ALLAH'TAN BAŞKASINA SECDE EDİLMEYECEĞİNE GÖRE HZ. YUSUF (A.S.)’A EDİLEN SECDEYİ NASIL ANLAMAMIZ LAZIM?
Allah’a yapılan secde başka, kula yapılan secde başkadır. Kula yapılan secde var mıdır? -Elbette ki vardır. Mesela; bütün melekler Hz. Âdem (a.s.)’a secde etmiştir. Aynı şekilde İblis de Hz. Âdem (a.s.)’a secde etmediği için kovulmuştur.386
Secdeyi doğru anlamak gerekir. Allah Hz. Âdem (a.s.)’a secde edildiğini anlatıyorsa o hâlde bize bir şey öğretiyor demektir.
Rükû ile secde farklıdır. Rükû; itaati anlatır. Rükû eden kişi rükû ederken “sana itaat ediyorum” demiş olur. Yani rükû etmek “her hâlükârda senin azametinin, büyüklüğünün önünde eğiliyorum ve büyüklüğünü kabul ediyorum” demektir. Bu yüzden rükûda “subhane rabbiyel azim” der, Allah’ın büyüklüğünü kabul edip rükûya eğiliriz.
Secde ise; secde edilenin manevi olarak temizliğini, tertemiz oluşunu, şerefli oluşunu, Allah’a yakın oluşunu kabul etmektir. Bu yüzden de secdedeyken “subhane rabbiyel e’ala” deriz.
Allah’a rabbimiz olduğu için secde ederiz; ama secde kula olunca durum farklı olur. Hz. Yusuf (a.s.)’ın annesinin, babasının ve on bir kardeşinin ona secde etmesi, Hz. Yusuf (a.s.)’ın şerefli oluşunu kabul etmeleriydi. Onlar Allah’ın nefhettiği ruhun onda açığa çıkmasından, bununla şereflenmesinden dolayı Hz. Yusuf (a.s.)’a secde etmişlerdir.
Allah’ın kuluna secde etmek aslında “ben de senin gibi kul olmayı istiyorum, sana uymayı, tâbi olmayı, senin gibi olmayı istiyorum, Allah beni seninle şereflendirsin” demektir; yani birine secde ederken onun gibi bir kul olmayı kabul etmiş oluruz.
Bu nedenle kula secde olur. Zaten bunu da Allah söylüyor; ama unutmamamız gerekir ki kula olan secde ile Allah’a olan secde arasında fark vardır. Biri sadece vesiledir, diğeri ise vesilenin sahibidir.
Allah, Hz. Yusuf (a.s.) için “ona secde edilmesi gerekir” deyip ailesinin ona secde ettiğini buyurduysa bu durumda ailesinin; Hz. Yusuf (a.s.)’ın şerefli oluşunu, Allah’ın güzelliğinin onun üzerinde tecelli ettiğini kabul edip “ben de onun gibi bir kul olmak istiyorum” demeleri gerektiğini beyan etmiştir.
Allah’a secde etmek ise bambaşkadır. Kul, Allah’a secde ederken “ya rabbi! Sen benim rabbimsin, sen beni yaratan rabbimsin ve secdeye layık olan sensin” demiş olur.
Şayet rükû itaati, büyüklüğü kabul etmeyi gerektiriyorsa, aynı şekilde secde de secde edilenin temiz oluşunu, şerefli oluşunu kabul etmekse o zaman peygamberi kabul ederken ona manevi olarak hem rükû hem de secde etmiş oluruz.
Peki, bu secdeyi kabul etmeyenler ne olur?
Bunu kabul etmeyenler kâfir olur; yani peygamberin büyüklüğünü, şerefli oluşunu, şerefini Allah’tan alışını, Allah’ın nefhettiği ruhun üzerindeki perdenin onda kalktığını, onun Allah’a âşık olduğunu kabul etmemiş, kısacası peygamberi kabul etmemiş ve kâfir olmuş olur. Bu, kıyamete kadar böyledir. Aynı zamanda bu bütün Mürşid-i kâmiller için de geçerlidir. Zahiri olarak Mürşid-i kâmile secde etmek değil manevi olarak onun şerefini Allah’tan alışını kabul edip ona uymak gerekir.
Evet, kula secde etmek; onun büyüklüğünü, şerefini, şerefli oluşunu, şerefini Allah’tan aldığını kabul etmektir. Bununla beraber o şerefe sahip olmak için onu örnek olarak, önder olarak, rehber olarak kabul edip ona uymayı, tâbi olmayı kabul etmektir. Bu nedenle peygambere veya bir Mürşid-i kâmile secde ederken bildiğimiz manada başını yere koymazsın onun gibi bir kul olmayı kabul edersin; yani onun büyüklüğünü ve onun gibi bir kul olarak büyük olmayı istersin. Allah’a secde ederken ise Allah’ı rab olarak kabul eder, ona kul olmayı kabul edersin.
Peki, kula yapılan secde ve Allah’a edilen secde ne içindir?
Kula yapılan secde; kul, Allah’tan aldığı şerefi üzerinde gösterdiğinden dolayı o şerefi kabul edip senin de o şerefle şereflenmen içindir. Allah’a olan secde ise; Allah’a kul olman, âbd olman, âşık olman içindir. Bu yüzden devamlı olarak “secde, kulun Allah’a en yakın olduğu anıdır ki bu da âşıklık hâli, aşk hâli, aşkını ilan etme hâlidir” diyoruz.
Bir kulu Allah’tan, Allah’ın güzelliğinin onun üzerinde tecelli etmesinden, Allah’a kul oluşundan, âbd oluşundan dolayı Allah için sevmek başka, Allah’ın rabliğini sevmek ise başkadır. Bu ikisi birbirinden farklıdır.
Eğer Allah, Hz. Yusuf (a.s.) kıssasında “ona secde ettiler” dediyse o hâlde secde vardır. Onu tevil etmeye gerek yoktur. Onlar da Hz. Yusuf (a.s.)’a secde ettiler; yani onun büyüklüğünü, şerefli oluşunu kabul ettiler ve onunla beraber olup o secdeden dolayı şeref buldular.
