close

Aşk Âşık Maşuk 13.Bölüm

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Hep beraber Aşk, Âşık, Maşuk’u, rabbimizi neden sevmemiz ve iman etmemiz gerektiğini anlamaya çalışıyorduk.

Allah’ı sevebilmek için Allah’ı tanımak lazım. Allah’ı tanıdığımız kadarıyla severiz, sevdiğimiz kadar da ona iman etmiş oluruz. Dolayısıyla Allah’ı tanımadan sevmek, iman etmek mümkün olmaz. Bunun için rabbimizi Kur’an’da kendisini tanıttığı gibi El Esmau’l Husna’sından tanımamız lazım ki onu sevip ona gerçek manada iman edebilelim. Yoksa sadece kendi kendimize bir rab hayal etmiş, tahayyül etmiş oluruz ki bu rab, Allah olmaz. O bizim kendi kendimize hayal ettiğimiz rabbimiz olur, ona “Allah” denmez; kendi kendimize hayal ettiğimiz putumuz, denir.

Eğer biri, Allah’ı tanırsa Allah’ı sever, Allah’a âşık olur, teslim olur dolayısıyla Allah’a bütünüyle güvenir, Allah’a karşı edepli olur, Allah’ın hiçbir hükmüne itiraz etmez, her zaman hamd halinde, şükür halinde, teslimiyet halinde ve edep halinde olur. Eğer Allah’a itiraz ediyor, işini beğenmiyorsak; “şunu niye şöyle yaptı, bunu niye böyle yapmadı” diyorsak Allah’ı tanımıyoruz, Allah’a teslim olamamışız demektir. Bu, iman olmaz.

Allah mü’minleri tarif ederken; “gerçek mü’minler o kimselerdir ki Allah zikredildiğinde (Allah’ı hatırladıklarında) kalpleri ürperir. Onlara Allah’ın ayetleri okunduğunda imanlarını arttırırlar. Onlar bütünüyle Allah’a tevekkül ederler (güvenirler)”393 buyurur.

Ancak Allah’a güvenirsen Allah’a teslim olabilirsin. Güvenmezsen teslim olamazsın. Allah’ın bütün isimlerinde her konuda Allah’a tevekkül etmen lazım. Allah rezzaktır; rızkı verendir, Allah hafizdir; muhafaza edendir, Allah rahman ve rahimdir; rahmetiyle muamele edendir, Allah hayrdır; sana nasıl bir muamelede bulunursa bulunsun o senin için hayırdır, Allah veduddur; sevendir, sana nasıl bir muamelede bulunursa bulunsun bu onun sevgisinden dolayıdır, seni sevdiği için böyle bir muamelede bulunmuştur.

Allah’ın yaptığı muamele bize göre ters görünebilir ve biz onu anlamayabiliriz. Bu yüzden Allah ayeti kerimede; “sizin hayır bildiklerinizde şer, şer bildiklerinizde hayır olabilir. Siz bilmezsiniz, Allah bilir”394 buyurur. Yani o muamele sana şer gibi görünebilir; ama onun arkasında hayır vardır. Sen bir şeyi kendin için hayır bilirsin; ama onun arkasında da sana şer vardır, sen bilmezsin, dedi Allah. Allah senin hayır diye bildiğin bir şeyi sana vermiyorsa arkasında şer olduğu içindir. Allah ayetin devamında; “siz bilmezsiniz, Allah bilir” buyurmuşsa bu; Allah nasıl bir muamelede bulunursa bulunsun ona güven, demektir.

İnsan sadece bu dünya hayatının hesabını yapar; ama Allah insanın ebedi hayatının hesabını yapar, onun Hz. insan olması, Allah’a ayna olması, halife olması için hesap yapar. Allah, kuluna nasıl bir muamelede bulunursa bulunsun mutlaka onu sevdiği için rahmetiyle ona muamele etmiş, kulu için hayır neyse ona göre hüküm verip muameleyi de ona göre yapmıştır.

Kula düşen; “Allah neden böyle yaptı, bu yaptığı doğru değil yanlıştı” ya da “bu yaptığını beğenmedim” deyip, Allah’ı hesaba çekmek değil Allah’ın muamelesini anlamaya çalışmaktır. Böyle söyleyen biri Allah’ı tanımamış, anlamamış, dolayısıyla Allah’a iman etmemiştir. İman etmiş olsa kendisini yaratan rabbine nasıl itiraz edebilir, nasıl “ben senin işini beğenmedim” diyebilirdi! Nasıl “bu doğru değildi, şöyle olsaydı daha doğru olurdu; yani ben senden daha çok biliyorum, daha iyi biliyorum” diyebilirdi! Eğer biri bunu söylüyorsa Allah’ı tanımadığı, Allah’a iman etmediği içindir.

Peki, sen her anda kiminle muhatapsın?

Seni yaratanla, her anda senin için rahman ve rahim olan rabbinle muhatapsın. O, sana yaptığı muamelede nasıl yanlış yapar, sen nasıl ondan daha iyi bilebilirsin ki böyle düşünüyorsun! Değil mi öyle!

Hep beraber Allah’ın isimleri üzerinden rabbimizi neden sevmemiz, neden ona âbd olmamız, âşık olmamız gerektiğini anlamaya çalışıyorduk. Kaldığımız yerden devam edelim inşallah.

Allah mevladır.395 Allah ayeti kerimede; “hakiki dost (gerçek dost) gerçekten yardım eden Allah’tır”396 buyurur. Nerden ve kimden yardım gelirse gelsin, onun üzerinden yardım eden Allah’tır. Dostluk da nerden gelirse gelsin o dostluk, Allah’tan gelmiştir. Dolayısıyla kim bize nasıl yardım ederse etsin, dostluk gösterirse göstersin onun arkasında Allah’ın dostluğu ve yardımı vardır. Eğer biri bizim için hayra vesile olmuşsa o hayrı bize ihsan ve ikram eden Allah’tır; ama bununla beraber hayra vesile olana da teşekkür etmemiz gerekir.

Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “nimeti getirene, hayra vesile olana teşekkür etmeyen, Allah’a şükretmiş olmaz” buyurur. Nimete, hayra vesile olana teşekkür etmemiz gerekir; çünkü Allah o vesile olanı hayırda kullanmış, hayra vesile etmiştir.

Kim; “ben hayra vesile olmak istiyorum” derse Allah onu hayra vesile eder. Dolayısıyla Allah onu o yaptığı hayırdan, iyilikten ve güzellikten dolayı sever. Bu yüzden bizim de o vesile olanı sevmemiz gerekir. O, bizim için Allah’ın kudret elidir; çünkü Allah onunla bize yardım edip, ihsan ve ikram etmiştir. Dolayısıyla nimete vesile olan kişiyi sevmemiz ve ona teşekkür etmemiz gerekir; ama teşekkür ederken asıl nimetin Allah’tan geldiğini de bilmemiz, iman etmemiz, bunu kesinlikle unutmamamız lazım ki Allah’a şükretmiş olabilelim.

Musibet, bela, dedikodu ve iftira, insanlar üzerinden bize gelirse bunu nasıl anlamamız gerekir? Bunları Allah’ın yaptığını söyleyebilir miyiz?

-Hâşâ! Kul şerri, Allah’a isnat edemez. Allah ayeti kerimede; “bütün iyilikler, bütün hayırlar size Allah’tan, bütün kötülükler de kendi nefsinizdendir”397 buyurur. Şerri işleyen, yanlışı yapan biri kendi nefsine uymuştur. Şayet Allah’a uysaydı hayır olurdu, nimet olurdu, güzellik olurdu. Bize sıkıntı vermeye çalışanlar Allah’a itaat etmediğinden, Allah’ın emrine uymadığından ve resulünün yaptığı gibi yapmadığından dolayı şeytana uymuştur. Bu durumda muhatabımız, şeytana ve nefsine uyduğu için bize zarar veya sıkıntı vermiştir.

Bize gelen bu sıkıntıları nasıl görmemiz gerekir?

Allah onlarla bizi imtihana tabi tutuyor diye görmemiz gerekir. İmtihan; kazanma imkânı demektir. Bu musibet, dedikodu, bela, iftira ve zarar karşısında sabredersek Allah’ın rızasını, sevgisini, yakınlığını, beraberliğini kazanırız. Allah’ın bizden istediği tavır bu tavırdır. Bu yüzden Allah ayeti kerimede; “Allah sabredenleri sever”398 “Allah sabredenlerle beraberdir”399 “onlar kötülüğü iyilikle savarlar”400 buyurur. Allah’ın bizden istediği tavır; kötülüğe kötülükle karşılık vermek değil kötülüğü iyilikle savmak, iyilikle karşılamaktır.

Böyle yaptığımızda karşıdaki kişi rezil olur. O kötülük yaptığında biz iyilik yaparsak, karşımızdaki kişi şeytana uyduğunda biz Allah’a itaat edersek Allah’ın resulü gibi yapmış oluruz. Böyle bir durumda iyilik yapan, güzellik yapan, sabreden kazanır. Böyle yapan kişi bu sabrı karşılığında; kötülüğe iyilikle mukabelesi karşılığında Allah ile olur, Allah’ın sevgisini kazanır. Öteki ise Allah’tan uzaklaşır, şeytanla beraber olur, şeytanın kendisine verdiği vesveseyi Allah’ın emrine, vahyine tercih etmiş olur.

Kuluna muameleyi Allah yapar. Her halükârda kulun kazanması söz konusudur; çünkü onun için kazanma imkânı vardır, imtihan da bu demektir. Doğumdan ölünceye kadar hayatın her anında imtihan devam eder; yani sorunlar, sıkıntılar devam eder. Geriye dönüp baktığımızda bunu net olarak görürüz. Bu hayatta sorundan, sıkıntıdan, yokluktan, hastalıktan, musibetten, beladan başka bir şey de yoktur.

Dışarıdan bakarken en mutlu gördüğümüz, saadette gördüğümüz, sıkıntısız gördüğümüz insanların eğer gönlüne bakarsak ya da onlar bize içlerini bir dökerse onların nasıl sıkıntı çektiğini görürüz. Bu, herkes için böyledir; yani her mevkide, her makamda, her halde sıkıntı vardır. Hayat sıkıntıdır; çünkü hayat imtihandır. Herkes dünya hayatının imtihan olduğunu bilir. Mesele; imtihanı kabul edip etmemektir.

Dünya, ahiretin tarlasıdır. Allah seni imtihana tabi tuttuğunda imtihanı geçersen bunun karşılığında ebedi hayatı kazanırsın; ama sen Allah’ın seni imtihana tabi tuttuğunu, sana kazanma imkânı verdiğini unutursan başkalarını suçlarsın. Dolayısıyla imtihanı kabul etmez, imtihanı unutur; “şu şöyle yaptı, bu böyle yaptı, şu şöyle konuştu, böyle sıkıntı oldu, böyle bela, böyle musibet, böyle hastalık geldi” dersin. Gelecek tabi, sen imtihanı kabul etmedin mi, sen mü’min değil misin?

Sen mü’minsen rabbinin seni imtihana tabi tutup, sana kazanma, güzel yapma, doğru yapma, Allah için fedakârlık yapma imkânı verdiğini anlamış olman gerekirdi. Senin buna sevinmen mi, yoksa üzülmen mi lazım? -Elbette ki sevinmen lazım.

Bu yüzden Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “Allah musibeti, belayı, en büyük sıkıntıyı peygamberlerine, sonra peygamberlerine yakın olanlara verir”401 buyurur.

Neden?

En büyük olsunlar, en kâmil olsunlar, Allah’a en yakın olsunlar diye en büyük sıkıntıyı onlara verir. Allah hiç kimseyi geçemeyeceği imtihana tabi tutmaz, çekemeyeceği yükü hiç kimseye yüklemez. Bu yüzden Allah ayeti kerimede; “hiç kimseye taşıyamayacağı yükü yüklemeyiz”402 buyurur. Allah, kulunu imtihana tabi tuttuysa; yani ona sıkıntıyı, musibeti, belayı verdiyse bu durumda o kul orda kazanabilme imkânına ve gücüne sahiptir ve kazansın diye Allah ona yardım eder. Onun velisi, mevlası Allah’tır. Kulunu imtihana tabi tutan Allah ona yardım etmez mi! Allah, kulunu kaybetsin diye değil kazansın diye imtihana tabi tutar.

Evet, Allah bizim mevlamızdır, dostumuzdur, bize yardım edendir; hayırda bize yardım edendir, imtihana tabi tutarken kazanalım diye bize yardım edendir, hiçbir yardımı bizden esirgemeyendir; yeter ki biz rabbimizin bizim mevlamız olduğunu görmeye ve anlamaya çalışalım, ona iman edelim.

Allah; “sizin mevlanız Allah’tır”403 dediyse her konuda, her anda buna iman etmemiz ve asla ümitsizliğe düşmememiz lazım. Ümitsizliğe düştüysek bu durumda rabbimizi unuttuk demektir.

Hiç kimse bu hayatın yükünü imansız taşıyamaz. İmansız hayat, hayat olmaz. Eğer iman yoksa niçin yaşıyasın, neden musibete, belaya katlanasın, neden kötülüğe iyilikle muamele edesin, neden sabredesin! İman yoksa isyan edersin; ama fıtrat itibariyle Allah seni iman edesin, kendisine âbd olasın, imtihanı kazanasın diye yaratmıştır ki; sen imtihanı unuttuğunda aklın bunu taşımaz ve aklını kaybedersin. Dolayısıyla aklın dengesi, gönlün dengesi, nefsin dengesi, vücudun dengesi bozulur; yani insan dengesiz bir şey olur.

Mevlamız olan Allah bütün muamelesiyle, sevilmeye layık olandır.

Allah rezzaktır;404 maddi ve manevi rızkı verendir. Bir, maddi rızık vardır bir de manevi rızık vardır. Hz. Aişe (r.a.) annemiz; “rızık denince onu ekmek olarak anlayanın aklına yazıklar olsun, onun aklına şaşılır. Rızık denince nasıl böyle ekmeği anlıyor, dünyayı anlıyor” buyurmuştur.

İman bir rızıktır, muhabbet, ilim ve tefekkür de bir rızıktır; yani Allah’ın verdiği nimetlerin hepsi birer rızıktır. Allah’ın gönderdiği peygamberler ve indirdiği Kur’an da bir rızıktır. Allah, zahiri olarak da rızkı ikram etmiştir. Onun için insan, Allah’ın ikram ettiği rızıkla her anda muhataptır. Bütün varlık, bütün mevcudat, Allah’ın Rezzak isminin tecellisine sürekli muhtaçtır. Bu yüzden Allah ayeti kerimede; “göklerde ve yerde bulunan herkes, her şey ondan (Allah’tan) ister”405 buyurur. Yani toprak kuruyup çatladığında yağmuru ister, onun duası yağmurdur. Tane toprağa düşünce yeşermek için duadadır, yağmuru ister. Bu, bütün mevcudat, bütün varlık için geçerlidir.

Varlığın kendisinin varlık olabilmesi için Allah’ın rezzaklığına ihtiyacı vardır, varlık Allah’ın rezzaklığına muhtaçtır; yani Allah onu varlıkta tutarken, durdururken her anda onu yaratmasa, var etmese, varlıkta tutmasa, varlık rızkını kesse o yok olur; çünkü varlığın kendisi rızıktır. Rezzak olan Allah’tır ve kul bütünüyle Allah’a muhtaçtır.

Bu yüzden bir kul, ister maddi rızık olsun, ister manevi rızık olsun her anda her şeyini rabbinden istemelidir. Allah ayeti kerimede; “eğer duanız olmasaydı rabbim size neden kıymet, değer versin”406 buyurur. Sen kıymetini, değerini duandan alırsın; yani Allah’tan istemenden alırsın. Bu nedenle her anda her şeyi Allah’tan istemen gerekir.

Peki, Allah’tan istemeyince ne olur?

İstemeyince “rezzak benim, ben kendi işimi kendim hallederim” demiş olursun. Böyle söyleyince de rabbini yok saymış, unutmuş, onun rezzaklığını, kerimliğini, vehhablığını kabul etmemiş, dolayısıyla ona âbd olmamış, onu rab olarak kabul etmemiş olursun.

İster maddi, ister manevi olsun, her anda her şeyini rabbinden istemiyorsan dua etmiyorsun, Allah katındaki kıymetini, değerini de kaybettin demektir. Allah ayeti kerimede; “eğer duanız olmasaydı rabbim size neden kıymet versin” buyurmuştu. Yani kıymetini duandan alırsın.

Bütün ibadetler duadır; namaz da, tesbih de, zikir de, hac da, sadaka da, zekât da duadır. Neye bakarsan bak hepsi duadır. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “dua; ibadetin özüdür, beynidir, iliğidir”407 buyurmuştur. Bütün ibadetlerden gaye; Allah ile beraber olup Allah’tan istemektir dolayısıyla kul, Allah’tan istediği kadarıyla duadadır.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e baktığımızda her anda duadaydı, onun her anda bir duası vardı. Yatmadan; “ya rabbi! Sana söz veriyorum ki yarın beni bir daha diriltirsen yarınım bugünden daha güzel olacak. Yarın sana daha güzel kul, âbd olacağım” deyip dua ederdi.

Yarın beni bir daha diriltirsen, buyurdu; yani uykuya “ölüm” dedi. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz yataktan kalktığında da; “beni tekrar dirilten, bana bir daha hayat veren, bir daha kazanma imkânı veren rabbime hamd olsun”408 deyip öyle kalkardı. Elbisesini giyerken, yemek yerken, ayakkabısını giyerken, kapıdan çıkarken, herhangi bir şeye bakarken; Ay’a, Güneş’e, yıldızlara bakarken hep dua halindeydi. Her anda duadaydı; yani her anda Allah ile konuşurdu.

Allah katında kıymetli, değerli olmak duaylaysa bu durumda en kâmil manada duada olan Resulullah (s.a.v) Efendimiz’dir, peygamberlerdir. Bize de düşen; Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e, peygamberlere tabi olmak, onlar gibi yapmak, onlar gibi olmaya çalışmaktır. Böyle yaparsak peygamberlere, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e, dolayısıyla Allah’a yakın oluruz. Bu yakınlığı duamızla sağlarız. Elbette ki duayı yaparken Allah’ın bize ihsan edeceğine, ikram edeceğine, bizi koruyacağına, muhafaza edeceğine iman etmemiz, Allah’a güvenmemiz, tevekkül etmemiz, Allah’ı kefil olarak kabul etmemiz gerekir.

Kul dua edince Allah da rezzak olarak tecelli edip onun maddi, manevi, zahiri, batınî bütün ihtiyaçlarını karşılar; çünkü Allah rezzaktır. Rezzak bir tek Allah’tır, Allah’tan başka rezzak yoktur ve rezzak olan Allah bütünüyle sevilmeye layık olandır.

Lâ ilâhe illallah derken gerçek manada “lâ ilâhe illallah” diyebilmek için Allah’ın bütün isimleriyle bunu söylemek gerekir; yani “lâ ilâhe illallah, lâ rahmane illallah, lâ rahime illallah, lâ kerime illallah, lâ rezzake illallah, lâ vehhabe illallah” demek gerekir. Allah’ın bütün isimleriyle tek tek bunu söylemek gerekir ki o, gerçek manada kelime-i tevhid olsun. Gerisi vesiledir, Allah’ın birbirine muhtaç edip, imtihana tabi tuttuğu, kazanma imkânı verdiği kullardır.

İlah bir tek Allah’tır; çünkü El Esmau’l Husna’ya, en güzel isimlere, sıfatlara sahip olan bir tek Allah’tır. Kul ise, Allah’ın sonsuz bir derya olan güzelliğinden, isimlerinden ikrama nail olmuştur. Yoksa bir kul haddini aşarak kibirlenip; “ben de bir şeyim, benim de elimden bir şey gelir” derse kendini, nefsini rabbine şirk koşmuş olur.

Allah ayeti kerimede; “insan kendisini nutfeden (iki damla pis sudan) yarattığımıza bakmadan rabbine hasım kesilir”409 buyurur. Sen kendi yaratılışına bakmadan rabbine nasıl itiraz ediyorsun öyle, kendini nasıl bir şey zannediyorsun, nasıl kibirleniyorsun, neyinle kibirleniyorsun! Kendi yaratılışını unuttun mu?

Evet, bu yüzden bütün güzel isimlere, sıfatlara, güzelliklere sahip olan Allah’tır. Kulunu ise kendi isimlerinden nimetlendirmiş, ona ikramda bulunmuştur. Hiç kimse “Allah’ın şu ismi bendedir” diye bir iddiada bulunamaz, bulunursa kendini ilah ilan etmiş, Allah’a şirk koşmuş olur.

Mesela bir baba kendi çocuklarına; “sizin rızkınızı ben veriyorum, ben temin ediyorum” derse “sizin rezzakınız benim” demiş olur. Oysaki babayı da çocuklarını da rızıklandıran Allah’tır. Biri çocuklarına böyle derse Allah’a şirk koşmuş olur.

Bu dünya hayatını Allah’a göre anlamak gerekir. Ya, Allah’a göre doğru anlarız ya da şeytan, iblis bize yanlışı doğru diye takdim eder, tek kelimeyle; yutturur.

Allah ayeti kerimede; “Allah dilediği kimse için rızkı daraltır, dilediği kimse için genişletir, dilediğine de hesapsız rızık verir”410 buyurur. Allah bugün rızkını daralttığı bir kimsenin rızkını yarın genişletebilir, öbür gün de o kişiye hesapsız verebilir; çünkü bu dünya hayatı bir imtihandır.

Allah nasıl ki kulunun rızkını daraltıp onu imtihana tabi tutuyorsa aynı şekilde rızkını genişletince de imtihana tabi tutar. Hatta rızkını genişlettiğinde onu tabi tuttuğu imtihan daha zor, daha ağırdır; çünkü Allah onun rızkını daralttığında “rabbim beni böyle imtihana tabi tutmuş” deyip sabrederse kazanır; ama rızkını genişlettiğinde sadece “rabbim bana ikram etti” derse kazanamaz. Bunun yanında Allah’ın kendisine ikram ettiğini Allah yolunda ebedi hayatı için harcaması, sarf etmesi de gerekir.

Eğer kul, kendisine ikram edilen nimeti Allah yolunda sarf edemezse bu sefer üstüne bir de kaybeder; yani cimrilik yapmış olur. Allah ayeti kerimede; “Allah cimrileri sevmez”411 buyurur. Bu yüzden Allah sana nasıl bir ikramda bulunmuşsa aynı şekilde senin de Allah’ın kullarına öyle ikram etmen gerekir. İkram edeceksin ki Allah’ın Kerim ismi senin üzerinde tecelli etsin; çünkü Allah’ın kerimliğini kendi üstünden ispatlaman lazım, ispatlayamazsan kaybedersin. Bu nedenle varlıkla imtihan edilmek, yoklukla imtihan edilmekten daha ağır, daha zordur.

Evet, rezzak olan Allah, kulunu rızıklandırır. Bu yüzden sen de Allah’ın Rezzak ismi üzerinde tecelli etsin diye çevrendekileri rızıklandırarak rızka vesile ol. Allah’a rezzak olarak iman ettiğini ispatla, aç kalmaktan korkma çünkü Allah ayeti kerimede; “(ikram ederseniz fakir olursunuz diye) şeytan sizi fakirlikle korkutur. Allah da sizi faziletiyle, keremiyle müjdeler (korkma, endişe etme)”412 buyurur. Tercih senindir, ister rabbini dinlersin, istersen şeytanın verdiği vesveseyi dinler, şeytanın korkutmasıyla korkarsın.

Rezzak olan Allah sevilmeye bütünüyle layıktır. Her şeyimizle, varlığımızla kendisine muhtaç olduğumuz, dolayısıyla her türlü rızkımızı temin eden, rezzak olan Allah sevilmeye bütünüyle layık olandır.

Allah metindir;413 gücüne karşı gelinemeyen, kendisine itiraz edilemeyendir. Allah, hükmünü ortaya koyduğunda hiç kimsenin o hükmü değiştirmeye gücü yetmez, dolayısıyla Allah hükmettiğini ve takdir ettiğini gerektiği gibi yerine getirir. Allah, bütün insanlar, bütün kulları için hükmünü nasıl vermişse verdiği o hükmü geçerli olan, değişmeyendir; yani Hz. Âdem (a.s.)’a hükmü neyse en son ölecek olan insana da hükmü odur ve Allah’ın bu hükmü hiç kimse için değişmez.

Allah, kulunu neyle müjdelemişse onu ona ikram edendir. Aynı şekilde kulunu neyle uyarıp ikaz etmişse de kulu o yolda gittiğinde onu da cezaya çarptırandır. Allah, herhangi bir şekilde hiç kimseye torpil yapmayandır, bununla beraber bütün kullarına rahmetiyle muamele edendir; ama hükmü değişmeyen, hükmüne itiraz edilemeyendir.

Peki kul, Allah’ın hükmüne itiraz ederse Allah’ın Metin isminin tecellisi kalkar mı?

Hâşâ! Metin; sağlam, değişmeyen, karşı gelinemeyen demektir. Peki, Allah’a itiraz ediyor muyuz? -Bakarsak göreceğiz ki Allah’a itiraz etmeyen insan nerdeyse yok gibidir. İtiraz etmeyene helal olsun, Allah’a olan imanı mübarek olsun! Bakıyorsun, insan en ufak bir nimetin yokluğunda bile; “Allah niye bu nimeti bana vermedi” ya da “Allah niye bu nimeti benden aldı” diye Allah’a itiraz eder.

Hayatımızı önümüze koyup hesabımızı görmeye çalışırsak Allah’a nerde itiraz edip isyan ettiğimizi, Allah’ın emrini nerde kabullenemediğimizi görürüz. Peki, Allah’a karşı yaptığımız bu itiraz ve isyan, metin olan Allah’ın hükmünü değiştirir mi? -Elbette ki değiştirmez. O zaman niye böyle feryat edip, kendi kendimizi o kadar sıkıntıya koyup, Allah’a karşı kendi kendimizi rezil ediyoruz! Senin itiraz etmenle Allah hükmünü mü değiştirir hâşâ! Bu; insanın kendi kendisine zulmüdür, kendi kendisini aşağılamasıdır.

Metin olan Allah sevilmeye layık olandır. Onun hükmü değişmiyorsa güvenilmeye de layık olan odur. O zaman bize düşen; Allah’ın hükmünü değiştirmesini istemek, ona itiraz etmeye, onu beğenmemeye kalkışmak değil onun hükmüne, emrine uymaktır.

Allah hadidir;414 hidayete erdiren, hidayet yolunu gösterendir. Allah hidayeti peygamberleriyle, vahyettiği kitabıyla, Kur’an’la gösterir. Kıyamete kadar da hidayet yolunu bize gösterip, peygamberini örnek olarak önümüze koyar.

Allah, peygamberi ve kitabını göndermeseydi hiç kimse hidayeti bulamazdı. Allah’tan başka hidayet yolunu gösterecek var mıdır? -Hâşâ! Elbette ki yoktur. Bu yüzden biri, Allah’ın gösterdiği yoldan başka; yani Kur’an’ın ve resulünün yolundan başka hidayet yolunu göstermeye kalkışırsa bu durumda o; “ben Allah’ı, Allah’ın hadi olduğunu, hidayet yolunu gösteren olduğunu kabul etmiyorum. Hidayet yolunu gösteren benim, ilah benim” demiş olur.

Hidayet yolu demek; cennet yolu, Hz. İnsan, kâmil insan olma yolu, Allah’ın rızasının kazanıldığı yol, sırat-el mustakim, dosdoğru yol demektir. Kullarını sırat-el müstakime ileten Allah’tır. Bu yüzden Fatiha Suresi’nde; İhdinâs sırâtel mustakîm:415 “Bizi doğru yola, sırat-el mustakime hidayet et (ya rabbi)” diyoruz.

Biri, Allah ile sırat-el mustakime davet etmeyip, kendi kendisine davet eder, başka şeylerle sırat-el mustakimi anlatıp; “doğru yol budur” derse ondan daha müşrik, daha kâfir kimse var mıdır! Biri böyle derse “Allah, yolu bilmiyor, yolu ben biliyorum, şöyle yaşaman lazım, doğru olan, güzel olan budur” demiş olur.

Öncelikle herkes kendi ailesine, çocuklarına yolu gösterir. Kişi, neye doğru deyip, çocuğunu da hangi yola sevk etmişse ona; “sırat-el mustakim budur” demiş olur.

Anne ve babalar kendi çocuklarına; “senin rabbin Allah’tır, senin Allah’a iman etmen lazım, ben bile Allah’ın emrinin dışına çıktığımda bana uyma evladım. Oldu ki ben yanlış yaptım, nefsime uydum, düştüm, o yaptığımı, o dediğimi doğru olarak kabul etme. Doğru olan Allah’ın buyurduğudur; çünkü senin rabbin ben değilim, Allah’tır. Allah neyi söylemişse ona uy, rabbine iman et, rabbine itaat et. Dünya nimet ve musibet yeri değil imtihan yeridir. Bu yüzden her anda imtihanda olduğunu unutma. Allah sana nasıl bir muamelede bulunursa bulunsun o bir imtihan, bir kazanma imkânıdır. Sen bu dünyaya ebedi hayatını, cenneti kazanmaya, Hz. insan olmaya, Allah’ın güzelliğini, El Esmau’l Husna’sını üzerinde göstermeye, Allah’a âbd olmaya gelmişsin. Nerde olursan ol rabbinin huzurunda olduğunu unutma. Her anda rabbinin mutlaka sana bir emri vardır, rabbinin emrinden çıkma” derse ona sırat-el mustakimi, Allah’ın yolunu göstermiş olurlar.

Yoksa “ben ne söylersem öyle yap” derlerse “senin rabbin benim” demiş olurlar. Bunu söyleyen ister ana olsun, ister baba olsun, ister bir başkası olsun bu fark etmez. Biri böyle söylerse “hidayete erdiren, hidayet yolunu gösterecek olan benim, Allah hadi değildir, hadi benim” demiş olur. Bu, Allah’ın bütün isimleri için böyledir.

Allah ayeti kerimede Resulullah (s.a.v.) Efendimiz için; “O, kendinden söz söylemez. O, sadece kendisine vahyedileni söyler”416 buyurur. Şayet peygamber kendinden söz söylerse yoldan çıkar, müşrik olur. Peki, başkası bunu yaparsa o, müşrik olmaz mı, kendini Allah’a şirk koşmuş olmaz mı? -Elbette ki olur. Onun için iman etmek öyle lafla olacak şey değildir. “Ben kelime-i şehadeti dilimle söyledim tamamdır” demekle kelime-i şehadet söylenmiş olmaz. Bir de bunu kalbinin tasdik etmesi gerekir; çünkü kalp tasdik etmeden iman, iman olmaz.

Allah’ın doksan dokuz isminden bir tane ismini bilmezsek imanımız bir parça eksik olmuş olur, eksik olunca da o imanın yerine şirk girer. Gönlünde iman yoksa oraya başka bir şeyi koymak zorundasın; çünkü gönül boşluk kabul etmez. Ya, Allah’ın bütün isimlerini bilip her bir isme tek tek iman edersin ya da ne kadar eksik bildin, anladıysan veya herhangi bir ismi bilmediysen Allah’a da o kadar şirk koşarsın.

Evet, Allah hadidir; yolu gösterendir, gösterdiği yolda yürümemiz gerekendir. Allah bize yolu göstermişse başka tarafa dönüp bakmamamız gerekir. Allah her şeyi bir vesileyle verir, dolayısıyla hidayeti de bir vesileyle verir. Bu yüzden Allah bir hidayetçi olan resulü ile kullarına hidayet verir. Allah ayeti kerimede; “her kavmin bir hidayetçisi vardır” buyurur; ama kulun Allah’a gerçek manada iman edebilmesi için bu hidayetçinin Allah tarafından gönderilen bir hidayetçi olması gerekir.

Bu hidayetçi, yolu neyle gösterir?

Allah’ın kitabıyla, ayetleriyle yolu gösterir. Bu hidayetçi kendinden söz söylemez. Söyleyip “bana göre” derse müşrik olur. Bu yüzden hiç kimse “bana göre” dememeli, “Allah’a göre” demelidir; yani “Allah’a göre doğru, Allah’a göre hak, Allah’a göre güzel budur, Allah’ın emri budur” demelidir. “Bana göre, sana göre” demekle kulluk olmaz. Biri; “bana göre, sana göre” derse Allah’ı yok saymış olur. Ebedi hayatımızı kazanırken de bu böyledir. Bu yüzden hiç kimse “bence” dememeli, “Allah’a göre” demelidir.

Biri “bence” diyen birinin fikrini kabul ederse Allah’ı kabul etmemiş, onu ilah edinmiş olur. Allah ayeti kerimede; “Yahudiler hahamlarını, Hristiyanlar papazlarını ve Meryem oğlu Mesih’i rabler edindiler (ilah edindiler)”417 buyurur. Yani bize; “Ey iman edenler! Siz de kendi âlimlerinizi ilah edinmeyin” diyor Allah. Âlim biri Allah’ın kelamının dışında bir şey söylerse, birileri de onu kabul ederse o âlimi ilah edinmiş olurlar.

Mesela hutbeden, vaaz kürsüsünden; “Allah kul hakkıyla gelme, neyle gelirsen gel buyurur” sözünü sıkça duymuşuzdur. Bir kere şunu bilmemiz gerekir ki; Allah hiçbir ayetinde böyle buyurmamıştır. Bu, Allah’a isnat edilen bir sözdür ve bu söz şeytanın sözüdür. “Kul hakkıyla gelme, neyle gelirsen gel” diyen birine; “bu ayet midir, hadis midir” diye sorduğumuzda “hayır ne ayettir ne hadistir” cevabını alırız. “Peki, ayet ve hadis değilse bu söz nedir” diye sorduğumuzda da bu sefer; “işte öncekiler öyle söylemişler” diye cevap verirler.

Peki, sormak lazım o zaman; “madem sen ‘bu söz Allah’ın sözüdür’ diyorsun o halde senin bir âlim olarak Allah’a isnat edilen bu yahut başka bir söz için ‘Allah bunu gerçekten söylemiş mi, söylememiş mi’ diye Kur’an’a bakman, bunu araştırman gerekmez mi? Haydi öncekiler böyle söyledi, biri söyledi diye senin de mi öyle söylemen lazım! Sen Allah’ı bilmiyor musun, tanımıyor musun! Allah böyle söyler mi, Allah böyle söylemiş mi! Yani kul hakkıyla Allah’ın huzuruna gitmedikten sonra neyle gidersen git önemli değil, cennete gideceksin öyle mi! Allah böyle mi söylüyor!”

Böyle söyleyenler bir de başka ne der?

“Kim kelime-i şehadet getirir, namazını kılar, orucunu tutar, zekâtını verir, parası olduğunda da hacca giderse cennete gider” der. Oysaki Allah, kitabında böyle söylememiştir. Allah ayeti kerimede; “Allah, cennet karşılığında mü’minlerden mallarını ve canlarını satın almıştır”418 buyurmuştur. Mü’min; malını ve canını Allah yolunda kurban eden, feda edendir! İnsan ancak bunun karşılığında cenneti alır. Sen malını ve canını Allah yolunda vermeden cenneti alamazsın, Allah, cenneti sattığını söylüyor. Bu durumda doğru söyleyen Allah mıdır yoksa öyle söyleyen âlim diye bildiğimiz insanlar mıdır? -Sadakallahul azim, doğru söyleyen elbette ki sadece Allah’tır, gerisi yalancıdır. Allah’ın söylediği ortadayken gidip birilerinin sözünü doğru olarak kabul edersek onları ilah edinmiş oluruz.

Bu yüzden hadi olan; hidayet yolunu, cennetin yolunu gösteren Allah’tır. Biz cennetin yolunu başkalarından öğrenmeye kalkışır, onların gösterdiği yolda gidersek kendimizi cehennemde buluruz. Bir de bakarız ki cehennemin çukuruna yuvarlanmışız. Sonra orda; “işte falanca böyle söylemişti” dediğimizde Allah; “kulum, ya ben ne söyledim, sen beni niye dinlemedin? Ben sana kitap gönderip vahyetmedim mi? Hidayetin, hidayet yolunun ne olduğunu, nasıl olduğunu, o yolda nasıl yürümen gerektiğini sana öğretmedim mi? Niye anlamaya tenezzül etmedin de gidip birilerine uydun, onu ilah edindin” demez mi!

Hadi olan, hidayet yolunu gösteren Allah sevilmeye layıktır. Onun gösterdiği yol tek doğru, tek güzel, fıtrata tek uygun olan en kolay yoldur.

Allah â’fuvvdur;419 kendisinden af dileyenleri affedendir. Affetmek Kur’an’a göre üç türlüdür; af, safh bir de ğafr (mağfiret). Üçünün dereceleri birbirinden farklıdır.

Allah, kulun günahını affetmişse Kıyamet günü o günah kulun defterinde yine yazılıdır; ama affedildiği için o günahın üstü çizilmiştir. Allah o günahı safh etmişse günah onun defterinden silinmiştir, yalnız izi kalmıştır. Eğer ki Allah o kulun günahını mağfiret ederse bu sefer o günahın izi bile amel defterinde kalmamış olur; yani Allah, kulun o günahını yüzüne bile vurmaz, “bunu işledin, ben de affettim” demez. Allah, kulun o günahını mağfiret ederek üstünü örtüp, kapatır, sanki o günah hiç işlenmemiş gibi kuluna muamelede bulunur. Bu nedenle istiğfar mağfireti getirir. Biz de istiğfar edelim ki hesap anında utanmayalım, rabbimiz günahlarımızı öyle bir silsin ki hiç izi bile kalmasın, hesabı bile olmasın.

Kul hangi günahı işlerse işlesin; “ya rabbi beni affet, beni mağfiret et” dediğinde Allah mutlaka onu af ve mağfiret eder. Kul bu günahı tekrar tekrar işlemeye devam ederse o günah mağfirete uğramaz, affa uğrar; yani kul af dileyince her seferinde o günahın üstü çizilir.

Günahın mağfirete uğraması için kulun o günahtan vazgeçerek onun tersi ameller işlemesi gerekir. Yoksa günahları silinmez, sadece üstü çizilir. Yani bu günahları sildiren, kulun kendisidir.

Allah, nasıl ki kulu ondan af ve mağfiret dileyince onu affedip, mağfiret ediyorsa insanın da kendisinden özür dilendiğinde karşısındakini affedip, mağfiret etmesi gerekir; yani biri kendisine karşı yanlış şeyler yapmış, hakaret etmiş, zulmetmiş, haksızlık yapmış sonra da ondan af ve mağfiret dilemişse kula düşen; onu af ve mağfiret etmesidir.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “her kim hayatı yaşarken bir kulu affederse Kıyamet gününde Allah da onu affeder”420 buyurur. Kul, ne kadar affetmişse affı o kadar hak eder, ne kadar mağfiret etmişse o kadar mağfirete, ne kadar merhamet etmişse de Allah’ın o kadar rahmetine uğrar, kullara ne kadar ikram etmişse ikrama o kadar layık olur, kulların sıkıntısını ne kadar gidermişse de Kıyamet gününde Allah onun sıkıntısını o kadar giderir, sıkıntısının giderilmesine de o kadar layık olur.

Bu yüzden Kıyamet günü göreceğimiz muamele burada insanlara yaptığımız muameledir. Hangi muameleyi göreceğimizi biz kendimiz burada hak ederiz, neye layık olduğumuzu burada ispatlarız. Burada ne yapmışsak karşılığını öbür tarafta aynı muameleyle Allah’tan görürüz. Yoksa mesele sadece çok namaz kılma, çok oruç tutma, çok hacca gitme meselesi değil insan olma, Hz. İnsan olma meselesidir. Rabbimiz bizi Hz. İnsan olarak, kendisine ayna, halife olarak görmek ister, isimlerinin üzerimizde tecelli etmesini ister.

Allah ayeti kerimede; “eğer Allah tövbeleri kabul etmeseydi (günahlarınızı affetmeseydi) haliniz ne olurdu”421 buyurur. Beşer olarak hata ve günah işlemeyen, yanlış yapmayan hiç kimse yoktur. Allah affetmeseydi hiç kimsenin kurtuluşu olmazdı.

Bir kul bir günahı günde bin sefer de işlese ve akabinde “ya rabbi, tövbe, beni affet, beni mağfiret” et derse Allah onun günahını af ve mağfiret eder.422 Bu durumda â’fuvv olan rabbimiz sevilmeye layık değil midir, sevilmeyi hak etmez mi! Â’fuvv olan Allah sevilmeye bütünüyle layık olandır.

Allah tevvabtır;423 tövbeleri kabul edendir. Tövbe; Allah’a dönmek demektir. “Ya rabbi, tövbe ediyorum” demek; bir hatadan, bir yanlıştan ayrılıyor güzel tarafa dönüyorum demektir; yani batıldan hakka, küfürden imana, yanlıştan doğruya, cehennemden cennete dönüyorum demektir. Allah tövbeleri kabul edendir.

Allah ayeti kerimede; “Allah çok çok tövbe edenleri sever”424 buyurur. Çok tövbe etmek; Allah’a çokça dönmek demektir. Çokça tövbe edenler, çokça yanlış yapanlardır; yani hem yanlış yapıyor hem de dönüyorlar. Bu, her anda yanlış yapıyoruz demektir. Rabbimizi unuttuğumuz her anda rabbimizden başka tarafa dönmüş oluruz. Allah’ı hatırladığımızda da “ya rabbi tövbe, sana döndüm” demiş oluruz; yani “ya rabbi, sen benim nasıl yapmamı istiyorsun, ben nasıl yaparsam sen razı olursun” dediğimizde tövbe edip rabbimize dönmüş oluruz.

Allah tövbeleri kabul edendir, kendisine dönen kulunun kendisine dönmesini kabul edip kuluna dönendir. Allah zaten sürekli kuluyla beraberdir. Kul, Allah’tan yüz çevirdikten sonra kendisine dönüp tövbe ettiğinde kulunun kendisine dönüşünü kabul edendir; yani Allah, kuluna “sen yüz sefer benden yüz çevirdin, artık bana dönme, dönemezsin” demez. Kul, bütün hayatı boyunca Allah’tan yüz çevirse bile ona dönünce Allah onun kendisine dönmesini, tövbesini kabul eder. Tövbeleri, kendisine dönmemizi kabul eden rabbimiz sevilmeye layık olandır.

Allah vasi’dir;425 rahmeti, ilmi, ikramı her şeyden geniş olan, her şeyi ihata eden, her şeyi kaplayandır. Biz kendimizden habersizken bizi ihata eden, kuşatan, kaplayan, biz onu unutsak bile bizi unutmayan, bizi bize hatırlatan, kendini bize tanıtan, hatırlatan, Allah’tır. Bütün varlık, bütün mahlûkat için her anda bu böyledir. Kendisine dönmeye, tövbeye, hidayete, rahmete, cennete, kendi dostluğuna davet eden Allah’tır. Bu her anda bütün kullar için böyledir. Kul da ya onun davetine icabet eder ya da icabet etmez.

Kul, Allah’ın davetinin onda birine icabet ederse cennetlik olur. Bunun için Allah ayeti kerimede; “kim bir iyilik, güzellik (hayr, sevap) işlerse ona (en az) on misliyle karşılık veririz. Kim de bir kötülük, yanlış işlerse ona da birebir karşılık vardır”426 buyurur. Güzelliğe on kat, yanlışa bire bir karşılık vardır, dedi Allah.

Biri on tane yanlış yapar, bir tane güzellik yaparsa amel defteri mizana konduğunda mizanı eşit gelir. Yani bir kul on tane yanlış yaptığında bir tane güzel yapamıyorsa o artık cezayı hak ediyor demektir. Allah, kulunu kendine döndürür ve davet eder. Bir kul, Allah’ın on davetinden birine icabet edemiyorsa o insanlıktan çıkmıştır, cehenneme gidiyordur; ama on tane davetini reddedip bir tanesine icabet etse bile yine kurtuluşa erer, cennetlik olur; çünkü Allah onu iyilerden sayar.

Allah’ın, kulunu öyle bir davet edişi vardır ki Allah Kıyamet günü perdeyi ona açtığında; “kulum bak, ben sana nasıl bir muamelede bulunmuşum, bak seni nasıl davet etmişim. Ben seni davet ederken sen on davetten birine bile icabet etmemişsin” dediğinde bunu anlar. Haydi, Allah’ın davetinden dokuz tanesini reddettin, bari bir tanesine uy! Onun sana tanıdığı kazanma (imtihan) imkânından bari birini kazan, birini yap; çünkü birini bile yaparsan kurtuluşa erersin.

Evet, Allah vasi’dir; kulunu ihata edendir. Affetmek, mağfiret etmek, rahmet etmek, hidayete erdirmek ve ikram etmek için kulunu kendisine her anda davet edendir. Bu yüzden Vasi’ olan Allah sevilmeye layık olandır.

Allah şakirdir;427 şükredendir. Allah’ın bir de Şekur ismi vardır. Şekur; şükredilmeye layık olan, şükredilmesi gereken demektir. Allah, sana nimeti ikram ettiğinde bu ikramı için Allah’a şükretmen gerekir. Yani Allah’ın sana verdiği nimetlere karşılık şükrediyorsan bu, Allah’ın Şekur isminin tecellisidir. Şakir ise kendisine şükredilen değil; şükreden demektir. Demek ki Allah şükrediyormuş, teşekkür ediyormuş.

Peki, Allah kime teşekkür eder?

Kuluna teşekkür eder. Ayetler mutlaka birbirini tefsir eder. Allah ayeti kerimede; “Kıyamet günü Allah’ın huzuruna geldiğinizde Allah’ın rızasını gözeterek yaptığınız işlerden başka hiçbir işiniz şükrana (teşekküre) layık değildir”428 buyurur. Allah, kendi rızasını gözeterek yaptığınız her iş için size teşekkür eder, size şükreder. Bunun dışında Allah kuluna teşekkür etmez. Bunu Allah söylüyor.

Allah’ın rızasını gözeterek yaptığımız işlerden başka hiçbir işimiz şükrana layık değilse bu durumda bize düşen; sadece Allah rızası için bir şeyler yapmaktır. Bu yüzden Allah için, sadece onun rızası için yaptığımız hangi işlerimizin olduğuna, neyi sadece onun için yaptığımıza bakmamız gerekir. Bu çok küçük, çok basit bir şey de olabilir.

Mesela biri bize kötü bir şey söyleyebilir, bunu söyleyen bizim çocuğumuz, hatta eşimiz olabilir, bu durumda bizim nasıl davranmamız, ne dememiz gerekir?

“Ya rabbi, senin için susuyorum. Senin için susup, şeytanı buraya davet etmiyor, tartışmıyor, kavga etmiyorum. Sen böyle yapılmasını sevdiğin için, sen selameti, barışı, güzelliği, ikramı sevdiğin, şeytanı sevmediğin için ben de şeytanı buraya davet edip tartışmıyorum” dememiz gerekir.

Nerede bir sorun, sıkıntı varsa bilelim ki orda şeytan ve iblis vardır. Bu yüzden bütün kardeşlerimize; “şeytanı evinize misafir etmeyin, şeytana ikramda bulunmayın” diyoruz. Evde yaşadığınız her sorun, her tartışma, her kavga şeytanı oraya davet etmektir, şeytana ikramda bulunmaktır. Böyle yapınca rabbimizi ve peygamberi küstürmüş, şeytanı sevindirmiş, yani şeytana; “sen büyüksün, sen haklısın” demiş oluruz.

Allah şakirdir, kuluna teşekkür edendir. Yaptığı güzelliğe karşı, kendi rızasını gözettiği için, iman ettiği için, kendisini sevdiği için, yaptığı her güzel iş için kuluna teşekkür edendir. Şükreden, şakir olan Allah sevilmeye layık olandır.

Bu yüzden bizim de şakir olmamız, şükreden kul olmamız, birinin bize karşı yaptığı en ufak bir güzelliğe, iyiliğe karşılık mutlaka teşekkür etmemiz gerekir. Teşekkür etmek bizi Allah’a yaklaştırır, bizi birbirimize yaklaştırır, nankörlük de bizi birbirimizden uzaklaştırır. Allah ayeti kerimede; “Allah nankörleri sevmez”429 buyurmuştur. O halde bilelim ki; insana karşı nankörlük yaparsak rabbimizin sevgisini kaybederiz.

Allah evveldir, ahirdir, zahirdir, batındır. Allah ayeti kerimede; Huvel evvelu vel âhiru vez zâhiru vel bâtınu ve huve bi kulli şey’in alîm:430 “Evvel, ahir, zahir ve batın olan Allah’tır ve o, her şeyi (her şeyle) bilendir” buyurur. Allah için evvel ve ahir yoktur; ama insanın anlaması için insanda evvel ve ahir kavramı vardır. Allah’ın ne evveli ne de ahiri vardır. İnsan için evvel ve ahir olan sadece Allah’tır.

Allah ayeti kerimede; Nefahtu fîhi min rûhî:431 “Ben insana ruhumdan nefhettim” buyurur. İnsanın evveli, Allah’ın nefhettiği ruhtur, Allah’ın nurudur; yani Allah’tır. Allah, insanın ruhunu kendi nurundan yaratmıştır, dolayısıyla insanın evveli de ahiri de, zahir ve batın olan Allah’tır. İnsanın bütün varlığı Allah’a aittir.

İnsanın zahiri tarafı da batıni tarafı da; yani görünen tarafı da görünmeyen tarafı da Allah’a aittir. İnsanın aklı da, iradesi de, sevmesi de, bilmesi de böyledir. Manevi olarak, batıni olarak, zahiri olarak, görünen bedeni taraf olarak, insan her şeyiyle Allah’a aittir. Bütün varlık, Allah’ın isimlerinin tecellisinden ibarettir ki bütün varlık zahiri olarak da yine Allah’a aittir. İnsanın, bunu böyle anlayıp buna böyle iman etmesi gerekir.

Kendisi için evvel, ahir, zahir ve batın olan Allah sevilmeye bütünüyle, her şeyiyle layık olandır. Hakiki evvel, ahir, zahir ve batın olan Allah’tır ve kul da Allah ile evveldir, ahirdir, zahiri ve batıni her şeyi de Allah iledir. Zahiri ve batıni bütün varlığımız, öncemiz, sonramız, evvelimiz, ahirimiz Allah ile varsa, Allah ile beraberse o zaman ondan başka varlık yoktur, sadece o vardır. Bütün güzellikler Allah’a ait, bütün kötülükler de kendi nefsimize aittir ki nefis vehimdir.

Güzellikten ayrılınca çirkinlik olur, ışık olmayınca karanlık olur, nur olmayınca zulmet olur, rahmet olmayınca da zulüm olur. Allah bizatihi saf rahmet, saf güzellik, saf hayr, saf ikram ve saf güzelliktir. Allah ayeti kerimede; “El Esmau’l Husna Allah’a aittir”432 buyurur. Yani bütün güzellikler Allah’a aittir. Güzelliğin olmadığı yerde de çirkinlik olur. Bu yüzden kul, Allah’ın güzelliği onda tecelli etmezse, Allah ile beraber olmazsa çirkinleşir.

Allah ile ne kadar beraber olur; evvelimizin, ahirimizin, zahirimizin, batınımızın Allah ile olduğuna ne kadar iman eder, onunla beraberliğimizi ne kadar tadarsak o kadar güzelleşiriz. Bu da ancak Allah’a iman ile; yani Allah’ı sevmekle mümkün olur.

Allah hepimizi gerçek manada kendisini bilen, kendisini tanıyan, marifetullaha sahip olan kullarından eylesin! Bir an dahi kendisini unutmayan kullarından eylesin! Allah ayeti kerimede; “nerde olursanız olun, ister tek başınıza ister başkalarıyla beraber olun, Allah’ın huzurunda olduğunuzu unutmayın”433 buyurmuştur. Allah bizi de her anda Allah’ın huzurunda olduğunu unutmayan kullarından eylesin! Bütün varlığını Allah’a borçlu olduğuna iman eden, bunu tadan kullarından eylesin! Kendisini rabbiyle bilen, rabbiyle anlayan, rabbiyle tanıyan kullarından eylesin! Allah bizi marifetine, marifetullaha ermiş olan kullarından eylesin!

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Enfâl /2 ↩
  2. Bakara /216 ↩
  3. Enfal /40, Hacc /78 ↩
  4. Enfâl /40 ↩
  5. Nisâ /79 ↩
  6. Ali İmran /146 ↩
  7. Bakara /153, 249, Enfâl /46 ↩
  8. Kasas /54, Ra’d /22 ↩
  9. Tirmizi, Zühd, 56; İbn Mâce, Fiten, 23 ↩
  10. Mu’minûn /62 ↩
  11. Ali İmran /150 ↩
  12. Zariyat /58 ↩
  13. Rahmân /29 ↩
  14. Furkân /77 ↩
  15. Tirmizî, Daavât: 1, Duâ: 1 ↩
  16. Tirmizî, Daavât 28; Buhârî, Daavât 7; Müslim, Zikir 59 ↩
  17. Yâsin /77 ↩
  18. Sebe /39, Nûr /38, İsrâ /30, Ra’d /26, Zumer /52 ↩
  19. Nisâ /37 ↩
  20. Bakara /268 ↩
  21. Zariyat /58 ↩
  22. Hacc /54 ↩
  23. Fatiha /6 ↩
  24. Necm /3-4 ↩
  25. Tevbe /31 ↩
  26. Tevbe /111 ↩
  27. Nisa /43, Hacc /60 ↩
  28. Buhârî, Mezâlim 3; Müslim, Birr 58. Ayrıca Bk. Ebû Dâvûd, Edeb 38 ↩
  29. Nûr /10 ↩
  30. Nisâ/43, 99 ↩
  31. Nasr /3, Nur /10, Hucurat /12 ↩
  32. Bakara /222 ↩
  33. Nisa /130, Bakara 115, Bakara /247, Maide /54 ↩
  34. En’âm /160 ↩
  35. Bakara /158, Nisa /147 ↩
  36. Leyl /19-20 ↩
  37. Hacc /38 ↩
  38. Hadîd /3 ↩
  39. Hicr /29, Sâd /72 ↩
  40. Arâf /180 ↩
  41. Sebe /46 ↩