close

Aşk Âşık Maşuk 8.Bölüm

EUZUBİLLAHİMİNEŞŞEYTANİRRACİM BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Elhamdulillahi rabbil âlemin esselatu vesselamu aleyke ya seyyidel evveline vel ahirin ve ila cemiil enbiyayi vel murselin ve ila cemiil evliyayi vel hamdulillahi rabbil âlemin.

Hep beraber Aşk, Âşık, Maşuk’u, Allah’a neden âşık olmamız ve onu neden sevmemiz gerektiğini anlamaya çalışıyorduk.

Eğer bunları anlamazsak iman etmemiz, Allah’a âbd olmamız, onu sevmemiz, ona âşık olmamız mümkün olmaz. Önce aklımızın ve gönlümüzün bunları kabul etmesi lazım ki Allah’ı sevebilelim ve Allah’ın sevilmeye layık olduğunu kabul edebilelim, bunu nefsimize kabul ettirebilelim diye aşkı, âşığı ve maşuku anlamaya çalışıyoruz.

Allah ayeti kerimede; “El Esmau’l Husna (en güzel isimler) Allah’a aittir”185 buyurur; yani bütün güzellikler Allah’a aittir. Bu yüzden sevilmeye, iman edilmeye, âbd olunmaya, tapılmaya layık olan Allah’tır. Ya Allah’a âbd olur, Allah’ı severiz ya da kendi nefsimizi severiz. Nefis demek; vehmi olan, hayali olan benlik, demektir. Kulda hangi güzellik olursa olsun o güzellikler kendisine değil, Allah’a aittir. O güzellik, Allah’ın isimlerinden bir ismin tecellisidir.

Mesela insan, kendini överken; “ben çok akıllıyım, çok biliyorum, çok merhametliyim, çok kerimim, çok cömerdim, çok sabırlıyım” derse bu saydıklarının hepsi kendisine değil Allah’a aittir; çünkü bunlar, Allah’ın isimlerinin tecellisidir. Kul, rabbini tanısın diye Allah ona tecelli etmiş, isimlerini ona ikram etmiş, ihsan etmiş ve Esmau’l Husna’yı sevip kemale erdirsin diye ona vermiştir. Bu hayatın her anında böyledir.

Geçen sohbette anlatmıştık; “çocukların günahı ve sevabı buluğa erinceye kadar yazılmaz” diye bize öğretilmiş, biz de; “bu bilgi doğru değildir, onların günahı da, sevabı da gönlüne yazılır” demiştik. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “çocuklarınız yedi yaşına geldiğinde onlara namazı öğretin”186 buyurur. Bu; çocuk yedi yaşına geldiğinde artık sorumluluğunu bilsin, demektir. Bu yüzden hiç kimse “yedi yaşındaki çocuk ne anlar” diyemez.

Bir anne ve babanın kendi çocuğuna hırsızlığı öğrettiğini, çocuğun da hırsızlık yaptığını ya da yalan söylemeyi öğrettiğini, çocuğun da yalan söylediğini farz edelim, çocuğun yaptığı bu yanlışlar o çocuğa yazılır mı? Bu yanlışların çocuğun gönlüne yazılıp yazılmadığına, çocuğun bu yanlıştan etkilenip etkilenmediğine, yaptıklarının yanlış olduğunu bilip bilmediğine bakalım.

Çocuk, ailesinin öğrettiği bu yanlışları yaparken onların yanlış oluğunu bilir. Eğer çocuk, gönül itibariyle bu yanlışları kabul etmeyip reddetmişse, mecbur olduğu için yapmışsa zaten sorumlu değildir.

Dolayısıyla o yanlışları kendi gönlüne alıp yazdırmaz; ama kendisi bu yanlışları kabul ederse o zaman bu yanlışlar onun gönlüne yazılır; yani çocuk yanlış bir ahlaka, kötü bir ahlaka sahip olur. Güzel yaparsa bu sefer yaptıklarından dolayı da güzel bir ahlaka sahip olur.

Demek ki çocukların yaptığı yanlışlar gönüllerine yazılıyormuş; ama günahlar çocukların gönüllerine ne kadar yazılırsa yazılsın onlar buluğa erinceye kadar cennet olan gönüllerini kaybetmezler. Sadece yanlış yapmışlar, eksik yapmışlar, bulunmaları gereken yerden aşağı inmişlerdir.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz; “cennet sekiz kattır ve cennette bin derece vardır. Kim bir derece birinden daha yüksek olursa aralarında yerle gök kadar fark olur”187 buyurur. Yani cennet bir tane değildir.

Çocuklar da vefat ettiğinde her birinin kazandıklarından dolayı kendi aralarında dereceleri olur. Yani hayatı yaşarken sorun ve sıkıntı yaşayan bir çocuk daha farklı, daha yüksek bir yere gider. Hiç sorun, sıkıntı yaşamamış ve Allah’ın rızasını, rabbini dert edinmemiş biri de bu sefer daha aşağı bir yere gider. Bunu neden böyle bilmemiz, anlamamız gerektiğini herkes kendi çocuğuna baktığında anlar.

Mesela Allah ayeti kerimede Hz. İsmail (a.s.)’ı anlatır; “İsmail onunla beraber yürüyecek çağa geldiğinde babası İbrahim ona dedi ki: Yavrucuğum, rüyamda seni Allah’a kurban ettiğimi görüyorum, sen ne düşünüyorsun? (Hele bir de sen düşün, bak ne diyorsun?) Hz. İsmail hemen cevap verdi: Allah’ın sana emrettiğini yap, yerine getir. İnşallah beni sabredenlerden bulursun.”188 Yürüyecek çağ; beş yaş, altı yaş, bilemedin yedi yaştır. Yani yedi veya sekiz yaşında, hadi on yaşında olsun, on yaşındaki bir çocuk, hiç tereddüt etmeden canını kurban edip; “mademki rabbim emretmiş rabbimin emri doğrultusunda gerekeni yap” diyor.

Hz. İsmail o sırada çocuktur, ama bir de imanına bakın nasıl bir iman! Büyükler bunu yapabilir mi? -Yapamaz; çünkü bu öyle kolay bir şey değildir. Kendisi küçük olabilir; ama imanı büyüktür, dağ gibi bir imanı vardır. Acaba büyüklerden kaç kişi böyle bir imana sahiptir? Bununla beraber o, Hz. İbrahim (a.s.)’ın oğludur; yani onu yetiştiren bir peygamberdir.

Bir de Hz. Nuh (a.s.)’ın oğlu Kenan vardır, onu da Hz. Nuh (a.s.) yetiştirmiştir; ama Kenan iman etmemiştir. Ne küçükken, ne de büyüdüğünde iman etmemiştir. Şimdi her ikisi de çocuk olarak vefat etmiş olsalar, aynı muameleyi nasıl hak etsinler! Yani Hz. İsmail (a.s.) gibi; “Allah’ın emrini yerine getir, beni Allah’a kurban et” diyen bir çocuk ile Allah’a isyankâr, Allah’a itiraz eden bir çocuk nasıl aynı yere layık olsun! Bu, adil olur mu, doğru olur mu? -Elbette ki olmaz.

Allah’ı anlamaya, tanımaya çalışırken mutlaka kendi üzerimizden anlamaya çalışmamız gerekir. Hz. İsmail (a.s.) ile Hz. Nuh (a.s.)’ın oğlu Kenan’ın bizim evladımız olduğunu farz edelim, onlara çocukluklarında bile aynı gözle bakar mıyız? Biri itiraz eden, babasının peygamberliğini kabul etmeyen, Allah’ı kabul etmeyen bir evlat, diğeri de; “beni Allah’a kurban et” diyen bir evlat. Baba, ikisini aynı sever mi, ikisi hiç aynı olur mu? -Tabi ki olmaz.

Bunları neden söyledim?

Yani “çocuktur bir şey olmaz” demeyelim. Çocuklarımıza rablerini, peygamberlerini tanıtalım, onlara Allah’ın kulu olduklarını öğretelim. Allah ayeti kerimede; “emanetlerinize hainlik yapmayın”189 buyurur. Bu yüzden onlara kulluğu öğretmezsek Allah’ın bize emanet ettiğine ihanet etmiş oluruz.

Bütün mesele; işi, Allah ile yapmaktır. Eğer kul, Allah’ı kabul ediyorsa, Allah’a iman ediyorsa, Allah’a ait olduğunu kabul ediyorsa o halde işi Allah ile yapmalıdır.

Allah bir hadis-i kutside; “kulum kendisine farz kıldığım ibadetlerle en güzel şekilde bana yakınlaşır sonra diğerleriyle yaklaşmaya devam eder. Kulum bana yaklaştıkça beni sever, o beni sevince ben de onu severim, sevgimi hak etmiş olur. Ben bir kulumu sevdiğimde o kulum benimle görür, benimle işitir, benimle tutar, benimle yürür, benimle diler, benimle sever, benimle irade eder, her şeyi benimledir”190 buyurur.

Bu hadis-i kutsiden ne anlamamız gerekir?

Yani bütün isimlerim o kulun üzerinde tecelli eder, o kulum ne yaparsa yapsın işi benimle yapar.

Analar ve babalar çocuklarını terbiye ederken, büyütüp eğitirken, bunları Allah ile; yani Allah’ın Rabb ismiyle yapmalıdır; çünkü o anda çocuklarına mürebbilik yaparlar, o anda çocuklarının mürebbisidirler. Bu yüzden çocuğuna muamelede bulunurken Allah’ın Rabb isminin tecellisi ile ona muamele etmelidirler. Anne, babalar çocuklarına muameleyi ya, Allah ile yaparlar, ya da nefisle, şeytanla yaparlar, ikisinden biridir.

Çocuğuna Allah ile muamele yapacak birinin bu muameleyi nasıl yapması gerektiğini Allah’ın isimlerinden anlamaya çalışmamız gerekir. Bu yüzden Allah’ın birkaç ismi ile bunları anlamaya çalışacağız inşallah.

Allah rabdir; terbiye edendir. Allah, kullarını rahman ve rahim olarak terbiye eder. Bu durumda anne ve babaların da çocuklarını rahmetle, merhametle terbiye etmesi gerekir. Çocukları ateşte yanmasın, Allah’ın gazabına, azabına uğramasın, cehenneme gitmesin, diye çocuklarının hesabını yapıp öyle terbiye etmelidir.

Allah maliktir; mülkün sahibidir; ama kuluna da emanet olarak mülkünden teslim etmiştir. Kulun sahip olduğu şeyler Allah’a aittir. Allah, kulu o malla, mülkle ebedi hayatını kazansın diye malı, mülkü kuluna emaneten teslim etmiştir. Kul, bütün bunlara emaneten maliktir.

Aynı şekilde anne ve babalar da evlatlarına emaneten maliktir, evladının sahipliğini yapar. Allah, nasıl ki kullarına rahman ve rahim olarak muamele ediyor, kullarını rab olarak terbiye ediyorsa; yani vahyini ve peygamberini indirip, ne gerekirse en ince ayrıntısına kadar kullarına öğretip onları terbiye ediyorsa bu durumda kul da kendi çocuğunu terbiye ederken Allah’ın vahyi ve peygamberin sünnetiyle terbiye etmeli, çocuğuna; “ben senin sahibin değilim, senin sahibin Allah’tır” deyip asıl malik olanı ona tanıtmalı, öğretmeli, ona iman ettirmelidir.

Allah Ekrem’dir. Bu durumda ana ve babanın, çocuğuna kerim olarak, ekrem olarak muamele etmesi, her türlü ikramı çocuğuna yapması gerekir. Bu yüzden hayırdan ne varsa, Allah ona neyi emanet etmişse gücünün yettiğince çocuğuna ikram etmeli, ona karşı ekrem olmalı; yani çocuğuna Allah’ın isimleriyle muamele etmelidir.

Allah İlah’tır; sevilendir, sevilmesi gerekendir. Bu durumda kulun, kendi evladını yetiştirirken ona Allah’ı sevdirmesi, tanıtması, Allah’ın sevgisini kazanması için ona ne gerekirse öğretmesi lazımdır.

Allah vekildir. Bu durumda kulun, evladına Allah’ın vekil olduğunu öğretmesi gerekir. Bununla beraber anne ve babanın, kendi çocuğuna vekil olması, ona vekâlet etmesi, çocuğun da anne ve babasına güvenmesi; yalnız bu güvenin anne ve baba tarafından çocuğa verilmesi gerekir.

Allah ğafurdur; kul, günah işleyip mağfiret dileyince Allah o günahları olmamış gibi mağfiret eder, siler. Anne ve babanın da kendi çocuğu yanlış yaptığında onu mağfiret etmesi, çocukları o yanlışı sanki hiç işlememiş gibi onlara muamele etmesi gerekir.

Allah e’âla’dır; yüceler yücesidir. Bu durumda anne ve babanın da evladını e’âla olmaya, alâ-yi illiyyîne, en yüce makama davet etmesi, o makamın nasıl kazanıldığını evladına öğretmesi gerekir.

Allah habirdir; her şeyden haberdar olandır. Ana ve babanın da çocuğunu dünyadan, ahiretten, kendisinden, hayattan haberdar etmesi gerekir.

Allah meliktir; bütün varlığı idare edendir. Ana ve babanın da kendi çocuğunu Allah’ın emrine göre idare etmesi gerekir.

Allah ehaddır; zatında bir olan, tek olandır. Ana ve babanın da kendi çocuğuna, Allah’a göre özel bir kul olduğunu, Allah’a özel olarak âbd olması, iman etmesi, âşık olması gerektiğini; yani çocuğunun Allah katında özel bir kul olduğunu ona öğretmesi gerekir.

Bunu bütün isimlerle anlatmak mümkündür; ama ben sadece birkaç isimle örnek verdim. Hayatın her anında bu böyledir; yani hayatı nasıl yaşarsak yaşayalım ister eşimize, ister çocuğumuza muamele ederken, ister ticaret yaparken, kazanırken, harcarken, öğrenirken, öğretirken ya bunu rabbimizi unutmadan Allah’ın isimleriyle yaparız ya da kendi nefsimizle yaparız. Ya, Allah’ı ilah edinir, onu severiz, onun isimleri, güzelliği üzerimizde tecelli eder ya da nefsimizi sever, kendi kendimize bir hayale kapılırız.

Bu yüzden Allah’ı bilmeden, tanımadan, El Esmau’l Husna’yı bilmeden, anlamadan, ona iman etmeden, o isimleri ahlaka dönüştürmeden hiç kimse için Hz. İnsan olmak mümkün değildir.

Peki, çocuk nasıl terbiye edilir?

Allah, Lokman Suresi’nde Hz. Lokman (a.s.)’ın kendi oğluna yaptığı nasihati bize haber verip, “Lokman kendi çocuğuna böyle nasihat etti, siz de çocuğunuza böyle nasihat edin” diyerek çocuklarımızı nasıl yetiştirmemiz gerektiğini bize öğretir. Lokman Suresi 13 ve 23. ayetler arasında Hz. Lokman (a.s.) kendi oğluna nasihat eder.

Şimdi bu nasihatleri anlamaya çalışacağız inşallah.

“Lokman oğluna öğüt vererek dedi ki: Yavrucuğum (evladım)! Allah’a hiçbir şeyi şirk koşma! Muhakkak ki şirk, büyük bir zulümdür.”191 Hz. Lokman (a.s.)’ın, çocuğuna söylediği ilk söz budur. Bir de Hz. Lokman (a.s.), oğluna “yavrucuğum” diye hitap ederken rahmetini ortaya koyar.

Demek ki çocuğumuza ilk öğretmemiz gereken şey; Allah’a hiçbir şeyi şirk koşmamasıdır; çünkü şirk en büyük zulümdür. Allah’a şirk koşmak; herhangi bir şeyi, herhangi birini Allah’ı sever gibi sevmektir. Bu yüzden Hz. Lokman (a.s.), çocuğuna; “isterse bu kendi nefsin, kendi zannın olsun, herhangi bir şeyi Allah’ı sever gibi seversen onları Allah’a şirk koşmuş olursun. Böyle yaparsan kendine zulmetmiş, zalimlerden olmuş olursun” dedi. Allah başka bir ayeti kerimede “Allah, zalimleri sevmez. Allah, cehennemi zalimler için hazırlamıştır”192 buyurur. Yani “Allah’a şirk koşar da kendine zulmeder, zalimlerden olursan Allah seni sevmez” dedi.

Senin de evladını ateşten korumak için önce ona; “Allah’a hiçbir şeyi şirk koşma çünkü Allah’a şirk koşmak en büyük zulümdür” demen gerekir. Ayetin devamında Allah bu sefer; “biz insana, anasını ve babasını vasiyet ettik (tavsiyede bulunduk)” buyurur. Yani kulun, anasına ve babasına nasıl davranması gerektiğini Allah öğretir. Bu durumda Allah bu ayeti çocuğa söyleyip anne ve baba ile ilgili ona tavsiyede bulunmuştur.

Devamında ise; “anası onu büyük bir sıkıntıyla (dokuz ay boyunca) karnında taşıdı. Sütten kesilmesi de iki sene boyuncadır. (Sonra biz evlada dedik ki): Bana şükret, anana ve babana da teşekkür et (çünkü senin için zahmet çekmişler). Dönüşünüz de banadır”193 buyurur. Yani bu hesabı size sorarım; size emrettiklerimi, tavsiye ettiklerimi yerine getirdiniz mi, getirmediniz mi, diye bunların hepsinin hesabını size sorarım, dedi Allah.

Ayet devam eder; “Eğer anan ve baban, hakkında bilgin olmayan, bilmeden cahilce herhangi bir şeyi Allah’a şirk koşmanı senden isterlerse, bunun için seninle mücadele ederlerse ikisine de itaat etme.”194 Allah, çocuğa; “anana, babana itaat etme” dedi. Bu ayetten önce; “bana şükret, ana ve babaya teşekkür et” demişti. Bu ayetleri birbirine bağlayıp öyle anlamamız gerekir. Yani anne ve babana teşekkür et; ama herhangi bir konuda bilmeden, cahilce, senden Allah’a şirk koşmanı isterlerse onlara itaat etme, dedi Allah.

Anne ve babaya itaat, Allah’a itaatin engellendiği yerde biter. Bu durumda Allah’a itaat etmen, iman etmen gerekir. Zaten çocuklarına Allah’a şirk koşmasını söyleyenler bunu cahilliğinden yaparlar.

Ayetin devamında; “Ama dünyada ikisine de sahip çık.” Müşrik de olsalar, iman da etmeseler, kâfir de olsalar, günahkâr da olsalar onlara sahip çık; yani onları dünyada hoş tut. Ahirette zaten yapacağın bir şey yoktur. Allah’a bir şeyi şirk koşmanı senden istediklerinde onlara itaat etme ama sana yakışan; şükreden ve teşekkür eden bir kul olarak onlara sahip çıkman, onları yedirmen, içirmen ve onlara ikram etmendir. “Bana yönelen kimsenin yolunu tut” onlara itaat etme; bana yönelmiş olanların, bana dönmüş olanların, bana gelmeye, benim rızamı kazanmaya çalışanların yolunu tut. “Sonra dönüşünüz banadır.” Yani herkesin hesabını görecek olan benim. “Sizin yaptıklarınızı size bir bir haber veririm”195 dedi Allah.

Hz. Lokman (a.s.), evladına nasihat etmeye devam eder; “evladım! Yaptığın herhangi bir iş (ister hayır olsun, ister şer olsun, günah olsun, sevap olsun) o, bir hardal tanesi kadar ağırlığınca da olmuş olsa, bir kayanın içinde de olsa, gökte de olsa, yerin dibinde de olsa Allah onu mutlaka senin önüne getirir. Allah latif ve habirdir.”196 Her şeyden haberdar olandır, nuru bütün varlığa, her zerreye tecelli etmiş olandır.

Evet, Hz. Lokman (a.s.) çocuğuna böyle nasihat ediyor; yaptığın iş zerre kadar da olsa, bir hardal tanesi kadar da olsa, bir kayanın içinde de olsa, gökte de olsa, yerde de olsa Allah onu mutlaka senin önüne getirir; yani yaptıklarının karşılığını mutlaka göreceksin.

Demek ki çocuğun bunu bilmesi, anlaması lazımmış. Bu yüzden çocuğun için; “küçüktür, bir şey anlamaz” deme, böyle söyleme. Çocuğunun her ne yaparsa yapsın Allah’ın onun yaptıklarını karşısına, önüne getireceğini anlaması gerekir.

Hz. Lokman (a.s.) evladına nasihat etmeye devam eder. Allah hem Hz. Lokman (a.s.)’ın oğluna verdiği nasihatleri anlatır hem de sözü Hz. Lokman (a.s.)’dan alarak çocuğa ne yapması gerektiğini anlatır. “(Hz. Lokman (a.s.) dedi ki:) Yavrum! Namazı ikame et, iyiliği tavsiye et, kötülükten de men et.” Yani senin işin; Allah’ın huzurunda durmak, namazı ikame etmek, iyiliği tavsiye etmek, iyiliğe davet etmek ve kötülükten de men etmeye çalışmak olsun. “Başına gelen belaya, musibete ve sıkıntıya da sabret. Muhakkak ki benim bu söylediklerim çaba ve gayret gerektiren işlerdendir (azim gerektiren işlerdendir).”197

Bir kulun, namazı ikame etmesi, iyiliği emretmesi, kötülükten men etmesi ve başına gelen musibetlere sabretmesi büyük bir iştir, çaba ve gayret gerektiren bir iştir. Yani “işte ben oturayım, bu haller de kendi kendine bana gelsin” dersen olmaz. Bunun için çabanı ve gayretini sarf etmen gerekir. Bundan dolayı Hz. Lokman bunlara “bu büyük işlerdendir” dedi.

Devamında; “insanlara karşı kibirlenerek, kendini onlardan herhangi bir şeyinden dolayı büyük görerek yüz çevirme; yeryüzünde çalım satarak, kibirlenerek, böbürlenerek yürüme. Muhakkak ki Allah, kendini beğenmiş, kendisiyle övünenleri sevmez.”198 “Yürüyüşünde tabi ol, orta yolu tut. Sesini de alçalt, öyle yüksek sesle de konuşup bağırıp çağırma. (Allah indinde) En çirkin ses eşeklerin sesidir.”199 Yani bağırıp çağıranlar, eşekler gibi bağırıp çağırır. En çirkin ses de eşeklerin sesidir.

Allah, sözü Hz. Lokman (a.s.)’dan alarak bir daha kendisi vahyeder. “Görmüyor musunuz (bakmıyor musunuz, anlamıyor musunuz)? Göklerde ve yerlerde her ne varsa Allah onların hepsini sizin emrinize musahhar kılmıştır.” Allah göklerde ve yerlerde her ne varsa sizin emrinize vermiştir, bunu anlamıyor, görmüyor musunuz; yani Allah’ın size verdiği kıymeti, şerefi anlamıyor musunuz? “Allah sizin için hem zahiri hem batıni olan nimetlerini, ikramını size tamamlamıştır. İnsanlardan bir kısmı var ki; herhangi bir ilmi olmaksızın, bir hidayetçisi olmadan, herhangi bir vahye dayanmaksızın Allah ile mücadele eder.”200

Yani Allah’ın vahyiyle mücadele eder. Allah’ın vahyini hükümsüz bırakmak için konuşur, çaba ve gayret sarf eder. Bunu yapanların hidayetçisi de yoktur; yani konuştukları hidayetçiden öğrendikleri şeyler değildir, bir hidayetçiye ve nurlu bir kitaba dayanmaksızın konuşurlar. Allah’ın nimetlerini görmek yerine Allah ile, Allah’ın vahyi ile vahyi hükümsüz bırakmak için mücadele ederler.

“Onlara ‘Allah’ın indirdiğine tabi olun’ denildiği zaman onlar ‘hayır, biz atalarımızı neyin üzerinde bulduksa ona tabi oluruz’ derler.” Yani “büyüklerimiz böyle yapmış, atalarımız böyle yapmış, doğru onların yaptığıdır, Allah’ın vahyi bize gerekmez, bizim töremiz, âdetimiz böyledir, şimdi ki moda böyledir” der ve ona uyarlar. Allah ayetin devamında buyurur; “eğer şeytan onları cehennem azabına çağırıyorsa da mı (yine atalarına mı uyacaklar)?”201 Yani şeytanın onları cehenneme çağırdığı şeylerde de mi “atalarımız böyle yapmış, töremiz budur ya da şimdiki moda bunu gerektiriyor” diyecekler.

Ayet devam eder; “her kim muhsin olarak kendini Allah’a teslim ederse, yüzünü Allah’a teslim ederse muhakkak ki en sağlam kulpa yapışmıştır. Bütün işlerin sonu Allah’a varır. Kim de küfrederse, inkâr ederse, nankörlük yaparsa -Allah, bu hitabı Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’e yapar- onların küfrü seni üzmesin. Onların dönüşü ancak bizedir. Biz onların yaptıkları şeyleri onlara haber vereceğiz. Muhakkak ki Allah, gönüllerde olanı bilir.”202

Allah, kullarını kendisini dinlemeye ve anlamaya davet eder. Bize, çocuklarımıza ilk önce neyi öğretmemiz gerektiğini öğretir. Çocuklarımıza ilk önce öğretmemiz gereken şey; Allah’a hiçbir şeyi şirk koşmamalarıdır; çünkü şirk azim bir zulümdür. Zulmun azîm: “Azim bir zulüm” bunu Allah söylüyor. Yani Allah’a şirk koşarsan kendine en büyük zulmü yapmış olursun.

Şayet biz de çocuklarımıza Allah’a hiçbir şeyi şirk koşmamasını öğretmez, onlara “lâ ilahe illallah” dedirtmezsek önce onlara en büyük zulmü biz yapmış oluruz. Bu yüzden çocuklarımızı büyütürken, terbiye ederken, yetiştirirken onlara öğretirken, onları hayatın her anında Allah ile muhatap etmemiz gerekir.

Peki, bunu nasıl yapacağız?

Mesela çocuklarımız bir şey yaptıklarında; “bu yanlıştır, Allah bunu yasaklamıştır, men etmiştir. Sen bunu böyle yaparsan Allah bunu sevmez, bunu yapanları sevmez” dememiz gerekir. Yani “bunu ben böyle istediğim için değil Allah nasıl istiyorsa öyle yapman lazım, senin rabbin Allah’tır” dememiz gerekir. Çocuğun da bizim hesabımızı değil, Allah’ın hesabını yapması gerekir. Bu yüzden çocuğun, Allah’ın neyi sevip sevmediğini bizim üzerinden anlaması gerekir. Tabi bunun için de bizim Allah neyi seviyorsa onu sevmemiz, neyi sevmiyorsa onu da sevmememiz gerekir. Çocuk, Allah’ın sevmediği bir şeyi bizim de sevmediğimizi, Allah’ın sevdiği bir şeyi bizim de sevdiğimizi bizim üzerimizden görmelidir.

Neden bizim üzerimizden görmelidir?

Çünkü biz Allah’ın kuluyuz, Allah’a kul olmayı kabul etmişiz. Bu yüzden çocuk kulluğu önce bizden öğrenmelidir. Kendini de kul olarak bilip, tanıyıp kulluğu sevmelidir. Bu nedenle herhangi bir yanlışı yaparken bizden değil Allah’tan korkmalı, güzel bir şey yapmaya çalışırken de bizim değil Allah’ın sevgisini kazanmaya çalışmalıdır; yani kendimizi çocuğumuza rab olarak tanıtmamamız, “senin rabbin benim” demememiz, “senin rabbin Allah’tır, sen de ben de onun kuluyuz” dememiz, çocuğun da bunu böyle anlaması gerekir. Mesele anlaşılmıştır inşallah.

Bu yüzden çocuğun günahı ve sevabı yazılmaz, demeyelim; çünkü çocukların işledikleri günahlar da sevaplar da onların gönüllerine yazılır. Çocuk yaptıklarıyla ya Allah’a yaklaşır ya da Allah’tan uzaklaşır. Bunun yüzde ellisi de ana ve babaya aittir; çünkü onlar çocuklarına ya imanı ya da küfrü öğretir.

Hz. İsmail (a.s.)’ı örnek verdik, henüz yürüyecek çağda; yani yedi veya sekiz yaşında olmasına rağmen babası ona; “seni kurban edeceğim” deyince “Allah’ın sana emrettiğini yap, yerine getir. Muhakkak ki beni sabredenlerden bulursun (itiraz etmem)”203 demişti. Bir; kendisi küçük, imanı büyük hem de büyüklerde olmayan dağ gibi bir imana sahip evlat var, bir de Kenan gibi Hz. Nuh (a.s.)’a itiraz eden bir evlat var, ikisi nasıl bir olsun! Demek ki çocuk da iman ediyor, Allah’a teslim oluyormuş.

Eğer “Hz. İsmail’i Hz. İbrahim gibi bir baba yetiştirdi ondan Hz. İsmail böyle bir imana sahipti” dersek olmaz; çünkü Hz. Nuh (a.s.) da peygamberdi ve kendi oğlunu da o yetiştirmişti. Tercih burada kula aittir. Anne ve baba çocuğuna öğretir, onu yetiştirir, terbiye eder; ama asıl tercih kula, çocuğa aittir.

Aynı şekilde; Hendek Savaşı’nda Yahudiler, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz’i ve sahabeyi arkadan vurmaya kalkışınca onlara Medine’yi terk etmeleri söylendi; yani Yahudiler Medine’den sürgün edildi. Bu arada sahabeler;

-Ya Resulullah! Biz iman etmeden önce; çocuğumuz olmadığında ya da bir sorun, sıkıntı olduğunda eğer Allah bana bir çocuk verirse ya da çocuğumuz hasta olduğunda çocuğumuz iyileşirse onu Yahudilere teslim edip manastıra bağışlayacağız, dedik. Allah duamızı kabul ettiğinde de çocuğumuzu manastıra bağışladık. Bu şekilde onların yanında çokça çocuklarımız vardır. Şimdi onlar burayı terk ederlerse çocuklarımızı da beraber götürecekler. O zaman bilmiyorduk, hak din olarak onları kabul ediyor, bu yüzden çocuklarımızı da onlara teslim ediyorduk. Şimdi ise çocuklarımızı istiyoruz, dediler.

Yahudilere teslim edilen çocuklar zaten haham olarak yetiştirilirdi. Sahabeler iman etmeden önce çocuklarını ya doğarken, ya bir yaşında, ya üç yaşında, ya beş yaşında ya on yaşında, ya da on beş yaşında onlara teslim ederlerdi.

Sahabeler böyle söyleyince Resulullah (s.a.v.) Efendimiz çocuklar hakkındaki hükmünü verip;

-Çocuklara soracağız, çocuklar sizinle kalmak isterlerse sizinle kalırlar, onlarla gitmek isterlerse de onlarla giderler, tercih çocuklarındır, buyurdu.

Mesela aynı konu insanlara şimdi sorulsa ve tercih çocukların mıdır denilse; “bu, akla hiç uygun bir hüküm değildir, onlar çocuktur bilmez” diye cevap verirler. Bize kalsa böyle söyleriz; ama Allah’ın resulü öyle söylemeyip; “karar çocuklarındır” dedi.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz çocukları çağırıp, durumu onlara anlatıp izah ederek;

-Onlarla mı gitmek istiyorsunuz, yoksa buradaki ananız ve babanızla mı kalmak istiyorsunuz, söyleyin tercih sizindir, diye buyurdu.

Çocuklar kararlarını verip;

-Onlarla gitmek istiyoruz, dediler.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz de;

-Peki, deyip çocukları onlara verdi.

Bu yüzden çocuk da olsa hüküm böyledir ve herkes kendi hayatı hakkında karar verme hakkına sahiptir, diyoruz. Çocuk, bize göre çocuktur. Hz. İsmail (a.s.) da çocuktu; ama canını Allah’a feda edecek bir imana sahipti. Çocukların hepsinin imanı vardır, bu istisnasızdır. Küfrü tercih ederken de imanı tercih ederken de kendileri tercih eder. Biz onların gönül dünyasında nasıl yangınlar olduğunu, nasıl feryatlar olduğunu, rablerini nasıl zikrettiklerini bilemeyiz.

Bir anne, çocuğuna; “şunu şöyle yapma” dediğinde çocuk da tam tersini yaptığında sonradan nasıl tövbe ettiğini bilemeyiz. Belki aklın almayacağı kadar şiddetli, gönül itibariyle yangına dönmüş bir gönülle tövbe ve istiğfar edip; “anneme yanlış yaptım, sonra rabbim bana gazap eder” diye öylece tövbe eder. Daha sonra tekrar yanlış yapabilir; ama yaparsa bir daha tövbe eder. Böyle bir durumda anne ve babanın, onu ters taraftan değil doğru taraftan desteklemesi, ona hatırlatması, onu ciddiye alması gerekir.

Hep beraber Aşk, Âşık, Maşuk’u anlamaya çalışıyorduk. Rabbimize neden âşık olmamız gerektiğini; yani Allah’a neden iman etmemiz, âbd olmamız gerektiğini Allah’ın isimleri üzerinden anlamaya çalışıyorduk. Geçen sohbette on ikinci isim olan El Ehad ismine kadar anlamaya çalışmıştık, şimdi tekrar Ehad isminden başlayıp devam edeceğiz inşallah.

Allah ehaddır;204 zatında bir olandır. Her bir kul, Allah’ın huzurunda bir tanedir, biriciktir; yani öyle ki sanki yeryüzünde bir sen varsın, bir de rabbin vardır. Bütün varlık, bütün insanlar, her şey senin için bir imtihan vesilesidir. O yüzden başkasını görme, kendini başkasıyla kıyaslama. Allah senden âbdiyet istiyor, âşıklık istiyor, kulluk istiyor. Bunu böyle anlamazsan Allah’ın Ehad ismini anlayamazsın, dolayısıyla bu ismi kabul edemezsin.

Allah ayeti kerimede; “öldüğünüzde varacağınız yer, Allah’ın huzurudur.”205 Andolsun ki seni ilk yarattığım günkü gibi tek başına huzuruma geldin”206 buyurur.

İlk yarattığım günkü gibi, ne demektir?

Yani; “ben seni yaratırken bir sen vardın, bir de ben vardım. O günkü gibi tek başına huzuruma geldin” dedi Allah. Bunu anlarsan Allah’ın sana muamelesi de artık özel olacaktır. Bunun için senin de rabbine özel bir kul, ehad bir kul, biricik bir kul olman gerekir. Sanki hiçbir şey yok, Allah yalnız seni yaratmış ve senden kulluk istiyor şeklinde bunu anlaman gerekir. Kim ne yaparsa yapsın seni ilgilendirmez; çünkü başkasının ne günahı ne sevabı senin defterine yazılmaz. Bütün insanlar Allah’a âbd olsa, veli olsa bu sana bir fayda vermez, hepsi cehennemlik olsa sana bir zarar da veremez; çünkü sen yaptıklarının karşılığını göreceksin.

Eğer biz Allah katında özelsek bizim de onu özel olarak sevmemiz, özel olarak ona kul olmamız, âbd olmamız gerekmez mi!

Allah sameddir;207 hiçbir şeye muhtaç olmayan, her şeyin kendisine muhtaç olduğu zattır. Her şeyin her şeyiyle, her zerresiyle, her varlığıyla ona muhtaç olduğu zattır. Eğer her şeyimizle ona muhtaçsak hiçbir şey bize ait değil demektir. Her şey ona aitse, varlığımız onunla varsa bu durumda onu sevmemiz, ona âşık olmamız gerekmez mi!

Allah âzizdir;208 bütün izzet, bütün güç, bütün kudret, bütün şeref ona aittir. Kul, şerefini Allah’tan alır; yani Allah’ın güzelliğinden, El Esmau’l Husna’sından, sıfatlarından alır. Eğer kul, Allah’ın sıfatlarını, Allah’ın kendi üzerindeki güzelliğini kaybederse şerefini ve izzetini de kaybeder; çünkü onsuz izzet olmaz. İnsan, malda, mülkte, mevkide veya başka bir şeyde şeref arıyorsa, şerefini onunla bulduğunu, şerefini ondan aldığını zannediyorsa onları bırakıp ahirete gittiğinde şerefsiz olarak gider.

Allah ayeti kerimede; “Allah âzizdir.”209 Bütün izzet Allah’a aittir, buyurur. Kul şerefini, izzetini, Allah’tan alır; yani Allah’a olan yakınlığından, Allah’a olan sevgisinden, muhabbetinden, aşkından, kulluğundan, Allah’ın güzelliğinin kendi üzerindeki tecellisinden alır; kısaca güzel ahlakından alır. Eğer bütün şeref, bütün izzet, Allah’a aitse, kul da şerefini Allah’tan alıyorsa bu durumda Allah’a âşık olmak, Allah’ı sevmek gerekmez mi! Onsuz kalınca insan şerefsiz kalıyorsa, kıymetsiz ve değersiz kalıyorsa bu durumda o, sevilmeye layık değil midir!

Allah hamiddir;210 övgüye, övülmeye layıktır, övmeye layık olan da odur; yani El hamdu lillâhi rabbil âlemin: “Hamd, övme ve övülme âlemlerin rabbi olan Allah’adır, Allah içindir.” Övülen mutlaka sevildiği için övülür. Bir şeyi sevmiyorsak, bir şey güzel değilse onu övmemiz söz konusu olmaz. Eğer bir şeyi övüyorsak onu seviyoruz, övmüyorsak onu sevmiyoruz demektir. Bütün övgülere layık olan Allah, gönlümüzdeki bütün sevgilere de layık olandır.

Allah veduddur;211 sevendir, sevilmeyi isteyendir, sevilmeye layık olandır. Allah, sevdiği için varlığı yaratmıştır. Dolayısıyla yarattığı bütün varlıktan da bu sevgiyi istemiştir. Bütün varlık iradesiz olarak onu sever, ona âşıktır. Her atom, onun aşkıyla ve muhabbetiyle döner, semah eder. Allah irade verdiği insanı ise kendi iradesiyle onu tercih etsin, sevsin diye yaratmıştır. Bu durumda kulun da iradesini kullanıp onu sevmesi, ona âşık olması gerekmez mi!

Allah fââldır;212 her anda hükmünü icra edendir. Her anda bir şeende, her anda bir işte olandır; yani kul, her anda Allah ile muhataptır. Allah her anda onu yaratır, her anda onu yaratıp yok eder, kulu ebedi hayatını kazansın, gönlü cennet olsun, kendisi cennetlik olsun, Allah’a ayna olsun, güzel olsun, diye ona her anda Fââl ismiyle muamelede bulunur. Bu durumda Allah sevilmeye layık değil midir!

Allah’ın isimlerini anlamaya çalışırken Allah’tan başka bir şeyi Allah’ı sever gibi nasıl sevebiliriz! Peki, bu vasıflar ve bu sıfatlar kimde vardır? -Hiç kimse de yoktur; yani insanın kendisini öyle bir kandırması, öyle bir eğitmesi, öyle bir kaçması gerekir ki Allah’ı sevmesin, sevemesin. Çünkü “ne yana dönerseniz dönün Allah’ın vechi ordadır”213 buyurdu Allah. Kul ne yana dönerse dönsün Allah ile, Allah’ın muamelesiyle, rahmetiyle, muhabbetiyle, Rabb sıfatının tecellisiyle karşılaşır. Yani Allah, kuluna “nereye gidiyorsun” diye sorar.

Allah muhittir;214 bütün varlığı, bütün kâinatı ihata edendir. Bütün varlığı ihata edip kuşatandır; yani kul, Allah’ın kudretinin, rahmetinin, muhabbetinin içindedir. Allah’ın tecellisinin içinde yüzer; çünkü muhit olan Allah onu ihata etmiştir. Kuluna ondan daha yakın, şah damarından bile daha yakındır. Elbette ki kuluna bütün isimleriyle tecelli eder ve bütün güzelliği ile ona muamele eder. Bu durumda Allah sevilmeye layık değil midir!

Allah basirdir;215 her şeyi görendir. Elbette ki kul gibi değil, her şeyi her şeyle görendir. Görüp, ona göre kuluna muamele edendir. Kulun kazanması için nasıl bir muamele gerekiyorsa muameleyi öyle yapandır.

Sadece zahiri olarak gören değil, hem zahiri hem de batıni olarak görendir. Evvel ve ahir olarak her şeyin önünü, arkasını, evveliyetini ve sonunu görerek yarattıklarına muamele edendir. Kulları güzel olsun diye, hâyr olsun diye, muamelenin en güzelini yapandır.

Allah âlimdir;216 her şeyi bilendir. Allah ayeti kerimede; “o, her şeyle her şeyi bilendir”217 buyurur. Yani dışarıdan bir bakışla, bir görüşle değil seni seninle, her zerrenle bilendir.

Allah hakîmdir;218 neyi yaparsa yapsın mutlaka her işinde bir hikmet, her işinde bir hayır olandır. Kuluna nasıl bir muamelede bulunursa bulunsun onda bir hayır, bir rahmet, bir hikmet, bir murat ebedi hayatın bir hesabı vardır. Bizi gören, bilen ve hakîm olan, muameleyi de ona göre yapan Allah sevilmeye ve âşık olunmaya layık değil midir!

Allah kâdirdir;219 her şeye gücü yetendir. İnsan acizdir, zayıftır. İşi kendisine kalsa kendisini helak etmekten başka bir şey yapamaz; ama Allah her şeye kâdir olandır. Dolayısıyla kulunu kudretiyle kudretlendirip, ona hem hakikati gösteren hem öğreten hem de yaptırandır.

Allah rakibdir;220 yarattıklarını, kulunu, koruyan ve gözetendir. Kuluna yakın olan, ona dost olandır. Onu her anda murakabe altında tutandır; yani bir an bile kulunu boş bırakmayan, onun için her ne hayırsa her anda mutlaka kuluna ona göre muamele edendir. Yeter ki kul bunu görmeye ve anlamaya çalışsın.

Allah hallâktır;221 tekrar tekrar yaratandır. Hâlık; ilk yaratan, yoktan yaratan, hallak ise; yaratmayı tekrar edendir; yani herhangi bir şeyi yaratıp, sonra onu bozup, sonra yeni bir yaratılışla onu tekrar yaratandır.

Peki, Allah’ın manevi olarak yaratması nasıldır?

Mesela zahiri olarak bir çekirdekten ağacı yaratır; ama ağacı yaratırken çekirdeği yok etmiştir. Çekirdek toprağa düşmüş, filizlenmiş ve ağaç olmuştur; ama çekirdek yok olmuştur. Bu, Allah’ın Hallâk isminin tecellisiyle ağacı yeni bir yaratılışla yaratması demektir.

Allah, Hallâk isminin tecellisiyle kâfiri öldürür, onu bu defa mü’min olarak yaratır. Daha önce müşrik olan sahabenin hayatı gibi; müşrik olanı, öldürür, yok eder, ondan sahabeyi çıkarır. Aynı şekilde günaha batmış birini alır, ondan bir veli çıkarır.

Bu, zahiri hayat için de böyledir. İnsan zahiri olarak sıkıntıda, bunalımda, yoklukta ve hastalıkta olabilir; ama böyle bir durumdayken bile insan Allah’ın hallâk olduğunu unutmamalıdır. Allah, Hallâk isminin tecellisiyle o sıkıntılı hayatın yerine ona yeni bir hayat yaratır ve ona yeni bir yaratılışla muamelede bulunur. O bulunduğu durumu yok ederek yeni bir durumu ortaya çıkarır. Bu yüzden kul, Hallâk ismini asla unutmamalı, içinde bulunduğu duruma boğulmamalıdır; çünkü Allah, onun durumunu değiştirir. Bu yüzden kul imtihanlar karşısında; “Allah, Hallâk ismi ile bana tecelli eder, yeni bir yaratılışla, yeni bir muameleyle ben karşı karşıya kalırım” demeli, bunu unutmamalıdır.

Bizi sıkıntılardan çıkaran, hastalandığımızda şifayı veren, acıktığımızda doyuran, bize hidayetini, dostluğunu, cennetin nurunu gösteren, hallâk olan Allah; âşık olunmaya, sevilmeye, iman edilmeye, âbd olunmaya layık değil midir?

Allah nasirdir;222 yardım edendir, kuluna her anda yardımda bulunandır. Allah, kuluna kendisine halife olsun diye yardım eder. Kuluna kendi varlığından varlık vererek kendi ruhundan nefhetmiş, hayatından hayat vermiş, isimlerinden isim, ilminden ilim, kudretinden de kudret vermiştir. Allah, kulunu tek başına bırakmayarak; “kulum sen gerekeni yap, ben senin yanındayım, sana nasir olan, sana yardım edecek olan benim” demiştir.

Allah, kuluna nasıl yardım eder?

Elbette ki kulun istediği gibi değil, kulu için hâyr olan neyse öyle yardım eder; yani Hz. İnsan olsun, cenneti kazansın, Allah’a, cennete yaklaşsın, Allah’ın rahmetinin içine girsin diye yardım eder. Kula kalsa Allah’ın yardımını sadece zahiri nimetler olarak anlayıp Allah’tan mal ister, mülk ister, makam ister, mevki ister; ama öyle değildir! Allah “böyle değil” dedi.

Allah’ın yardımı bütünüyle rahmet, bütünüyle hayırdır ve bu yardımı bütünüyle onun ikramıdır. Bunun için de kulun, Allah’ın yardımını görmesi gerekir.

Allah ayeti kerimede; “insanlardan öylesi var ki dara düştüğünde bütün dini Allah’a has kılarak ‘ya rabbi mülk senindir, hüküm senindir, emir senindir, ben senin kulunum, bana yardım et’ diye bütün varlığıyla yalvarır. Biz onu o sıkıntıdan kurtardığımızda, ona bir nimet ikram ettiğimizde bir de bakarsın ki yüz çevirir, Allah’a şirk koşar”223 buyurur. Yüz çevirir demek; Allah’ı unutur, Allah’a yalvardığını unutur, demektir. Unutması yetmezmiş gibi bir de şirk koşar.

Peki, nasıl şirk koşar?

“Ben yaptım, ben akıllıydım, ben biliyordum, bu yüzden ben bu sıkıntıyı giderdim” dediğinde kendini; “falancalar bana yardım etti, onun için bu sıkıntıdan kurtuldum” dediğinde ise başkalarını Allah’a şirk koşar. Oysaki böyle bir durumda; “Allah bana yardım etti, rabbim bana yardım etti, nasir olan Allah bana nusrette bulundu, yardımda bulundu” demesi gerekirdi.

Evet, kuluna her anda yardım eden, nasir olan Allah; sevilmeye, âşık olunmaya, âbd olunmaya layık değil midir?

Allah’ın isimlerini söylerken ya, Allah’ı kabul edersin ya da etmezsin. Buna karar vermen gerekir. Allah’ı isimleriyle, zatıyla ve sıfatıyla kabul ediyor musun etmiyor musun? Etmiyorsan senin iman etmek gibi bir sorunun yoktur, Allah’ı tanıma gibi bir derdin de olmaz. Zaten böyle bir durumda kendi nefsini ilah edinir; “ben bilirim” der ve kendi yoluna gidersin; ama “ben Allah’a iman ettim, iman ediyorum” diyorsan o zaman Allah’ın isimlerini, sıfatlarını öğrenmen, bilmen, sevmen, Allah’ın isimleri üzerinden Allah’ı sevmen gerekir. Öyle ki sende iman olsun, Allah’ın sevgisi olsun.

Bir kula “Allah’ı seviyor musun” diye sorduğumuzda “evet” cevabını alırız. “Peki, niye seviyorsun” dediğimizde ise “öyle işte seviyorum” cevabını alırız. Öyle işte, demekle olmaz. O, Allah’tır, sana böyle soran birine rabbini tanıtman lazım. Allah insana kendini El Esmau’l Husna ile tanıtmıştır.

Resulullah (s.a.v.) Efendimiz bir hadisinde; İnne lillahi tis’un ve tis’ine ismen. Femen ehsaha fekad dahele cenneh: “Allah’ın doksan dokuz ismi vardır. Kim onları tahsil ederse (öğrenirse, tanırsa, anlarsa, iman ederse) o, cennete girmiştir”224 buyurur. Yani onun gönlü cennet olmuştur, o cennetliktir. Ezberlerse değil, ehsa ederse dedi Resulullah (s.a.v.) Efendimiz.

Femen ehsaha: “Onu tahsil ederse, ehsa ederse, onun güzelliği üzerinde tecelli ederse” demektir. Bunun için kulun önce anlaması, anladığına iman edip onu ahlaka dönüştürmesi, sonra da ahlakını amele dönüştürmesi lazım ki Allah’ın isimlerini tahsil (ehsa) edebilsin.

Birine “rabbini anlat” denildiğinde El Esmau’l Husna’yı sayabilmelidir. Yani “benim rabbim âlemlerin rabbidir, rahmandır, rahimdir, kerimdir, afuvdur, nasirdir, hâkimdir” diyebilmeli, bütün isimleri böyle sayabilmelidir. Sadece isimleri saymak yetmez, bir de Allah’ın her bir ismi için mutlaka bir izahının da olması gerekir. Misal; “Allah nasirdir, her anda bana yardım edendir, her anda beni sıkıntıdan kurtarandır. Bu yüzden Allah sevilmeye, âbd olunmaya, iman edilmeye layıktır” diyebilmelidir.

Bütün güzellikler, El Esmau’l Husna Allah’a aittir. Kul, bütün varlığıyla Allah’a aittir, bütün varlığını Allah’a borçludur ve bütün varlığını, bütün güzelliğini de Allah’tan alır. Bu nedenle Allah sevilmeye, kurban olunmaya layıktır.

Eğer biri, Allah’ı kendinden daha çok, her şeyden daha çok sevemiyorsa Allah’a iman etmemiş, kendini Allah’a ait görememiş, olur. Bunun için de önce Allah’ı sevmeye karar verip; “Allah’ı sevmeye, iman etmeye karar verdim” demesi gerekir.

İman; kazanılan, kazanılması gereken bir nimettir. Anadan ve babadan miras kalan bir nimet değildir. Önce iman etmeye, Allah’ı sevmeye, Allah’a âşık olmaya karar vermemiz, sonra da yola koyulup bir çaba ve gayret göstermeye başlamamız gerekir.

Nasıl?

Önce aklımızı kullanıp tefekkür etmeliyiz. Anladığımız kadarıyla, kavradığımız kadarıyla Allah’ı zikretmemiz, tesbih etmemiz, tekbir etmemiz, Allah’a şükretmemiz, hamd etmemiz, Allah’ın kelamını okumaya, anlamaya, tefekkür etmeye çalışmamız, sonra Allah’ın isimlerini okuyup, anlayıp, tefekkür etmemiz gerekir ki; rabbimizi hem anlamaya çalışabilelim, hem de tanıyabilelim, dolayısıyla sevebilelim; çünkü Allah’ı tanıdığımız kadarıyla sevme imkânımız olur.

Allah hepimizi Allah’ı gerçekten tanıyan, seven, Allah’a âbd olan, Allah’a âşık olan kullarından eylesin! Allah bizi marifetine, marifetullah’a eren kullarından eylesin! Allah bizi kendisine karşı, El Esmau’l Husna’sına, sıfatlarına karşı arif olan kullarından eylesin! Allah bizi bütünüyle kendisine ait olan kullarından eylesin!

Allah hepinizden razı olsun.

Okuyucuda açSesli dinle

Dipnotlar
  1. Arâf /180 ↩
  2. Sünen-i Ebu Davûd, Salât 1/334, Hadis No, 495; Câmiul-Usûl Fî Ahâdîsir Resûl 5/ 187; Tirmizi, Salat 299, 407 ↩
  3. Ramuz el-Ehadis-1, s. 125/8 ↩
  4. Saffat /102 ↩
  5. Enfâl /27 ↩
  6. Buhari, Rikâk, 38 ↩
  7. Lokmân /13 ↩
  8. Ali İmran /57, Kehf /29 ↩
  9. Lokmân /14 ↩
  10. Lokmân /15 ↩
  11. Lokmân /15 ↩
  12. Lokmân /16 ↩
  13. Lokmân /17 ↩
  14. Lokmân /18 ↩
  15. Lokmân /19 ↩
  16. Lokmân /20 ↩
  17. Lokmân /21 ↩
  18. Lokmân /22-23 ↩
  19. Sâffât /102 ↩
  20. İhlas /1 ↩
  21. Mü’min /43 ↩
  22. Kehf /48 ↩
  23. İhlas /2 ↩
  24. İbrahim /47, Ali İmran /4 ↩
  25. Mâide /38, Fetih /7, Bakara /240 ↩
  26. Lokman /26, Fatır /15, Hacc /64, Hadid /24, Şura /28 ↩
  27. Buruc /14, Hud /90 ↩
  28. İbrahim /27, Hud /107 ↩
  29. Bakara /115 ↩
  30. Fussilet /54, Nisa /126 ↩
  31. Lokman /28, Hacc /75, Nisa /58 ↩
  32. Nur /18, Hucurat /8 ↩
  33. Şûra /12, Ankebût /62 ↩
  34. Nur /18, İnsan /30 ↩
  35. Ali İmran /189, Maide /40 ↩
  36. Maide /117 ↩
  37. Hicr /86 ↩
  38. Hacc /78, Ali İmran /150, Enfal/ 40 ↩
  39. Ankebût /65, Hacc /11 ↩
  40. Buhârî, Deavat, 68. VII, 169, Müslim, Zikr, 6. III, 2062 ↩