KABİR AZABI VAR İSE YASİN SURESİ’NİN 52. AYET’İNDE NEDEN İNKÂR EDENLER “YATTIĞIMIZ YERDEN BİZİ KİM KALDIRDI” DİYORLAR. BU AYETİ TEFSİR EDER MİSİNİZ?
Allah ölen her bir insana farklı muamelede bulunur, bu nedenle kabir âleminde tek bir hâl geçerli değil çok farklı hâller geçerlidir. Misal; ölüm için “insanlar uyur” veya “uyanırlar” demek bu ayete uygundur.
Sadece bu ayete bakanlar kabir azabının olmadığını söylemişlerdir; ama kabir âlemiyle ilgili başka ayetler de vardır. Kabir âlemini anlamak için de bu ayetlerin hepsini birden anlamak gerekir.
Allah herkese farklı farklı muamele yapar. Allah ayet-i kerimede şehitler için “onlar diridirler, Allah katında rızıklanırlar”434 buyurmuş, Resulullah (s.a.v.) Efendimiz de “onlar cennettedir, orada kuş gibi uçar, dolaşırlar ve kıyamete kadar cennet nimetlerinden istifade ederler”435 demiştir. Allah, firavun ve ehlini, ona yardım edenleri, Mısır’ın o zamanki ileri gelenlerini anlatırken de “onlar sabah, akşam ateşe (cehenneme) arz olunurlar. Kıyamet günü de zaten oraya girerler”436 buyurmuştur. Bu da ayrı bir ayettir. Bir de bu ayet vardır. “Onlar sanki yarım gün ya da günün bir kısmı kadar kaldık, derler (bu kadar uyumuşlar gibi zannederler).”437 Bu da başka bir ayettir. “Uyanınca derler ki: Kim bizi yattığımız yerden kaldırdı.”438 Bu ayetler birbirinden farklıdır. Ayrıca Allah mukarrebunlar için de “Allah’a en yakın olanlar”439 demiştir. Bunların hâli ise daha farklıdır.
Demek ki Allah’ın herkese muamelesi farklıymış! Evet, kimisi hemen cennete gider, kimisi yarım gün uyuyup uyanmış gibi kalkar, kimisi de cehennem azabıyla azap görür; yani cehenneme girmez ama kendisi cehenneme arz edilip ona “senin gideceğin yer burasıdır” denilir, böylece o azaptan ona tattırılır. Bu durumda müşrikler, iman etmeyenler, kâfirler, Firavun’un azabıyla azap görmüş olurlar.
Nasıl ki Allah yolunda ölenler, şehit olanlar için mertebelerine göre hemen cennet varsa insanlar da derecesine, yakınlığına, imanına göre cennete arz olunurlar. Bununla ilgili olarak Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “vefat eden birinin kabri ya cehennem çukurlarından bir çukur ya da cennet bahçelerinden bir bahçe olur”440 buyurmuştur.
Nasıl?
Cennet ona açılır ve ona “senin yerin burasıdır” denilir. Eğer cenneti görüyorsa bu ona nimet olarak yeter. Cehennemdeki yerini görüyorsa bu da ona azap olarak yeter.
Evet, Allah anlamamız için farklı ayetlerde kabir âlemini farklı farklı beyan etmiştir. Kabir âlemi mü’mine farklı, kâfire farklı, müşriğe farklı, Allah yolunda ölene, şehit olana farklı, Allah’a yakın olana farklı, diğer insanlara, çocuklara farklıdır. İnsanların bazısı da günün bir kısmı kadar; yani yarım gün uyuduğunu ve uyandığını zanneder. Bu yüzden kabirde her bir insana yapılan muamele onun durumuna, hangi sınıfa dâhil olduğuna göredir, dolayısıyla kâbir âlemi herkes için farklıdır.
HAYATIMA SEFALAR GETİRDİNİZ. BENİM İÇİN ALLAH’IN BİR LÜTFUSUNUZ. KARANLIKLAR İÇİNDE KALAN BİR ZAVALLININ SON UMUDUSUNUZ. SİZE BÜTÜN SEVGİMİ VE SAYGILARIMI SUNUYORUM.
Allah razı olsun.
Allah için sevmek başka bir şeydir. Resulullah (s.a.v.) Efendimiz “kişi sevdiğiyle beraberdir”441 buyurmuştur. Allah’ı sevenler Allah’ın sevdiklerini, Allah’ı sevenleri sever. Bu aynı zamanda Allah sevgisinin insanın gönlündeki tezahürüdür.
Biri “ben, Allah’ı seviyorum” diyorsa bu sevgisinin ispatı; Allah’ın sevdiğini sevmesi, Allah’ı sevenleri sevmesidir. Onun gönlünde Allah’ı sevenlere karşı bir sevgi zuhur eder. Böyle biri Allah’a âşık bir kuldur. Allah mutlaka onları gönül itibariyle beraber eder. Onlar birbirlerini sevdiklerini zannederler, aslında Allah ikisini sever. İki gönlü birbirine bağlarken de kendi sevgisiyle onları birbirine bağlar. Sevgi, muhabbet, iman böyledir.
Allah ayet-i kerimede sahabe için “siz bir ateş çukurunun tam kenarındaydınız, Allah sizi oradan kurtardı, gönüllerinizi birbirine bağladı (gönüllerinize ülfet verdi, lutufta bulundu)”442 buyurur. Allah onlara sevgisiyle lütufta bulundu. Yani “bu sevgim, lütfum sayesinde kardeşler oldunuz, birbirinizi sevdiniz, bir ve beraber oldunuz” buyurdu Allah. Biri böyle bir lütfa nail olmamışsa mü’min olduğunu iddia etmesi bile doğru değildir; çünkü o daha mü’min olamamış, Allah onu o ateş çukurundan çıkarmamıştır. Bunun şartı Allah’ın beyan ettiği üzere sevmektir, kardeş olmaktır, bir ve beraber olmak, Allah için sevmektir. Bütün bu sevgilerin hepsi Allah’a gider; çünkü bu sevgiler Allah içindir.
Allah bizi birbirini böyle sevenlerden eylesin. Allah bizi hem dünyada hem ahirette beraber eylesin inşallah.
HZ. MUSA (A.S) ALLAH İLE KONUŞTUĞUNDA SAKİN BİR ŞEKİLDE ASASININ NE İŞE YARADIĞINI ANLATIRKEN ALLAH’IN HİTABINA NASIL DAYANDI VE BU HİTAP İLHAM İLE MİYDİ?
Allah’ın, Hz. Musa (a.s.)’a hitabı perde arkasındandı. Allah ayet-i kerimede “Allah bir kuluyla konuşurken perde arkasından konuşur”443 buyurmuştur. İnsana perde olan, ruhtur. Ruh, gönül ile Allah arasında perde olur. Allah bu şekilde kuluna hitap ederken ona ne söylediğini beyan eder ve kul bu hitabı olduğu gibi net bir şekilde alır.
Bu hitap, Allah’ın diğer kullarına da vardır. Allah’ın hitabı gönle inerken arada yine ruh perdesi bulunur; yani hitap önce ruha gelir, ruhtan da gönle gelir. Yoksa Allah’ın hitabı direkt olarak gönle gelirse kul darmadağın olur, toz duman olur. Allah ayet-i kerimede “Allah, Musa’yla konuştu”444 buyurmuştur. Allah Hz. Musa (a.s.)’la iki insanın konuşması gibi konuşmuştur. Bu, Allah birine vahyederken de böyledir. Allah vahyederken gönle vahyeder; ama vahyinde kelime yoktur, sadece mana vardır.
Peki, Allah diğer kulların gönlüne nasıl vahyeder?
Allah’ın vahyettiği mutlaka hayırdır, rahmettir, ikramdır; yani gönlümüze hayırdan her ne gelirse gelsin o mutlaka Allah’tandır. Bu yüzden Allah ayet-i kerimede “size gelen iyilikler (hayırlar, güzellikler) Allah’tan, kötülükler (şer) ise kendi nefsinizdendir”445 buyurmuştur. Hayır olarak “aklıma şu geldi, aklıma şöyle güzel bir şey yapmak geldi” dediğimizde bilelim ki Allah gönlümüze vahyetmiştir. Şer olarak aklımıza gelenler ise kendi nefsimizdendir, şeytandandır.
Daha iyi anlaşılması için izah edeyim.
Mesela; yolda yürürken ihtiyaç sahibi biri bizden bir şey istese veya dilense, o anda gönlümüzden “şuna şöyle bir ikramda bulunayım, şöyle bir yardım edeyim” dediğimizde bilelim ki Allah gönlümüze vahyedip “kulum, ona ikramda bulun” demiştir; ama biz “ben böyle düşündüm” deriz. Oysaki bu düşünce gönlümüze gelmiştir. Hemen ardından gönlümüze “belki bu zengindir, belki ihtiyacı yoktur. Ben niye yardım edeyim, başkası yardım etsin” diye bir fikir geldiğinde gelen bu fikir de şeytandandır, nefistendir.
Yani Allah her anda kulunun gönlüne vahyeder, nefis de, şeytan da, kulu bu hayırdan alıkoymak, men etmek için ona vesvese verir.
Allah ile sadece Hz. Musa (a.s.) muhatap olmamıştır. Her kul, Allah’la muhataptır. Bütün peygamberler Allah ile muhatap olurken Allah’ın bütün kulları adına muhatap olur; ama bir de kulun, Allah ile özel muhatap oluşu vardır ki kul her anda rabbiyle muhataptır.
Mesela; dua edip el hamdu lillâhi rabbil âlemîn: “Övme ve övülme âlemlerin rabbi olan Allah’a aittir (Allah’a mahsustur)” deriz. Bu, özel olarak kulun, Allah ile muhatap olmasıdır; çünkü bunu direkt olarak Allah’a söylüyoruz. Er rahmânir rahîm: “O, rahman ve rahimdir.” Sen rahman ve rahimsin. Mâliki yevmid dîn: “O, din gününün sahibidir.” Sen benim sahibimsin, beni her hâlimden hesaba çekecek olansın. İyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn:446 “Yalnız sana âbd oluyoruz ve yalnız seni istiyoruz.” Biz senin aşığınız ve yalnız seni istiyoruz, seni senden istiyoruz. Neyi istersek isteyelim senden istiyoruz.
Kul bu şekilde Allah ile muhatap olunca Fatiha’yı okurken Allah’tan da cevap alması gerekmez mi? -Elbette ki gerekir. Allah ayetinde Fezkurûnî ezkurkum veşkurû lî ve lâ tekfurûn:447 “Beni zikredin ki ben de sizi zikredeyim. Bana şükredin, sakın nankörlerden olmayın” buyurmuştur. Yani sen Allah’ı nasıl zikredersen Allah da sana cevabı öyle verir; çünkü Allah “sen beni zikredersen ben de seni zikrederim” diye va’d etmiştir.
Bir kul “ya rabbi! Ben senin âbdinim, ben senin kulunum ve ben seni istiyorum” derse alacağı cevap “ben de senin rabbinim. Seni kul olarak, âbd olarak, âşık olarak kabul ediyorum. Ben de seni istiyorum. ‘Allah dilediğini zatına seçer’ dedim ve ben de seni seçtim. Sen beni seçtin, tercih ettin ya ben de seni seçiyorum, tercih ediyorum” cevabıdır. Kul, Allah’tan böyle bir cevap alır.
Bu yüzden kıldığımız namaz miracımız olsun, rabbimize böyle söylediğimizde cevabını da alalım.
Peki, rabbimizden cevap alıp almadığımızı nasıl anlarız?
Rabbimize gerçekten bunu söylediysek ve söylediklerimizi her zerremizle tattıysak cevabı gönlümüzle alırız; ama kelime olarak değil, rabbimizin bize böyle söylediğini tadarız. Dolayısıyla “rabbim bana ‘ben de seni seviyorum’ dedi” der, böyle söylediğini hissederiz. Bunu tattığımızda bilelim ki rabbimizi gerçekten zikretmişiz, o da bizi zikretmiş, daha doğrusu zikrimize cevap vermiştir.
Allah bizi kendisiyle beraber olanlardan, onu zikredenlerden eylesin. Allah bizi zikrettiği kullarından eylesin. Allah bizi rabbini tercih edenlerden eylesin. Allah bizi zatına seçtiği, sevdiği kullarından eylesin. Allah bizi âşıklardan eylesin. Kendisini sevdiği, kendisinden razı olduğu kullarından eylesin. Rabbimiz bizden bütünüyle razı olmadıkça, onun sevgisini kazanmadıkça, ona layık kul, âbd olmadıkça, muradı üzerimizde gerçekleşmedikçe bizi huzura almasın inşallah. Allah bizi bir dost gibi, bir sevgili gibi huzuruna aldığı kullarından eylesin inşallah.
Allah hepinizden razı olsun.
