ÖNSÖZ
“Göklerdeki ve yerdeki her şey Allah'ı tesbih etmektedir; çünkü O, Azîz'dir, Hakîm'dir (bütün şeref ve kudretin sahibi olan, her işinde hikmet ve hayır olandır).”
Hadîd /1
Bizleri kendisine âbd olacağımız vasıfta yaratan ve her anda onu tesbih, tahmid, tekbir ve tevhid etmemiz için bize imkânlar, fırsatlar veren Allah’a hamd olsun; çünkü Allah Subhân’dır, Hamîd’dir, Mutekebbir’dir, Vahid’dir, Ehad’dır.
Selat ve selam; Allah’ın nebîlerinin, resullerinin, Hz. Muhammed Mustafa (s.a.v.) Efendimiz’in, onun ehl-i beytinin, ashabının, Mürşid-i kâmillerin, bütün irşad ehlinin, mü’min ve mü’minatın, müslim ve müslimatın üzerine olsun.
İster mü’min ister gayrimüslim olsun hiç fark etmez, bütün insanlar hayatı boyunca tesbih, tahmid, tekbir ve tevhid hâlindedir; çünkü herkes mutlaka bir şeyleri sever. Sevdiğini de mükemmel görüp tesbih eder, övgüye layık görüp tahmid eder, büyük olarak görüp tekbir eder ve sevdiğinden başkasını görmez, böylelikle de onu tevhid eder. İstisnasız herkes hayatı yaşarken bir şeyler için bunları yapar. Bu yüzden tesbih, tahmid, tekbir ve tevhid etmeyen hiç kimse yoktur.
Allah, insanı rabbini tesbih edecek vasıfta yaratmıştır. İnsan da ister rabbinin fıtratına yazdığı bu vasıfla rabbini hamd ile tesbih eder isterse de başka şeylerin peşinde koşar ve onları tesbih eder. Bu konudaki tercih tamamen insana aittir.
“Ey iman (ettiğini iddia) edenler! Allah’ı (dilinizle ve kalbinizle) hatırlay(ıp an)arak çokça zikredin! Ve O’nu sabah akşam tesbih edin!”1
Allah, rabbini tesbih etmeyi kuluna emretmiştir; çünkü insanın yaratılma gayesi Allah’a âbd olmaktır. Âbd olmak da ancak Allah’ı tesbih etmekle mümkündür. Onun için rabbini tesbih edenler yaratılma sebeplerini gerçekleştirip Allah’a âbd olmuş, etmeyenler de her kimi tesbih ediyorlarsa ona âbd olmuştur.
Allah’ı layıkıyla tesbih etmek hiç kimse için mümkün değildir. İnsan, rabbini ancak gönlü, marifeti ve imanı kadarıyla tesbih edebilir; çünkü yaratılan kul, yaratanını asla bütünüyle tanıyamaz. İnsan; Allah’ı, El Esmâu’l Husnâ’sından, sıfatlarından, efâlinden, işlerinden ne kadar tanıdıysa o kadar iman etme, rabbini tesbih etme ve hamd imkânına sahip olur. Tesbih edince de meleklerin tesbihiyle tesbih etmiş olur ki işte insan ancak böyle olduğunda meleklerin secdesine layık olur; ama Allah’ı tesbih etmezse hiçbir şey olmaz! Bu nedenle kim rabbini ne kadar tesbih ederse secdeye de halife olmaya da o kadar layıktır. Biri rabbini yüzde bir tesbih ediyor, hamd ediyorsa, bu durumda yüzde bir kadarıyla meleklerin secde ettiği kul olmuş, halife olmuştur. Biri de yüzde yüz tesbih ediyorsa o da kâmil manada halife olmuştur; ama yine de “ben Allah’ı layıkıyla tesbih ettim, ona hamd ettim, şükrettim, tevekkül ettim, rabbimi tekbir ettim, tevhid ettim” diyemez. Burada bile yine ancak gönlü kadarıyla rabbini tesbih etmiştir.
Allah’ı onun emrettiği gibi tesbih etmenin tek yolu Allah’ın sıfatlarına şahid olmaktır. Allah’ın sıfatlarına şahid olmak için de Allah’ın her işinde subhân olduğuna, övgüye layık olduğuna, ekber olduğuna, ilâh olduğuna, âlemlerin rabbi olduğuna iman etmek ve hayatı bu şekilde yaşamaya çalışmak şarttır. Diğer türlü tesbihimiz yalnızca dilimizde kalır.
Biz de rabbimizi sıfatlarından nasıl tanıyacağımızı ve rabbimizin bütün işlerinde, tecellilerinde tesbihe, hamda ne kadar layık olduğunu anlayabilmek için Subhânallah sohbetlerini yaptık. Öyle ki rabbimizin fiillerine, isimlerine, sıfatlarına iman edip şahid olalım ve hayatımızı rabbimizin istediği gibi tesbihle, tahmidle, tekbirle ve tevhidle yaşayabilelim.
İnşallah Subhânallah sohbetleri bütün kardeşlerimizin efâl, esmâ ve sıfat perdelerinden geçmelerine ve yeryüzünde rabbini hamd ile tesbih eden halifeler olmalarına vesile olur, rehber olur.
