Allah da bizimle konuşuyorsa onu anlayalım, dinleyelim, ciddiye alalım sonra da gereğini yapalım diye konuşuyor. Bundan dolayı Allah dostları aynı zamanda Kur’an’ın dostlarıdır, Kur’an da onların dostudur.
Kur’an’la olan bu dostluğumuz öyle bir hâl almalıdır ki bir gün bile dostumuzla buluşmadığımızda, görüşmediğimizde onu özlemeliyiz. Bu yüzden her gün en az birkaç ayet okuyup veya dinleyip “acaba rabbim bana ne söylüyor, acaba rabbim bana bu ayette ne demek istiyor” dememiz sonrasında ise, ilmimiz, marifetimiz, rabbimizi bildiğimiz kadarıyla o ayetler üzerinden rabbimize cevap vermemiz gerekir. Bundan sonra devamlı böyle yapacağız inşallah.
Sana hamd olsun ya rabbi! Bizi yarattığın, bize ruhundan nefhettiğin için, bize kendinden varlık verdiğin, bütün isimlerinle tecelli ettiğin için, basiretinle bize gördürdüğün, Semi’ isminle işittirdiğin için, bize ilminden ilim, iradenden irade, rahmetinden rahmet verdiğin için sana hamd olsun ya rabbi! Kendi üzerimizde seni övüyor, sana hamd ediyor, isimlerini üzerimizde göstermeye çalışıp güzelliğine şahit olmaya, şahit ettirmeye çalışıyoruz ya rabbi! Bizi kendine muhatap kabul ettiğin için, vahyini indirip bizimle konuştuğun için, bize indirdiğin vahiyle “benimle konuşun, siz benim âbdimsiniz, benim sevdiğimsiniz, âşığımsınız” dediğin ve bizi buna layık gördüğün için sana hamd olsun ya rabbi! Bizi sevdiğin için, bize sevmeyi öğrettiğin için sana hamd olsun ya rabbi! Bilerek, bilmeyerek işlediğimiz hiçbir günahımızı, yanlışımızı, hatamızı, kusurumuzu açığa vurmadığın için, onları muhafaza edip örttüğün ve cezamızı hemen vermediğin için sana hamd olsun ya rabbi! Senden af ve mağfiret dilediğimizde bizi hemen affedip mağfiret ettiğin için sana hamd olsun ya rabbi!
Evet, bu sohbetimizde mukabelemize Yûnus Sûresi’yle devam edeceğiz inşallah.
EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
Elif lâm râ, tilke âyâtul kitâbil hakîm: “Elif lâm râ. İşte, bunlar hakim olan kitabın ayetleridir.” E kâne linnâsi aceben en evhaynâ ilâ reculin minhum: “İçlerinden bir adama vahyetmemiz insanlara tuhaf mı geldi!” En enzirin nâs: “İnsanları uyarsın diye.” Ve beşşirillezîne âmenû: “Mü’minleri de müjdelesin (diye).” Enne lehum kademe sıdkın inde rabbihim: “Şüphesiz onlar (mü’minler) için rableri katında sıdkiyet makamı vardır.” Kâlel kâfirûne inne hâzâ le sâhırun mubîn:536 “Ama kâfirler dediler ki: Şüphesiz bu apaçık bir sihirbazdır.”
Onlar mü’min oldukları, Allah’ı sevdikleri için Allah da onları sadıklardan yazar ve sadakatlerinden dolayı ayaklarını bu sıdkiyette sabit kılar. Yeter ki kul, rabbini samimi olarak sevsin Allah mutlaka ona bunu ikram eder ve onun ayaklarını sıdkiyette sabit tutar.
Daha önceki sohbetlerimizde sevmeyi anlatmıştım. İki türlü sevgi vardır; biri mecazi, diğeri de hakiki sevgidir. Mecazi sevgi; nefisle olan sevgidir, nefisle sevmektir. Hakiki sevgi ise; Allah’ın nefhettiği ruhla sevmek, kalple, gönülle sevmektir.
Mecazi sevgide bir şey veya biri sevildiğinde “o bana ait olsun, benim olmazsa başına ne gelirse gelsin” denilir. Örnek vermek gerekirse; mecazi sevgiyle birini sevenler “benim olmazsa toprağın olsun” derler. Böyle bir sevgi, mecazi, nefsani sevgidir.
Hakiki sevgi ise bunun tam tersidir. Hakiki sevgiyle seven biri “benim olsun” demez, tam tersine “ben onunum” der. Yani “ben Allah’a aidim. Allah’ın bana nefhettiği ruh Allah’a aittir, ben de bütünüyle rabbime aidim” der. Aynı şekilde hakiki sevgide kul, Allah’ın ona teslim ettiği bütün varlığını Allah’a kurban eder ve Allah’tan ona kurban olmayı ister, böyle bir arzusu, isteği olur. Bununla ilgili olarak Allah ayet-i kerimede “Allah’a kul olan yiğitler var ya, onlardan bir kısmı Allah yolunda canını verdi, bir kısmı ise sırasını beklemektedir”537 buyurmuştur. Bir kısmı, Allah yolunda canını vermiştir, bir kısmı da sırasını beklemektedir. Bizim de sıramızı beklememiz lazım. Allah’a kurban olmak, hayatımızı, varlığımızı Allah’a kurban etmek, Allah yolunda olmak, yürümek için bir imkân beklememiz, Allah bu imkânı verdiğinde ise her şeyimiz ile ona kurban olmamız lazım. İşte bu, imandır, sevmektir, hakiki sevgidir.
Dediğim gibi; mecazi sevgide kul “benim olsun, benim gibi olsun” derken hakiki sevgide ise bunun tam tersini söyler. “Benim olsun” demek yerine “ben rabbime aidim, rabbim neyi istiyorsa, nasıl emrediyorsa öyle olsun, bunun karşılığında sıkıntı çekerim, zorluk çekerim, yeter ki rabbim emretsin ben de yapayım” der ve hiçbir şekilde “ben bunu yapamam” diye rabbine mazeret beyan etmez. İşte, kul budur, hakiki sevgiyle seven budur, hakiki sevgi budur, iman budur!
Her zaman söylüyoruz “iman ispat ister.” Kul böyle bir imana sahip olursa Allah onun ayaklarını sabit kılar ve sadık olduğunu da ona gösterir. Sadece onu değil bulunduğu yerdeki canlı, cansız bütün varlığı onun bu sadakatine şahit kılar.
Kelime-i şehadet getirirken “ben şahidim” demek yetmez, bir de varlığın, bizim şahid olduğumuza şehadet etmesi gerekir. Biz “varlık bana şahit olsun ki ben, Allah’ın kuluyum ve rabbimi seviyorum” dediğimizde varlık bize şahit olmalı ve bize baktığında “bu, Allah’ın kuludur, Allah’ı seven, Allah’ın güzelliğinin üzerinde tecelli ettiği bir kuldur” demelidir. Şehadet böyle olmalıdır, böyle olmadıkça şehadet tamam olmaz, iman ispatlanmış olmaz. Birinde iman olabilir; ama ayrıca o kişi imanını ispatlarken de varlık onun kulluğuna, imanına şahitlik etmelidir.
Allah “mü’minler kardeştir”538 buyurmuştur. Kardeş olanlar sadece mü’minlerdir. Zahiri kardeşlerimizle anamız, babamız bir olsa da onlarla olan kardeşliğimiz gerçek bir kardeşlik değildir. Bu yüzden zahiri kardeşin iman etmemişse artık senin kardeşin olmaktan çıkar. Sahabelerin hayatına baktığımızda iman eden sahabenin bir kısmı, iman etmeyen anneleriyle, babalarıyla, kardeşleriyle ters düşmüş, hatta gerektiğinde onlarla karşı karşıya gelip savaşmışlardır. Demek ki kardeş değillermiş, düşmanlarmış! Her ne kadar anne, babalar bir olsa da eğer kardeşlik iman kardeşliği değilse o zaman bu kardeşlik ebedi bir kardeşlik, hakiki bir kardeşlik değildir.
Allah’ın bizden istediği başka bir şey daha vardır. Allah Kıyamet günüyle ilgili hâlleri beyan ederken öncekilerden ve sonrakilerden örnek verir. “Sonra gelenler öncekileri suçlar ve ‘onlar bizi saptırdı’ deyip onlara (öncekilere) lanet ederler.”539 O sapanlar da iman etmedikleri ve yanlış yolda yürüdükleri için bir sonrakileri saptırmıştır. Nasıl ki anneler evlat doğuruyorsa mü’minler de mü’min doğurur, aynı şekilde kâfirler de kâfir doğurur. Bu yüzden Hz. Nuh (a.s.) “ya rabbi! Onları hayatta bırakırsan onlar sadece kâfir doğurur”540 demiştir. Burayı iyi anlamak gerekir. Kimse kâfir olarak doğmaz. Burada anlatılmak istenen; kâfirlerin, İslâm fıtratı üzere doğan insanları hayatlarını yaşarken kâfir olarak yetiştirmeleridir, yoksa doğanlar kâfir değildir. Biri de mü’minse onunla beraber olanlar mü’min olur, böylelikle o mü’minin de imanı iman doğurmuş olur.
Allah, çocuğu annenin bedeninde emanet ettiği yere “rahim, anne rahmi” demiştir. Rahim, Allah’ın ismidir. Buradan Allah’ın insana nasıl bir şeref verdiğini anlarız! Bu, zahiri olarak çocuk doğurmada böyleyse bir de bir mü’minin imanı iman doğurursa, başka bir mü’mini doğurursa acaba o mü’minin gönlü nasıl bir şeref alır!
Birinin kardeşliği tevhide ererse o kişi kâmil insan olur. İnsan birine baktığında onu gerçek bir kardeş olarak görürse ve onun bu kardeşliği iman kardeşliği ile de pekişirse o kişinin kardeşliği kemale erdiğinde o bu defa tevhide, vahdete ermiş gerçek bir Allah dostu olur. Bunun dışında hiç kimse Allah dostu olamaz.
Rabbimizi ve rabbimizin bizden ne istediğini anlamaya çalışmamız gerekir. Rabbimiz bizden kardeşlik yapmamızı, birbirimizi sevmemizi, birbirimize hidayet olmamızı isterken mü’minler olarak birbirimize düşmanlık yaparsak hiç imanımız kalır mı? Elbette ki kalmaz. Düşmanlık yapanlar imanlarını kaybeder, dolayısıyla kardeşliğin, muhabbetin ve sevmenin yerine kini, nefreti koyarlar. Kinin, nefretin olduğu bir gönül de cehenneme dönmüş bir gönüldür ve o gönülde Allah’ın muhabbeti olmaz.
Bu yüzden önce sevmeyi; Allah’ı sevmeyi, Allah için sevmeyi, Allah için bir ve beraber olmayı, kardeş olmayı, birbirimizi hidayete, cennete taşımayı dert edinmemiz gerekir. “Bir insana daha, Allah’ın ayetini nasıl ulaştırırım, bir insana daha hidayeti nasıl ulaştırırım” gibi bir derdimizin olması lazım. Bütün peygamberlerin derdi buydu, Allah’ın onlara emri de buydu. Bundan dolayı Allah ayet-i kerimede “sana bu vahyi ulaşabildiğin her yere ulaştırasın diye vahyediyoruz”541 buyurmuştur. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz de bu vahyi ulaşabildiği her yere elbette ki ulaştırmıştır. Başka bir ayet-i kerimede ise Allah “sonra gelenleri kitaba varis kıldık (kitabı onlara miras bıraktık). Onlardan kimi kendine zulmeder, kimi orta yolu seçer, kimi de Allah’ın izniyle yarışır”542 buyurmuştur. O yarışanlar Allah’ın vahyini insanlara taşımak için yarışırlar. Bizim de Allah’ın vahyini insanlara, ulaşabildiğimiz her yere ulaştırmak için yarışmamız ve bu derde sahip olmamız gerekir.
Bu üç günlük dünyada kazanabileceğimiz tek bir şey varsa o da Allah’ın rızasıdır, tecellisidir, güzelliğidir. Yalnız, bilmemiz lazım ki “Allah güzeldir” demekle Allah, güzel olmaz ve hiç kimse de güzelleşmez. “Allah güzeldir” demek Allah ile güzel olmak demektir. Kul, Allah ile ne kadar meşgul olur, ona ne kadar hamd eder, onu ne kadar tesbih eder, zikreder, tekbir eder, onunla beraber olur, rızasını gözetir, emrini yerine getirmeye çalışırsa Allah ile o kadar beraber olur, Allah ile o kadar güzelleşir; ama tam tersine Allah ile değil de şeytanla beraber olursa o zaman da şeytanlaşır.
Allah ile beraber olmamız Allah’a hiçbir şey kazandırmaz, sadece bize kazandırır, biz Allah ile beraber olduğumuz için şeref buluruz.
Allah bizi kendisiyle şereflenen kullarından eylesin. Hamdını, şükrünü, tesbihini, tekbirini Allah için yapan, Allah’ı tekbir eden, tesbih eden, Allah’a hamd eden, şükreden kullarından eylesin. Allah bizi Allah’a ait olan şükrü, hamdı, tesbihi, tekbiri nefsine yahut başkasına vermeyen kullarından eylesin. Allah bizi “ben” deyip kendini bir şey zanneden kullarından eylemesin inşallah.
İnne rabbekumullâhullezî halakas semâvâti vel arda fî sitteti eyyâm: “Muhakkak ki sizin rabbiniz Allah’tır ki gökleri ve yeri altı günde yarattı.” Summestevâ alel arşi yudebbirul emr: “Sonra da arşa istiva edip işleri yerli yerince düzene koydu.” Muhakkak ki sizin rabbiniz gökleri ve yeri altı günde yaratan sonra da arşa kurulup işleri yerli yerince düzene koyan Allah’tır. Mâ min şefîin illâ min ba´di iznih: “Onun izni olmadan hiç kimse kimseye bir şefaatte (ikramda, iyilikte) bulunamaz (bir şey yapamaz).” Zâlikumullâhu rabbukum fa´budûh: “İşte bu, rabbiniz olan Allah’tır, artık ona kul olun (âbd olun).” E fe lâ tezekkerûn:543 “Siz bunu düşünmeyecek misiniz?”
Allah soruyor. E fe lâ tezekkerûn: “Siz bunun üzerinde tezekkür edip, tefekkür edip düşünmeyecek misiniz?” Biz de cevap veriyoruz. Evet, ya rabbi! Düşünüyor, tefekkür ediyor, tezekkür ediyor ve seni zikrediyoruz. Senin mülkün sahibi olduğuna, bizim sahibimiz olduğuna, senin emrin olmadan bir yaprağın bile ağaçtan düşmeyeceğine iman ettik ya rabbi!544
İnnellezîne lâ yercûne likâenâ ve radû bil hayâtid dunyâ vatme´ennû bihâ vellezîne hum an âyâtinâ gâfilûn:545 “Şüphesiz o kimseler ki dünya hayatından razı olup onunla mutmain oldular. Bunlar bizimle karşılaşmayı (bize mülaki olmayı) ummayan kimselerdir. Bunlar bizim ayetlerimizden (vahyimizden) gafil olanlardır.” Bunlar bizimle karşılaşmayı ummayan, karşılaşacağına iman etmeyen, böyle bir şey beklemeyen kimselerdir.
Böyleleri istedikleri kadar dilleriyle “ahiret vardır, hesap vardır” desinler, gerçekte bizimle karşılaşmayı ummayan kimselerdir, dünya hayatına razı olmuş, dünya hayatıyla itminan bulmuşlardır, dolayısıyla dünya hayatını sevip onunla rahatlarlar, buyurdu Allah.
Mü’min, asla dünya hayatına razı olmaz, cennetten aşağısına razı olmaz, ahireti unutmaz. Bu yüzden mutlaka dünyayı ahirete kurban eder, feda eder. Zaten imtihan budur; çünkü Allah ayet-i kerimede “biz iman ettik, dedikten sonra sizi imtihana tabi tutmadan imanınızı kabul edeceğimizi mi sandınız? Andolsun ki sizi mallarınızla, evlatlarınızla, ticaretinizle, evlerinizle imtihana tabi tutacağız”546 buyurmuştur. Şayet kul tabi tutulduğu imtihanların gereğini yerine getiremiyor, Allah’ın rızasını gözetemiyorsa o zaman dünya hayatına razı olmuş, mutmain olmuş ve onu sımsıkı tutmuştur; çünkü onunla mutmaindir.
Evet, “o kimseler ki dünya hayatından razı olup dünya hayatıyla mutmain oldular. Bunlar bizimle karşılaşmayı (bize mülaki olmayı) ummayan kimselerdir. Bunlar bizim ayetlerimizden (vahyimizden) gafil olanlardır” buyurmuştu Allah. Ayet devam ediyor. Ulâike me´vâhumun nâru bimâ kânû yeksibûn:547 “İşte, kazanmış olduklarından dolayı varacakları yer ateştir.” Onlar ahireti tercih etmeyip dünyayı tercih ettiler ve oradan da istifade ettiler; ama sonunda tercih ettikleri her şeyi bırakıp Allah’ın huzuruna tek başlarına gidecekler.
İnnellezîne âmenû ve amilûs sâlihâti yehdîhim rabbuhum bi îmânihim: “Muhakkakki rableri (Allah) iman edip salih amel işleyenlere imanlarından dolayı hidayet verir.” Allah onları kendi yoluna koyup hidayeti verir ve bu hidayet yolunda onları yürütür. Tecrî min tahtihimul enhâru fî cennâtin naîm:548 “Naim cennetleri içinde altlarından ırmaklar akar.” Onların gideceği yer naim (nimetler) cennetleridir. İman edip salih amel işleyenlerin orada söylediği bir şey vardır. Aslında orada söyledikleri sözü dünyadayken de söylemişlerdi. Zaten dünyadayken böyle söyleyebilenler ahirette de böyle söyleyebilir.
Allah onların söylediği sözün ne olduğunu beyan ediyor. Da'vâhum fîhâ subhânekellâhumme: “Onların orada duası (daveti) Allah’ım sen subhansın (sen benim Allah’ımsın demeleridir).” Ve tehiyyetuhum fîhâ selâm: “Ve aralarındaki dilekleri de selamdır.” Orada onlara selam vardır, selamet vardır. Ve âhıru da´vâhum enil hamdulillâhi rabbil âlemîn:549 “Dualarının sonu da (diğer duaları da) el hamdu lillâhi rabbil âlemîndir (hamd, âlemlerin rabbi olan Allah’a mahsustur).” Orada böyle söyleyenler hayatı yaşarken rabbini tesbih edip “sen subhansın, benim Allah’ımsın” demişlerdi. Bunun karşılığında Allah’tan da onlara hem bu dünyada hem de ahirette selam vardır.
Bir kul hayatı yaşarken rabbini tesbih ederse rabbinden selam alır, selamette olur ve Allah onu kendi yoluna, hidayet yoluna koyar; çünkü rabbini tesbih edip “sen noksansızsın, eksiksizsin ya rabbi! Bana her ne muamele yaparsan yap yaptığın o muamele en güzel, en kâmil, en hayırlı, en rahmetli muameledir, benim için en güzel olanıdır. Sen subhansın, hatasız, kusursuz olansın. Ben hatalıyım, kusurluyum, günahkârım, eksiğim var, yanlışım var; ama bununla beraber sen benim Allah’ımsın, benim rabbimsin, ben de senin rahmetine, mağfiretine sığınıyorum” demiştir.
Allah bir kuluna selam eder, ona selamet verirse bu durumda onun gönlünü cennete çevirmiş olur. Dolayısıyla o kul kendisinden, imanından, Allah’tan, Allah’ın gazabından selamette olur. İnsanlar ve bütün varlık da ondan yana selamette olur. O kul konuşunca konuştuğu şey mutlaka haktır, doğrudur, güzeldir. Her ne söylerse söylesin en güzeli, en doğruyu söyler, devamlı olarak hakkı söyler ve onu da hak ile söyler. Yaptığı her şeyi rahmetle, muhabbetle yapar, rabbi ondan razı olsun diye yapar. O kulun bütün fikri, düşüncesi, konuşması, hayatı, yaşayışı, ameli böyledir; yani selam ve selamettir. Sonuç itibariyle Allah ona bu ikramda bulunduğu için devamlı hamd edip Allah’ı över. “Sözüne Allah’tan daha sadık kim vardır.”550 Yani sen bana iman et, bana karşı samimi ol, ben sana hidayeti verir, seni yürütür, selam yurduna çıkarırım, sen de bana dost olursun, buyurdu Allah.
Allah bizi rabbini tesbih edenlerden eylesin. Allah bizi selamette olanlardan, âlemlerin rabbine hamd edenlerden eylesin. Kendine hamd edenlerden, kendini, nefsini övüp “ben güzel yapıyorum” diyenlerden eylemesin. Aksine “güzel yapan Allah’tır” diyenlerden eylesin. “Bütün iyilikler, güzellikler Allah’tan, bütün kötülükler ise nefsimdendir” diyenlerden eylesin. Allah bizi haddini bilenlerden eylesin. Kendini tesbih edenlerden “benim hatam olmaz, yanlışım olmaz” diyenlerden eylemesin. “Subhan olan; hatasız, kusursuz, eksiksiz olan sadece Allah’tır” diyenlerden eylesin.
Fe nezerullezîne lâ yercûne likâenâ fî tugyânihim ya’mehûn:551 “Bize kavuşmak istemeyen kimseleri bataklıklarında bırakırız (onları dünya bataklığında bırakırız). Böylece onlar bataklıklarında bocalar dururlar.”
Ve izâ messel insâned durr: “İnsana bir zarar dokunduğunda.” Deânâ li cenbihî ev kâiden ev kâimâ: “Yan yatarken veya otururken yahut ayaktayken bize dua etmeye (yalvarmaya) başlar.” Fe lemmâ keşefnâ anhu durrehu: “Ne zaman ki o zararı (o sıkıntıyı) onun üzerinden kaldırdığımızda.” Merre ke’en lem yed’unâ ilâ durrin messeh: “Sanki kendisine dokunan zarardan dolayı bize hiç dua etmemiş (bize yalvarmamış) gibi onu bir hâl alır (eski hâline döner).” Oysaki kul her anda kuldur, bu yüzden her anda rabbinden istemeli, ona sığınmalı, ona yalvarmalı, ona dua etmelidir. Kezâlike zuyyine lil musrifîne mâ kânû ya’melûn:552 “İşte, israfçılara (kendini israf edenlere) yaptıkları süslü gösterilmiştir.” Böyle yapanlar hayatını israf etmiş, kendilerini harcamıştır. Nereye harcamıştır? -Elbette ki şeytana, nefsine harcamış, kendini şeytana satmıştır.
Allah bizi böyle olanlardan eylemesin. Hem sıkıntı, hem darlık, hem bolluk anında kendisine dua edenlerden eylesin. Allah bizi kendisiyle konuşanlardan eylesin. Allah’a dua etmekten muhabbet alanlardan, şeref alanlardan, şerefinin, Allah ile beraber olduğunu anlayanlardan eylesin.
Summe cealnâkum halâife fîl ardı min ba’dihim li nanzure keyfe ta’melûn:553 “Bakalım ne yapacaksınız diye onların ardından sizi yeryüzünde halifeler kıldık.” Siz de ne yaptığınıza bakın. Sizi halifeler kıldıysam beni temsil edin, bana halife olun, bana ayna olun, bana iman edin, itaat edin, kul olun, benim güzelliğimi üzerinizde gösterin, bu şerefi taşıyın diyedir.
Ve izâ tutlâ aleyhim âyâtunâ beyyinât: “Ne zamanki onlara (halife olduğunu kabul etmeyenlere) ayetlerimiz apaçık bir şekilde okunduğunda.” Kâlellezîne lâ yercûne likâena´ti bi kur´ânin gayri hâzâ ev beddilhu:554 “Bize kavuşmayı istemeyenler dediler ki: Ya bundan başka bir Kur’an getir ya da onu değiştir.”
Allah’a kavuşmayı istemeyenler “Allah neden böyle söylemiş” derler. Bununla beraber “Kur’an çok yücedir, onu okumak, anlamak zordur, bu yüzden kendimize başka bir kitap bulup dinimizi ondan öğrenelim” derler.
Kur’an; okunan demektir. Dolayısıyla onlar “dinimizi öğrenmemiz için bize okuyacağımız başka bir kitap getir” demiştir. Zaten biz de böyle yaptığımız için her tarafta sanki Kur’an’mış gibi okunan kitaplar vardır! Hangi kitap en çok okunuyorsa Kur’an o olmuştur. Bu yüzden biz de hangi kitabı okuyorsak bilelim ki o kitap bizim Kur’an’ımız olmuş, bizim için dinin, imanın kitabı olmuştur; ama o kitap başkalarının kitabıdır, Allah’ın kitabı Kur’an değildir!
Hiçbir kitap, Allah’ın kitabının önüne geçemez. Allah ayet-i kerimede “siz şimdi dini Allah’a mı öğretiyorsunuz”555 buyurmuştur. Yani size peygamberinizi göndermiş, dininizi, kitabınızı indirmişim, siz ise yeni bir din üretiyorsunuz! Dini bana öğreteceksiniz öyle mi!
Unutmamamız lazım ki dinin kitabı olarak Kur’an’ı kabul etmeyenler Allah’a din öğretmeye kalkışmıştır.
Eğer Allah’ın ayetleri okunduğunda “biz bunu anlamadık, bize başka bir kitap getir” ya da “bu ayetlerinden başka bir ayet getir, yapabileceğimiz başka bir şey söyle, başka bir yol göster” dediysek rabbimize tövbe ediyor, istiğfar ediyoruz. Sana döndük ve Kur’an’a, ayetlerine iman ettik ya rabbi! Dinin, imanın kitabına iman ettik ya rabbi! Bu dinin, imanın kitabı senin Kur’an’ındır, biz de Kur’an’a iman ettik ya rabbi! İmanımızı kabul et ve bizleri affet, mağfiret et ya rabbi!
Evet, Allah, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e “bize başka bir kitap getir” diyenlere nasıl cevap vermesi gerektiğini beyan ediyor. Kul mâ yekûnu lî en ubeddilehû min tilkâi nefsî: “De ki: Kendi tarafımdan onu değiştirmem söz konusu değildir.” İn ettebiu illâ mâ yûhâ ileyy: “Ben ancak bana vahyolunana (Allah’ın bana vahyettiğine) tabi olurum.” İnnî ehâfu in asaytu rabbî azâbe yevmin azîm:556 “Muhakkak ki ben rabbime isyan etmekten ve o büyük günün azabından korkarım.” Muhakkak ki bunun dışında bir şey yaparsam, vahiyden başka bir şey söylersem rabbime isyan etmiş olurum. Ben o büyük günün azabından korkarım, böyle bir şey yapmaktan Allah’a sığınırım.
Biz de Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in söylediğini söylüyoruz. Senin kitabından başka bir kitaba uyarsak o büyük günün, Kıyamet gününün azabından, senin gazabından korkarız ya rabbi! Başka kitaplara tenezzül etmiyoruz ya rabbi! Başka kitaplara dönüp bakmıyoruz ya rabbi! Sen bize vahyini indirmişken biz hiç başkasının fikrine, düşüncesine, kitabına uyar mıyız ya rabbi! Bu bir insanın, insan olmanın şerefine hiç yakışır mı! Biz bunu insanlığımıza, bize verdiğin şerefe yakıştırmıyoruz ya rabbi! Çünkü biz başkalarının değil sadece senin kulunuz ya rabbi! Bizim rabbimiz başkaları değil sadece sensin ya rabbi!
Ve ya´budûne min dûnillâhi mâ lâ yedurruhum ve lâ yenfeuhum: “Onlar Allah’ı bırakıp kendilerine ne zarar ne de fayda verebilecek şeylere tapıyorlar.” Ve yekûlûne hâulâi şufeâunâ indallâh: “Ve ‘bunlar, Allah katında bizim şefaatçılarımızdır’ diyorlar.” Kul e tunebbiûnâllâhe bimâ lâ ya´lemu fîs semâvâti ve lâ fîl ard: “(Onlara, Allah’ın kitabından başka kitap arayanlara) De ki: Siz Allah’a göklerde ve yerde onun bilmediği bir şeyi mi haber veriyorsunuz!” Yoksa Allah’ın göklerde ve yerde bilmediği bir şey mi vardır! Subhânehu ve teâlâ ammâ yuşrikûn:557 “O (Allah) subhandır ve sizin şirk koştuğunuz şeylerden münezzehtir.”
Ve lev lâ kelimetun sebekat min rabbike: “Eğer rabbin tarafından önceden belirlenmiş bir takdir olmasaydı.” Le kudiye beynehum fîmâ fîhi yahtelifûn:558 “İhtilafa düştükleri şeyler hakkında aralarında kesin hüküm verilirdi.” Yani Allah’ın önceden onlara mühlet vermesi olmasaydı, onlara bir hayat kelimesi geçmiş olmasaydı iş hemen bitirilirdi. Onlara gazabımız hemen gelirdi. Beklesinler bakalım, böyle yapmaya devam ettikleri takdirde gazabımız onlara gelecektir, buyurdu Allah.
İnsan, rabbini ancak kendi üzerinden tanır, anlar. Allah’ın şirki affetmediğini de kendi üzerimizden anlamamız lazım.
Nasıl?
Herkesin mutlaka affedemediği “her şeye katlanabilirim; ama şuna katlanamam, her şeyi affedebilirim; ama şunu affedemem” dediği bir şey vardır. Mesela; herkes mutlaka “her şeyi affedebilirim; ama ihaneti affetmem” der. Rabbimizi de bu şekilde kendi üzerimizden tanımamız gerekir. Nasıl ki herkes “ben ihaneti affedemem” diyorsa aynı şekilde Allah da şirki; yani ihaneti affetmez. Bu yüzden imanı olmayanın ameli hiçbir işe yaramaz. Bundan dolayı her zaman için önce iman gelir.
Allah, ayetleri Mekke ve Medine’de indirmiştir. Mekke dönemi on üç sene Medine dönemi ise on senedir; yani Mekke dönemi, Medine döneminden daha fazladır. Allah, Mekke döneminde özetle sadece imanı anlatmıştır. O dönemde oruç, hac, zekât gibi emirler henüz gelmemiş, “içki içme, faiz yeme” gibi hükümler inmemiştir. Zaten namaz da son iki senede farz olmuştur; yani on yıl boyunca hiçbir emir yoktur. Bu süre zarfında Allah sadece “bana iman et, bana şirk koşma, yerin ve göğün sahibi benim, sen benim halifemsin, seni halife olarak yaratmışım. Hem afaktaki hem enfüsteki ayetlerimi oku, dinle, kendine gel, düşün, tefekkür et, tedebbür et, tezekkür et” demiştir.
Peki, biz kulluğa davet ederken ne yapıyoruz?
Ailemiz üzerinden örnek vereyim. Çocuğumuz biraz büyüdü mü hemen ona “namaz kıl” diyoruz ve çocuğumuz namaz kıldıysa “tamamdır, işi hallettik” diyoruz! Hâlbuki ölçü böyle değildir, ölçü, Allah’ın ölçüsüdür. Bizim de Allah’ın ölçüsüne göre çocuğumuza öncelikle imanı öğretmemiz, ona iman ettirmemiz; yani çocuğumuza rabbini sevdirmemiz gerekir.
Ve zannû ennehum uhîta bihim deavûllâhe muhlisîne lehud dîn: “Muhakkak ki (bir musibetin) onları kuşattığını anladıklarında (başlarına bir musibet geldiğinde) dini bütünüyle ona halis kılıp Allah’a dua etmeye (yalvarmaya) başlarlar.” Le in enceytenâ min hâzihî le nekûnenne mineş şâkirîn:559 “(Derler ki) Bizi bundan (bu sıkıntıdan) kurtarırsan mutlaka sana şükredenlerden olacağız.”
Fe lemmâ encâhum izâ hum yebgûne fîl ardı bi gayril hakk: “Ne zamanki onları kurtarınca yeryüzünde haksız yere azgınlık yapmaya (haddini aşmaya) devam ederler.” Yâ eyyuhen nâs: “Ey İnsanlar!” İnnemâ bagyukum alâ enfusikum metâal hayâtid dunyâ: “Muhakkak ki sizin bu azgınlığınız (haksızlığınız) kendi aleyhinizedir (bu size kaybettirir). Dünya hayatı sadece bir menfaatlenmedir.” Summe ileynâ merciukum: “Sonra bize döneceksiniz.” Fe nunebbiukum bimâ kuntum ta´melûn:560 “Yapmış olduğunuz her ne varsa (her birini tek tek) size haber vereceğiz.” Nerede dua ettiğinizi, nerede de Allah’tan yüz çevirdiğinizi size haber vereceğiz.
Allah dünya hayatına bir misal verir. İnnemâ meselul hayâtid dunyâ ke mâin enzelnâhu mines semâ’: “Dünya hayatının misali o dur ki (dünya hayatı) gökten indirdiğimiz bir su gibidir.” Fahteleta bihî nebâtul ardı mimmâ ye´kulun nâsu vel en´âm: “Yerdeki o nebat (tohumlar) yağmurla karışır (yeşerir, meyve vermeye başlar). İnsanlar, hayvanlar ondan yiyip istifade eder.”
Hattâ izâ ehazetil ardu zuhrufehâ vezzeyyenet: “Yeryüzü ziynetini takıp süslenmiştir (her taraf yemyeşil olmuştur).” Ve zanne ehluhâ ennehum kâdirûne aleyhâ etâhâ emrunâ leylen ev nehâren fe cealnâhâ hasîden ke en lem tagne bil ems:561 “Sahipleri de onun üzerinde kudret sahibi olduğunu zannettiği bir sırada bir gece veya bir gündüz vakti ona emrimiz gelir, böylece onu (bahçeyi) sanki bir gün önce hiç yerinde yokmuş gibi çer çöp hâline getiririz.” Sanki bahçe dün hiç orada yokmuş gibi olur.
Allah, “bir an için insanın böyle bir bahçesinin olduğunu farz edin” buyurdu. Her tarafında güzellikleri olan bir bahçe vardır sonra hasat zamanı geldiğinde kişi “bu bahçe benimdir, meyveler benimdir, onu ben toplayacağım” der; ama Allah’ın emri gelir ve o bahçe sanki orada hiç yokmuş gibi çer çöp hâline dönüşür. İşte, dünya hayatının misali de böyledir. İnsan çalışır, çabalar; “şu benim evimdir, şu benim bineğimdir, şu benim malımdır, bunlar benimdir” der; ama bir anda ölüm gelir ve onun için artık dünya hayatı biter.
Kezâlike nufassilul âyâti li kavmin yetefekkerûn:562 “İşte, biz düşünen bir kavme ayetlerimizi böyle açıklarız.” Dünya hayatının ne olduğunu tefekkür edin, anlayın. Ahiret hayatınız, ebedi bir yaşam sizi bekliyor, siz de hayatınızı dünyanın geçici olduğunu bilerek yaşayın.
Vallâhu yed´û ilâ dâris selâm: “Allah (sizi) selam yurduna (cennete) davet eder.” Ve yehdî men yeşâu ilâ sırâtin mustekîm:563 “O dilediğini (dileyeni) sırat-el mustakime hidayet eder.” Kim, Allah’ın hidayetiyle hidayet bulursa, Allah’ın vahyiyle, peygamberi ile hidayeti bulursa işte sırat-el mustakim üzerine olanlar onlardır.
Şayet dünya hayatına tenezzül ettiysek, herhangi bir şey için “bu benimdir” deyip onunla ferahladıysak, hem o şeyin birazcık bir menfaatlenme olduğunu hem de ondan dolayı ölümü unuttuysak senden af diliyor, mağfiret diliyoruz ya rabbi! Ahirete iman ettik ya rabbi! Asıl hayatın, senin katında olduğuna iman ettik ya rabbi! Asıl hayatın, ahiret hayatı olduğuna iman ettik ya rabbi! Dünyayı ahirete kurban edeceğimize söz veriyoruz ya rabbi! Ahireti dünyanın önüne alacağımıza, ahirete çalışacağımıza dair sana söz veriyoruz ya rabbi! Duamızı kabul et ya rabbi! Senin davetini kabul ediyor, selam yurdunu, selamet yurdunu, cenneti tercih ediyoruz ya rabbi! Bizi sırat-el mustakim üzere hidayette olanlardan eyle ya rabbi!
Lillezîne ahsenûl husnâ ve zîyâdeh: “Kim iyilikle gelirse ona daha iyisi ve fazlası vardır.” Ve lâ yerheku vucûhehum katerun ve lâ zilleh: “Onların yüzüne asla ne bir toz ne de bir zillet bulaşır.” Onlara ne bir sıkıntı vardır ne de o sıkıntıdan dolayı yüzlerinin kararması vardır. Ulâike ashâbul cenneh: “Onlar cennet ehlidirler.” Hum fîhâ hâlidûn:564 “Orada ebedi olarak kalırlar.”
Vellezîne kesebûs seyyiâti cezâu seyyietin bi mislihâ ve terhekuhum zilleh: “Kim de kötülük yapmışsa (kötülükler kazanmışsa) onlara da kötülüklerinin misli vardır ve onları zillet kaplar.” Mâ lehum minallâhi min âsim: “Hiç kimse onları Allah’tan kurtaramaz.” Ke ennemâ ugsîyet vucûhuhum kıtaan minel leyli muzlimâ: “Sanki onların yüzleri gecenin karanlığı gibi kapkaranlık kesilmiştir.” Ulâike ashâbun nâr: “Bunlar cehennem ehlidir.” Hum fîhâ hâlidûn:565 “Onlar orada (cehennemde) ebedi olarak kalırlar.”
Bizi huzuruna iyiliklerle, güzelliklerle gelenlerden eyle ya rabbi! Bizi huzuruna kötülüklerle gelenlerden eyleme ya rabbi!
Ve yevme nahşuruhum cemîâ: “O gün onların (kaybedenlerin, cehennemliklerin) hepsini bir araya toplarız.” Onlar birbirlerine uymuşlar, birbirlerini ilah edinmişler, Allah’ın ayetlerini dinlemek yerine birbirlerini dinlemişlerdir. Summe nekûlu lillezîne eşrekû mekânekum entum ve şurekâukum: “Sonra (Allah’a) şirk koşanlara: Siz ve (şirk) koştuğunuz ortaklar orada bekleyin, deriz.” Fe zeyyelnâ beynehum: “Onların arasını açarız.” Ve kâle şurekâuhum mâ kuntum iyyânâ ta´budûn: “(Onları birbirinden ayırdığımızda) Ve şirk koşulmuş olanlar (insanlara cehennemin yolunu gösterenler) derler ki: Siz bize tapmadınız (bize âbd olmadınız).” Fe kefâ billâhi şehîden beynenâ ve beynekum in kunnâ an ibâdetikum le gâfilîn:566 “Sizin bize tapmanızdan haberimiz yoktu. Muhakkak ki bizimle sizin aranızda şahit olarak Allah yeterdir.” Allah şahittir ki biz ne böyle bir şey söyledik ne de siz bize âbd olmuştunuz.
Birinin sözünü Allah’ın sözünün önüne koyduysak onu Allah’ın yerine koymuş, dolayısıyla ona âbd olmuş oluruz. Allah da bunu affetmez. Bunu yapanlar bir de bunun farkında değildir, Allah’tan başkasına âbd olduklarından haberleri bile yoktur.
Mesela; öyleleri var ki insanlara “bence doğru böyledir, siz de böyle yapın” derler. Aynı şekilde kendi çocuklarına da “bana uyun” derler. Böyle yapmak yanlıştır. İnsanlara da, evlatlara da “bana değil Allah’a itaat edin, sizin rabbiniz Allah’tır” dememiz gerekir. Bunu diyemeyenler kendini Allah’ın yerine koymuş olur. Eğer böyle yapmazsak bize uyan çocuklarımız bizi rab olarak bilmiş, dolayısıyla bize âbd olmuş olur. Oysaki bizim de çocuklarımızın da “benim rabbim Allah’tır” demesi gerekirdi. Allah ayet-i kerimede “annene, babana ‘öf’ bile deme; ama onlar senin için küfrü imana tercih ederse o zaman onları dost edinme”567 buyurmadı mı? -Elbette ki buyurdu. O zaman bir kul olarak bizim de böyle yapmamız gerekmez mi!
Eğer annemiz, babamız bizim için küfrü imana tercih ediyorsa burada imanımızı ispatlamamız gereken bir şey vardır. Mesela; annemiz, babamız Allah’ın ayeti karşısında “yok, sen öyle yapma, bizim dediğimiz gibi yap, bizim söylediğimiz daha güzeldir” dediyse bu durumda bizim için küfrü, imana tercih etmişler demektir. Bizim de bu hâl karşısında “ben sizin değil Allah’ın kuluyum, rabbim bana ne emretmişse öyle yaparım” dememiz lazım; çünkü Allah “senin için küfrü imana tercih ederlerse anne, babanı dost edinme, onu kabul etme” buyurdu. Biz de rabbimizin vahyi üzerine birbirimizi rabler edinmeyelim, kimsenin sözünü Allah’ın vahyinin yerine, kimseyi de Allah’ın yerine koymayalım.
Allah bizi; kendisini, nefsini, başkalarını, âlimleri rab edinenlerden eylemesin. Allah bizi Allah’ın vahyi dururken başkasının sözünü dinleyenlerden ve o sözü Allah’ın vahyinin önüne koyanlardan eylemesin. Allah bizi kendisine şirk koşanlardan eylemesin. Allah bizi “rabbim Allah’tır, imanımın, dinimin kitabı Kur’an’dır, hayatımın önderi, rehberi de Allah’ın bana resul olarak gönderdiği peygamberimdir” diyenlerden ve Allah’ın resulünü kendisine örnek alanlardan eylesin. Allah bizi ahireti, dünyaya, Allah’ın kitabını da bütün kitaplara tercih edenlerden eylesin inşallah.
Allah hepinizden razı olsun.
