CİNLER İNSANLARA ZARAR VEREBİLİR Mİ?
Cinler, hiçbir şekilde insanlara zarar veremez. Ne böyle bir şeye ilgileri, ne de böyle bir güçleri vardır. Nasıl ki insanlar kullukla sorumluysa aynı şekilde cinler de kullukla sorumludurlar. Aradaki fark; Allah’ın, insana kendi ruhundan nefhetmesidir. Zaten bundan dolayı melekler insana secdeye davet edilmişlerdir.470
Cinlerin de mü’mini, Müslümanı, kâfir ve müşrik olanı vardır. Onların da bir kısmı orta yolu takip eder, bir kısmı hayırda yarışır, bir kısmı da ters tarafta durur.
Şeytanlar, cinlerin kâfir olanlarıdır; yani cinlerden kâfir olanlara şeytan denir. İnsanları yoldan çıkarmaya çalışan, vesvese veren, insanlarla uğraşıp onları kendi emri altına almaya, onlara hükmetmeye çalışanlara şeytan denir. Nasıl ki cinlerin şeytanları varsa insanların da şeytanlaşmış olanları, şeytanları vardır. Biri insanları Allah’tan başka tarafa, küfre, şirke, zulme, haksızlığa, günaha davet ediyorsa şeytanın vazifesini yapıyor demektir. Allah onlara da şeytan demiştir.471
Cinler hiçbir şekilde ne mü’minlere ne de başkalarına zarar verebilir. Cinlerden vesvese verenler, zarar vermek isteyenler, insanları cehenneme sürüklemek isteyenler ve Allah’tan uzaklaştırmaya çalışmak isteyenler cinlerin kâfir olanlarıdır; yani şeytanlardır. Yoksa genel olarak cinlere “şeytan” demek haksızlık olur, hakaret olur; çünkü onlar da insanlar gibi kullukla sorumludur.
Allah ayet-i kerimede ve mâ halaktul cinne vel inse illâ li ya´budûn:472 “Ben cinleri ve insanları ancak bana âbd olsunlar (kul olsunlar) diye yarattım” buyurur. Cinlerin kul olanları olduğu gibi kulluktan uzaklaştırmaya çalışanları da vardır, dedik. İşte, onlara şeytan denir.
Bu durumda ne demek gerekir?
İnsanın düşmanı cinler değil şeytanlardır, bir de şeytanlaşmış insanlardır. Şeytanlaşmış cinler, insanlara maddi olarak bir zarar veremezler; ama manevi olarak bütün düşmanlığını sergiler, insana dünya hayatını güzel ve süslü göstermeye çalışıp insanı günaha teşvik eder, kulluktan, Allah’tan uzaklaştırmaya çalışırlar. Böylece insanı Allah’tan alıkoyarak cehenneme doğru sürüklerler.
Cinlerden korkmak, endişe etmek onların insana zarar vereceğini düşünmek şirktir. Allah, onların insan üzerinde hiçbir etkisinin, hiçbir yetkisinin olmadığını beyan etmiştir. Buna rağmen endişe edip korkarsak o zaman rabbimize, rabbimizin sözüne güvenmedik, inanmadık, Kur’an’a iman etmedik demektir.
Peki, cinlerin kâfir olanlarının kimin üzerinde etkisi vardır?
Elbette ki kendi arkadaşları üzerinde etkileri vardır. Allah ayet-i kerimede “senin (ihlaslı) kullarım üzerinde hiçbir etkin (hiçbir yetkin, saltanatın, gücün, kuvvetin) yoktur”473 buyurmuştur. İblis ve arkadaşları hepsi buna dâhildir, hiçbirinin ihlaslı kullar üzerinde gücü yoktur. Şeytanlar da kendi dostlarına vesvese verir, vahyederler. Bu yüzden Allah ayet-i kerimede “şeytanlar da dostlarına vahyederler”474 buyurmuştur. Şeytana dost olanlar; onun verdiği vesveseye kapılıp onun peşinden gidenler ve onun dostluğunu kabul edenlerdir.
Öyleleri var ki nefis olarak rahatsızlanmıştır, bu nedenle cinlerden korkar, endişe eder. Allah’tan korkmadığı için cinlerden korkar; çünkü Allah’tan korkan, haşyet duyan, Allah’a karşı edepli olan, rabbini ciddiye alan, Allah’a iman eden biri hiçbir şekilde hiç kimseden, hiçbir şeyden, hiçbir varlıktan korkmaz. O, rabbini tanıyor ve onu tanıdığı için de rabbinin büyüklüğü karşısında korkuyor, haşyet duyuyordur; ama iman olmayınca kişi kendini Allah’ın güvencesinde hissetmez, bunu tatmaz, tadamaz. Allah’ı vekil olarak kabul etmediği için, Allah’a güvenmediği için başka varlıklardan korkup endişe eder.
Oysaki kul, Allah’ı sevse, ona iman etse Allah’ın onu sevdiğini bilir. Seven sevdiğine güvenir. Dolayısıyla Allah’ı seven biri “rabbim beni bırakmaz, rabbim bana yardım eder, rabbim beni korur ve rabbim beni muhafaza eder” der. Bütün dünya, bütün varlık ona düşman da olsa o, rabbine iman ettiği için, rabbini sevdiği için en ufak bir şekilde endişe etmez. O biliyor ki rabbi de onu seviyordur.
Bunu nerden bilir?
Tabi ki kendi gönlünden bilir. Samimi olduğu için rabbini ciddiye alır ve rabbinin de onu ciddiye aldığını bilir. Dolayısıyla korkmaz, endişe etmez. Korkarsa cinlerin kendisine zarar vereceği ya da herhangi bir şeyi yaptıracağı zannına kapılır. İşte bu, imanın eksikliğinden ve bildiklerinin, ilminin, bilgisinin imana dönüşmemesinden kaynaklanır. Bu nedenle şeytanlardan, cinlerden korkar.
Aslında insanlar kendi kendine birbirlerini korkutur. Daha doğrusu şeytan onları korkutmuştur, onlar da şeytandan korkmuşlardır. Bu hâl imana, mü’mine yakışmayan bir hâl, bir tavırdır ve bu hâl şirktir. Allah ayet-i kerimede iblise “Allah dilemeden (Allah müsaade etmeden) ihlaslı kullarım üzerinde senin herhangi bir şekilde bir gücün yoktur. Sadece seninle beraber olanlara böyle zarar verirsin. Onlara vesvese verip (onları) başka tarafa sürüklersin ve onlar da seni takip ederler”475 buyurur. Hâl böyleyken cinlerin, şeytanların insanlara zarar verdiğini düşünmek yanlış olur.
Kardeşimiz sorusunda şeytanların insanlara zahiri olarak zarar verip vermeyeceğini soruyor. Şeytanlar insanlara zahiri olarak zarar veremez; ama kendilerine uyanlara; yani dostlarına manevi olarak zarar verir, onları alıp ters tarafa, cehenneme sürüklerler. Bu her mü’min, Müslüman için geçerlidir. Mesela; biri bir yanlış yaptığında “kendimi kontrol edemedim, kendime hâkim olamadım” der. Peki, ona kim hâkim olmuştur? -Tabi ki şeytan hâkim olmuştur. Biri kendi kendini kontrol etmeyince, kendine hâkim olmayınca, Allah’ın emriyle, hükmüyle hükmetmeyince şeytan ona hükmeder. O kendini şeytana teslim ettiğin için şeytan da ona hükmeder, yoksa o, şeytana teslim olmasa şeytan ona hükmedemez.
Evet, dostumuzu dost, düşmanımızı da düşman bilmemiz gerekir. Allah ayet-i kerimede “iblis ve onun avanesi (ona tabi olanlar, şeytanlık yapan cinler) sizin apaçık düşmanınızdır. Sakın onlara tâbi olmayasınız (onların peşinden gitmeyesiniz ve onlara kul olmayasınız)”476 buyurmuştur. Yani “sadece bana kul olun. Bana kul olmazsanız şeytana kul olmuş olur, sırat-el mustakimden de çıkmış olursunuz, böylelikle şeytan sizi cehenneme sürükler.”
Nasıl ki cinler, “insanlar bize zarar veriyor” dediklerinde insanları düşman zannetmiş olur ve insanlara haksızlık etmiş olursa biz de “cinler bize zarar verir” dersek cinlere haksızlık etmiş oluruz.
Tam tersine mü’min cinler ellerinden gelse insanlara yardım ederler. İnsanlara zarar vermeye çalışan cinlerden olan arkadaşlarıyla mücadele ederler; çünkü onların da mü’min olanları, Allah’a davet edenleri vardır. Onlar da şeytanları bu yoldan alıkoymaya çalışırlar. Şeytanlar, insanlara manevi olarak zarar vermeye çalışırken, vesvese verirken, başka tarafa sürüklemeye çalışırken onları men etmeye çalışırlar. Onlar da böyle kazanırlar; çünkü onlar da insanlar gibi Allah’a kullukla sorumludur, Allah’ın, kendisine âbd olsunlar diye yarattığı kullardır.
