close

6.Bölüm (A’RÂF SÛRESİ)

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Hep beraber Allah’ın ayetlerine tövbeyle, duayla, istiğfarla cevap vermeye çalışıyorduk. Bu sohbetimizle beraber artık tövbemize, duamıza, istiğfarımıza; hamdı, şükrü, tesbihi de ilave edeceğiz inşallah.

Bütün mesele; Allah’ın bizim üzerimizdeki muradının gerçekleşmesi ve ona yeryüzünde halife olabilmemizdir. Halife, temsil eden demektir. İnsan kimi temsil eder? -Elbette ki rabbini temsil eder. Birinin, rabbini temsil edebilmesi için mutlaka rabbinin vahyini anlaması, Kur’an’ın ve ayetlerin onda canlanması, Allah’ın isimleriyle isimlenmesi lazımdır. Öyle ki Allah’a halife olabilsin. Aksi takdirde Allah’a halife olamaz, aksine halifelikten uzak olmuş olur.

Biri hakkında “bu, Allah’ın yeryüzündeki halifesidir” diyebilmemiz için o kişinin hayatı yaşarken Allah’ın isimlerinin onun üzerinde tecelli edip etmediğine bakmamız gerekir. Örnek vermek gerekirse; birinin Allah’a halife olduğunu söylüyorsak Allah’ın Hâdi isminin onun üzerinde tecelli edip etmediğine; yani onun başkaları için hidayete vesile olup olmadığına, insanları Allah’ın emrettiği gibi Allah’ın vahyiyle davet edip etmediğine bakmamız lazım. Aynı şekilde Allah’ın Kerim, Rezzak ve Vehhab isimlerinin onda tecelli edip etmediğine, o kişinin ikrama, mahlûkatın rızkına vesile olup olmadığına, Allah’ın Rahman ve Rahim isimlerinin kendisinde tecelli edip etmediğine, mahlûkata sadece diliyle değil fiiliyle de gücünün yettiğince merhamet edip etmediğine bakmamız gerekir.

Şayet birinde Allah’ın isimlerinin tecellisi yoksa bu durumda bir sorun vardır. O kişi Allah’a halife olmaktan uzak, bencil biridir, demektir. Böyle biri sadece kendi işine bakar; yani yer, içer, uyur, hayatını kendisi için yaşamaya çalışır. Oysaki halife olmak böyle değildir. Böyle birinin halifelikle hiç alakası yoktur. Bu şekilde yaşayanlar “çalışmak da ibadettir, biz çoluk çocuğumuzun rızkını kazanıyoruz” deyip kendilerini kandırırlar. Allah hiçbir ayette böyle söylememişken Allah’ın insan üzerindeki muradı; insanın ona halife olmasıyken o hâlde insan sadece kendi rızkını düşünerek halifelik yapabilir mi! Bu nasıl halife olmaktır!

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “insanlar madenler gibidir. Kimi altın, kimi gümüş, kimi mücevher, kimi de teneke gibidir”193 buyurmuştur. Bu değer kişinin halife oluşuna göredir. Biri Allah’a ne kadar halife olmuşsa değeri de o kadar artar, kıymetli olur.

İnsanın bu halifeliği yapabilmesi için de Allah’ın isimlerinin üzerinde tecelli etmesi ve etrafına rahmetle, ikramla muamele etmesi gerekir. Bu durumda biri Allah’a halife olamamışsa bencillik yapmış demektir. Allah’ın muradı hayatımızı yaşarken kulluğu tek başımıza yapmamız değildir. Bu yüzden Fatiha Suresi’nde İyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn:194 “Yalnız sana âbd oluyor ve yalnız seni istiyoruz” diyoruz. Yani “ben” değil “biz” diyoruz; çünkü Allah bizden “ben” dememizi değil “biz” dememizi istiyor.

Birinin “biz” diyebilmesi için önce şahsiyet sahibi olması gerekir. Öyle bir şahsiyet ki etrafına güzellik saçan, kendi üzerinde Allah’ın güzelliğini gösteren, insanlar kendisine baktığında “bu, Allah’ın yeryüzündeki halifesidir” dedirtecek bir şahsiyetinin, güzelliğinin olması gerekir. Bu da sadece Allah’ı dinlemekle, canlı Kur’an olmakla, canlı ayetler, sureler olmakla mümkündür. Yoksa insan teneke gibi olur; yani evden işe, işten eve gider ve yalnız kendi hesabını yapar.

Ümmetin, insanlığın hesabını yapmayanlar, bunun için bir derdi, çabası, gayreti olmayanlar tenekeden farksızdır. Böyle olmamak için Allah peygamberleri ve peygamberlerle beraber olanları önümüze örnek olarak koymuş “işte, bunlar gibi olun” demiştir. Allah ayetlerde peygamberleri anlatırken “peygamber ve beraberindekiler”195 buyurur. Yani Allah; nebileri, resulleri ve onlarla beraber olanları birbirinden ayırmaz; çünkü hepsi aynı vasıftadır, aynı derdi paylaşır ve hep beraber aynı vahyi taşırlar. Bir oldukları için dertleri de birdir. Bu yüzden de Allah onları birlikte zikredip hepsine aynı muameleyi yapar. Aynı şekilde onların Kıyamet gününde görecekleri muamele de birdir, aynıdır.

Bencillik yapıp onlardan ayrılanların misali ise Nuh Tufanı’nda helak olanlar gibidir. Hz. Nuh (a.s.), kavmini 950 sene boyunca Allah’a davet etmiştir. Elbette ki bütün kavmi Hz. Nuh (a.s.)’a düşmanlık yapmamıştı. Seksen küsur civarında kişi ona iman etmiş, onunla beraber olmuştu. Bir de Hz. Nuh (a.s.)’dan yanaymış gibi durup gerçekte ise ona iman etmeyenler vardı. Tufan geldiğinde sadece ona iman edenler gemiye bindi, “ben kendi işime bakarım, beni ilgilendirmez, bakalım ne olacak” diyenler ise helak oldu. Sadece onunla beraber olanlar, onun taşıdığını taşıyıp gemiye binenler kurtuluşa erdiler.

Bu her zaman için böyledir, Kıyamete kadar da böyle olacaktır. Allah’ın vahyini dinleyip anlamaya çalışanlar kazanır, “ben kendi işime bakarım” diyenler ise kaybeder. Allah ayet-i kerimelerde “her kavmin bir hidayetçisi mutlaka vardır.”196 “Hakka davet eden bir topluluk her zaman için vardır. Siz onlardan olun; çünkü saadete (kurtuluşa) erenler ancak onlardır”197 buyurmuştur. Bencillik yapanlar da kendini, aklını Allah’ın vahyinin önüne koyup “bence, bana göre” demiş olur, dolayısıyla Hz. Nuh (a.s.)’ın kavmi gibi kaybederler.

Bu yüzden fedakârlık yapmadan, Allah yolunda kurban olmadan, canını feda etmeye hazır olmadan hakikat anlaşılmaz. Hakikati anlamaya çalışmak için öncelikle kendimize “Allah beni bu dünyaya neden gönderdi” diye sormamız, sonra da bu sorumuza bütün gönlümüzle “Allah bizi kendisine âbd olmamız için yarattı, bu yüzden dünyaya gönderdi” diye cevap vermemiz gerekir.

Bilmemiz lazım ki kulluk kendi isteğimize, düşüncemize göre yapılmaz, Allah’a onun emrettiği gibi âbd olursak Allah’a gerçekten âbd olmuş, kul olmuş oluruz. Yoksa “ben Allah’ı dinlemiyorum; ama ona kul olmaya çalışıyorum” dersek Allah bizden bu kulluğumuzu kabul etmez. Bu yüzden âbd olmak istiyorsak âbdliğimizi Allah’ın istediği gibi yapmamız gerekir.

Mesele; ahireti dünyaya taşıyabilmektir. Ahirete iman etmişsek ahiretimizi önümüze koyar, dünyada bir yolcu gibi dururuz; ama ahireti dünyaya taşımazsak, ahiretimiz sürekli önümüzde olmazsa bu defa dünyalık adam olur, dünyaya ait olarak bakar, dünyaya göre hüküm veririz. Verdiğimiz bu hüküm de Allah’ın hükmü olmaz, tam tersine nefsin, şeytanın hükmü olur.

Yeri geldiğinde birçoğumuz dünyada bir yolcu olduğumuzu, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in de böyle buyurduğunu söyleriz. O zaman “acaba dünyada gerçekten bir yolcu gibi mi duruyoruz, yoksa dünyaya ebediymiş gibi mi muamele ediyor, hayatımızı Allah’ın va’dine güvenmeden mi yaşıyoruz” diye kendimize bakmamız lazım. Şayet hayatımızı ahiretimizin hesabını yapmadan dünyaya göre yaşıyorsak bu tavrımız iman değildir, ahirete iman değildir, mü’min olmak değildir; çünkü ahirete imanımızın olabilmesi için ahiretimizi önümüze koyup ahireti bu dünyada yaşamamız gerekir.

Nasıl?

Attığımız her adımda, yaptığımız her işte, her düşüncemizde, her fikrimizde “acaba ahiretteki defterime, kitabıma neyi yazdırıyorum” deyip hesabı ahirete göre yaparsak o zaman ahiretimizi dünyanın önüne almış oluruz; ama hesabı böyle yapmaz, dünyaya ait bir hesap yaparsak o zaman da ahirete iman etmemiş, dünyayı ahiretin önüne koymuş oluruz. Böyle olunca da ahireti kendimizden uzakta bir yerde zannederiz. Oysaki ahiret buradadır ve aslında her anımızda ahiret işiyle meşgulüz.

Evet, ahiretimizi dünyanın önüne alırsak kazanırız, almazsak kaybederiz. Ahireti dünyamızın önüne almazsak niyetimiz düzgün değil demektir. Bu yüzden ahirete iman ediyor muyuz etmiyor muyuz, ahiretimiz önümüzde mi yoksa arkamızda mıdır, ahireti bugünümüze taşıyarak mı yaşıyoruz yoksa ahireti uzakta bir yerde mi zannediyoruz, diye kendimize bakmamız gerekir.

Eğer ahiretimiz önümüzdeyse Allah’ın istediği gibi halife olur, onu temsil eder, onun güzelliğini üzerimizde gösteririz; yani kaliteli insan oluruz. Yoksa bencil insan, kendi hesabını yapan, Allah’a güvenmeyen, Allah’ın verdiğini Allah yolunda sarf etmeyen, Allah’ın verdiği canı Allah yolunda kurban etmeyen, hayatını ahirete, Allah’a göre değil de nefsine, dünyaya göre yaşayan biri oluruz. Böylelikle de insan olmaktan çıkar, beşer oluruz.

Kul kendini ya Allah’a ait ya da kendine ait görür. Biri kendini kendine ait görürse benlik yapar, bencillik yapar, dolayısıyla da “Allah” diyemez, “ben” der. Akıl sahibi herkes bunu rahatlıkla anlar. Yoksa Allah, Kıyamet günü perdeleri açtığında herkes bunun böyle olduğunu zaten görecek.

Şimdiye kadar bencillik yaptıysak, “Allah” demeyip “ben” dediysek, “ahiret” demeyip “dünya” dediysek, Allah’ın güzelliği üzerimizde tecelli etmediyse, sadece bencillikle hareket ederek düşünüp amel işlediysek, bencillik yaparak yaşadıysak hakikati örttüğümüz bu küfrümüzden dolayı tövbe ediyor, rabbimize dönüp istiğfar ediyor, rabbimize iman ediyoruz.

İmanımızı kabul et ya rabbi! Bundan sonra seni temsil edebilmek için, sana yeryüzünde halife olabilmek için, güzelliğini, isimlerini üzerimizde gösterebilmek için bütün çabamızı, gayretimizi sarf edeceğimize söz veriyoruz ya rabbi! Bunun için bize yardım et ya rabbi!

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

a’râf sûresi

Ve lekad ci’nâhum bi kitâbin fassalnâhu alâ ilmin huden ve rahmeh: “Gerçek şu ki (nebilerimizi, peygamberlerimizi, resullerimizi) bir kitapla getiririz (onlar kavimlerine gittiklerinde bir kitapla geldik, derler.) Hidayet ve rahmet olsun diye ayetleri onlara fasıl fasıl açıkladık.” Allah, kitabını önce nebilerine ve resullerine açıklamış, resul ve nebiler de Allah’ın kitabını geldikleri kavimlere açıklamıştır. Allah bunu kullar için hidayet olsun diye, kullar Allah’ın kitabıyla, vahyiyle yolunu bulsun, Allah’ın rahmetinin içine girsin diye böyle yapmıştır.

Li kavmin yu’minûn:198 “İman eden bir kavim için.” İman etmeyenler Allah’ın vahyini dinlemez, onu ciddiye almaz, dünyanın, nefislerinin hesabını yaparlar. Allah’ın onlar üzerindeki muradını anlamaz, dünya hayatını ahiretin tarlası olarak görmez, ahireti kazanmak için fedakârlıkta bulunmaz ve ahirette değil dünyada rahat etmeye çalışırlar. Bunlar iman etmeyip Allah’ın vahyini dinlemeyenlerdir.

Şimdiye kadar dünyanın peşinden gittiysek, dünyayı ahirete tercih ettiysek, rabbimizin ayetlerini ciddiye almadıysak, Allah’ın ayetleri bize hidayet ve rahmet olmadıysa rabbimizden af diliyor, mağfiret diliyoruz. Bizi affet, yaptıklarımızdan dolayı bizi mağfiret et ya rabbi!

Ayet devam ediyor. Hel yanzurûne illâ te´vîleh:199 “Onlar neyi bekliyorlar, ayetlerin tevilini mi?” Allah başka bir ayetinde de “onlar ancak tevile uyarlar”200 buyurur; yani onlar ayeti kendilerine göre, işlerine geldiği gibi tevil ederler. Yevme ye´tî te´vîluhu yekûlullezîne nesûhu min kablu kad câet rusulu rabbinâ bil hakk: “Onun tevilinin geldiği gün (Kıyamet günü) önceden onu unutmuş olanlar derler ki: Allah’ın resulleri gerçekten hakkı getirmiş (doğruyu söylemiş, biz yanıldık).” Fe hel lenâ min şufeâe fe yeşfeû lenâ: “Şimdi bize şefaat edecek kimse var mıdır ki bize şefaat etsin.” Ev nureddu fe na´mele gayrellezî kunnâ na´mel: “Ya da geri döndürülür müyüz? (Dünyaya dönelim de) Yapmış olduğumuz amellerden başka amel işleyelim.” Kad hasirû enfusehum ve dalle anhum mâ kânû yefterûn:201 “Gerçekten onlar kendilerine yazık edenlerdir. İftira attıkları şey onlardan kaybolup gitmiştir (hükümsüz kalmıştır).” Onlar ayetleri tevil ederken Allah’a iftira atmışlardı.

Allah, kullarıyla konuşur. Kullarının kendisini anlayıp anlamayacağını da en iyi bilen Allah’tır. Kul, ayetlerden neyi anladıysa o anladığı doğrudur; çünkü Allah konuşurken en kaba idrak sahibi bile Allah’ın ne söylediğini anlar. Bu yüzden Allah’ın sözünü tevil etmeye gerek yoktur.

Ayetlerin önce açıktan anlaşılması gerekir. Misal; şimdiye kadar okunan ayetlerde anlaşılmayan bir yer var mıydı? -Elbette ki yoktu. Böyle olmasına rağmen insan, ayetleri kendi kendine tevil etmeye kalkışabilir. Allah da böyle yapanlar için “sen kendini öyle kandır, onun tevilinin ne olduğunu sana gösteririm” buyurdu.

Ayetlerini anlamazlıktan gelip vahyini kendimize fetva çıkararak tevil ettiysek bunun için senden af diliyor, mağfiret diliyoruz ya rabbi! Subhan olan, yanlış yapmayan bir tek sensin ya rabbi! Biz yanlış yaptık, yanlışımız için senden af diliyor, mağfiret diliyoruz ya rabbi!

E lâ lehul halku vel emr: “Dikkat edin! Yaratmak da emretmek de ona mahsustur.” Tebârekallâhu rabbulâlemîn:202 “Âlemlerin rabbi olan Allah ne mübarektir!” Demek ki yaratmak da emretmek de Allah’a mahsusmuş! Zaten yeryüzü Allah’ınsa, insanları da Allah yaratmışsa o hâlde emrin Allah’a ait olması gerekmez mi! Allah’ın emrini kabullenemiyorsak, emri bize ağır geliyor ya da işimize gelmiyorsa bu durumda Allah nasıl mülkün sahibi olur, nasıl bizim sahibimiz olur! İster kendi nefsimizin, isterse de başka birilerinin olsun Allah’ın emri dışında kimin emri üzerimizde geçiyorsa onu Allah’a tercih etmişiz demektir. Hiç kimse Allah’ın kendisinden ne istediğini anlamadan ona iman edemez ve Allah’ı mülkün maliki olarak, kendisini yaratan rabbi olarak kabul edemez. Allah da kendisini kabul etmeyenlerin rabbi olmaz.

Ud´û rabbekum tedarruan ve hufyeh: “Rabbinize (lafla değil) yalvara yalvara ve gizlice dua edin (rabbinizden isteyin, rabbinizi davet edin).” İnnehu lâ yuhıbbul mu´tedîn:203 “Muhakkak ki o (Allah) haddini aşanları sevmez.” Allah kendisine karşı saygısızlık yapanları; yani ondan değil de başkalarından isteyenleri, kendine yahut başkalarına güvenenleri sevmez. Bu yüzden “rabbinizden isteyin” buyurdu Allah.

Ve lâ tufsidû fîl ardı ba´de ıslâhıhâ: “Yeryüzünde fesat çıkarmayın (bozgunculuk yapmayın). Hem de yeryüzü ıslah olmuşken.” Ved´ûhu havfen ve tamaâ: “Ona hem korkuyla hem de ümitle dua edin (ondan isteyin).” İnne rahmetallâhi karîbun minel muhsinîn:204 “Muhakkak ki Allah’ın rahmeti muhsinlere (güzel ve doğru yapanlara) yakındır.” Allah’ın rahmeti Allah’a göre güzel yapanlara yakındır. Muhsin olmayanlara, güzel yapmayanlara ise uzaktır.

Şimdiye kadar muhsin olamadıysak, güzel olamadıysak, güzelliğinle güzelleşmediysek, hayatı senin huzurundaymış gibi yaşamayıp senin hesabını yapmadıysak, nefsin, şeytanın peşine düşüp yanlış hesaplar yaptıysak bunun için senden af diliyor, mağfiret diliyoruz ya rabbi!

Ve huvellezî yursilur riyâha buşran beyne yedey rahmetih: “Rüzgârları rahmetinin önünde müjde olarak gönderen odur.” Hattâ izâ ekallet sehâben sikâle suknâhu li beledin meyyitin fe enzelnâ bihil mâe fe ahracnâ bihî min kullis semerât: “Sonunda onlar (o rüzgârlar), ağır bulutları yüklenince onu ölü bir memlekete sevkederiz. Orada suyu indirir ve onunla türlü türlü meyveler çıkarırız.” Kezâlike nuhricul mevtâ leallekum tezekkerûn:205 “İşte ölüleri de böyle çıkaracağız. Umulur ki bundan ibret alırsınız.” İşte, biz ölüleri böyle diriltiriz. Allah neden bunu anlatıyor diye soracak olursanız umulur ki düşünürsünüz, buyurdu Allah.

Allah’ı zikredenler diri, zikretmeyenler ölüdür. Allah ile beraber yaşayanlar, beraber olduğunu tadanlar Allah’ın emrinin dışına çıkamazlar. Bu yüzden sadece dilimizle “Allah bizimle beraberdir” demekle Allah ile beraber olmuş olmayız. Zaten Allah, kullarıyla beraberdir; ama asıl mesele bizim Allah ile beraber olmamızdır. Allah ile beraber olursak Allah’ın emrinin dışına hiç çıkabilir miyiz, onun razı olduğu işten başka bir işte hiç bulunabilir miyiz! Bu hiç mümkün müdür!

Vahiy rahmettir. Bizim de Allah’ın vahyiyle dirilmemiz gerekir. Allah, rahmet olsun diye ayetlerini indirdiğini beyan etmiştir.206 O hâlde ayetlere iman edersek, Allah’ın vahyi gönlümüze inerse gönlümüz Allah’ın ayetleriyle dirilir; ama ayetlere iman etmezsek ve ayetler gönlümüze inmezse bu durumda gönlümüze rahmet inmez, dolayısıyla ölü gibi oluruz.

Vel beledut tayyibu yahrucu nebâtuhu bi izni rabbih: “Rabbinin (Allah’ın) izniyle iyi beldenin nebatı güzel (iyi) çıkar.” Vellezî habuse lâ yahrucu illâ nekidâ: “Kötü beldenin nebatı da fayda vermez (kötü çıkar).” Kötü olan topraktan nebatat bitmez. Allah’ın vahyi de bir gönle indiğinde o gönül ne kadar güzelse, ne kadar iman etmişse vahiy o kadar ona tesir eder, onu o kadar diriltir ve yeşertir. Dolayısıyla ondan o kadar güzellik meydana gelir, gönlü meyve verir, insanlığa, kendine faydalı olur. Kezâlike nusarriful âyâti li kavmin yeşkurûn:207 “İşte, şükreden bir kavim için ayetlerimizi böyle çeşitli biçimlerde açıklıyoruz.” Bu durumda Allah’ın vahyine şükretmemiz gerekir; çünkü o bizim için rahmettir. Hem de bizi dirilten, rahmetin içine alan, bize hidayet olan bir rahmettir.

Senin kitabını, vahyini nimet olarak bilemeyip şükredemediysek bundan dolayı senden af diliyor, mağfiret diliyoruz ya rabbi! Bundan sonra gönlümüzü rahmetine açacağız ya rabbi! Ayetlerini gönlümüze alıp iman edeceğiz ya rabbi. Ayetlerini ahlaka ve amele dönüştüreceğiz ya rabbi. Sen erhamerrahiminsin ya rabbi!

Allah bu ayetlerin devamında bize örnek olsun diye gönderdiği peygamberlerin ve resullerin kıssalarını anlatır. Her bir peygamberi anlatırken de önce kavimlerine yaptıkları davetlerini anlatır.

Lekad erselnâ nûhan ilâ kavmih: “And olsun biz Nuh’u kavmine gönderdik.” Fe kâle yâ kavmi’budûllâhe mâ lekum min ilâhin gayruh: “(Nuh) Dedi ki: Ey kavmim! Allah’a âbd olun, ondan başka ilahınız yoktur (ilah bir tek odur).” İnnî ehâfu aleykum azâbe yevmin azîm:208 “Muhakkak ki ben sizin için o büyük günün azabından korkuyorum.”

Her bir peygamber kendi kavmine gelerek önce “iyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn”209 ve “lâ ilâhe illallah” demiştir; yani “yalnızca Allah’a âbd olun, ondan başka ilahımız yok, ilahımız bir tek Allah’tır, deyin” demiştir. Bunlar olmazsa hiçbir şey olmaz, amelimiz ne kadar olursa olsun bunlar olmayınca amellerimiz hiçbir işe yaramaz; çünkü Allah imansız bir ameli bizden kabul etmez.

Hz. Nuh (a.s.), kavmini 950 sene boyunca davet eder, artık kimsenin iman etmeyeceğini anlayınca “yeryüzünde kâfirlerden hiçbirini (canlı) bırakma ya rabbi”210 deyip dua eder. Allah da onun bu duasına icabet eder.

Bizim de Hz. Nuh (a.s.)’ı kendimize örnek alıp insanları onun gibi bıkmadan, usanmadan defalarca davet etmemiz gerekirken; insanlara Allah’ın ayetlerini üç, beş defa veya on, yirmi defa anlatıp onları hidayete, Allah’ın vahyine davet ediyor, bizi dinlemediklerinde ise “bunlardan adam olmaz” deyip davetimizi kesiyoruz!

Senin peygamberin olan Hz. Nuh (a.s.)’ı örnek alamadık ya rabbi. Bunun için senden af diliyor, mağfiret diliyoruz ya rabbi! Hz. Nuh (a.s.) kadar ömrümüz olsa bile bundan sonra hiç kimse için “bundan adam olmaz” demeyeceğiz ya rabbi! Kullarını davete, tebliğe devam edeceğiz ya rabbi!

Allah Hz. Hud (a.s.)’ı anlatır. Ve ilâ âdin ehâhum hûdâ: “Ve Âd Kavmi’ne de kardeşleri Hûd’u gönderdik.” Kâle yâ kavmi’budûllâhe mâ lekum min ilâhin gayruh: “(Hud) Onlara dedi ki: Ey Kavmim! Sadece Allah’a âbd olun. Ondan başka ilahınız yoktur.” E fe lâ tettekûn:211 “Siz takva sahibi olmayacak mısınız (Allah’a karşı sorumluluğunuzu kabul etmeyecek misiniz)?”

Hz. Salih (a.s.) da diğer peygamberlerin söylediğini söylemiştir. Peygamberlerin her biri “Allah’tan size beyyinat gelmiştir (açıklayan, beyan eden ayetler gelmiştir). Allah nasıl yaşamanız gerektiğini, dünyaya neden geldiğinizi beyan etmiş, bunları öğretecek vahiy göndermiştir”212 buyurmuşlardır.

Allah ayet-i kerimede “bu Kur’an beyyinattır”213 buyurur. Kimler için? -Elbette ki iman edenler için, rabbini ciddiye alanlar için, rabbini bilmek, bulmak, kendini tanımak isteyenler için, dünyaya neden geldiğini anlamak isteyenler için beyyinattır. Kur’an’ı anlamak için çaba, gayret sarf edenler Allah’ın vahyiyle mutlaka buluşur, dolayısıyla kendini, rabbini bulur.

Allah Hz. Musa (a.s.)’ı ve sihirbazları anlatır. Hz. Musa (a.s.) sihirbazlarla karşı karşıya geldiğinde sihirbazların ellerinde ip vardır. O ipi yere attıklarında ip, yılan gibi görünür. Allah da Hz. Musa (a.s.)’a “sen de asanı at” buyurur. Hz. Musa (a.s.) asasını atar ve asası ejderhaya dönüşerek sihirbazların iplerini yutar. Böylece gerçek ortaya çıkar ve sihirbazlar iman eder. Firavun da “ben size izin vermeden nasıl iman ettiniz” deyip onları idam eder.214

Allah’ın bu ayetlerle bize anlatmak istediği bir şey vardır. Sihir; olmayan bir şeyi varmış gibi göstermektir. Yalanı hakikat gibi göstermekten daha büyük bir sihir, bunu yapandan da daha büyük bir sihirbaz yoktur. Hak da, hakikat de bir tanedir; o da Allah’ın vahyidir. Allah’ın vahyi dışında kim ne söylerse söylesin sihir yapmış, büyü yapmıştır. Öyleyse “acaba sihir yapıyor muyuz yapmıyor muyuz, büyü yapıyor muyuz yapmıyor muyuz; yani Allah’ın vahyi dışında bir şeyi hakikatmiş gibi gösteriyor muyuz, göstermiyor muyuz” diye kendimize bakmamız gerekir.

Biri herhangi bir konuda haksızken kendini savunup haklı duruma getirirse hakkı batılla örttüğü için sihir yapmış olur. Böylece yanlış yaptığını itiraf etmez, yaptığını savunmuş, batılı hakkın tepesine bindirmiş, diliyle sihir yapmış olur. Allah ayet-i kerimede “sihirbazlar iflah olmaz”215 buyurur. Dolayısıyla böyle biri iflah olmaz.

Allah’ın vahyi karşısında söylenen her söz sihirdir. O sözü söyleyen de sihirbazdır. Hz. Musa (a.s.)’a gelen sihirbazlar Allah’ın vahyi karşısında iman ettiler. Allah “onların yaptığı (bütün sihirleri Allah’ın mucizesi olan Hz. Musa (a.s.)’ın asası karşısında) boşa çıktı”216 buyurmuştur. Yani her sihir, Allah’ın vahyi karşısında boşa çıkar, batıl olur; çünkü hakikat onu yutar.

Peki, hakikat, sihri nasıl yutar?

Nasıl ki gün doğunca karanlık yok oluyorsa aynı şekilde hakikat gelince de batıl yok olur. Hak gönlümüze gelmedikçe gönlümüzdeki batıl yok olmaz. Bu yüzden Allah’ın vahyinin gönlümüze gelmesi gerekir ki gönlümüzdeki batıl yok olsun, gönlümüzdeki karanlık Allah’ın vahyiyle aydınlansın.

Hz. Musa (a.s.)’ın asası elimizdedir. Bu asa, Allah’ın ayetleridir. Herhangi bir yerde bir sihir varsa, bir büyü varsa; yani biri süslü, püslü konuşup yanlışı doğru diye, hak diye takdim ederse buna karşılık Allah’ın ayetlerini ortaya koymamız gerekir. Böyle yaptığımızda okuduğumuz ayetler sihri yok eder, hakikati ortaya çıkarır. Eğer elimizde Hz. Musa (a.s.)’ın asası olmazsa durumumuz harap olur. O zaman büyüye kapılır, sihri doğru zanneder ve ondan korkarız. Bu yüzden Allah bu ayetlerle Hz. Musa (a.s.)’a değil bize nasihat ediyor.

Şimdiye kadar yalan sözün, yanlış sözün büyüsüne kapıldıysak, şeytana uyanlar bize büyü yaptıysa, biz de bu büyüye kapılıp hakkı, hakikati göremediysek, gönlümüzü hakka açıp gönlümüzdeki batılı yok edemediysek, vahyini gönlümüze alıp onunla aydınlanmadıysak, gönlümüzdeki batılı yok edemediysek bu bizim cehaletimizden dolayıdır. Senden bunun için af diliyor, mağfiret diliyoruz ya rabbi!

Sihirbazlar hakikati görüp onun sihir değil de hakikat olduğunu, Allah’tan bir mucize olduğunu anlayınca iman ederler. Kâlû âmennâ bi rabbil âlemîn: “Dediler ki: Biz âlemlerin rabbine iman ettik.” Rabbi mûsâ ve hârûn:217 “Musa’nın ve Harun’un rabbine.” Yani, Musa ve Harun’un iman ettiği gibi iman ettik, dediler. Böyle söylemeselerdi iman etmiş olmazlardı. Bu yüzden sadece “biz iman ettik” demek yeterli değildir. Peygamberin iman ettiği gibi iman etmedikçe hiç kimse mü’min olmaz. Allah bu ayette sihirbazların gerçekten iman ettiklerini anlatırken bize de nasıl iman edeceğimizi, mü’min olacağımızı öğretiyor.

Kâle fir’avnu âmentum bihî kable en âzene lekum: “(Sihirbazlar iman ettiklerini söyledikten sonra) Firavun dedi ki: Ben size izin vermeden iman mı ettiniz (demek ki berabermişsiniz, bana hile yaptınız).” İnne hâzâ le mekrun mekertumûhu fîl medîneti li tuhricû minhâ ehlehâ: “Şüphesiz bu (Hz. Musa (a.s.)’ın) halkını oradan çıkarmak için şehirde kurduğunuz bir tuzaktır (hiledir).” Fe sevfe ta’lemûn:218 “Yakında göreceksiniz.”

Le ukattıanne eydiyekum ve erculekum min hilâfin summe le usallibennekum ecmaîn: “Ben de ellerinizi ve ayaklarınızı çaprazlama keseceğim sonra da hepinizi asacağım.” Kâlû innâ ilâ rabbinâ munkalibûn:219 “(Bu tehdit karşısında) Dediler ki: Muhakkak ki biz rabbimize döneceğiz.”

Ve mâ tenkımu minnâ illâ en âmennâ bi âyâti rabbinâ lemmâ câetnâ:220 “Senin bizden intikam almanın sebebi rabbimizin ayetlerine iman etmemizdir.” Rabbimizin ayetleri bize okununca ona iman ettiğimiz için bizden intikam almaya çalışıyorsun.

Her zaman için bir tarafta hak, bir tarafta da batıl vardır. Üçüncü bir yol yoktur. Biri “rabbim Allah’tır” derse batıldakiler, sihirbazlar ona karşı durur. Bununla beraber sihir yapanların savundukları, davet ettikleri, yaşamaya çağırdıkları hayat tarzı her ne olursa olsun aslında onlar da hakikati bilirler ve batılı süsleyip olmayan bir şeyi hakikatmiş gibi gösterenler Allah’ın ayetleri, vahyi karşısında mağlup olur, rezil, rüsva olur, aşağılık olurlar.

Allah ayet-i kerimede âmener resûlu bimâ unzile ileyhi min rabbihî vel mu’minûn:221 “Resul, rabbinden kendisine indirilene iman etti ve mü’minler de (onun iman ettiği gibi iman etti)” buyurur. Demek ki Allah’ın resulünün iman ettiği gibi iman etmeyince iman olmuyormuş! Nasıl iman olsun! Allah’ın resulü kendisine indirilene iman ediyor; ama diğerleri onun gibi iman etmiyorsa bu durumda imanları iman olmaz. Aynı şekilde resule indirilene resulün iman ettiği gibi iman etmeyenler Allah’ın resulüne de iman etmemiş olur; çünkü “ben böyle iman ediyorum” diyerek resulün imanının hak olduğunu, gerçek olduğunu kabul etmemiş olur. Böyle biri Allah’ın vahyini de, sözünü de kabul etmez, her ne kadar “ben Allah’a iman ediyorum” dese bile aslında Allah’ı kabul etmemiş, iman etmemiştir. Yani “ben seni seviyorum, seni kabul ediyorum; ama söylediklerin işime gelmiyor” diyen biri Allah’ı nasıl kabul etmiş olsun! Böyle bir iman olmaz.

Resulünün iman ettiği gibi iman etmediysek, resulünün iman ettiği gibi iman etmemiz gerektiğini anlamadıysak tövbe ediyor, istiğfar ediyoruz ya rabbi! Bize bir nebi, bir resul, bir kitap gönderdiğin için sana hamd olsun ya rabbi! Bu nimetten dolayı sana şükürler olsun ya rabbi! Sen bize doğru yolu göstermeseydin biz doğru yolu bulamazdık, senin bizden ne istediğini anlayamaz ve kaybedenlerden olurduk ya rabbi! Senin vahyin bizim için rahmettir, hidayettir, nurdur, nimettir, bunu anladık ya rabbi! Bundan sonra haddimizi aşıp sihir yapmayacağız, büyü yapmayacağız ya rabbi! Herhangi bir şeyi savunup senin vahyinin önüne koymayacağız ya rabbi! Bunun için sana söz veriyoruz ya rabbi!

Allah, Hz. Musa (a.s.)’a “muhakkak ki risaletimle seni insanlar üzerine seçtim” buyurur. Kâle yâ mûsâ innîstafeytuke alen nâsi bi risâlâtî ve bi kelâmî: “(Allah) Dedi ki: Ey Musa! Risaletim ve kelamımla seni insanlar üzerine seçkin kıldım.” Fe huz mâ âteytuke ve kun mineş şâkirîn:222 “Öyleyse sana verdiğimi al ve şükredenlerden ol.”

Allah başka bir ayet-i kerimede de Hz. Musa (a.s.)’ın kavmi için “sizi âlemlere üstün kıldık”223 buyurmuştur. Allah aynı ayette onlara kitap verdiğinden dolayı onları üstün kıldığını beyan eder. Bu yüzden kitap kimin elindeyse Allah ile beraber olduğu için, Allah’ın vahyini taşıdığı için, onunla dirilip onunla dirilttiği için üstün olan odur.

Her bir kulun birinci vazifesi; rabbini dinlemek ve Allah’ın güzelliğini, vahyini üzerinde taşıyıp insanlara iletmek, takdim etmektir. Elbette ki hiç kimse kendi kafasına göre bunu yapamaz. Allah vazifeyi kime vereceğini en iyi bilendir. Bu yüzden vazifeyi kime vermişse işi de ona yaptırır.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “ya Kur’an’ı öğrenen olun, ya öğreten, ya onlara yardım eden olun, ya da onları seven, sakın bir beşincisi olmayın (beşinci olup dışarıda kalmayın)”224 buyurur. Bu bütün mü’minler için böyledir. Kur’an’ı hem öğrenmemiz, hem öğretmemiz, hem taşımamız hem de taşıyanları sevmemiz gerekir; çünkü bu bir bütündür. Allah hiç kimseye çekemeyeceği yükü yüklemez. Kimin gücü neye yetiyorsa gücü nispetinde Allah’ın vahyi yolunda yardım etmesi lazım. Yoksa “gücüm yok” deyip oturmak Allah’a güvenmemektir.

Biz de televizyon aracılığıyla Allah’ın vahyini dünyanın öbür ucuna taşımak için çaba, gayret sarf ediyoruz. Bu vahyi dünyanın öbür ucuna ulaştırmaya, milyarlarca insanın Allah’ın vahyini dinlemesine vesile olmaya da devam edeceğiz inşallah. Hep beraber işi Allah’ın yaptığını göreceğiz. Evet, işi yapan Allah’tır; ama asıl mesele Allah’ın bunu kiminle yaptığıdır.

Allah, kullarına mutlaka kazanma imkânı verir. Birileri Allah’ın vahyini neden ısrarla her yere ulaştırmaya çalıştığımızı hâlâ anlayamadıysa, bunun ne demek olduğunu kavrayamadıysa ya da hafife aldıysa Allah’ın vahyini taşımayı hafife almış, Allah’ı, onun vahyini ciddiye almamış, Allah’ın kendisine yüklediği âbd olma sorumluluğunu taşımamış ve hiçbir şey anlamamış demektir.

“Bizim bu vahyi taşımaya gücümüz yok” denilirse doğrudur. Evet, bizim Allah’ın vahyini taşımak için gücümüz yoktur; ama Allah’ın buna gücü vardır; çünkü vahiy onundur, bu yüzden vahyini taşıyacak olan da odur. Herkese düşen; sadece bu konuda elinden geleni yapmaktır. Bu nedenle acaba “Allah’ın vahyini taşımak için ne yaptık, bunun için ne kadar düşündük, Allah’ın vahyini taşımak için ben ne yapabilirim” dedik mi veya dediysek ne kadar dedik, diye kendimize bakmamız gerekir.

Peygamberinin derdiyle dertlenmediysek, ulaşabildiğimiz her yere vahyini taşımak için malımızla, canımızla, hayatımızla, vaktimizle, zamanımızla çaba, gayret sarf edip gereğini yapmadıysak bunun için senden af diliyor, mağfiret diliyoruz ya rabbi! Böyle yaptıysak bilmediğimizden, anlamadığımızdan dolayı yapmışız, yoksa seni, vahyini, peygamberini ciddiye almadığımızdan dolayı yapmamışız ya rabbi!

Allah, Hz. Musa (a.s.)’a “muhakkak ki risaletimle seni insanlar üzerine seçtim” buyurmuştu. Ayet devam ediyor. Bu defa Allah Hz. Musa (a.s.)’a yaptığı vahyi beyan eder. Ve ketebnâ lehu fîl elvâhı min kulli şey’in mev’ızaten ve tafsîlen li kulli şey’: “Biz ona Levhalar´da her şeyden bir öğüt ve her şeyin yeterli bir açıklamasını yazdık.” Fe huzhâ bi kuvveh: “(Ve ona dedik ki) Bunları (sana vahyettiğimi) kuvvetle tut.” Ve’mur kavmeke ye’huzû bi ahsenihâ: “Kavmine de (bunu kuvvetle tutmasını) emret, onu en güzel şekilde tutsunlar.” Seurîkum dârel fâsikîn:225 “Sonra size fasıklar yurdunu göstereceğim.”

Seasrifu an âyâtiyellezîne yetekebberûne fîl ardı bi gayril hakk: “Yeryüzünde haksız yere büyüklük taslayanları ayetlerimden uzaklaştıracağım.” Ve in yerev kulle âyetin lâ yu’minu bihâ: “Onlar (o fasıklar) her türlü ayeti görseler bile yine de iman etmezler.” Ve in yerev sebîler ruşdi lâ yettehızûhu sebîlâ: “Onlar hakikati (rüşt yolunu, reşit olma yolunu, mürşidin yolunu, kemale erme, kâmil insan olma yolunu) görseler bile bu yolu kendilerine yol edinmezler.” Ve in yerev sebilel gayyi yettehızûhu sebîlâ: “Ama azgınlık yolunu görseler hemen onu yol edinirler.” Onlar hakikati görseler bile onu yol edinmezler; ama onun dışında bir yol görseler hemen o yola girerler. Zâlike bi ennehum kezzebû bi âyâtinâ: “Çünkü onlar ayetlerimizi yalanlamışlardır.” Ve kânû anhâ gâfilîn:226 “Ve onlardan (ayetlerden) gaflet içindedirler.” Ancak gafil olanlar, ayetlerimizi yalan sayanlar böyle yaparlar.

Vellezîne kezzebû bi âyâtinâ ve likâil âhireti habitat a’mâluhum: “Onlar ayetlerimizi ve ahirete kavuşmayı yalanladılar ve onların amelleri boşa gitti.” Hel yuczevne illâ mâ kânû ya’melûn:227 “Onlar amellerinin dışında yaptıkları bir şeyle mi cezalandırılacaklar (ya da mükâfatlandırılacaklar)?” Onların yaptığı bu kadardır.

Bilmeden, anlamadan ayetlerini yalan saydıysak, ayetlerin önümüze geldiği hâlde dinlemediysek, rüşt yolunu, velayet yolunu, kemale erme yolunu gördüğümüz hâlde ona uymadıysak cehaletimizden dolayıdır ya rabbi! Senden af diliyor, mağfiret diliyoruz ya rabbi! Bizi ameli boşa gidenlerden, ayetlerini yalanlayanlardan eyleme ya rabbi. Bizi ayetlerini ciddiye alanlardan, “işittik ve itaat ettik” diyenlerden, “ben Allah’a iman ettim, Allah’a teslim olanlardanım” diyenlerden eyle ya rabbi! Bizi her şeyiyle sana teslim olanlardan eyle ya rabbi!

Fellezîne âmenû bihî ve azzerûhu ve nasarûhu vettebeûn nûrellezî unzile meahu: “O kimseler ki göndermiş olduğumuz nebiye iman eder, ona tazimde (saygıda) bulunurlar. Ona yardım eder ve onunla birlikte indirilen nura tabi olurlar.” Ulâike humul muflihûn:228 “İşte, felaha (kurtuluşa) erenler sadece onlardır.”

Kul yâ eyyuhen nâs: “De ki: Ey insanlar!” İnnî resûlullâhi ileykum cemîâ: “Şüphesiz ben Allah’ın hepinize gönderdiği resulüyüm.” Ellezî lehu mulkus semâvâti vel ard: “Yerin ve göklerin mülkü ona aittir.” Lâ ilâhe illâ huve yuhyî ve yumît: “Ondan başka ilah yoktur, hayat veren odur ve öldüren odur.” Fe âminû billâhi ve resûlihin nebiyyil ummiyyillezî yu’minu billâhi ve kelimâtihî vettebiûhu leallekum tehtedûn:229 “Onun için Allah’a ve onun ümmi olan nebisine (resulüne) iman edin. O, Allah’a ve onun kelimelerine iman edendir. Ona tabi olun ki hidayete eresiniz.”

Allah bir kavme kitap gönderdiğinde o kavimden sonra gelen nesil kitaba varis olur. Şu anda kitaba varis olan biziz. Yüz sene önce o zamanki insanlar kitaba varisti. Yüz sene sonra da o zamankiler kitabın varisi olacaklar.

Fe halefe min ba’dihim halfun verisûl kitâbe ye’huzûne arada hâzel ednâ: “Sonra gelip bu kitaba varis olanlar, bu basit dünya malını tercih ettiler (Allah’ın kendilerine miras bıraktığı kitabı arkalarına attılar).” Ve yekûlûne se yugferu lenâ: “Sonra da ‘biz mağfiret olacağız’ dediler.” Allah’ın ayetlerini dinlemezler, “nasıl olsa Allah’ın rahmeti çoktur, zaten ufak tefek iyilikler de yapıyoruz” diyerek “mağfiret olacağız” derler. Ve in ye’tihim aradun misluhu ye’huzûh: “Kendilerine ona benzer bir menfaat daha gelse onu da alırlar.” E lem yu’haz aleyhim mîsâkul kitâbi en lâ yekûlû alâllâhi illâl hakk: “Oysaki o kitapta Allah’a karşı haktan başka bir şey söylemeyeceklerine dair kendilerinden söz alınmamış mıydı?” Ve deresû mâ fîh: “(Onlar o kitabın içindeki şeylerde) Ders görmemişler miydi?” Bu nasıl söz vermektir, yoksa iman etmediler mi! Ved dârul âhıretu hayrun lillezîne yettekûn: “Ahiret yurdunun muttakiler için daha hayırlı olduğu orada söylenmemiş miydi?” E fe lâ ta’kılûn:230 “Siz akıllanmayacak mısınız?” Allah bunu Allah’ın kitabına iman ettiğini söylediği hâlde Allah’ın vahyine uymak yerine dünyayı tercih edenler için söylüyor.

Vellezîne yumessikûne bil kitâbi ve ekâmus salâte innâ lâ nudîu ecrel muslihîn:231 “Biz kitaba (Allah’ın kitabına) sağlam tutunmuş olanların, namazı ikame edenlerin, iyiliğe çalışanların ecirlerini (mükâfatlarını) muhakkak ki zayi etmeyiz (kazananlar onlardır).” Yaptıkları kadarıyla ecirlerini veririz.

Ve iz netaknâl cebele fevkahum keennehu zulleh: “Hani dağı sanki bir gölgelikmiş gibi onların üstüne kaldırmıştık.” Ve zannû ennehu vâkıun bihim: “Ve onlar üzerlerine düşecek sanmışlardı.” Huzû mâ âteynâkum bi kuvvetin vezkurû mâ fîhi leallekum tettekûn:232 “(Onlara) Size verdiğimizi (vahyi, kitabı) kuvvetle tutun, içindekini hatırlayın (unutmayın, zikredin). Böyle yaparsanız muttaki olursunuz (Allah’a karşı sorumluluğunuzu yerine getirmiş olursunuz, yoksa takvanız olmaz, kaybedersiniz, demiştik).”

Ve iz ehaze rabbuke min benî âdeme min zuhûrihim zurriyyetehum ve eşhedehum alâ enfusihim, e lestu birabbikum, kâlû belâ, şehidnâ: “Hani, rabbin hem Âdem’in hem de zürriyetinin sulplerini almış onları nefislerine (kendi kendilerine) karşı şahit tutup ‘ben sizin rabbiniz değil miyim’ demişti. Onlar da ‘evet (sen bizim rabbimizsin), biz buna şahidiz’ demişlerdi.” En tekûlû yevmel kıyâmeti innâ kunnâ an hâzâ gâfilîn:233 “Bunu yaptık ki Kıyamet günü ‘biz bundan habersizdik (bundan gafildik)’ demeyesiniz diye.”

Ev tekûlû innemâ eşreke âbâunâ min kablu ve kunnâ zurriyyeten min ba’dihim: “Ya da biz babalarımızı bulduğumuz yola tabi olduk, (atalarımız, babalarımız, herkes bir yol tutmuştu, biz de onların yoluna uyduk, bilmiyorduk, anlamadık, onlar daha önce şirk koşmuşlardı) biz de onlardan sonra geldik (onlara uyduk, sana şirk koştuk).” E fe tuhlikunâ bimâ fealel mubtilûn:234 “Şimdi bâtıl işleyenlerin yüzünden bizi helâk mı edeceksin (demeyesiniz diye).”

Yani “ben sana ne söylediğimi biliyorum. Bana iman etmen, teslim olman, âbd olman ve beni rab olarak kabul etmen gerektiğini biliyorsun. Sana peygamber ve kitap gönderdiğimde vahyime tabi olup resulümü kendine örnek alman, ona yardım etmen, onun yolunda yürümen gerektiğini biliyorsun. Bunları sana bizzat ben söyledim ve seni sana şahit tuttum. Bu senin fıtratında yazılıdır” buyurdu Allah. Kendi gönlüne dönüp bakanlar bunun böyle olduğunu anlar.

Bu yüzden hiç kimse Allah’a yalan söyleyemez “herkes böyle yapıyordu, ben de böyle yaptım, hakikati bilmiyordum” diyemez. Allah bu mazereti kabul etmez; çünkü Allah “sana böyle bir mazeret hakkı tanımıyorum, bunu sana ben öğrettim, dolayısıyla bunu biliyorsun” buyurdu.

Evet, ya rabbi! Biz de kendi aleyhimize şahitlik yaparız ki aynen böyledir. Kendimizi kandırıp çoğunluğa uyduk ve “herkes böyle yapıyor” deyip kendi aklımızla hareket ettik. Senin vahyine tabi olmamız gerekirken yeteri kadar anlamadan, seni dinlemeden birilerine ya da nefsimize, aklımıza uyduk; ama söz veriyoruz ki bundan sonra seni dinleyeceğiz ya rabbi! Ayetlerine gönlümüzü açacağız ya rabbi! Sen ne demişsen odur ya rabbi! Asla nefsimizin, insanların, dünyanın hesabını yapmayacağız. Dünya da ahiret de senindir, biz de senin kullarınız. Bizim bir tek kurtuluşumuz var; o da hem dünyada hem ahirette sana kul olmak, âbd olmak, halife olmak, ayna olmak, seni temsil etmek, güzelliğini üzerimizde göstermek, iman edip salih amel işlemek, ahireti önümüze koyup hayatımızı öyle yaşamaktır. Buna iman ettik ya rabbi! Şimdiye kadar böyle yaşamadıysak senden af diliyor, mağfiret diliyoruz ya rabbi!

İmanımızı amele dökmek, hayatımızı vahyine göre yaşamak için bize yardım et ya rabbi! Subhan olan, hatasız, kusursuz, eksiksiz olan sensin ya rabbi! Biz senin yaratmış olduğun aciz ve zayıf kullarınız ya rabbi! Senden af diliyor, mağfiret diliyoruz ya rabbi! Bize rahmetinle, lütfunla muamele eyle ya rabbi! Sen erhamerrahiminsin ya rabbi! Sen ekremelekreminsin ya rabbi! Sen bize rahmet etmez, bizi mağfiret etmezsen hüsrana uğrayanlardan oluruz ya rabbi! Sana karşı nefsimizi savunmuyoruz. Tam tersine nefsimizi yeriyor, levm ediyoruz. Evet, yanlış yaptık, bunun için tövbe ediyor, istiğfar ediyor, senden af diliyor, mağfiret diliyoruz ya rabbi!

Sadakallahulazim

Hepimiz iman ediyoruz ki dünya da ahiret de Allah’ındır. Bununla beraber Allah’ın bize baktığında nasıl bir kul görmek istediğini de biliyoruz. Allah bize baktığında peygamberi gibi bir kul görmek istiyor. Herhangi bir sorun, sıkıntı karşısında Resulullah (s.a.v.) Efendimiz gibi davranan, hastalandığında Hz. Eyüp (a.s.) gibi, kardeşleri onu kuyuya attığında veya zindana düştüğünde Hz. Yusuf (a.s.) gibi, Firavun karşısında Hz. Musa (a.s.) gibi davranan, Nemrut onu ateşe atarken Hz. İbrahim (a.s.) gibi tavır gösterip “hasbunallâhu ve ni’mel vekîl” diyen bir kul görmek istiyor. Allah’ın kendisiyle iftihar ettiği kullar böyledir. Gerisi teneke gibi, çöp gibidir!

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz sahabelere “şimdi azsınız; ama ileride çoğalacaksınız” buyurur. Sahabeden biri de “ya Resulullah! İleride çoğalacaksak o zaman hiç kimse karşımızda duramaz, vahyi bütün dünyaya götürürüz” der. Bunun üzerine Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “hayır, öyle değil! Çoğalacaksınız; ama böyle olmayacaksınız, selin getirdiği çerçöp gibi olacaksınız”235 buyurur.

Peki, sahabelerin hâli nasıldı?

Hepimiz en azından bir parça bile olsa duymuşuzdur ki sahabeler kendilerini her şeyleriyle Allah’a kurban eden, hayatını, malını, mülkünü, gerektiğinde anasını, babasını, eşini, çocuğunu, evini, her şeyini bırakıp Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’le beraber yürüyen kullardı. Elbette ki bu fedakârlığı da Allah için yapmışlardı. İşte, böyle yapanlar gerçek kullardır, böyle yapamayanlar da çerçöp gibidir.

Zaten şu anda baktığımızda insanlar Allah’a halife olamamış, tavrını ortaya koyamamış, âbd olamamış, Allah’a teslim olamamıştır! İnsanlar Allah’a itiraz hâlindedir ve başka şeylerin peşinden koşuyorlar. Allah’ın güzelliğini, esmasını üzerinde göstermeleri gerekirken şeytani hâlleri üzerinde gösterip şeytana halife olmuşlar! Bunun sebebi; Allah’ın vahyinden mahrum kalmak, Allah’ın vahyine iman etmemek, ayetleri Allah’a göre değil de “bence” deyip kendine göre tevil etmektir.

Bundan sonra böyle yapmayacağız inşallah. Hep beraber Allah’ın ipine sımsıkı sarılacağız hem de o ipi ulaşabildiğimiz her yere götürüp “bu, Allah’ın ipidir, hep beraber buna sarılalım, kardeş olalım” diyeceğiz inşallah.

Mü’minler, Müslümanlar Allah’a kul olmaya ve ahiretini, ebedi hayatını kazanmaya çalışırken farklı farklı düşünebilir, yürüdükleri yollar farklı olabilir. Farklı cemaatlerin olması herhangi bir sorun teşkil etmez. Yeter ki insan, Kur’an’a ters düşmesin, Allah’a, resulüne ve ona indirilene iman etsin, Allah’ın vahyini olduğu gibi kabul etsin, onu tevil edip kendine göre yorumlamasın.

Mü’minler kardeştir, kardeş olmalıdır. Mü’minlerin kardeş olmaktan başka hiçbir şansları, hiçbir tercihleri yoktur. Nerede olurlarsa olsunlar, nerede hizmet ederlerse etsinler bu böyledir.

Elbette ki bir ve beraber olmak, Allah’ın ipine beraber sarılmak cemaat olmayı gerektirir. Cemaat olmak başka, cemadat olmak başka bir şeydir. Cemadat; cansız varlıklar demektir. Allah yolunda hizmet edilirken hiç kıpırdamayan bir cemaat, cemaat değil cemadattır; yani boş ve kuru bir kalabalıktır. Oysaki cemaat; Allah’ın rızasını kazanmak, Allah yolunda hizmet etmek ve ebedi hayatı kazanmak için bir araya gelmiş, aynı davayı paylaşan, bu yolda çaba, gayret sarf eden, her şeyiyle kendini ortaya koyan insan topluluğu demektir.

Aynı şekilde cemaat olmak ile cemaatçi olmak da başka şeylerdir. Cemaatçi olmak “benim cemaatimden başka doğru yok” deyip diğer cemaatlere karşı sadece kendi cemaatini savunmaktır. İnsan, “benim cemaatim en güzelini yapıyor” diyebilir; ama diğer cemaatler için ‘onlar yanlış yapıyor’ diyemez. Kim, Allah için güzel bir şey yapıyorsa o doğrudur, haktır, güzeldir. Bu yüzden cemaat olacağız; ama cemaatçi olmayacağız inşallah.

Her ne olursa olsun ümmetin derdiyle dertlenmemiz lazım; yani dünyanın öbür ucundaki bir insana Allah’ın vahyi, hidayeti ulaşmamışsa ya da bir şehirde bir kişi açsa kendimizi bundan sorumlu hissetmemiz gerekir. Bu, Hz. İnsan olmanın, şahsiyet sahibi olmanın gereğidir. Şayet birinin şahsiyeti yoksa o kişi bencildir, dolayısıyla da bencillik yapar.

Allah bizi benlikten, bencillikten muhafaza eylesin inşallah. Allah bizi şahsiyet sahibi Hz. İnsan eylesin. Sadece kendini değil ümmeti, insanlığı düşünen, birbirinin hesabını yapan “bunlar benim mü’min kardeşimdir, insan kardeşimdir” deyip birbirine cennet yolunda yardım eden, hidayetçi olan, hidayet olan, nur olan, cennet olan kullarından eylesin inşallah. Allah bizi Kıyamet günü birbirine davacı olan değil birbirine şefaatçi olan, birbirine dua eden kullarından eylesin inşallah.

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Buhari, Enbiya 2; Müslim, Birr 159, 160, Menakıp 1; Ebû Dâvûd, Edeb 16 ↩
  2. Fatiha /5 ↩
  3. Fetih /29, Bakara /214, Tevbe /88 ↩
  4. Ra’d /7 ↩
  5. Âli İmrân /104 ↩
  6. A’râf /52 ↩
  7. A’râf /53 ↩
  8. Âli İmrân /7 ↩
  9. A’râf /53 ↩
  10. A’râf /54 ↩
  11. A’râf /55 ↩
  12. A’râf /56 ↩
  13. A’râf /57 ↩
  14. İsrâ /82 ↩
  15. A’râf /58 ↩
  16. A’râf /59 ↩
  17. Fatiha /5 ↩
  18. Nuh /26 ↩
  19. A’râf /65 ↩
  20. A’râf /73, 85, Zuhrûf /63, Âli İmran /183 ↩
  21. Bakara /185 ↩
  22. A’râf /115-124 ↩
  23. Yûnus /77, Tâhâ /69 ↩
  24. A’râf /118 ↩
  25. A’râf /121-122 ↩
  26. A’râf /123 ↩
  27. A’râf /124-125 ↩
  28. A’râf /126 ↩
  29. Bakara /285 ↩
  30. A’râf /144 ↩
  31. Bakara /47-122 ↩
  32. Dârimî, Mukaddime, 26 ↩
  33. A’râf /145 ↩
  34. A’râf /146 ↩
  35. A’râf /147 ↩
  36. A’râf /157 ↩
  37. A’râf /158 ↩
  38. A’râf /169 ↩
  39. A’râf /170 ↩
  40. A’râf /171 ↩
  41. A’râf /172 ↩
  42. A’râf /173 ↩
  43. Ebû Dâvûd, Melâhim, 5 ↩