4.Bölüm (TÎN - KÂRİA - KIYÂME - MURSELÂT - KAF - BELED - KAMER - SÂD SÛRELERİ)
EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.
Hep beraber “Ayetlere Dua ve İstiğfarla Cevaplar” sohbetimizle ayetlere nasıl cevap vermemiz gerektiğini ve rabbimizle nasıl muhatap olacağımızı öğrenmeye çalışıyorduk. Bu sohbetimizde de rabbimizin vahyine duayla, istiğfarla cevap vermeye devam edeceğiz inşallah.
EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM
Vet tîni vez zeytun: “İncire (İncir Dağı’na) ve zeytine (Zeytin Dağı’na) and olsun.” Ve tûri sînîn: “Ve Tur-i Sina’ya.” Ve hâzâl beledil emîn: “Ve bu Emin Belde’ye (Mekke’ye and olsun ki).” Lekad halaknâl insâne fî ahseni takvîm: “Biz insanı en güzel surette (kıvamda) yarattık.” Summe radednâhu esfele sâfilîn: “Sonra onu (çabasını, gayretini sarf edip en güzel hâline, suretine bürünsün, bunu kendisi kazansın diye) en aşağıya indirdik.” İllâllezîne âmenû ve amilûs sâlihâti fe lehum ecrun gayru memnûn: “Ancak iman edip salih amel işleyenler için bitmesi, tükenmesi olmayan bir karşılık vardır.” Fe mâ yukezzibuke ba’du bid dîn: “O hâlde neden dini yalanlıyorsun?” Seni yalanlamaya, bunu yok saymaya götüren şey nedir, neden kendi kendine hüküm veriyorsun! E leysallâhu bi ahkemil hâkimîn:96 “Allah hükmedenlerin hâkimi değil midir?”
Evet, hükmedenlerin hâkimi sensin ya rabbi! Hükümlerin en güzelini veren sensin, ahkemel hâkimîn olan sensin ya rabbi! Bizi iman edip salih amel işleyenlerden eyle, kendini ıslah edenlerden, başkalarının da ıslahı için çaba, gayret sarf edenlerden eyle. En aşağıdan en yukarıya çıkmak için çabasını, gayretini sarf edenlerden eyle ya rabbi!
Sen bizi en güzel surette yarattın, tekrar en güzel olmak için çaba, gayret sarf ederken bize yardım et ya rabbi! En güzel olmamız için elimizden geleni yapmaya çalışırken birbirimize de yardım etmemizi ihsan eyle ya rabbi, ikram eyle ya rabbi! En aşağıdan en yukarıya çıkmayı ihsan eyle ya rabbi! En yukarıya çıkmak için, en güzel olmak için, senin razı olduğun, sevdiğin gibi olmak için bize yardım et ya rabbi! Bunun için çabamızı, gayretimizi sarf edeceğimize söz veriyoruz, bize yardım et ya rabbi! Vahyine, kitabına, Kur’an’a, ipine sarılıp en yukarı çıkacağımıza söz veriyoruz ya rabbi! Bunun için bize yardım et, sen ahkemel hâkiminsin ya rabbi!
Fe emmâ men sekulet mevâzînuh: “Kimin tartıları ağır gelirse.” Fe huve fî îşetin râdiyeh: “O razı olacağı bir hayatta olur.” Ve emmâ men haffet mevâzînuh: “Kimin de tartıları hafif gelirse.” Fe ummuhu hâviyeh: “Onun da anası haviyedir (yeri ateştir, cehennemdir).” Ve mâ edrâke mâ hiyeh: “Onun (hâviyenin) ne olduğunu biliyor musun?” Nârun hâmiyeh:97 “O, dehşet veren bir ateştir.”
Bizi tartıları ağır gelenlerden eyle ya rabbi! Tartısının ağır gelmesi için salih amel, ahsen amel işleyenlerden eyle ya rabbi! Bizi hayırda yarışanlardan, hayır için koşanlardan eyle ya rabbi! Bizi razı olduğun hayatı kazanmış olarak huzuruna gelenlerden eyle ya rabbi! Bizi tartısı hafif gelenlerden, ateş ehli olanlardan eyleme ya rabbi! Bizi o dehşet veren ateşten muhafaza eyle ya rabbi!
Lâ uksimu bi yevmil kıyâmeh: “Hayır! Kıyamet gününe and olsun.” Ve lâ uksimu bin nefsil levvâmeh:98 “Yine Hayır! Kendini levm eden (kınayan) nefse and olsun!”
Bizi Kıyamet günü huzurunda mahcup eyleme ya rabbi! Bizi kendi nefsini kınayanlardan, kendini levm edenlerden eyle ya rabbi! Yanlışına, kusuruna, günahına taraf olanlardan, yanlışını savunanlardan eyleme ya rabbi! Yanlışını da nefsini de kınayanlardan eyle ya rabbi!
İlâ rabbike yevme izinil mustekarr: “O gün varılacak yer (istikrar kılınacak yer) rabbinin huzurudur.” Herkes o gün rabbinin huzurundadır, rabbine sığınır. Yunebbeul insânu yevme izin bimâ kaddeme ve ahhar:99 “O gün insan hem yapıp gönderdiklerinden hem de yapmayıp geride bıraktıklarından haberdar edilir.” İnsana hem gelmiş hem geçmiş olan bütün yaptıkları haber verilir, dolayısıyla Kıyamet günü herkes hem yapıp gönderdiklerini hem de yapmayıp geride bıraktıklarını görür. Allah, kulu bundan haberdar eder.
Belil insânu alâ nefsihî basîrah: “Doğrusu insan nefsine karşı basiret sahibidir (buna şahittir).” Ve lev elkâ meâzîrah:100 “İsterse bütün mazeretlerini ortaya koysun (yine de buna şahittir, bunu bilir).”
Bizi mazeret üretenlerden eyleme ya rabbi! “Ben görmedim, anlamadım” diyenlerden eyleme ya rabbi! Sen “insan kendi nefsine şahittir” buyurdun, biz de nefsimize, nefsimizin şirkine, küfrüne, günahına, yanlışına, mağrur oluşuna şahidiz ya rabbi! Bunun için istiğfar ediyor, tövbe ediyor, sana sığınıyoruz ya rabbi! Bizi Kıyamet günü huzura aldığında pişman olanlardan eyleme ya rabbi, bizi saadete erenlerden eyle ya rabbi!
Kellâ bel tuhibbûnel âcileh: “Hayır, siz acil olanı (peşin olanı, dünyayı) seviyorsunuz.” Ve tezerûnel âhireh:101 “Ahiret işlerini de bırakıyorsunuz.”
Bizi dünyayı değil ahireti sevenlerden eyle ya rabbi! Ahiret işlerini bırakanlardan eyleme ya rabbi! Dünyasını ahirete kurban edenlerden eyle ya rabbi! Bizi ahireti dünyadan daha çok sevenlerden, ahireti için çalışanlardan eyle ya rabbi!
Vucûhun yevme izin nâdırah: “O gün yüzler vardır parlayacak.” İlâ rabbihâ nâzirah: “Rablerine nazar edecekler (rabbinin cemalini müşahade edecekler).” Ve vucûhun yevme izin bâsirah: “Ve o gün yüzler de vardır, kararacak.” Tezunnu en yuf’ale bihâ fâkırah:102 “Anlayacak ki kendisi için belini kıran bir azap vardır.”
Bizi o gün yüzleri parlayan, rablerine nazar eden, rabbinin cemalini müşahede eden, ahireti dünyaya tercih eden kullarından eyle ya rabbi! Bunun için çabasını, gayretini sarf eden kullarından eyle ya rabbi! Yüzleri kararan, azabın geldiğini anlayan kullarından eyleme ya rabbi!
Kellâ izâ belegatit terâkıy: “Hayır, ne zaman ki can köprücük kemiğine gelip dayanır.” Ve kîle men râk: “Ve denir ki: Tedavi edebilecek kimdir?” Kimdir ona yardım edecek! Ve zanne ennehul firâk: “(Kişi) Artık bunun son ayrılık olduğunu anlar.” Velteffetis sâku bis sâk: “Bacak bacağa dolanır.” İlâ rabbike yevme izinil mesâk: “O gün sevk (gidiş) sadece rabbinedir.” Fe lâ saddeka ve lâ sallâ: “Fakat o ne tasdik etti ne de namazı kıldı.” Ve lâkin kezzebe ve tevellâ:103 “Bununla beraber yalanladı ve yüz çevirdi.”
Bizi yalanlayanlardan, yüz çevirenlerden eyleme ya rabbi! Bizi tasdik edenlerden, namazı eda edenlerden eyle ya rabbi! Dönüşün sana olduğunu bilenlerden eyle ya rabbi! Hayatı yaşarken ve huzuruna gelirken mahcup olmamak için çabasını, gayretini sarf edenlerden eyle ya rabbi! Sen erhamerrahiminsin ya rabbi!
Vel murselâti urfâ: “Birbiri ardınca gönderilenlere (resullere) and olsunki!” Fel âsıfâti asfâ: “Estikçe esenlere.” Ven nâşirâti neşrâ: “Yaydıkça yayanlara.” Fel fârikâti ferkâ: “Ayırdıkça ayıranlara.” Fel mulkıyâti zikrâ: “Zikri bırakanlara (ilka edenlere).” Uzran ev nuzrâ: “(Kıyamet günü) Özür dileyen veya uyarıyı alanlara (and olsun ki)!” İnnemâ tûadûne le vâkı’:104 “Muhakkak size va’d edilen (kıyamet) vuku bulacaktır.”
Bizi vahyini yayanlardan, taşıyanlardan eyle ya rabbi! Hakkı batıldan ayıranlardan eyle ya rabbi! Zikri, imanı, vahyi gönüllere bırakanlardan eyle ya rabbi!
Veylun yevme izin lil mukezzibîn: “O gün yalan sayanların vay hâline!” İntalikû ilâ mâ kuntum bihî tukezzibûn:105 “(Onlara) Haydi, o yalan saydığınız şeye (cehenneme) gidin (denir).”
Bizi yalan sayanlardan eyleme ya rabbi! Tasdik etmiş gibi yapıp hiçbir şey yapmayanlardan eyleme ya rabbi!
Ve lekad halaknâl insân: “And olsun ki insanı biz yarattık.” Ve na’lemu mâ tuvesvisu bihî nefsuh: “Nefsinin ona ne vesvese verdiğini biz biliriz.” Ve nahnu akrabu ileyhi min hablil verîd:106 “Ve biz ona şah damarından daha yakınız.”
İz yetelakkâl mutelakkîyâni anil yemîni ve aniş şimâli kaîd: “İki kayıtçı (melek), (insanın) sağında ve solunda daima onunla beraber olarak (yaptıklarını) kaydetmektedir.” Mâ yelfızu min kavlin illâ ledeyhi rakîbun atîd:107 “Onun ağzından bir söz çıkmaz ki yanında bulunan melekler onu yazmamış olsun.”
Ve câet sekratul mevti bil hakk: “Ona ölüm sarhoşluğu gerçekten geldiğinde.” Zâlike mâ kunte minhu tehîd:108 “İşte, senin kaçıp durduğun şey budur (zamanın, vaktin geldi, denir).”
Kâle karînuhu rabbenâ mâ etgaytuhu ve lâkin kâne fî dalâlin baîd: “(O gün kişi ölürken) Arkadaşı (olan şeytan) der ki: Rabbimiz! onu ben azdırmadım (onu ben tuğyana düşürmedim), o kendisi zaten derin bir dalaletteydi (bilerek benim peşimden geldi).” Kâle lâ tahtesımû ledeyye ve kad kaddemtu ileykum bil vaîd: “(Allah) Buyurur ki: Benim huzurumda çekişmeyin, ben size daha önce ikazımı yapmıştım (sizi uyarmıştım).” Mâ yubeddelul kavlu ledeyye ve mâ ene bi zallâmin lil abîd:109 “Benim katımda söz değiştirilmez (her neye hükmetmiş, neyi vahyetmişsem hükmüm odur) ve ben kullarıma zulmedici değilim (kullarıma zulmetmem mümkün değildir).”
Yevme nekûlu li cehenneme helimtele’ti ve tekûlu hel min mezîd: “O gün cehenneme ‘doldun mu’ diye soracağız, o da ‘daha var mı’ diyecek.” Ve uzlifetil cennetu lil muttakîne gayra baîd: “Muttakilere de cennet uzak olmayacak şekilde yaklaştırılacak.” Hâzâ mâ tûadûne li kulli evvâbin hafîz: “İşte, bu size va’d olunan yerdir (denecek). (O cennetler) Tövbe edip, tövbesini koruyup muhafaza edenler içindir.” Men haşiyer rahmâne bil gaybi ve câe bi kalbin munîb: “Bu görmediği hâlde rahman olan rabbinden haşyet duyanlar (rabbinin büyüklüğünü bilip ona karşı edebe aykırı davranmayanlar) ve ona (Allah’a) yönelip selim bir kalp ile gelenler içindir.” Udhulûhâ bi selâmin, zâlike yevmul hulûd: “Onlara bu ebedilik günüdür, selametle oraya (cennete) girin (denilir).” Lehum mâ yeşâûne fîhâ ve ledeynâ mezîd:110 “Onlara orada her istedikleri vardır, katımızda bir de ziyadesi vardır.”
Allah bizi şeytana uyanlardan eylemesin. Allah’ın huzurunda şeytanla çekişenlerden eylemesin. Allah bizi şeytanı tanıyanlardan, onu düşman olarak bilenlerden, Allah’ın ipine, vahyine sarılanlardan, Allah’ın, hükmünü vahyiyle verdiğine iman edenlerden eylesin. Allah’ın söylediği her sözün mutlaka hak olduğuna, onun mutlaka gerçekleşeceğine iman edenlerden eylesin. Allah bizi muttakilerden, tövbe edip tövbesini muhafaza edenlerden eylesin. Allah bizi kalbi selamete erenlerden, Rahman’dan haşyet duyanlardan ve Allah’a yönelmiş bir kalp ile ona gidenlerden eylesin. Allah bizi “selametle oraya (cennete) girin” dediği kullarından eylesin. Allah bizi rahmetinin içine aldığı kullarından eylesin inşallah.
Yekûlu ehlektu mâlen lubedâ: “(İnsan) ‘Yığın yığın mal harcadım’ der.” E yahsebu en lem yerahû ehad: “Kendisini kimsenin görmediğini mi sanıyor?” E lem nec’al lehu ayneyn: “Biz ona iki göz vermedik mi?” Ve lisânen ve şefeteyn: “Ve bir dil, iki dudak (vermedik mi)?” Ve hedeynâhun necdeyn: “Ve ona iki yolu göstermedik mi?” İki hidayeti, dünyanın ve ahiretin yolunu göstermedik mi, cennetle cehennemin yolunu göstermedik mi? Fe laktehamel akabeh:111 “Ama o (insan) sarp yokuşu aşamadı.” Sarp yokuşu aşmak için göğüs geremedi.
Ve mâ edrâke mel akabeh: “Sarp yokuş nedir biliyor musun?” Fekku rekabeh: “Bir köle azad etmektir (birini esaretten kurtarmaktır).” Ev ıt’âmun fî yevmin zî mesgabeh: “Veya kıtlık gününde yemek yedirmektir.” Yetîmen zâ mekrabeh: “Akrabası olan bir yetime (bakmaktır).” Ev miskînen zâ metrabeh:112 “Veya hiçbir şeyi olmayan miskine (ikram etmektir).”
Summe kâne minellezîne âmenû ve tevâsav bis sabri ve tevâsav bil merhameh: “Sonra (bütün bunları yaptıktan sonra) iman etmektir ve birbirlerine sabrı tavsiye edenlerden, birbirlerine merhameti tavsiye edenlerden olmaktır.” Ulâike ashâbul meymeneh: “İşte, bunlar kitabını sağdan alacak olanlardır.” Vellezîne keferû bi âyâtinâ hum ashâbul meş’emeh: “Ayetlerimizi inkâr edenler de kitabını soldan alacak olanlardır.” Aleyhim nârun mu’sadeh:113 “Onlara, üzerlerine kilitlenmiş bir ateş vardır.” Cehennemin kapıları onların üzerine kapatılmıştır ve onlar orada ebedi olarak kalacaklardır.
Bizi nimetlerini görenlerden eyle ya rabbi! Bir şeyler yapmaya çalışıp “çok mal harcadım” diyenlerden eyleme ya rabbi! Bizi sarp yokuşu aşanlardan, sarp yokuşu aşarken ona göğüs gerenlerden, sabredenlerden eyle ya rabbi! Bizi; insanları hürriyetine kavuşturanlardan, onları nefsinin, şeytanın elinden kurtarıp onlara yardım edenlerden eyle ya rabbi! Hem varlık hem de yokluk gününde ikram edenlerden eyle ya rabbi! Akrabalara, yetimlere, yoksullara, hiçbir şeyi olmayanlara yardım edenlerden eyle ya rabbi! Tüm bunları yapıp iman edenlerden eyle ya rabbi!
Bizi birbirine sabrı ve merhameti tavsiye edenlerden, birbirine karşı sabırlı ve merhametli olanlardan, kitabını sağından verdiğin kullarından eyle ya rabbi! Bizi inkâr edenlerden, ayetlerini yok sayanlardan, kendi kendine din üretenlerden eyleme ya rabbi! “Rabbim ne söylemişse hak odur, doğru odur” diyenlerden eyle ya rabbi! Bizi cehennemliklerden eyleme ya rabbi!
Ve lekad yessernâl kur’âne lîz zikri fe hel min muddekir:114 “And olsun ki biz Kur’an’ı düşünüp anlasınlar diye kolaylaştırdık, öğüt alan var mı?” Sen tekrar tekrar “anlayasınız diye Kur’an’ı sizin için kolaylaştırdım, öğüt alan var mı” buyurdun. Evet, ya rabbi! Öğüdünü alıyoruz ya rabbi! Kur’an’ında vahyettiğin her şeye iman ediyor, her ayetini kabul ediyor, öğüdünü, nasihatini, vaazını almak için de çabamızı, gayretimizi sarf ediyoruz ya rabbi! Ayetlerinle öğüt vermeye çalışıyor, bu uğurda da çabamızı, gayretimizi sarf ediyoruz ya rabbi!
E kuffârukum hayrun min ulâikum em lekum berâetun fîz zubur:115 “Yoksa sizin kâfirleriniz onlardan (o diğer kâfirlerden) daha mı hayırlıdır? Yoksa sizin için kitaplarda bir berat mı var?” Sizin için ilahi bir kitap mı var ve o kitapta sizin beratınız mı vardır! Kâfirin farkı, özelliği olmaz, kâfir kâfirdir. Bu yüzden ister Yahudi kâfiri, ister Hristiyan kâfiri, isterse de mü’min, Müslüman olduğunu söylediği hâlde hakkı, hakikati örten kâfirler olsun hepsi aynıdır.
Bizi hakkı, hakikati örtenlerden, gizleyenlerden eyleme ya rabbi! Hakkı, hakikati senin vahyinle bulmadığı hâlde bulduğunu zannedenlerden eyleme ya rabbi!
Sâd, vel kur’âni zîz zikr: “Sâd. Şeref sahibi Kur’an’a and olsun ki.” Belillezîne keferû fî ızzetin ve şikâk: “O kâfirler (o hakikati örtenler, küfredenler) bir büyüklenme ve ayrılık içindedirler.” Kem ehleknâ min kablihim min karnin fe nâdev ve lâte hîne menâs:116 “Ama biz onlardan nicelerini helak ettik. Artık onların kurtuluşu mümkün değildir. (Onların) Sadece çağrışmaları (bağrışmaları) duyuluyordu.”
Ve acibû en câehum munzirun minhum ve kâlel kâfirûne hâzâ sâhırun kezzâb: “Onlara içlerinden bir uyarıcı geldiğinde acayip karşıladılar ve kâfirler ‘bu, yalancı (sahtekâr) bir sihirbazdır’ dediler.” E cealel âlihete ilâhen vâhıdâ: “İlahları bir tek ilah mı yapacak!” İnne hâzâ le şey’un ucâb: “Gerçekten bu şaşılacak şey (dediler).” Ventalekal meleu minhum: “Onlardan ileri gelenler fırladı.” Enimşû vasbirû alâ âlihetikum inne hâzâ le şey’un yurâd:117 “(Dediler ki) Yürüyün ve ilahlarınız için sabırlı olun, sizden istenen şey budur.”
Bizi izzetini, şerefini Kur’an’dan alanlardan eyle ya rabbi! Senden, sana kulluktan başka şeref arayanlardan eyleme ya rabbi! Helak ettiğin kullarından eyleme ya rabbi! Bir tek sana iman edenlerden, bir tek seni ilah bilenlerden eyle ya rabbi! Seninle beraber ilahlar edinenlerden eyleme ya rabbi! Bizi şirkten muhafaza eyle ya rabbi!
Sadakallahulazim
Allah bizi biliyor, biz de kendimizi biliyoruz, Allah bizi görüyor, biz de kendimizi görüyoruz. Sadece kendimizi değil insanlık olarak hepimiz birbirimizi görüyoruz. Günümüzde dünya küçülmüş bir vaziyettedir, bu yüzden dünyanın öbür ucunda bir şey yapılsa diğer ucundakiler onu duyar, hatta seyreder. Bütün insanlığın hâli, herkesin kendine göre bir hesap yaptığı ortadadır.
Allah ayet-i kerimede buyurur “öyle bir azaptan sakının ki o geldiğinde bir tek zulmedenleri kapsamaz (hepinizi birden içine alır).”118
Peki, yapılması gereken şey nedir?
Allah’ın gönderdiği peygamberler gibi yapmaya çalışmak ve onların izinde yürümektir. Nasıl ki onlar bütün insanların iman etmelerini dert edinip bunun için çaba, gayretlerini sarf ettiler, fedakârlık yaptılarsa bizim de öyle yapmamız gerekir; çünkü sadece böyle yapanlar kurtuluşa erer. Allah ayet-i kerimede “içinizden hayra çağıran (hakka davet eden, Allah’a, imana davet eden) iyiliği emredip kötülükten men eden bir cemaat bulunsun”119 buyurur. Böyle bir topluluk her zaman vardır. Bize de düşen onlardan olmaya çalışmaktır, yoksa insanlığın hâli ortadadır. İnsanlık olarak herkesin kendi hesabını yaptığı, sadece kendini düşündüğü açık bir şekilde görülüyor!
Yâ eyyuhâl insânu mâ garrake bi rabbikel kerîm:120 “Ey insan! Seni kerim olan rabbine karşı böyle mağrur eden şey nedir?” Yani neden rabbine karşı böyle mağrur oluyor, onu yok sayıyor, kendi kendine hüküm veriyor, kendi hükmünü Allah’ın hükmünün üzerinde tutuyor, rabbini dinlemiyor; ama şeytanın verdiği vesveseyi dinliyorsun!
Allah bu ayetlerde de insanlığın durumunun vehametini beyan eder. “Allah insanlara günahlarına göre muamele etseydi yeryüzünde canlı varlık bırakmazdı.”121 İşte, insanlığın hâlinin vehameti böyledir! Eğer Allah “cennete koşun, rabbinize firar edin”122 buyurduysa bize düşen de; cennete koşmak ve rabbimize firar etmektir. Öyle ki kaybetmeyelim.
Allah, Hz. İbrahim (a.s.) için “İbrahim ‘ben rabbime hicret ediyorum (rabbime gidiyorum)’ dedi”123 buyurur. Hz. İbrahim (a.s.) çevresindekilerin küfrü açığa çıkınca ve çevresindekiler iman etmeyince böyle söylemişti. O hâlde bize düşen de; etrafımızdakilerin Allah’tan yüz çevirdiğini, cennete koşmak, Allah’a firar etmek gibi bir dertlerinin olmadığını gördüğümüzde “ben rabbime gidiyorum” deyip Hz. İbrahim (a.s.)’ın söylediğini söylemektir.
Peki, rabbimize nasıl hicret ederiz?
Hicret; Allah’a kulluk yapabilmek için bulunulan yeri terk etmek, kaçmak demektir. Günahtan sevaba, küfürden, şirkten imana, yanlıştan hayra, zulümden hakka, güzel olmayan her şeyden güzel olana firar ederek, koşarak hicret ederiz. Koşmayanlar cennete varamaz. Bu yüzden Allah “genişliği yerle gök kadar olan cennete koşun”124 buyurmuştur. Koşmayanlar kendi kendilerini kandırır, dolayısıyla son nefeste de imanlarını kaybeder.
Allah, insanı sadece verdikleriyle hesaba çeker; yani, Allah birine göz vermişse onu gözden hesaba çeker, vermemişse gözden hesaba çekmez. Aynı şekilde Allah birine ilim vermişse onu ilminden, gönül vermişse gönlünden hesaba çeker. Kısacası Allah kime her neyi vermişse ondan hesaba çeker.
Bir de Allah, insanı; peygamberini gönderip vahyini indirerek ona her neyi söylemişse ondan hesaba çeker. Biri “ben Kur’an’a iman ettim” dediyse o hâlde Kur’an’daki bütün ayetler için tek tek “ben Allah’ın bu emrini kabul ediyorum ve gereğini yapacağım” deyip Allah’a söz vermiştir. Bu durumda insan, ayetlerin bir tanesini bile bilmezse Allah’a verdiği sözü, va’dini yerine getiremez. Bu yüzden insanın her bir ayeti tek tek bilmesi, öğrenmesi ve öğrenmek için çabasını, gayretini sarf etmesi gerekir. Yoksa rabbini dinlememiş, dinlemeyi sevmemiş, ciddiye almamıştır. Bu yüzden devamlı olarak “Allah, kulunu huzura alıp ‘kulum, ben sana bir kitap, bir mektup gönderdim, onu aldın mı? O mektuptan neyi öğrendin, orada sana ne söylemiştim’ diye sorsa kulun buna cevap verebilmesi gerekir” diyoruz.
Allah’ın, kitabında bize söylemediği hiçbir şey yoktur; yani Allah, kitabında hiçbir şeyi eksik bırakmamıştır. Öyle ki Allah nasıl yürümemiz, nasıl konuşmamız, nasıl bakmamız, nasıl düşünmemiz, hatta nasıl nefes almamız gerektiğini bile söylemiş, bu nedenle ayet-i kerimede “biz bu kitapta (ne yaş ne kuru) hiçbir şeyi eksik bırakmadık”125 buyurmuştur. Hâl böyleyken Allah’ın vahyini anlamak için bir çaba, gayret sarf etmediysek Allah’ın vahyini anlamaya tenezzül etmemiş, Allah’ı dinlemeye, dinlenilmeye layık görmemişiz demektir.
Ramazan ayı Kur’an’ ayıdır. Hazır Ramazan ayına girmişken bunu rabbimizin vahyini öğrenmek için, tefekkür edip anlamak için fırsat bilmemiz ve ayetleri okuyarak rabbimizi dinlememiz gerekir.
Allah ikram etti, Diyar televizyonumuz yayın hayatına başladı. Herkes rabbinin kendisine ne vahyettiğini bilsin, anlasın diye Diyar televizyonumuzda bir tanesi sadece Türkçe, bir tanesi sadece Arapça, bir tanesi de Türkçe-Arapça olmak üzere günde toplam üç cüz Kur’an-ı Kerim tilaveti yayınlıyoruz. Bu yüzden Diyar televizyonumuz bir televizyon kanalı değil, bir medresedir, kanalımızın yayın akışına bakanlar böyle olduğunu hemen anlar.
Derdimiz; gönülleri Allah’a döndürmek, evlerimizi ve iş yerlerimizi kıblegâh edinmektir. Bilmemiz lazım ki Allah’tan, Allah’ın kelamından, Allah’ın sohbetinden rahatsız olanlarda hayır yoktur, böyle birinde hayır olmaz.
Ebedi bir hayat bizi bekliyor. Ya bu kısacık, bir günlük, fani olan, geçici olan hayata tenezzül eder, onun peşinden koşarız ya da ahireti tercih eder ve baki olan ebedi hayatımızın peşinden koşarız. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bir hadis-i şerifinde “insanoğlu ‘malım malım’ der; ama malı sadece yediği, içtiği, giydiği bir de ahirete gönderdiğidir”126 buyurmuştur. İnsan öldüğünde dünyada bıraktığı malı diğer insanlara kalır; çünkü malı olarak gördüğü şeyler kendisine ait değildir. O mal kendisine Allah tarafından onunla ahiretini kazansın diye emaneten teslim edilmiştir. Dolayısıyla insanın yediği, içtiği, giydiği onun olmuştur; ama gerisi o ölünce insanlara kalır.
Şimdiye kadar gelenler yiyip içtiler, ahirete gönderdiler, gerisini ise burada bırakıp gittiler. Bundan hepimizin ibret alması gerekir. Yoksa insanın kendi kendini kandırıp fani olana ebedi muamelesi yapması akıl işi, iman işi değildir.
Bütün sorun iman sorunudur; Allah’a, ahirete, Allah’ın kitaplarına, peygamberlerine, meleklere iman etmeme sorunudur. Bu sorunu yaşamamak için imanımızı kuvvetlendirip arttırmaya çalışmamız gerekir. Bunu da ancak Allah’ın vahyini okuyup anlamaya çalışmakla yapabiliriz; çünkü Allah ayet-i kerimede “gerçek mü’minler o kimselerdir ki Allah zikredildiğinde kalpleri titrer, onlara Allah’ın ayetleri okunduğunda imanlarını arttırırlar ve onlar bütünüyle rablerine tevekkül ederler (güvenirler)”127 buyurmuştur. Dolayısıyla biz de Allah’ın ayetlerini okuyup dinleyerek imanımızı kuvvetlendirip arttırabiliriz.
İmandan daha kıymetli, daha değerli hiçbir şey yoktur. İnsan iman ile kıymet, değer kazanır, güzelleşir, iman ile Allah’a yakın olur, sevgili olur, Allah’ın sevgisini, ebedi hayatını kazanır. Aynı şekilde Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’in ahlakına, Allah’ın isimlerine bürünür. Allah’ın isimleri sadece imanla tecelli eder. Eğer imanımızın artmasını istiyorsak Allah’ın ayetlerini dinleyip yahut okuyup üzerinde tefekkür etmeye çalışmamız lazımdır. Hep beraber böyle yapacağız inşallah.
Allah ayet-i kerimede “muhakkak ki dönüş rabbinedir.”128 “(Biri öldüğünde) O gün varacağı yer rabbinin (Allah’ın) huzurudur”129 buyurur. Yani Allah hepimizi mutlaka huzuruna alacak! O hâlde ya, kendi dönüşümüzle, irademizle rabbimize dönüp vasıl olarak onun huzuruna varırız ya da irademizin dışında öldüğümüzde Allah bizi huzuruna alır.
Bir kul, Allah’ın huzuruna vardığında Allah ona “and olsun ki seni ilk yarattığım günkü gibi tek başına huzuruma geldin (şimdi bir ben varım bir de sen varsın)”130 der ve ona önce ikram ettiği bütün nimetlerini bir bir sayar sonra ise “buna karşılık sen ne yaptın” diye onu hesaba çeker. Nimeti sadece dünyalık olarak anlamak mü’minin hâli, bakışı değildir. Allah, kulunu hesaba çekerken zahiri ve manevi verdiği nimetleri sayıp “bana âbd olasın, güzel yapasın diye sana zatımla, sıfatımla tecelli edip seni kendi nurumdan yarattım. Sana kendimden hayat verdim, güzellikler verdim, El Esmau’l Husna’mı verdim. Senin için bir dünya hayatı hazırladım. Sana peygamber, kitap gönderip bütün bunları haber verdim. Sana vahyedip neye ne kadar kıymet, değer vermen, neyi ne kadar sevmen gerektiğini öğrettim. Kendine, insanlara, varlığa karşı nasıl bir muamelede bulunman, bana nasıl bir âbd olman gerektiğini bir bir anlattım. İsimlerim senin üzerinde tecelli etsin, Hz. İnsan olasın diye ne yapman gerektiğini sana öğrettim, bunlar için sana imkân tanıdım” buyurur. Kul, Allah’ın saydığı bu nimetler karşısında her defasında “evet, ya rabbi” der. Sonra Allah “anlat bakalım, buna karşılık sen ne yaptın” diye kuluna sorar.
Allah bizi henüz huzuruna almadan bize verdiği ikramlara karşılık “acaba biz ne yaptık” diye kendimize bakmamız gerekir. İnsanlık olarak ne yaptığımız ortadadır, dediğim gibi; dünya iletişim araçları vesilesiyle küçülmüş vaziyettedir, bu yüzden günümüzde herkes insanların ne yaptığını televizyonlardan, internetten biliyor. Herkesin ayrı bir derdi vardır. Aslında herkesin Allah’tan başka her türlü derdi vardır. Birileri insanlığa hâkim olmaya çalışıyor, bir başkası da sadece kendini insan zannedip gerisini ezmek için elinden geleni yapıyor! Birileri “bizim ırkımız” derken öbürleri de “bizim devletimiz” diyor. Kısacası herkes kendine göre bir havadadır, dünyaya sahip çıkmaya, dünyayı parsellemeye çalışıyor; yani şeytanın, iblisin peşinden gidiyor!
Zaten Müslüman olmayanlar Müslümanları insanlardan bile saymazlar! Bin tane Müslüman’ın ölmesi onlar için önemli değilken bir tane Yahudi veya Hristiyan ölse hemen kıyameti koparırlar. Kendilerinden bir kişi öldüğünde “büyük bir zulüm oldu” derler; ama binlerce Müslüman öldüğünde sanki karınca ölmüş gibi bu durumu önemsemez, basit görürler. Ölen Müslümanlarla karıncalar arasında hiçbir fark görmezler; çünkü Müslümanları insan olarak görmüyorlar! Yahudilerin, Hristiyanların, Müslüman olmayanların, münafıkların, daha doğrusu genel olarak müşriklerin hâli budur; Allah’a iman etmedikleri için insanı Allah’ın kulu olarak görmezler! Böyleleri insanları düşünen hayvan olarak görür. Onlara göre en çok onlar düşündüğü için en kâmil hayvan da onlardır. Rabbini bilmeyenler, rabbine iman etmeyenler böyledir. Kendilerini düşünen hayvan olarak görürken diğer insanlara yeterli düşünemeyen hayvanlar olarak bakarlar. Aynı şekilde onlara “geri kalmış toplum, üçüncü dünya ülkeleri” şeklinde kendilerine göre bir de isim verirler. İşte, insanlığın hâli budur!
Allah insanı ne için yaratmış, buna karşılık insanlar ne yapıyorlar! İnsanlık olarak nasıl bir hâldeyiz böyle! “Ben mü’minim, Müslümanım” diyenler birbirlerini dışlayıp farklı isimler takıyor! Biri “sen Şii’sin” derken bir başkası da “sen Sünni’sin” diyor! Böyle saçma sapan isimlerle birbirlerini mü’min olmaktan, kardeş olmaktan çıkarıyor ve birbirlerini öldürüyorlar. Siz nasıl mü’minsiniz, nasıl Müslümansınız böyle!
Haberlerde görüyoruz; birbirlerinin camisine bomba atıyor, kardeşlerini öldürüyorlar. Kendilerine neden bunu yaptıkları sorulunca da Allah için yaptıklarını söylüyorlar! Hâlbuki kendisi için bunları yaptığını iddia ettikleri rableri Allah değildir. Allah diye zannettikleri, iman ettikleri onların kendi putlarıdır. Onlar iman etmemiştir; çünkü Allah’ın beyan ettiği iman böyle değildir. Şii, Sünni savaşının haricinde başkaları da “biz şeriatla yönetilen bir devlet kuracağız” diyor, sonra da mü’minleri, Müslümanları, insanları katlediyorlar. Allah size böyle mi yapın dedi! Bu vazifeyi size kim verdi!
Onları kullananların işleri bittikten sonra onlara “siz vazifenizi yaptınız, şimdi kenara çekilin” dediğini hep beraber göreceğiz. O gün geldiğinde onlardan eser bile görülmeyecek!
Şeytanın, iblisin insan üzerinde büyük projeleri vardır. İblis, insanları cehenneme göndermek için elinden geleni yapar. Eğer üzerimizde plan yapanlara karşı gerekeni yapmazsak bir gün buraya Yahudilerin ve Hristiyanların hâkim olduğunu görebiliriz. Biz göremezsek de çocuklarımız veya torunlarımız bunu görebilir. İblisin hesabı büyüktür ve bu hesabı yaparken de insanlara bir şeyleri süslü gösterip onları kullanır.
Allah ayet-i kerimede “iman etmişseniz üstün sizsiniz (galip sizsiniz)”131 buyurmuştur. Dolayısıyla iman etmediğimiz sürece ne galip gelen ne de üstün olan taraf olabiliriz. Zaten görüyoruz; ezilenler, öldürülenler, zulüm görenler, haksızlık görenler, yerilenler hep “ben mü’minim, ben Müslüman’ım” diyenlerdir. Demek ki imanımızda bir sorun vardır ve mü’minler olarak bu sorunu düzeltmemiz gerekir. Yoksa oturup “elimizden bir şey gelmiyor, yapabileceğimiz bir şey yoktur” demek doğru değildir.
Kendimden bir örnek vereyim; irşad için Diyarbakır’a geldiğimde tek başımaydım; ama şimdi binlerce, on binlerce kardeşimiz vardır. Bu yüzden “bir kişi bir şey yapamaz” demek doğru değildir. Bir mü’min imanıyla ayakta durup Allah yolunda yürüdüğünde binler olur; çünkü iman imanı doğurur, imandan iman tecelli eder, imandan mü’min tecelli eder. Yeter ki mü’min olalım, yeter ki samimi olalım, ciddi olalım. Bu nedenle “biz mazlumuz, elimizden bir şey gelmez” demek doğru değildir.
Allah ayet-i kerimede buyurur “meleklerimiz onların ruhlarını aldığında onlara derler ki: (Siz sözde mü’minsiniz) Bu ne hâlinizdir? Onlar da derler ki: Biz mazlumuz (zulme uğradık, kulluk yapmaya gücümüz yetmedi, mazlum konumundayız). Melekler de onlara der ki: Allah’ın arzı geniş değil miydi, neden hicret etmediniz?”132 Yani kulluğunuzu nerede yapabiliyorduysanız, İslam’ı nerede yaşayabiliyorduysanız, nerede Allah’a davet edebiliyorduysanız oraya gitseydiniz, neden yaşadığınız yerdeki zulme boyun büktünüz!
“Elimizden bir şey gelmiyor” deyip hiçbir şey yapmayanlar her zaman kaybeder. Mü’minin ayakta durup yürümesi gerekir. Öyle ki düşenler ona tutunsun ve hep beraber Allah yolunda yürüyüp koşsunlar.
Devamlı olarak “konuşanlar hiçbir şey yapmayanlardır” diyoruz. Konuşanlar bir şey yapmaz. Bizim de konuşmak yerine icraat yapmamız, salih amel işlememiz, çabamızı, gayretimizi sarf etmemiz gerekir. Yoksa şeytana, iblise ezilmeye mahkûm oluruz. İblisi arkadaşlarıyla beraber kovarak “burayı terk edin, burada size ekmek yok, gidin, başka kapıya bakın” deyip iblise ve şeytana karşı insan kardeşlerimize yardım etmemiz, destek olmamız lazımdır. Böyle yapmaz, aksine birbirimize düşer, birbirimizi eleştirir, çekiştirir, yerer, birbirimizde kusur ararsak birbirimize nasıl yardımcı olabiliriz!
Allah ayet-i kerimede veylun li kulli humezetin lumezeh:133 “Veyl olsun (yazıklar olsun, yeri cehennem olsun)! (İnsanları) Yüzüne karşı eleştirip çekiştirenlere, arkasından eleştirip çekiştirenlere” buyurur. Allah bu ayetle mü’minlerin, şeytanın bu tuzağına düşmemesi gerektiğini beyan ediyor. Böyle yapar, birbirinizi eleştirip çekiştirirseniz size yazıklar olsun! Yazıklar olsun ki insansınız, buyuruyor!
Bu, insanları çekiştirme işini bir de zevkle, muhabbetle “ben mü’minim” hatta “ben veliyim” diyenler yapıyor! Sizin başka bir işiniz yok mu, siz böyle mi ibadet ediyorsunuz! Haberiniz olsun ki siz ibadetinizi şeytana yapıyorsunuz!
Biri hem ibadet edip hem de insanları eleştirip çekiştiriyorsa ibadetini şeytana yapıyor demektir. Bu hâl şeytanın en çok sevdiği hâldir. Yazık, gerçekten veyl olsun! Oysaki insana düşen; insanlara iyilik yapmak ve herkesi iyiliğe davet etmektir.
Bir başkası yanımızda farkında olmadan kardeşini eleştirir, çekiştirirse yapmamız gereken şey; kardeşimizin hakkını savunup onun şerefini korumaktır. Birileri kardeşimizin şerefini yere düşürmeye çalışıyorsa, bir mü’min olarak kardeşimizin şerefini korumamız gerekir. Yoksa biz de ona katılıp, kardeşimizi yerde süründürüp ayak altına alırsak mü’min kardeşi olmuş olmayız!
Bilmemiz lazım ki kardeşimizi arkasından çekiştirirsek Allah’ın emrine ters düşeriz, bu durumda Allah da bize “veyl olsun, yazıklar olsun” der. Allah “birbirinizi eleştirip çekiştirmeyin, böyle yapmanız ölmüş kardeşinizin etini yemektir”134 buyurduğu hâlde bunu bir de ibadet olarak yapıp “ben doğruyu söylüyorum” diyenler ibadetini Allah’a değil şeytana yapmıştır. Hâl böyleyken bu nasıl imandır! Nerede Allah’ın kitabına, ayetlere iman! Allah’a, kitaplarına böyle iman etmek olur mu!
İman; aşk işidir, muhabbet işidir, Allah’ı sevme işidir. Allah’ı seven, Allah’ın nazarıyla nazar eder ve Allah ile bakar. Biri Allah ile baktığında bir kendini bir de rabbini görür, dolayısıyla kul olması gerektiğini bilir ve titrer. Geriye kalan her şey onun için bir imtihandır, kazanma imkânı ya da kaybetme sebebidir.
Birbirimizle uğraşıyorsak kul olamadığımız içindir. Şayet kul olabilseydik Allah ile meşgul olurduk. Allah ile meşgul olamayanlar birbirleriyle meşgul olur. Başkalarıyla meşgul olan birini gördüğümüzde bilelim ki o kişi Allah’ı unutmuştur, bu yüzden Allah ile meşgul olamıyordur. Derdi Allah’ın rızası değil başka bir şeydir, başka bir şeyin peşine düşmüştür. Unutmamamız lazım ki kim Allah’ın dışında her neyin peşindeyse peşinde olduğu o şey kendisinin putu olmuştur, kendisi onu Allah’ın yerine koymuştur.
Allah bizi kendi rızasının peşinden koşanlardan eylesin. Allah bizi kendisini unutanlardan eylemesin. Bir gün mutlaka Allah’ın huzuruna çıkıp hesap vereceğini bilenlerden ve hayatını yaşarken bu hesapta olanlardan eylesin. Allah bizi birbirini çekiştirenlerden, birbirine sıkıntı verenlerden, birbirinin şerefini yere atanlardan, birbirine zulmedenlerden eylemesin. Allah bizi iman edenlerden, hakkı, sabrı, rahmeti, merhameti tavsiye edenlerden eylesin. Allah bizi birbirine imanı, hikmeti, vahyi, hayrı, nimetleri ikram edenlerden ve Allah’ın rızık olarak verdiğini infak edenlerden eylesin. Allah bizi rızasını kazanmak için ona firar edenlerden eylesin. Allah bizi cennete koşanlardan, hayırda yarışanlardan, derdi sadece kendi rızası olan kullarından eylesin.
Allah hepinizden razı olsun.
