BAYRAM NEDİR VE RAMAZAN BAYRAMI’NI NASIL ANLAMAMIZ GEREKİR?
Bayram sevinme günü demektir.
Peki, Ramazan Bayram’ında neden seviniriz?
Çünkü bir ay boyunca rabbimize itaat edip onun emrini yerine getirmeye, kendi kendimize hâkim olmaya, Allah’ın hükmüyle kendimize hükmetmeye çalışıp; oruç tuttuk, Kur’an okuduk, tefekkür ettik, ibadet ettik, iyilikler ve güzellikler yapıp rabbimizi sevindirdik. Bunun sonucunda ise Allah’ın ayet-i kerimede “iyiliğin karşılığı iyilik değil midir (güzelliğin karşılığı güzellik değil midir)”47 buyurduğu üzere sevinmeyi hak ettik. İşte, bayram; Allah için yaptıklarımızdan, kul olmaya ve kendimize hâkim olmaya çalıştığımızdan dolayı sevinme günü olduğu için Ramazan Bayramı’nda seviniriz. O gün Allah ile sevinir, Allah için yaptıklarımızdan dolayı seviniriz. Zaten kul olmak budur.
Kul; Allah için bir şeyler yaptığında sevinen, ters tarafa gidip rabbinin rızasının dışına çıktığında ise üzülen demektir. Hâl böyleyken eğer dünyayla, mevki ve makamla seviniyorsak bilelim ki bu hâlimiz Allah’a kulluk değil nefse kulluk etmektir.
Bayram, aynı zamanda cennetten bir gündür ve gönlün cennete dönmesidir. Bayram günü, küskünler barışır, birbirleriyle konuşmayanlar tekrar konuşmaya başlar ve bayramdan dolayı insanlar birbirine iyilikte, ikramda bulunurlar, dolayısıyla bayramda gönüller cennete dönmüş olur. Bu yüzden de bayram cennetten bir gün demektir.
Gönüller birbirine karşı her gün böyle iyilik ve güzellikle dolsa, her zaman af ve mağfiret olsa, ikram olsa, rahmet olsa dünya cennete döner; çünkü insanların gönülleri cennete dönmüştür. Zaten böyle olan gönüller cennete layıktır.
Bir de Allah “cennette selam vardır”48 buyurur. Bayramda da herkes birbirine selam verir. Tabi ki bayramın hikmetini anlayanlar bunu yaparlar. Allah, aslında “ben sizden böyle olmanızı, böyle bir gönül sevincine sahip olmanızı, birbirinize karşı böyle muamele etmenizi istiyorum” deyip bize bayram günlerinde bunun eğitimini yaptırır. Dolayısıyla bayram günlerindeki bu eğitim, her günümüzün böyle olması için bize bu gönül hâlini kazandırmak, bizim de insanlara karşı sanki her gün bayrammış gibi davranmamız içindir.
Ramazan’ımız gerçekten Ramazan olursa ve kendimize hâkim olabilir, kendi kendimize hükmedebilirsek bundan sonraki her günümüz bayram misali olur, gönlümüzün bayramı olur.
Mü’min mutlaka imanından, muhabbetinden, rabbine olan yakınlığından, rabbi ile beraber olduğundan, rabbinin gönlüne tecelli edişinden dolayı her günü bir bayram gibi yaşamalıdır. Bu yüzden o iman huzurunu, mutluluğunu, Allah’ın, gönlüne olan muhabbetinin tecellisini üzerinde göstermeli ve Allah’ın kullarına karşı kerim, rahim, afuvv, ğaffur, ğaffar ve hayr olmalı, rahmet olmalıdır. Böyle olan biri için her gün bayramdır, aynı şekilde kendini kontrol etmeyi öğrenmişse onun için her gün Ramazan’dır.
Her günü Ramazan olan, bayram olan bir kişi cennete dönmüş bir gönle sahip olmuştur, dolayısıyla da cennete, Allah’ın cemalini müşahedeye layıktır. Müşahade cennettedir; ama gönül cennete dönerse Allah burada da kuluna cemalini müşahade etmeyi ikram eder.
